Titi Livii Patavini Historiarum ab urbe condita libri qui supersunt XXXV.

261쪽

stustumium, T. Veturium consutis cum Sam --m mutas ospere bellum gerere; at vos satis hin UgH 3 --- νιdisse nos sub jugum missos , idisse ' An ne infami obtigatos, videre nudo vin aestu hostisus dedisos, omnem iram hostium

nostris capitibus excipientes novos consules legionesque Romanas ita cum Samnite gerere bellam velitis , ut omnia ante nos consues

illa gesta sunt. Quae ubi dixit, tanta senta admiratio miseratioque viri incessit rim, ut mod vix crederent, illum eumdem esse Sp. Postumium, qui auctortam Ledae pacis suisset mod miserare tur, Fb vir talis etiam praecipuum apud hostes supplicium passurus esset, ob iram diremptae pacis. Quum omnes, laudibus

mod pro1equentes virum , in sententiam ejus pedibus irentri tentata paulisper in Ine-ω-

tercessio est ab L. Livio in .maelio, et bet'

tribunis plebis : qui, Neque exsolvi reli- pone populum, aiebant, deditione sua, nisi omes Samnitibus , qualia apud Caudium fuissent, resilueremum; neque se pro eo, quod spondendo pacem semessent exercitum populi Romani, poenam ullam meritos esse a neque ad extremum , quum sacrosancti essent, derihostibus violarive puse. α Tum Postumius , Interea dedite, in Possumuquit, profanos nos , quos Dis religione po- όι, tψlis. Dederis deinde, istos sacrosanctos , ' - qgum primum ma ratu abierint; sed, si me cludiatis , priusquam dedamur, hic in com

Tomus II. L

262쪽

ae, hi is virgis caesos , hane iam us inrematiis D f 434 poena usuram habeant. Nam quod ded2- Τ' nostra negans exsoisi religione populum, id istos magis, ne dedantur, qud quia itastres habeat, dicere, quis adeo juris ferita

expers est , qui imore 'Neque ego is uim Patres constripti, am fronse res sis foedera sancta esse apud eos homines , quos juxta divinas religiones fides -- eoliis ; sed insessu populi nego quid M sanciri posse , quod populum tenea L Aa, addem superbii, qua sponserantem issam ex pressem, nobis Samnites , coegissem a

ςerba legitima dedentium urbes nune rate, deditum populum Romanum vos tribuar ceretis , O hanc urbem, templa delubra, fines , aquas , Samnitium esse pimium stionem, quoniam desponsione agitur stat tandem, si spopondissemus , urbem Mac re llicturum populum Romanum dis Messerum simo stratus , si senatum , si leges m habiturum 'si sub exibus futurum pDii sintiora, isquis Atqui non indignitas rem sponsonis vinculum levat. Si quid est, is quo obligaripopulus possis , in omnia potes Et ne ιlud quidem , quod Mosdam μησά

moveat, refert, consul, an dictator, an ν

ror spoponderit. Et hoc ipsi etiam Samus ijudic erunt, quibus non fuis satis e fini pondere, sed legatos , quamnes, tribuam

milietum spondere coegerunt. Nec a me nam

quisquam qn venit, quid i spoponde ist

263쪽

φι-ad ne eminuis, esset, nee usis θ-- . e Pacem mei non erat Hitrii , nee V g 43 - vobis, qui nihil mandaveratis, postem. in 'Aui ac Mium, Patres conscripti, M - is consitas gesum est. Dii immortales vini O hostiam imperatorabus mentem ad --t. Nec nos in bello saris assimus λεν--ati patriam victoriam male perdiderunt, hae vix oris, quibus viceram, credunt ;- quacum e conditione arma viris in m. natis aserne festinant. An , si sana mansfuso, disseis ulisfiat, dum senes ab domo

M consultandum arcessent, mutere Romam legatos ' eum senatu, eum populo, de pace ος foedere ageres Tridui iter experiris erat: interea in indiaesis res fiasse , donec ab Roma legati aut victoriam illis cenam, aut ρ

M at menses ea demum sponsio esset, quam pmibb. spopondissimias. Sed neque vos Missetis , ne nos Ipopondiis ac nec fas sin tam nisum exisum esse, quam ut illi,

is somnio latione , quam quod mentes e capere poFent, nequidquam eluderemur; φ nostrum exemitum eadem , quae impediset', una expediret e vanam victoriam, - irritam fuere pax es ponsio interponere--, me neminem, praeω oonsiorem , obi, mri. Quid enim vobiscum, Patres con--ti pia eum populo Romano actum sp vos mellare potest ' quis se a vobis

264쪽

pro vobis iussis. Nihil ergo obis, ne a U. e. D. biseum est, quibus nihil mandastis pne em ' a' ' Samnitibus, eum quibus nihil ensis Samnitibus sponsores nos sumus, rei satis loca-pletes in id quod nostrum est in id μοι

praestare possumus, corpora nyra , O aa, mos In hae saeviant, in hare ferrum in Miras acuant. Quod ad tribunos uinet, em stilite, utrum praesens dedisio eorum fieri sit , an in diem diffferatur. Nos inserim L Veturi, vosque eteri, ilia haec capis tam

da sponsionis feramus, O nostro si plicio s

beremus Romana arma.

X. Movit Patres Conscriptos tum ea se, tum auctor nec ceteros sollini, sed

tribunos etiam plebei, ut se in sena Ἀμcerent fore potestate. Magistratu inde se extemplo aboicaverunt, traditique fecit libus cum ceteris Caudium ducendi me facto senatusconsulto, tu quaedam ini, spoisse- sisse civitati visa est. Postumius in ore erat; eum laudibus ad coelum ferebam : devo tioni P. Decii consulis, aliis claris facino Tibus aequabant. Emersisse civitatem emo noxia pace illius eonsilio O opeia est um erueiatibus O hostium inae offerre, piacula pro populo Romano dare Arma cuncti syc-etant, & bellum. En umquam Murum, a conpedi armatis eum Samnite lis cris civitate, ira odioque ardente, delectus rinph omnium voluntariorum fuit: est in

ex eodem milite novae legiones, ta ληος

265쪽

ad Caudium exercitus. Praegressi seciales , i dii ad portam venere , vestem detrahita de Il; in sponsoribus jubent, manus post tergum 'vinciri Quum apparitor verecundia, jestatis Postumium lax vinciret, Quin tu, inquit , adducis lorum, ut, sta fiat dedisio prim, ubi in cerum Samnitium,in adtribunal ventum Ponti est, A. Cornelius Arvina ferialis ita verba fecit: Quando--Me homines injussu opuli Romanisu, - foedus ictum iri Ipoponderunt, atque

ob eam rem naxam nocuerunt; ob eam rem ,

qu populus Romanus seelere impio fit solum , hosce homines vobis dedo. Haec dicentiiseiali Postumius genu semur, quanta, rime poterat vi , perculit, . clara Voce ait, Se Samnitem civem esie, ilium lega-- iselaum a se contra jus gentiam vi clarum; eo justura bellum gesturos. XI. Tum Pontius, Nec ego istam dedi iuu

tam habebunt. Quin tu , Spuri Posumi, si et diu, adeos esse censes, aut omnia irrita facis , aut trio.

'Samniti populo omnes, quos in pine te hiauit, aut pro eis pax debetur. Sed quid ego te appella , qui te captum victori, cum qua potes Me , restituis p πα-lam Romaniam anelio , quem si sponsionis ad Furculas Caudinassecta poenitet, restituat iones intra saltum suo septiesberunt. Λ quemquam deceperi omnia pro infecto Au recipiant arma, quae per pactionem πω

266쪽

mmis ossiderunt redeam in astra sis ad Mυε η3s pristi habuerunt , quam a comarium entum, habeam tum hetiam O sorua Hia placeam tune sponsio, pax n dis tur vi fortiani, iis loris , prae ante pia mentionem habuimus, geramus binum rare populus Romanus eo ulum sponsionam, manu fidem populi Romani ae femus. ιαμ quamne ea a defiet eur ricti pacto non '

subduxistic auro eisitatem amavi md mi G inter aeripiendum aurum e sumi Pacem nobiseum pepigistic, an Istoae vo bis captas reintueremu ream pacem irrisam fincisis O semper aliquam fatidi spori ris imponitis. Non proba popuias Romum ignominiosa pace legiones ser eas p Pacemsbi habeas, legiones aptas victori ne quaeat hoc de hoe finderibus , hoe fretalisus in remoniis dignum erat V tu quidem, μι prasi , per pactionem habeas, Ut Nas is

columes rego parem , quam hos ibi remis tendo factus sum, non abeam; hoc tu, A

cometi , hoe vos, fera tis , Iuris remi sadisitis ' Ego vero istos, in s ridi mauo

ris, nec accipio, nec dedi arbitror, nec γror, quominus in rivi rem oblisa mi Aone commiuo, iratis omnibus aras, quom eluditur numen, redeant. Gerite bellum, quam

267쪽

Muria religionum non pudere in lucem vix pueris rimas ambages Aesac consevires fauenda ei exquirere 'I, si Dr, eme vincla Romaniso moram βι α mo, quominus, ubi visum fueris, aleant. Et illi quidem, forsitanin publica sua certis liberata fide, ab Caudio in castra Romana inviolati redierunt. XII. Samnitibus, pro siverba pace insessi mi cernentibus renatum ellum, omnia , quae deinde Venerunt, non in ania mi istum, sed proph in oculis esse racser ac nequidquam laudare senis Pontii utralis consilia, inter quae se media lapsos victoria possessionem pace incerta muta se, di, beneficii, malefita ocea no

unisu pugnaturos eum eis, quos potuerint in perpetuum vel inimicos tollere, Vel unicos facere : adeoque, nullodum certamine inclinatis viribus, post Caudinam pacem animi mutaverant, ut clariorem inter

Romanos deditio Postumium, quis tium incruenta victoria inter Samnites , ceret; geri posse bellum Romani pro victoria certa haherent, Samnites simul rebellassein vicisse crederent Romanum I ter haec Satricani ad Samnites defecerunt, Fresella colonia necopinato adventusamnitium pisisse, Satricanos cum iis

in constat nocte occupata est Timor

268쪽

inde mutuus utrosque usque ad lucem quie-υ1 -43 tos temfit lux pugnae initium filii; quam ' aliquamdiu aequam, invia pro aris ac so cis dimicabatur, invia ex tectis adjuvabat imbellis multitudo , tamen Fregellam sustinuerunt. Fraus deinde rem inclinavit,qubd vocem audiri praeconis passi sum, is columem abiturum qui armas uisset. Ea spei

remisit a certamine animos, es passim arma iactari coepta Pertinacior pars armata Per Versam portam erupit, tutiorque ei audacia fuit, quata incautus ad crede dum ceteris pinor; quos circumdatos igni, nequidquam deos demque invocantes, Samnites concremaverunt. Consules, inter

se partiti provincias, Papirius in Apuliam ad Luceriam pergit, ubi equites Romani obsides ad Caudium dati custodiebantur; Publilius in Samnio substitit advertita a dinas legiones Distendit ea res Samnitium

animos, qvbd nec ad Luceriam ire, ne ab tergo instaret hostis; nec manere, eam Ceria interim amitteretur, satis audebant. Optimum visum est committere rem Diunae. transigere eum Publilio certamen. Itaque in aciem copias educunt.

ηα:e XIII. Adversiis quos Publilius conta; Izria, quum dimicaturus ellet, prius alloquendos; e k milites ratus, concionem advocari iussit:

ceterum sicut ingenti alacritate ad praetorium concursum est, ita prae clamore poscem

tum pus in nulla adhortatio imperatori

269쪽

milita est. Suus cuique animus memor maem

ignominiae adhortator aderat. Vadunt igi- id it. in proelium urgentes signiferos 'Τae mora in concursu pilis emittendis, stri gendi ve inde gladiis esset, pila, Veluteato ad id signo, abiiciunt, strictisque glis diis cursu in hostem seruntur. Nihil illie peratoriae artis ordinibus aut subsidiis lo-- fuit : omnia ira militaris prophis lari imperu egit. Itaque non usi modciboste runt, sed ne castris quidem suis finram impedire ausi Apuliam dissipatii

fereri Luceriam tamen, coacto rursus in unum agmine est perventum Romanos ira eadem, quae per mediam aciem hostium tulerat,ec in castra perrulit ibi plus quam in acie , sanguinis ac caedis facium, praedaeque pars major ira corrupta. Exercitus alter cum Papirio consule locis maritimis perirenerat Arpos per omnia pacata Samnitium magis injuriis & odio, quam neficio ullo populi Romani. Nam Samniates, ea tempestate in montibus vicatim habitantes, campestria, maritima loca, contempto cultorum molliore, atque, ut evenit terh, locis simili genere , ipsi momiani atque agrestes depopulabantur quaereseo si fida Samnitibus fuisset, aut pervenire Arpos exercitus Romanus nequisset, aut interjecta inter Romamin Arpos, pe

nuria rerum omnium, exclusos a comme

absumpsis pl. Tum quoque prosectos

270쪽

. E- inde ad Luceriam, iuri obsidente M Idnit sosve, inopia vexavit : Omma ab Arms

Pisi tu, Romanis suppeditabantur, ceterum adeo 12 exiMh, ut militi occupato stationibus , -- gilii uein opere , eques sollieulis in eas rea D Arpis frumentum veheret antindum occursu hostium cogeretur, Messi ex equo frumento, pugnare obsessis, priusquam alter consul victore exercitu a venit,in commeatus ex montibus Santium invecti erant, ε auxis intromista Arctiora omnia adventus Publilii fecit, qui obsidione delegata in curam collegae, vacuus per agros cuncta infesta comme aibus hostium fecerat. Itaque quum spes nulla esset diutius obsesis inopiam laturos; coacti Samnites, qui ad Luceriam castra habebant, undique contratas viribus, signa cum Papirio conferre. XIV. Per id tempus, pisantibus utrisque se ad proelium , legati Tarentini interv niunt, denuntiantes Samnitibus Romanis que, ut bellum omitterent. Per vim μ α , quomisin riscretiretur ab armis, δε versis eos se pro alteris pugnaturios. Ea legatione Papirius audita, perinde ac minus

clitas eorum, cum collega se crinmunica turum respondit; aecisoque eo , quum rem pus omne in apparatu consiimp met eo,

locutus de re haud dubia signum pugnae proposuit Agenti s divina humanaque, quae talent, quum aete dimicatim est,