장음표시 사용
121쪽
se refert Sex. Pompeius iis verbis: Cato in ea quam scribit oratione, quum edissertauit Fulvii Nobilioris censuram , significat aquam eo nomine quae est supra dia Ardeatinam, inter lapidem secundum m tertium, qua irrigantur horti infra diam Ardeatinam , inariam, Itique Latinam. Quum autem Ardeatina esset inter viam Ostiensem, di Appiam,&post Appiam Latina,oportuit inter has Asinariam positam esse. Post Asinariam erat via,quae abArdea,quo protedebatur. Ardeatina dicta est. Haec intra urbem sub Auentino iuxtaThermas Antoninia-
. Et haec prope Aventinum inchoabat, Laurentum usque,a quo nomen accepit deducta, de qua Ouidius II. Fastorum ab E ia tuae populum Laurentes ducis i n agros A. Gellius libro x. hanc viam inter Ardeatinam &Ostiensem ponit, Laurentinainque & Ostiensem vias xaquam propinquas inter se coniungere videtur. Plinius iunior cuius in epistolis frequentem mentione facio in epistola quadam libri ar .ad Gallum: Miraris(inquit cur me Laurentinum, Iethi mauis Laurens meum tantopere de spei. Vines mirari, quum cognoueri gratiam illae, oportunitatem loci, itoris pacium. Decem C septem
mi libus pallium ab Drbe secessit , iter assis quae agenda
fuerant, saluo iam Cri composito die ossis ibi manere,aditus non a dia.nam tm Laurentina hosti, is codem serunt,
122쪽
sed Iasereni na a XIIII. lapisse, Chressu XI. ra inquenda est. Virinque excipit iter aliqua ex parte harenosum,iumentupaulo grauius, longius,equo breue m molle. In hac via Auguitus Caesar ancillae suae quinque liberos uno partu enixae monumentum fieri iussit,ut prodit Gentius libro X. De porta,- - Ostiens, i o Nouissima citra Tiberim porta,quae nunc S.Paullia proximo templo dicitur , antiquitus Trigemina dicebatur,quod ea contra Curiatios Tergemini Horati j egressi sint, quamquam is qui superstes suit,po
in Capena redierit. Haec antiquitus ad Auentini radices non Ionge ab aede S. Mariae in Cosmedin, MI Scholae Graecae ut refert Liuius, fuit: qui ait : A , diles extra portam Trigeminam in Aventinum porticu hau uisse. Et quum bello Punico secundo, Romae ortum incendium narrat, hoc idem innuit: Quod incendium omnia aedificia quae erant in ' ira Iugario,sub Capitolio,
Aequimeliumque comprehendit, mox extra Carmentalem portam, per ripam Tiberis in Fortunae, ac Matutae templa
debacchatum esto que ad portam Trigeminam. Et Fronticnus : Ductiu aquae Appiae habet longitudinem a capite sue ad Salina , qui locus est ad portam Trigeminam. Et alibi: Cacus habitauit locum Ibi Salinae nomen, C Ibi Trigemina porta. Multa demum huius portae apud venteres auctores mentio est. Quam eo loco olim fuisse satis liquet. Recepto autem intra pomerium Auentiano ab imp. Claudio, ad radices eiusdem montis, ubigo Testacii planicies primum ingredi incipit,trassata est. Postremo a Belisario eo ubi nuc est,iocata fuit. Quae a via ab Ammiano Marcellino , Procopio, di ceteria
123쪽
uo vRBs eius aetatis scriptoribus,ctia Ostiensis appellati Extra hanc portam quandam quoque porticum fuisse refert in libris de bello Macedonico Liuius qui1 te
reditis alteram porticum extra portam Trigeminam inter
lignarios fecisse. Plinius quoque scribit extra hanc portam populum Romanum statuam posuisse Minucio
Augurino,qui ad assem pretium farris redegerat. Extra nanc etiam tenues stipem petere solitos significat Plinius libro xxx III I .inquiens: tra portam Trigeminam )nciaria ipe collata. Et alludit eodem Plautus in
Captiuis,apud quem sic loquitur parasitus
Vel extra portam ire Trigeminam ad sacculum licet Quod mihi ne eueniat nonnullum periculum est
Ab hac porta initium habuit via non admodum longa, quae quod Ostiam duceret,Ostiensis vocitata est. In qua ad x II. lapidem diuerticulo a milliario vii I. in agro Solonio, Pomonal fuisse scribit Sex. Pompeius: de quo agro Cicero ad Atticum metionem facit .Huius viae frequens metio est apud Procopium in libris bello Gothico. Eius quoque meminit Neapolitana inscriptio, quam superius quum de via Campanae verba facerem,adposui De portis Tranniserim, primo de Pora tuens porta, m dia' Portam,quae nunc Portuesis dicitur,quod ad Po tum Romanum perducat, antiquitus Naualem dicta fuisse a proxima nauium statione,docet Sex. Pomp*ius:Nau is (inquit)porta a Gicinia naualium dicta. Ab hac exiit via quae Portuensis appellata est. Haec ad Portum Ostiensem totius orbis amplissimum duce-
124쪽
bat. Ante Claudii vero tempora, qui hunc Portum excitauit,quo nomine vocaretur,non inueni. A Pro copio,& eius aetatis scriptoribus Portuensis vocitatur. Per hanc viam secundum Tiberim fuerunt horti Caesaris dictatoris Deporta Ianiculens,aliis Pancratiana, a Vitellisi' QE' nomine apud antiquos vocaretur porta quae in dorso Ianiculi est,atque nunc a proximo templo S. Pancratis appellatur,hactenus non inueni. Ego eam a Ianiculo,quum aliud nomE non habeam,sicut & pos Ianiculensem vocatam fuisse existimo. Cuius portae multa mentio est apud Procopium, quam modo Pancratian modo S Pancratis nominat. Inierbare liquit)ἷessas qui Praene n importam cu odiendam acceperat, ad Selisarium mist,qui nuntiaret teneri ab hostibus dilem ,per ori altam introgressi,quaesupra Tiberim , SI ancrati dicitur. C cet. Et paulo post: Adportam ero P cratianam quae Tra liberim e suum hesium copiae eruenissent, os loci dis cultatem nihilper eos gestum memoria
dignum est: namque locus acclivus,m ea e regione murus ad inuaden um difficilis. Hanc autem portam Aurelia non
fuisse,ut omnes fere veteres antiquarii affirmarunt, paulo post ostendam. Ab ea autem exibat via Vitellia, de qua Tranquillus : Indicta Vitelliae stirpis diu mansisse conssai. mam Vitelliam ab Ianiculo Isiue ad mare, itemque
coloniam eiusdem nomimi. circ.
125쪽
De porta Settimiana Tertiam & vltimam Transtib erim portam,quae nuc Septimiana dicitur, Fontinalem priscis temporibus dictam fuisse, aliquot veterum scriptorum auctoritatibus demonstratur. Sex.Pompeius. Fontinalia(in qui )fontium sacra , Inde m Remae Fontinalis porta. Liuius
cpaoque: cediles alteram porticum ad portam Fontinalem, ad Mariis aramqua in campos iter esetperduxere. Per capos autem Vaticanos intelligit, ex eo quod Plinius scribat,Vitellium ccu-s condidisse patina, cui facie- dae fornax in campis exaedificata erat. Videmusque etiam nunc in campis Vaticanis fornaces esse,eamque terram argillam esse, ad fictilium fabricam commo-
dissimam. Cicer . Capum sinquit Vaticanum ieri quas Martium Campum. Hanc autem quidam eandem esse cum Capena dixerunt, sed Liuius primo, & tertio de bello Punico n. de Capenas quinto vero&xxx. de Fontinali ita loquitur, ut diuersas eas esse oporteat. De hac mentio est in vetusto hoc epigrammate ita
Haec postea ab imp.L. Septimio Seuero, Septimiana appellata est. Ait enim Spartianus ipsum extruxisse thermas in Ianiculo ad portam sui nominis. Ibi quoque erat Ianus Septimimus,cum ara, quae non paruuhuius rei argumentum sunt. Porro autem ab hac por- 3 Qta initium habebat via incerti nominis, quae in Triu- phalem non longe a basilicas. Petri incidebat
126쪽
Deleo murorum Irsis ambi tu, qui erat prope molem imp. Hadriam . si gub&,m deporta Aurelia
Quum a Procopio porta Aurelia haud procul ab Hadriani ponte, & sepulchros Triumphalisque iuxta
potem & viam sui nominis eadem regione a Traquillo & Iosepho fuisse referantur, necesse fuit aliquam Leonianae urbis,quae nuc Burgus S. Petri dicitur,pariis tem,antiquis Romanis moenibus cinctam fuisth:alioqui urbs uno ponte & duabus portis eo transmittentibus hostium incursionibus perula fuisset. Quantum autem conieciura consequi potui, ex veterum auctorum sententiis,& iis quae nunc supersunt vestigiis, murum urbis tunc sic fuisse crediderim: Ab una parte Tiberim versus, muri principium erat,haud longe ab Hadriani sepulchro, & ponte Aelio, qui in eum desinebat,e regione videlicet aedis S Mariae Transpontianae, qui mox producebatur versus locum illum, ubieto nunc est porta S. Angeli moli ipsi vicina;deinde deductus paulo infra medium Burgum( ut vocant gyrabat versus Xenodochium S spiritus,atque ad eius portam prope Tiberim terminabatur, Basilica principis Apostolorum, eaque montis Vaticani, quae nunc muro clausa est, parte exclusis:atque hac ratione duas comprehendebat portas, alteram quidem Triumphalem eregione eius pontis,cuius nunc pilas & vestigia prope S. Spiritus aedem in Tiberi videmusnsteram vero Aureliam vo eatam,quae prope eiusdem Hadriani sepulso chrum fuit, quaque iter erat ponte ipso triumpnali. Quo modo vero sepulchrum Hadriani muris annexu fuerit, paulo Post ex Procopio aperiam. At u do
127쪽
autem mihi in mentem venit Triumphalem portam, diu ante usum amisisse, Aureliamque solam eo porta fuisse , donec ampliatis a Leone IIII. muris usum &nomen & ipsa amitteret. Nam Procopius non omisis set mentionem facere de Triumphali, in ea quam des cribiturbis oppugnatione, si eo tempore fuisset, qufi Aureliae no omittat; ea enim parte Gothi maxime in obsidione laborarunt, unde illum crebrius locoru illorum meminisse oportuit. Adde quod si Triumphalis porta eo tempore fuisset,non X rara porta ut scribit Procopius,tunc circumiectus urbi murus Ad XV habuisset, nam Aurelia XI III. est :decem enim portae urbis, DI I. vero Transtiberim sucrunt. Quae omnes Iraeter hac Aureliam, ad nostram usque aetatem per-urarunt.Porro autem ex Aureliae portae descriptione,qualia Procopius facit, egoque hic subiiciam locuportae, murorum ambitum, & quale fuerit Hadriani sepulchrum cognoscemus. Ioth inquit septima castra
extra fluuium Neronianis in campis 'ere,ita It casuris omnibus essetpons intermedius, ' nde peractum , di importae Eo aliae duae infestae ab hoste essem Aurebasciscet,quae S.Petri, it ei templo rapinquior,nuncupatur,m altera quae tras
Lumen e tu.(intelligit aute S.Pancratis. Quabus ver bis eas diuersias fuisse liquet.& alibi:Dum haec peraguntur , Aurelianam ortam ex altera parte Gothi hoc me -- uadunt; Hadriani Romanorum quondam imp. sepulchrum extra portam Aureliam extat, ad lapidis ianum a moenibus procul extruectum spetiatu procul dubio dignum: Pario namque ex lapide aedificatum es ,saxa quadrata illi inuicem
nexa,alia nulla intermixta materia, m quaternis partitum so pari limen, Me lateribus, eam porrectu in latitudinem , t id pus ex angulo lapis,alterumfere pertingat, altitudine au-
128쪽
tem haec urbis moenias erant aluae qssoque ex eodem paremo marmore 'rarorum equorumque miro artificiosae lae desuper insit eni Sepulchrum id risci homines illi, quil Delut moles Odi arcis inspeciem dili impositu uderetur,brachiis duobus a moenibus ipsis ad sepulchrum id queporrectis inaedificalisque , complexi hc sunt, di murorumsuperindepars quaedam esse tum, apparet namque altis imae id turri persimile , meae regione imminet portae. Erat itaque ervo tunum munit imum eo loco praesulium. Cuius cusodia
i Q per selfinum iradita Con annano obtigerat, cui inruestim di m si ui muri curam usiperet asseruandi, i leuiori e non magni momenti custodia indigeniosi quidem ea ex parte hau uaquam murus summe uίterlabente poterat oppugnari. Constantianus autem,quum ei nuntiatur, bosses tramiaiumperflumen tentare,muro illis seu,quia auium eris, cum paucis ipfestatim opitulatum conte it, maiore militum multitudine iussi portam in primis,m insepulchro ipso pra fium diligentius custodire. Gothi interea inureliam porta, Hadriamque molem e diris machinationibus confessimis, uadunt, stalas tamen ingenii manu inferentes, multitudine sagittarum immissa acile in dubium heses deducere, tre. pidationem inferre,atque adeo D paruo molimine prae , dum paucitate otiri seprae toposse ex imarent. Praela- iis itaque sutis,Persicis nihil inferioritus, ad moenia succia bant,em hoste rustrati quamproxime si erunt. Sub porti' cum namque adfamam beati Petri apostoli pertinentem tum aedem, litantes hi beneram de quum dem oluso comparuissent,rem ita aggrediuntur , t nec bes a quide Roma nicustodes vim hostes pol sint,vcn enim in nimiumsubeuntes 3 telum immittere, tormentumue poterant, nec illis is talis obesse Sed postqva audias Gothi incubuere, Odi creberrima sagittarum immigionePropugnacula infestando Noturi M
129쪽
erani aediscioscalas, ndequaque fere circumuentis iam omnibus, qui de mole pugnando se tuebanturialiquandiu Romanis iniectus est terror, de salute la desperantibus quando qui- em sese ac moenia defensare, ut erat necesse, haudquaquami possent:communi tamen coAsensu,dist rastis marmoreis i lis basti seu mulachris, ex eorum fragmentis ingentias aram hostium capita superne deuoluut, Gothi dero perculsi oppugnationem remittunt,ti si uesensem cedentibus, lictoria potin Romam,hos demum i dictos rope runt. Iamque m Conflantianus perterrefactis ,fugatisque qui transitu umiois io perietessent, redierat,non enimpraesidium t ud bo es, i j- si reb niumnesti mprorsus, det incustoditum inuenerant. Itaque Asbum di circa Aureliam portam omnia in tuto iam essent Ad portam Iero Pancratianam quae Transsiberim emo, sici AOcultatem nil memoria dignum ab hostibus flumes . c. Hactenus Procopius .Pontis aute Aeli, & eius sepulchri meminere Dio,& Spartianus in Hadriani
imp. vita. Poriam vero Aureliam, vel avia eius nominis , quae per eam exibat,vel a tribunali Aurelio, nomen accepit,de quo Cicero mentionem facit sic in L. Eo Pisonem;Perii quente connexos his funeribus dies, rq Au- regio tribunali, ne connivente quidem te , quod ipsum etiam helus. q. irve postea locum cu nomine amisit Leonis Da I. Papae pontificatu, quando is prolatis muris Vaticanum & Basilicam S.Petri apostoli cinxit
T usciae ornagros, & siluas Pisas usque extendebatur. Hanc quidam Consularem, & Traianam aliquado di et in fuisse, nullo adducto veteri testimonio,scribut: oeamque ab Aurelio viro consulari denominatam fe-xuui. Alii vero ab Aurelio tribunali prope eius de viae
130쪽
principia collocato dictam autumat. De quo Cicero mentionem facit,quum dicit, se homines in tribunali Aurelio palam conscribi, ceturiarique vidisse. De hac via idem Cicero Philippica XII. Tres laesunt ad Mut na,a supero mari Flaminia, ab infero Aurelia,media Cassia. Et in Catilinam. Eutropius quoque t. Etruriae sinquit per furebam que ad alpes maritima ingentes agrisunt, hiquefertiles filius. In hac via fuerunt priuati norati Galbae imperatoris, ubi ipse(ut refert Tranquillus)sepultus est.In hac, ut in Flaminia, Appia, Latina, &aliis viis, plurimi loculi, urnae, & antiqua sepulchra vetustate fere consumpta adhuc videntur. Inueni aute . in antiqua marmorea inscriptione mentionem fieri viae Aureliae sic
Item in alia viarum Aureliae , veteris & nouae, quarualtera forte ab auctore, altera a reparatore dicta fuit- lapis est Tibure, quem paulo post adponam. Haec via ab urbe exiens Arelatent,usque sic producta erat,vt itinerario Antonini Pij concinnavi A Roma Martham Lori Vrb Forum A si uri ego Ad Turres Cosam
Pyrgos Ad lacum Aprilem. Castrum nouum Salepronem Ic Centum cellas Manlianam h iij