Titi Livii Patavini Historiarum ab urbe condita libri qui supersunt XXXV.

271쪽

ecitati,iis , ventini legati Meursare responsum exspectantes, quibus Papirius F lt hiausepiria secunda esse , Tarentini, pullis in '--ariat Misaeam praeterea est spum

.iniaribus diis , ut videtis, ad rem gemmm pro iseimur. Signa inde ferri iussit,

2 copias eduxit, is simam increpans gemum, quae suarum impotens rerum prae

domesticis seditionibus discordiisque , aliis

mota pacis ac belli iacere aequim ce seret Samnites ex parte altera, quum omnem euom belli remisissent, quia aut ρο- em ex cupies ant , aut expediebat s mulare , ut Tarentinos tibi conesharem quaen instructos repent ad pugnam Romanos conspexissem, Vociferari, Se in au

urizare Tarentinorum manere, nec descendere in aciem, nec extra viarum arma erre. De

caeptos Potius , quodcumo e casus ferat, ρ -- , quam in ores e pacis auctores serentinos rideamur. Accipere se Omen consules inam, O eam praeari moram hostibus , ut ne viarum qiadem de dant. Ipsi, ime se par Emmtius copiis, siccedum hostium munimentis, 'sisHhiis,&, simul undique adorti, quum fars fossas us explerem, pars Vellerem vallum, atque in solis proruerent, nec virtus modb insita, sed ira etiam exulceratos iit ominia stimularet ammos, cam invasere rat pro se pusime, non haec Furculas, nec Caudium, nec saltus invios esse, ubi errorem frausis in me et, sed Romanae Virtutem,

272쪽

-- - quam nec vallum, nec fossae arcerent, me

e.:ltra res , caedunt pariter resistentes

sesque , inermes atque armatos , servos, liberos , puberes , impuberes , homines, iumentaque : nec ullis superfuisset anumal, ni consules receptui signum de sent, avidosque caedis milites e castris hostium imperio ac minis expulissent. Ita eapud infensos ob interpellatam dulcedinem irae confestim oratio abita est , ut doceretur miles, Minim euiquam militum eoa

suus odio in hostes sisse , aut cessuros: Fua duces , flevi belu, ita insatiabilis inplicii, futurus fixisse, ni respectus equitum sexcent

rum, qui Luceris obsides tenerentur, nape disse animos ne desperata venia hoses in eos in supplicia eorum ageret, perdere prins, quam perire, optantes Laudare ea milites, Laetarique obviam itum irae suae esseri cisteri omnia patienda potitis, quis prodere tur salus tot principum Romanae juventutis. XV. Dimisia concione, consilium habDtum, omnibusne copiis Luceriam preme Tent, an altero exercituin duce Apuli eidic , gens dubiae ad id voluntatis, tentarem tur Publilius consul adier. grandam pr

fectus Apuliam, aliquot expeditione una populos aut vi subegit, aut conditionibus .l: in societatem accepit. Papirio quoque, qui obstab Luceriae restiterat, brevi ad spem eventus respondit: nam, incessis omnibus ii , per quas commeatus ex Samnio sub

273쪽

vehebantur, fune domiti Samnites , qui ia ceriae in praesidio erant, legatos miseret εμx ad consulem Romanum, ut recepti equitibus, qui causa belli essent, absisteret obsidione. His PM,irius ita respondit: De Oeo Pontium , Herennii filium , quo auctore Romanos sub jugum misissent, consilem,

pia victis patiendum emeret ceterum, quo

auiae ab hosibus in se aqua statui, quam

.is ipsi ferre , maluerint, nuntiare Luce-η- jussit, arma sarcinas , jumenta, ut ritudinem omnem imbellem intra momia resim Ferent: militem se eum β'Plis vestimentis sub D- sub jugum usurum, ulciscentem illatum , .is ita Rem novam inferentem ignominiam. Nihil, insatum septem millia militum sub jugum missa, praedaque ingens Luceriae apta receptis omnibus signis armisque, quae ad Caudium amissa erant, quod omnia superabat gaudia, equitibus recuperatis , quos pignora pacis inmodiendos Luceriam minites dederant. Haud ferme aliam ratione subita rerum clarior victoria populi

Romani est AEquidem etiam 'uod quia

busdam in annalibus invenio' Pontius, H rennii filius, Samnitium imperator, ut e piaret consulum ignominiam , sub jugum eum ceteris est missus Ceterum id miniis Ruror, obscurum esse de hostium duce d

diis missoque sub jugum id magis mir hiis est, ambigi Luciusne Cornelius die-iator cum L. Vapirio Cursore , magistro

274쪽

is ramae equitum, eas res ad Caudium, atque ista

Ic.,i, Luceriam gesserit, ultorque unicus Roma ignominiae, haud sciam in justissimo triumpho ad eam aetatem secundiim RHrium Camillimi triumphaverit, an conis tum Papiriique praecipuum id decus is, ,οῦ Sequirur hunc errorem alius error , in 2 si me Papirius proximis comitiis cum ac Aulio Cerretano iterum ob rem bene Miam Luceriae, continuato magistratu, em

sui tertitim creatus sit an L. Papirius in gillanus,' in cognomine erratum siti XVI. Convenit iam inde per consules reliqua belli perfecta. Aulius cum Feren ranis uno secundo proelio debellavit; ur hemque ipsam , qu se iis contulerat acies, oblidibus imperatis, in deditionem accepit Pari fortuna consulum alter cum Satricanis, qui cives Romani post Caudi

nam cladem ad Samnites defecerant, prae sdiumque eorum in urbem acceperant, o gessit. Nam quum ad maenia Satrici admo tu esset exercitus, legatisque , missis ad Pacem cum precibus petendam, triste responsum ab consule redditum esset , nisi praesidio Samnitium interfecto aut tradito, ne ad se remearent; plus ea voce, qu marmis illatis, terroris colonis injectum , que subinde exsequentes Merendo a coinsule legati, quonam se pago paucos firmos crederet praesidio tam valido Ἀγmato vim allaturos, ab iisdem coactum

275쪽

sistere iussi, quibus auctoribus praesidium in rebem accepissent, discedunt; aegreque i et to ut de ea re consuli senatum,' ' 'ynis sacrae ad se referri sineret, ad suos meum. Duae factiones senatum distin diuit; una , cuius principes erant desecti in a populo Romano auctores altera, Melium civium: certatum ab utrisque t

mea est, ut ad reconciliandam pacem comis opera navaretur. Pars altera quum praefidium Samnitium, quia nihil satis pra parati erat ad obsidionem tolerandam e cessurum proxima nocte esset enuntiare consuli satis habuit, qua noctas hora, quaque porta, inuam in viam egressurus nostis foret altera, quibus invitis desci

tum ad Samnites erat, eadem nocte PO- tam etiam consuli aperuerunt, armatosque eum hostes in urbem acceperunt. Ita du-ρllei proditione, praesidium Samnitium,

insessis circa viam sylvestribus locis, necopinat oppressum est,in ab urbe plena hostium amor sublatus momentoque

unius horae Samnis caesus, Satricanus captus,in omnia in potestate consulis erant.

Qui, quaestione habita, quorum opera desisti esset facta, quos sontes comperit Virgis caesos securi percussuri praesidioque valido imposito, arma Satricanis ademit. lade ad triumphum decessisse Romam P privi Cursorem scribunt, qui eo duce Meriam receptam Samnitetque sub j

276쪽

rum missos auctores sunt. Et fuit vir Maa bi dignus omni bellica laude, non an, A , ea mi sollim vigore, sed etiam corporis i 22 ribus excellens. Praecipua pedum peruitius

inerat, quae cognomen etiam dedit; BFremque cursu omnium aetatis suae fuisse se. runt in se virium vi, seu exercitatioso multa , cibi vinique eumdem capacis mum nec cum ullo asperiorem quia istinvicti ad laborem corporis esset J Mamilitiam pediti pariter equitique E aetetiam aliquando ausos ab eo petere, ut

fibi pro re bene gesta laxaret aliquid lab Hris quibus ille , Ne nihil remissum dira

ris, remitto , inquit, ne utique dorsum is mulceatis , quum ex equis de cendetis. Et viserat in eo viro imperii ingens pariter iri socios civesque Praenestinus praetor per morem segnitis ex subsidiis suos duxerat a Primam aciem ; quem quum inambulam ante tabernaculum vocari jussisset, lictorem expedire securim jussit ad quam vocem exanimi stante Praenestino , Agedum, isor, exciae radicem hane , inquit, incommodo ambulantibus ς perfusumque ultimi supplicii metu , multa dicta, dimisit. Haud siὸ illa aetate, qua nulla virtutum feracior fuit,

n ou nemo unus erat Vir, quo magis innixa res ratio de Romana staret. Quin eum parem destinam. ζ'τοῦ animis Magno Alexandro ducem, si arma, La Asia perdomita, in Europam vertisset.

alii. XVII. Nihil minus quaesitum a priori

277쪽

μ talus operis videri potest, quis ut phas imma iusto ab rerum ordine declinarem, Varie de is ura aue distinguendo opere M legenti Τ'

, velut devemcula amoena,in requiem animo meo quaererem tamen tanti regis a ducis mentio , quibus saepe tacitis co- tionibus volutam animum, eas Vocata medium ut quaerere libeat , quinam eventus Romanis rebus, si cum Alexandro

taetbellatum , suturus erit Plurimit in Mosollere videntur militum copia & vi aes, ingenia imperatorum, fortuna per Omnia humana , maxim in res bellicas , pintens ta es singula intuenti universa sicut ab aliis regibus gentibusque, ita ab hoc quoque, facit praestant invictum; manum imperium. Iam primim, ut ordiar 'sessu ab ducibus comparandis , haud equidem dudum abnuo , egregium ducem fuisse Alexan uoiia n se clariorem tamen eum facit, Fh unus filii, qubd adolestens in ineremento rerum, nondum alteram fortunam

expertus, decessit. Ut alios reges claros ducesque omittam, magna exempla casuum,manorum; Cyrum, quem maximh Graeci laudibus elebrant, quid, nisi longa Vita, sicut Magnum mod Pompeium, Vertenti praebuit fortuna 8 Recenseam duces Ro- 'anos, nec omnes omnium aetatum, sex ipse eos, eum quibus consulibus aut di

tatoribus Alexandro fuit bellandum Μ.

aerium Corvum, C. arcium Rutilum

278쪽

inam. Sulpicium a Mahlium orquatas , 'I Q. Publilium Philonem, L. Papirium cae 'in'' sorem, Q. Fabium Maximum, duos in

clos, L. Volumnium, Manium Curium Deinceps ingentes sequuntur viri , si P nicum Romano praevertisset bellum, senius P in Italiam trajecisset. Horum in qu libet tum indoles eadem, quae in Alexis dro erat, animi ingeniique pium disci militaris, iam inde ab initiis urbis tracta

Per manus, in artis perpetuis praecepisordinatae modum venerat. Ita reges gesse xant bellari ita deinde exactores regum AFnii Valeriiqueri ita deinceps Fabii, Quia fit, Comelii cita Furius camillus , auem

amenes ii, quibus cum Alexandro diau Candum erat , senem viderant. Μitiam opera pugnando obeunti Alexandro nam ea quoque haud miniis clarum eum factuari cessisset videlicet in acie oblatus par ina lius Torquatus, aut Valerius Aus, insignes ant milites, quam duces t cessiti Decii, devotis corporibus in hostem meis test cessisset Papirius Cursor, illo eo inris robore illo animi victus esset e sitis juvenis unius, ne singulos nominem, senatus ille, quem qui ex re bus consis dixit, unus veram speciem Romani seu tu cepit λ Id ver erat periculum, ne isterith quam quilibet unus ex iis, Minominavi, castris locum caperet, comm

ius expediat, ab insidiis praecave retia

279쪽

pugna deligeret, aciem instrueret , οῖ diis firmaret. Non cum Dario rem re r in dixisset quem , mulierum ac spado-m agmen trahentem, inter purpuram a me aurum oneratum fortunae apparatibu&idae, praedam veritis, quam hostem, nihil aliud quam bene ausus Vana contemnere, taeniemus devicit Longh alius Italiae, quam h , per quam temulento astane o missabundus incessit, visus illi habitus esse, saltus Apuliae ac montes Lucano cem Mati . euigia recentia domesticae clasti, ubi avunculus ejus nuper Epiri rex Alexander absumptu erat. XVIII. Et loquimur de Alexandromo dum merso secundis rebus, quarum nemo istolerantior sui qui, si ex habitu novin istunae novique , ut ita dicam, ingenii,

quod sibi victor induerat, spectetur, D m magis similis, quam Alexandro, in Italiam venisset, A exercitum Macedoniinsilitum degenerantemque iam in Persanti m es adduxisset. Referre in tanto piget superbam mutationem Vestis , R elideratas humi jacentium adulationes , etiam vim Macedonibus graves, nedum Moribus , foeda supplicia , 6 inter Vi-phmi epulas caedes amicorum in Vani,

utem ementienda stirpis. Quid, si vinimio in dies fieret acriores quid, si trux δ praeservida ira nec quidquam dubium

mi striptores restro nullane haec da M.

280쪽

h mim imperatoriis virtutibus ducimus 3 Id vet. Ρ-ς 43 periculum erat quod levissimi ex Graecis, qui Parthorum quoque contra nomen Ro manum gloriae favent, dimiare solent, se

maiestatem nominis Alexandri quem e fama quidem illis norum arbitror fuisse

sustinere non potuerit populus Romanus,&, adVersus quem Athenis , in civi fracta Macedonum armis, emente diu

maximε proph fumantes Thebarum Numa. concionari linere ausi sint homines id quae monumentis orationum patet ad disti eum nemo ex tot proceribus Romana

vocem liberam missurus fuerit. Quanta bet magnitudo hominis concipiatur animo, unius tamen ea magnitudo hominis erit, collecta aut plus decem annorum sati Irtu tate; quam qui eo extollimi, qub por Mi ebria tu Romanus , etsi nullo bello , multis in 1. II men proeliis Victus sit, Alexandro nulli P. R. pugnae non secunda fortuna fuerit, dii intelligunt, se hominis res gestas Meti JuVenis, cum populi jam octingentesm bellantis annum rebus conferre. Miremuris, quum ex hac parte secula plura me rentur, quam ex illa anni, plus in m longo spatio , D, in aetate tredecim innorum, fortuna litiaveris Quin tu hosti ni cum homine, raucis cum duce, sese tunam cum fortuna consere 3 Quot Roma nos duces nominem, quibus numquam ad

yersa fortuna pugna fuit tia nascia a