Titi Livii Patavini Historiarum ab urbe condita libri qui supersunt XXXV.

31쪽

re tiginosissima etiam divitibus, aedifica , -- lia contracta Bessum ita*ae Volscum, Er diem

per se oneratum Latinorum atque Hese,comm desectione, in speciem causae ja ratum, ut 'or potestas quaereretur. Sed nova e filia Manlii magis compulere natum ad dictatorem creandum. Creatus lx Omaelius Cossiis magistrum equitum Ap. T. Quintium Capitolinum. - ora. Πλitor, etsi majorem dimicati rem propositam domi quam soris cern lint, tamen , seu quia celeritate ad bellum opus erat, seu vi ria triumphoque dict mrae ipsi vires se additurum ratus, delectu habito, in agrum Pomptinum , qu a Vobscis exercitum indictum audierat, pergit. Non tabit , praeter satietatem, tot iam

fibris assidua bina cum Volscis gesta e gentibus illud quoque succursum quod mihi percensenti propiores temporibus h rum rerum auctores miraculo filii unde, In toties issis Volscis Equis senecerint . 'ci. milites quod quum ab antiquis tacitum P οῦρ ψιpraetermissumque sit, cujus tandem ego rex τ'

praeter opinionem, quae sua cuique o

sessimi me potest, auctor sim t Simile veri

est, aut intervantis bellorum, sicut nunc in delectilius fit Romanis, alia atque alia labole inniorum ad bella instauranda i se usos esseri aut non ex iisdem semper p ilis exercitus scripto , quamquam ear 'in semper geris Q ellum intulerit aut

32쪽

. innumerabilem multitudinem liberorum eatis de 3 pitum in eis fuisse locis , quae nunc, λα' deminario exiguo militum relicto, serviti Romana ab solitudine vindicant. Ingviritieert quod inter omnes auctores conVnito quamquam nuper Camilli ductu at Q.

auspicio accisae res erant, Volscorum enex

eitus filii Ad hoc Latini Hernicique --eesserint,in Circeiensium quidam, . loni etiam a Velitris Romanus dictator castris eo die positis, postero quum usu cat,prodisset, hostiaque caesa pacem deum adorasset laetus ad milites , jam arma ac propositum pugnae signum, sicut edictam 'inato erat, luce prima capientes processit No is

z: vularia est, milius, inquit, si quid dii --μφω uesque eorum in futurum vident: isaque, Maedecet certa spei plenos , O eum imparinus manus con muros, pilis ante pedes positis, gladiis tantis dextras armemus e ne mo- curri quidem Darie velim , sed obnixos vos

bili gradu impetum hosium exessere L Missi an injectris missilia , is si φαι

bus scibisse intuti ini, tum micent gladii. sveniat in mentem unicuique , deos esse, qui Romanum alument; deos, quisecundis a Abus in proelium miserint. Tu, T. Quinti equitem intentus ad primum initium moti cera minis meas : ubi haerere jam aciem eouaesperi videris , tum terrorem equestrem occvris alio pavore inferi invectusque ordines pu--

Manlium Usipa sic eques, sic pedes, ut,

33쪽

l 'inat, pugnant nee dux legiones, aeam Me ortuna fefellit ducem. - ΤΩ m. Hrudo hostium nulli re ea, ' δι' in iam numam sieta, & oculis utramque ' metiens aciem, temere proelium iniit, temere omis Clamore antlim, missilibusve telis in primo pugnae impetu serox,

ollatum pedem M vultum

num ardore animi micantem erre non potui Impuli fions prima ,- trepidatio sitas illata , .suum terrorem intulit 'Res: rupti inde multis locis ordines, minno omnia, & fluctuanti similis acies erat edeinde, postquam cadentibus primis, Iam id se Duque perventuram caedem cem mi, terga vertunt. Instare Romanus ω, ne armati consertique abibant, ped

'un labor in persequendo filii postquam j stari arma passim , fugaque per agros spargi aciem hostium animadversum est ;- equitum turmae emissae, dato signo, Ne is simo num morando ad spatium ad evadendum inurim misitudini darent satis es missulibus ae errore impedire usum,' rigandoque agmen teneri, dum assequi pe-- si s eaede eon ere hostem posset. Fugae

sequenoeque non ante noctemonis fuit empta quoque ac direpta eodem die cast Volscorum, praedaque ninis praeter imis corpora, militi concessa est Pars misa a captivorum ex Latinis atque Hemicisis , nec hominum de plebe, in credi posi

34쪽

in se mercede militasse , sed principes et M 37φ dam iuventutis inventi , manifesta sicles in ' publica ope Volstos hostes adjutos Ciseceiensium quoque quidam cogniti, ω - oni a Velitris Romamque omnes nimia percunctantibus primoribus Patrum, eadem , quae dictatori, defessionem sui quisque insuli, haud perplexesindicavere. XIV. Diciator exercitum in stativis e tiebat, minimesdubius bellum cum his P 3 58--pulis Patres iussuros quum major dormia.. exorta moles coegit acciri Rometu eum

gliscente in dies seditione, quam solito magis metuendam auωπ faciebat non enim 'ram orationes modo M. Manlii, sed facta, popularia in speciem, tumulivosa eadem ,

qua mente fierent, intuenda erant. Centinrionem, nobilem mistaribus sectis, judic etum pecuniae quum duci vidisset, medio m cum caterva sua aecurrit, manum injecit; vociseratusque desuperbia Patrum, in crudelitate foeneratorum , es miseriis plebis, virtutibus ejus viri fortunaque, Tum ris ero , inquit, nequidquam hae dextra capitolium amemque servaverim , si civem commilitonemque meum, tamquam Gauiae victoribus aptum , in servitutem a vincula ei videam. Inde rem creditori palam p pulo solvit, libraque .re liberatum emi Tin deos atque homines obtestantem, me M. Manlio liberatori suo , parenti plebis Ro--- , gratiam referant. Acceptus extemplo in

35쪽

ia almiltuosam turbam, Gose tumultum πε erit, cicatrices acceptas vetenti Ga 4. p. lscaco, aliisque deinceps bellis, ostentans. Senilisanam se restiuentem eversos penates, inplici jam Ione exsoluta , megentibus semper fierem usuras , obrutum faenore esse. Vide elucem , forum, civium ora , M. Mamlii opeiaci omnia parentum beneficia ab illos habere illi devovere corporis visaeque ac

δε ruris quod supersis quodcumque sibi cum furata, penatibus publicis a privasis juris finis, id cum uno homine se His vocibus instincti plebes quum jam unius hominis

esset, addita alia commotioris ad mala turbanda consilii res Fundum in Veienti, caput patrimonii, subjecit praeconici Neque vestrum, inquit, Quirites , donee quivi Fam in re mea supererit, judicatum addi rumve duei patiar. Id ver,ita accendit an mos, inper me fas ac nefas secuturi vi dicem libertatis viderentur. Ad hoc domi, concionantis in modum, sermones pleni criminum in Patres inter quos , quum omisso discrimine, vera an Vana aceret, Trisa os Gallici auri occultari a Patribus iecit; nee jam possidendis publicis agris contentos esse , nis pecuniam quoque publicam

Menant. Ea res, palam fiat , exsolvi plebem re alieno posse. Quae ubi obiecta spes est enimvero indignum facinus Videri,

Pam conferendum ad redimendam civi--m a Gallis aurum suerit, tributo AON

36쪽

. lationem factam .idem aurum , ex host ' E 3z ius captum, in paucorum praedam cessisse. ' Itaque exsequebantur quaerendo, ubi tantae res furtum occultaretur disserenteque, Meempore suo se indicaturum dicente, cet iris omissis, eb Versae erant omnium curam; apparebatque nec veri indicii gratiam, diam, nec falsi offensionem fore. qui. Ita suspensis rebus dictator, accitus

senatu habito, quum satis periclitatus V suntates hominum, discedere senatum in se vetuisset istipatus ea multitudine, sella zz in comitio posita, Viatorem ad M. Manlium misito qui dictatoris iussit Vocatus, quum signum luis dedisset adesse certamen, am me ingenti ad tribunal Venit. Hinc senatus hinc plebs, suum quisque intuentes

cem, velut in acie conssiterant. Tum di tator identio facto , Utinam, inquit, mihἐPatribusque Romanis ita de caeims rebus cum flebe conνeniat, quemadmodum . quod ad te intinet ea se rem , quam de se sum quaesiturus , conventurum satis confido Spem faciam a te civitati video , de incolumi , κιhesauris Gallicis, quos primores Patrum Oo-xultent, creditum solvi posse cui ego rei tamiam abest ut impedimento ut contra te, M. Manli, adhorter, liberes faenore plebem Romanam , O istos incubantes publicis es furis ex praeda clandestina evoisas. Quos

37쪽

RIn quia vanum indisium est, in λα- ciste duci iubebo , nee diruius patiar a Fg Τύ --diam fallaci sp eones a L Ad ea ' Τ vi, Ne se fefessisse ait. non adver-- Volscos roties hostes, quoties Patribus

expediat, nec adventis Latinos emicosise , quos falsis eriminibus in arma agant, sed adversus se a plebem Romanam dictamnem

ιπα- esse. Iam omisi bella , quod sim i su in se impetum fieri essem dictat

Uuri patrocinium faeneratomm adve plebem: jam sibi ex favore multitudinis crimen O pemietem quan mendit, inquit,it, A. Comeli, orique, Patres conscripsi, circumsesa turba lateri meo 'Quin eam diatacitis a me snguli vestris bene iis . intem

cedendo, eximendo de nemo cives estros ,

pn Aendo judieatos addiis que duci , ex eos casuis opibus estris , Iustinendo neces res aliorum P Sed quid ex vos, de vestro impendatis , hortor Sontem aliam ferte idecvuededucite, quod usuris p umeratum est et jam nudD mea turba, quam ullius, conspe tin enti A enim, quia ita solus V eivium quae ago 'Nihil,magis, quod respondeam, abeo, quam si meras , quia ita solus Ca- Pityiam ance ara semaverim. Et tum unia γε fis, quam potui, opem tuli , O nune sin-puis fenum. Nam quod ad thesauros Gallicos unaet, rem suapte natuia Deilem , disseiumbra patio facit. Cur enim quaeritis quod

iis eur quod in au vestro es, cuti

38쪽

e --jubetis potius, quam ponatis ' nisi Misua

δ' P fraus sube st. Quo magis argui praestigias ju-

brais vestras , eo plus vereor ne abs ritis observantibus etiam ocuks. Itaque non ego, vobis ut indicem nredas vestras , sed vos id cogendi estis, ut in medium proferatis. XVI. Quum mittere ambages dictator iuberet, aut peragere verum indicium cogeret, aut isteri facinus insu lati falso crimine senaths, oblataeque vani fartici Vidia ; negantem arbitrio inimicorum se locuturum, in Vincula duci jussit. Arreptus Viatore , Iupiter, inquit, optime maxime, Iunoque Regina, ac Minerva, ceteraque dii deaeque, qui Capitolium arcemque incolitis, cine vestrum militem ac praesdem diis, reari ab inimicis 'Hae dextra , - Gallos fudi a delubri ve stris jam in vinculis sic senis erit Z Nullius nec oculi, nec aures imdignitatem ferebant. Sed invicta sibi qua dam patientissima justi imperii civitas

Cera nec adversus dictatoriam vim aut tribuni plebis, aut ipsa plebs attollere oc 3lanlius tos aut hiscere audebant. Conjecto in ca .rimo cerem antio, satis constat magnam pam tem plebis vestem mutasse, multos mort les capillum ac barbam promisisse, obve satamque vestibulo carceris moestam tu

ham. Dictator de Volscis triumphavit; in vidiaeque magis triumphus quam gloriae fuit: quippe Domi non militia, partum eum actumque de cive, non de hos , fi

39쪽

iamque haud procul seditione res erat ' cuius lenieniae causa , postulante nullo largitor voluntarius repent senatus factus, Satricum coloniam duo millia civium Romanorum deduci iussi : bina iugera- ω- nussis agri assignati. Quod quum & par- um,in paucis datum, & mercedem esse prodendi M. Manlii interpretarentur, remedio irritatur seditio ri jam magis i 'nisin sordibus, fune reorum turba Manliana erat; amotusque post triumphum abdicatione dictaturae terroris linguam &animos liberaverat hominum XVII. Audiebantur itaque propalam o Querelinees exprobrantium multitudini, Quod de τί ἡ '

fensiores suos in praeripuem semper eum δε- Ga

vore sinae, deinde in ipso aeferimine perieuli ...issilisas Sio Sp. Cassam in agros plebem, caruem, si Sp. Maesium ab ore rivium famem suis impensis propulsentem , 'presios ;se M. Mantitim , mersam O obrutam faenore

panem civitatis in libertatem ac lucem --Wahenum , proditum thimicis Saginare ρωbem populares suos, ut jugulentur Noecine

pariendum fissile, si ad nvitum dictatoris non

responderet vir eonfutaris p Flagerent menti- inmania , atque ideo non habuisse quod sum ponderet cui semo umquam mendacii poe--,ineuia fiasse 'Non obversatam esse me- moliam nosi ullus , qua pene ultima atque

40쪽

ia tema nomini Romano fuerit 'non speei πνve ἐά minis Hism , perimpeiam pem scis se dentis p non ipsius M. Manlu, qualem eum armatum , plenum sudoris ae sin sinis, in pene Iove erepto ex hostium manibus , His seni 'Selibrisne farris gratiam servatori α-

uiae relatam 'O , em propὸ caelestem, cognomine eert capitolino Iovi parem fecerint, eum para vinctum in carcere, in μα-bris, obnoxiam eam cis arbitrio ducere κυ-mam I Adeo in uno omnibus satis vixitii sisses nullam opem in tam mulitis uni e - am ne nocte quidem turba ex eo loco dilabebatur, refracturosque careerem Inabantur qiuam remisso, id quod erepturi a ea d. . erant, ex senatusconsuli innitus vinculis.

- ιι liberatur suo fi sto non seditio finita, Gadux sedisioni datus est. Per eosdem dies Latinis Memicis, sames colonis Cis ieri . sibus, Ma Velitris, purgantibus se Volsei

crimine belli, captivosque repetentibus, ut suis legibus in eos animadverterent, tristia responsa redditari tristiora colonis, quod cives Romani patriae oppugnandae nefanda consilia inissent. Non negatum itaque tantii de captivis sed , in quo ab iociis' me temperaverant, denuntiatum senassis verbis , facesserent propere ex urbe, ab ore atque oculis populi Romani, ne nihil eos legationis ius, externo non civi co-

raratum, tegeret.