Titi Livii Patavini Historiarum ab urbe condita libri qui supersunt XXXV.

61쪽

s-- Dinum inritas oenantem quam in Rem, quod tempus, quem in diu ins in locum 'Frigere eo pere senis eoa ' ς' μ' . Sed Camilio quum vitae satis, tum so--σ quid inere eum mortali comoremo creuatis, quam immortalem esse deceat. consensere vires 'His sermonibus totam te venerat castra; , quiam omnibus iuras posceretur pugna, Sustinere, inquit, zz , non possismus impetum militum id inu cunctando auximus JM minam toleranae sum bis insultat Cedem -- us, O patere te vinei omnis, ut m bino viricas. ea Carvili oti uti m negare in eis neque se, neque popu- minisse: ne sine se einexam habere ne

k i, quod e republica duceret. Elati βαρ, . ' V perem, ne 'prema acie es

y Mum L a diis immortalibus precari, ne P et suum consilium laudabio Mat. οῦς - nominibus salutaris sententia, nec mu tam piae preces auditae sunt pruri 3 2 m in pugnae instrisito subsi- - missus firmat , validamque tatis

pio castris opponit ipse edito lori,

62쪽

a spectator intentus in eventu alieni corare )7 .lii constitit.

XXIV. Simul primo concursu Concrepuere arma, hostis dolis , non metu, pedem retulit lenis ab tergo clivus erat inter aciem dc castra dc, quod multitudo iuppeditabat, aliquot validas cohortes meastris armatas instructasque reliquerant , quae inter commissum jam certamen , ubi vallo appropinquasset nostis , Emmerentiare Romanus, cedentem hostem -s 1eque impros do in locum iniquum pertramis , πομε unus huic eruptioni fuit versus itaque invictorem terror. novo hoste in rupina valle Romanam inelinavit aciem Dum Volsci recentes, qui e eastris impetum s cerant: integramin illi pugnam , qui se mulata cesierant fuga. Iam non recipiebat se Romanus miles, sed immemor recen iis ferociae , veterisque decoris , terga passim dabat, atque effuso cursu castra repe

rebat quum Camillus , subjeinis a est gumstantibus in equum, ε raptim subsidiis oppositis, Hae ast , inquit, milius puPa, quam poposcissis suis homo , quis deus est quem aecusare possitis 'm'. illa temeritas, vestra ignavia haec est. Secuti alium ducem, sequimisi nunc camillum quod duas meo soletis , vincite. Quid vallum, ea ha ectaris p neminem vestram ilia, nisi vidis nem, receptNra sunt pudor primo tenuit Misso Linde, ut circumas signari ob γ

63쪽

ripe aciem viderim in hostem, & dux, sua poemquam qub tot insignis tri amphis sede. Et etiam aetate venerabilis, inter prinis ligna, ubi plurimus labor periculumque erat, se osserebat increpare singuli se quisque Malios, & adhortatio in vicem totam alacri elaenore pervasit aciem. Neque alter tri-l rus rei defuit; sed missus a collega rest tuentematum aciemad elaites, non casti-wω, ad cruam rem leviorem auctorem: uulpae 1ocietas secerat, sed ab imp

in totus ad preces versus, orare singulos iversosque Gese, eumfonume ejus disi, mrim minerent. Abniam ac nohibenω striga, temerigaris me omnium otius δε--η , ---x rudentis, essi camillus

- - que υσκαμ-as m simiam videt; , ni restituitur pugna quod miseminum ' μα-- ----bus, infamiam solus senati Optimum visum est, in fluctuam lem aciem tradi equos, pedestri pugna 'adere hostem. Eunt insignes armis ani-- ue, qua prem parte maxim peditum vident nihil nequae apud duces .mque apud milites remittitur a summo e 'nune animi Sensit ergo eventu viri

H mκα opem & ei, qu modo . - tu metu cesistant, ea in veram fugam magna parsin in ipso certamine. phst in fuga eaesi; ceteri in castris, quae in eodem impe sunt, plures tamen viqiam occisia

64쪽

tii, XXV. Ubi in recensendis captivi qum'. ce tym Tusculani aliquot noscitarentur , secreti es aliis ad tribunos adducuntur, PerCunctam tibusque fassi publico consilio 1 militasse cujus tam vicini belli metu Camillus moetus, Extemplo se Romam eaptivos ducturum ait, ne Patres ignari ni Tuscuianos ab semeietate desiisse : castris exercituique interim, videatur, praesit collega. Documento unus dies fuerat, ne sua consilia melioribus praeferret nec tamen aut ipsi, aut in exercitu cuiquam satis placato animo Camillus Miurus culpam ejus ridebatur , qua data in tam praecipitem casum respublica esset; quum in exercitu , tum Romae constans omium fama erat, quum Varia fortuna in Volscis gesta res esset, adversa pugnae fila gaeque in L. Furio culpam , secuncias m 2IT cus omne penes M. Furium esse Litto lassis nil iridia-In senatum captivis , quum bello peri quendos Tusculanos Patres censuissent, cymilloque id bellum mandassent, adjutorem sibi ad eam rem unum petit; permissisque, ut ex collegis optaret quem vellet, contra spem omnium L. Furium optavit qua minderatione animi quum collegaerasvavit i

famiam, tum sibi gloriam ingentem ρομαι ' . it. echi cum Lusculanis bellum lactea οορ constant Vim Romanam arcuerunt, quam; ζ armis non poterant. Intrantibus fines in manis, non demigratum ex propinquis

neris locis , non cultus agrorum interas

65쪽

sus 'natentibus portis urbis, togati ob --- viam stequentes imperatoribus processere: dg Πν commeatus exercitui comiter in casti ex ' ' Vmbe ex agris d6vehitin . Camillus, castris ante portas positis , eademne forma pacis, quae in agris ostentaretur, etiam intra moFria esset, scire cupiens, ingressus urbem ubi patentes ianuas emis apertis Proposita omnia in medio vidit, intentos. que opifices suo quemque operi,in ludos litterarum strepere discentium vocibus, ac repletas semitas , inter Vulgus aliud, pum rorum mulierum huc atque illuc eum rium, qua quemque suorum suum causae ferrent; nihil usquam, non paridis modo, sed ne imrantibus quidem simile ; cireumspiciebat omnia, anquirens oculis, ubinam Dellum fuisset adeo nec amotae rei usquam, nec oblatae ad tempus vestigium ullum erat; sed ita omnia constanti tramquilla pace, ut e vix fama belli perlata videri posset. XXVI. Viinis igitur patientis hostium,

senatum eorum vocari iussit Sol adtae , inquit, Tusculani, vera arma marique res, quibus ab ira Romanorum vestra tuta remini, invenistis. Ite Romam ad senatum: αφmburi Patres , utrum plus anti 'mae , an muri ventiae meriti tis. Non praecipiam Pavam publici beneficii deprecandi potest rem a me habueritias precibus eventum vestris

66쪽

..i . . Romam Tusculani venerunt , senatusque V ξ-3 paulo ant fidelium sociorum moestiis in 'i' vestibulo curia est conspeEtias, moti e templo Patres, vocari eos jam tum hospiraliter magis, quam hostiliter, jussere. λαγtor Tusculanus ita Verba fecit Quibus be

dum indixi iis intulistisque , Patm Conscripti,

seu nunc videtis nos flantes in vestibulo curiae vestrae , rea. armati parritique obviam timperatoribus Imonibusque vestris pnoeessimus. Hi noster, hic labis nostrae habitus fuis, aeritque semper, nisi quando a vobis Umque vobis, arma acceperimus Gratias V,

Musis ducibus vestris, exercitibus, quὸι oculis magis quam Nnibus crediderunt, O, rubi nihi hostile aerar, ae ipsi quidem feemni. Pacem quam nos 'restitimus , eam a vobis pctimus isellum eo sicubi es , avertatis me camur In nos qmiama potarit,estra, flpatiendo vertanda- est inermes experi mur. Hac mens nostra est idii immortaless ciant, tam felix, quampia. Quod ad erimina aruiset, quibus moti binum indixistic, etsi revicta rebus , verbis confvare nihil attinet; gamen, etiamsi verasint, velfateri nobis ea, suum tam evidenter pomisuerit, tutum ense mus. Peccetur in vos, dum digni sis , qui ,hus ita satis r. antum feres verborum ah Tusculanis factum Pacem in praesentia, nec ita muli ph civitatem etiam imp traverunt ab Tusculi legiones reductae.

A XVII. Camillus consu in virtute is

67쪽

vata bello selieitate in Tusculana --i peditane, utrobique singulari adversiis eo ueg 37si patientia & moderatione infimiis 'Π' Risistram abiit ereatis tribunis militari L. aeribus in insequentem annum L. I. V aee. Trteriis, Lucio quintum, Pistio tertiimi ,- C semo tertium, L. Menenio secundiam, . paerio , Ser. Cornelio Maluginense. censeribus quoque eguit annus , maximἡ .

propter incertam tanam aeris alieni; aggra Hienum

stibus sunmam etiam invidiae ejus tri δ' basis plebis, quum ab iis elevaretur, qui bus fide magis, quam so na, debentium lisorare creditum videri expediebat Creati

censeres C. Sulpicius Camerinus , Sp. Pos rumus Regillensis emptaque jam res morte politat, quia collegam suffici ce se religio erat, interpellata est. Igitur*- Sulpicius abdicauet se magistratu

censeres dii vitio creati non gesserunt m gistraeum tertios ereari velut diis non Rccipientibus in eum annum censuram is

ligiosum filii tam ver ludificationem Ple uel a

bis tribuni ferendam negabant. Fugere a .raizim testes, tabulas publicas , cevus cuius quia notiris conspici summam aris ali , , qMe indieatura δει demersam parum P te 'itatis ς quum inserim o natam pu-- objectari aliis atque aliis hostibus. Uμi- sine ullo di eximia bella quarici ab

Am Lurteum, ab arate Velitras, inde calarulmones ductas Latinis, emicis,

68쪽

--ου PMnestinis iam intenta arma, Dium a

2 37y, is quam hostium odio ; ut in armis erant

plebem , nec respirare in urbe , aut per otium Merratis meminisse narit, aut eous V in concione, ubi aliquando avidi an vocem it, έtinitiam de levando foenore, O sine aliarum injuriamm, agentem. Quodsisse animus plebi memor patrum liberratis, se nec addici quem quam es em Romanum , O creditam pecu Miam, passuros , neque eiactum haberi ido nec inspecto aere alieno , initaque ratione

minuendi ejus, sciat unusquirique quid sui, quid alieni sit isupersit sibi liberum corpus,

R itum an id quoque nemo debeatur Merces sedibis I. tionis proposita confestim seditionem e citavit: nam, addicebantur multi,4 ad Praenestini famam belli novas legiones scri-hendas Patres censuerant; quae utraque fmul auxilio tribunitio,in consensu plebis impediri coepta : nam neque duci addictos tribuni sinebant, neque juniores nomina da bant. Quum Patribus minor praesens cura creditae pecuniae iuris exsequendi qum delectus esset, quippe jam a Praeneste prinfectos hostes in agro Gabino consessisse nuntiabatur interim tribunos plebis fam/ea ipsa irritaverat magis ad susceptum cer tamen, quam deterruerat : neque aliud adseditionem eritinguendam in urbe, quam propesillatum moenibus ipsis bellum, valuiti XXVIII. Nam quum essetPraenestinis nus tiatum , nullum exercitum conscriptum Romae s

69쪽

hone, nullum ducem certum esse, Patres remoc plebem in semetipsos versos occasi PE

rem rati duces eorum, raptim agmine acto, pervastatis protinus agris, ad ponam oblinam signa intulere sngens in urbe trepidatio filii conclamatum ad arma, concur sumque in muros atque portas est tamdemque ab seditione ad bellum versi, dic T. Qui

ratorem T. Quintium Cincinnatum crea- z. rem magistrum equitum A. Sempronium Atintinum dixit. Quod ubi auditum est tantus ejus magistratus terror erat simul hostes a moenibus recessere , c juniores Romani ad edictum sine retractatione co venere. Dum conscribitur Romae exercitus, eastra interim hostium haud procul Alli, sumine posita' inde agrum lat populantes, Fatalam se urbi Romanae locum cepisse inter se ili abant similem pavorem inde ac fugam fore, ae bello Gallico fuerit Etenim,

si diem eontactum religione, in signemque' nini eius loci timeant Romani, quanto magis Alliens die uiam ipsam, monumentum tantae cladis , reformidaturos ' Species p ofecto his ibi nuces Gallorum sonumque vocis, in oeulis atque in auribus fore. Has inanium rerum inanes ipsas volvente co- itationes, fortunae loci delegaverant spes das Romani contra, Ubicumque esset Latinus hostis , satis scire eum esse, quem ad Rudtam laeum depictum, eritum annorum pace obnoxis renuerint. Locum, insignem in

70쪽

. mori eladis, irritaturum se potius indiae

V e 3 dam memoriam dedecoris, iam ut timorent

Quin ipsi Mimalia osserantur iura loco

se ita pupraturos , ut Romae pugnaverint in repetenda patri , ut postero die ad Gabios, tunc, quium effecerint , ne quis ossis , qui moenia Romana intrasset, nuntium secun adversaeque fomna domum Perferiret.

IX. His utrimque animis ad Alliam ventum est. Dictator Romanus, postquam in conspectu hostes erant instructi intent, cium, Videsne tu , inquit , A. Sem nom, lota senuas illosseros ad uiam eonstitisse' me illis dii immonales emoris quidquam fiduciae, majorisve quo ι auxilii, Merias'

At tu, fraus armis amni que concisaris equis in de mediam aciem: ego eum Iem

nibus in turbatos trepidaninque inferam μ' pia Adeste , dii refles foederis, O experiup nas destias simui vobis stolaris, nobisi

'MMun per vestrum numen deceptis. on equitem,

αἱ P non peditem sustinvere Praenestini primo impetu ac amore dissipati ordines sunt. Dein, postquam nullo loco constabat acies, terga vertunt consternatique, praeter castra etiam sua pavore praelati, non priis e ab estuso cursu sistunt, quam in conspectu Praeneste fuit. Ibi ex fuga dissipati loqcum, quem tumultuario opere communi rent, capiunt ne, si intra moenia se re