장음표시 사용
101쪽
In curatione nostri adsectus, primario ad sequentes indicationes imple das , quantam per artem fieri poterat , respeximus , ut 1 tympio mata maxime urgentia m Iigarentur, ab lyni hae aerimonia dilueretur, ejusdem coagulum expediretur , 4
. a re corroti . um evacuareturi,
3 debilitatum nervosum genus roboraretur, & membranis ligamentis Si udinibus pristinus rellituere ur tonus.
Symplomata maxime urgentia in nostro casu erant convulsiones , ad quas mitigandas f. XXVI, u. I non sine laudabili effectu externe adhibuimus frustiones cum pannis calidis, quibus membra contorta & convulsia modestesticuimus. Interne vero laudabilem effectum edidit liqv. min. anod. m sminini ad git. XX. vel per se, vel cum pulveribus anti asticis datus, item, euent. Gihorei & liqv. C. C. succinatus. Pulveres etiam ex nitro, lap. 69. citrata, C. C. philos pulv. epit. March. sem. poeon. , castoreo, spm. Ceph. .:D. M. aliisque, per se, vel sub forma potiuncularum extemporanearum cum aquis lil. convall, epit. Lang., primular. ver. , fior. til. , cerasor. n. ,&c. addito Urup. pap. rh. vel poeon. non sine eximio effectu exhibuimus, quibas saepe optimo cum lac pessu extr. castor. ad aliquot grana adjunximus.
f. XXVII L. Secundae indicationi XXVI. . n. 2 satisfecimus pulveribus leniter su
doriseris & salinis ex antimo n. diaphor. , succino , tartar. Uitriolat. , nitro, lumbrio terrestr. , cinnabar. an imon. rad. gramin. Zedoar. , pentaphyli ,
viso. quem. , addito vel sule volatili C. C., vel viperar. , paratis. Sub sorma liquida partim reiteravimus essent ex pim p. alb. succin. , trifol. fibrin. , Vincetox. , aliis, partim etiam M. S., liquor bez. Bi sit & decocta ex rad. t quiri, scorZOner. , rad. & herba pentaphyll. hb. melis. &c. praescripsimus. Non obstante hoc lymphae coagulo , facile largimur Longosio , acid tisicula vegetatalia, nec non per sermentationem parata , potiunculas cum succo citri, succum cerasorum acidorum, rob. sambuc. , aceta beZOardica, hic amplissimi usus fuisse , cum noverimus, haec & similia sanguinem &ὲympham non coagulare, sed magis diluere. Interim consiliis viri hujus tquc temporis deltituti, quod candide profiteri non erubescimus, hisce &similibus non sumus usi. Inter externa vero remedia , & quae summam Opem praestitere, hic non omittenda sunt vesicatoria, quae suetis , brachiis, cervici imposita, acris & corrosivae lymoliae excretionem mirum quantum
102쪽
promoverunt. Et ne salutaris ista excretis citius . quam par erat, cessa-xet , empl. de spermate ranar. pulvere can: haridum conspersum toties applicuimus , quoties seri adfluxus minui, ulcera vero siccari videbantur . quibus ad tres siepe hebdomades continuatis , aegris noliris optime prospextamus, hac in reiecuti celeberrimorum quorundam medicorum consilia , qui in adsectibus convulsivis & epilepticis eximiam vesicantium medicaminum svirtutem axperti, eadem justis efferunt laudibus.
Sedatis maximam partem symptomatibus, summa utplurimum aegris Iu- rerat membrorum debilitas, ut vix ambulare vel erecto stare corpore possent, quare ad corroborandum genus nervosum f. XXVI. n. 3 usi s inaus elix. viscerat. Is m, ess calcar. , succin.- aurantis I sale volatili ole dio Sylv. Sc. Externe vero linimentis, ex oleis destillatis, spirit. serpiti. ixori marin. , lumbr. terrestr. , & aliis balsamis nervinis compositis., artuculos membrorum, spinam dorsi inunximus, quibus rite adhibitis, non,pauci divino auxilio cum pristina sanitate in gratiam ivere.
aex superius dictis patet, adfectum nostrum acrimoniam & coagulum lym- hae pro Ra proxima causa agnovisse. Quilibet ergo facile intelliget, venae .sectionem hic Bultra adhibitam fuissie, immo plus nocuisse , quam profuita, quod quippe etiam de purgantibus acribus, stimulantibus , drasticis intelligendum eli. Cui nostrae inprimis sententiae maximum robur addidit experientia eorum, qui sua sponte, vel ad U. Sionem , vel ad drastica purgantia , ceu ad sacram anchoram confugere, quippe longe abest, ut quicquam Profecerint, ut potius fatalem horam acceleraverint. s. .XXX I. Diaetae & regiminis praescripti reguis partim patent ex iis , quae g. XV. XVI. 3 de rerum norunaturalium noxis tradita leguntur. Sed & alia , ut carnes fumo induratas, muria conditas , fructus horaecis, veneris immodicum usum, animi pathemata quaevis hoc in adfectu omnino interdieenda fuisse, quilibet facile conjicere potest, cui horum morborum matura satis cognita eli atque perspecta.
Truculentissimum hoc malum f. II. ad VI. ab omni aevo mortales intestasse. & pesti aliisque morias epidemicis coaevum esse, adeoque antiquic M s simum
103쪽
simum &a Deo, ad puniendum genus humanum, terris illatum, si crae nos paginae docent. Deuteron. cap. XXVIII. v. 2 . ita comminatur Deus Israelitis. hi festabit vos i a tabe , febre , ardore, asu, araris, uredine, rubigine . quod malum & similia a locullis , erucis, cerealibus fructibus inducta, LXX. Interpret, per ανεμο4 9πιαν. Verterunt, quanquam alii graecorum scriptorum id ipsum ερυσίβην live rubiginem vocare consueverint, sic ' Amosus cap. IV. V. 9. pestis hujus mentionem facit, quod
LXX. πυρωπει και εν ι eles οὐ interpretantur. Casellio autem : adfeci υos uredine ac rubigine, Vertit. Hunc fructuum & frugum cerealium communem morbum adeo exhorruerunt antiqui, ut ad avertendam hunc pestem
sibi Deum finxerint, quem Robigum teste Varrone x nominaverunt ,& cujus in reverentiam Numa Pon=lius I Idus Romanorum Rex, undecimo regiminis anno, Rubigalia Felta in XXV. April. condidit, in quibus lactantem catulum litabant, eo , quod a rubigali numme , mediante mali gno canis sideris influxu , putarent hanc luem terris immiti, quare coit
Hinc mala rubigo virides ne to=Teat herbas ,
Sanguine lactantis catuli placatus V extis Naso α autem , ficulneam hanc rationem salse ridens, cecinit: Pro cane sidereo cavis hic imponitur caera. Et quare id faι , nil nisi nomen habet. Veteres vero etiam serio cogitasse de averruncando hoc malo, ex C. Galeno a discimus , qui suadet, ut pistores ejusmodi vitiosum frumentum probe cribris expurgent & prava semina seligant. Utcunque vero ex his allatis satis superque constat, morbum hunc cerealem penitus non fuisse incognitum Veteribus, nullibi tamen, quantum scimus, morbum, morbique symptom ita , ex ela ejusmodi frumenti prognata, litteris consignata legimus. Antiquissimum, quod de hujus morbi natura consignarunt medici, apud D. Sennerium legimus, qui hunc morbum sab nomine spasmi maligni V epidemici cum febre adeo graphice descripsit, ut talpa GLcior esset, qui eundem nostro multum diu item judicaret. Libet Excell. D. R. O. Goesic e b verbis uti, qui historiam hujus morbi ex variis auctoribus collegit & invicem comparavit e cierit vero hic morbus in Germania
grassari Anno MDXCVI U MDXCVII totumque Archiepiscopamia Col niensem, Mesphaliam , Coinuatus Waldeccensem 83' Witgensteiniensem perivagari cum conυnssionibus , veterno , delirio ac mentis alienatione, nunc cum iam e sine febre aliisque θmptomatibus. Hinc factum es, ut laudatissima facultra medica Marpi reensis, ea de re consulta, consilium medictim petensibus sub miniframerit, eosque de vera methodo infruxerit , qua ejusmodi malo cum ef
ae) Lib. de re rustica. I De cultura hortor. a Fastor. lib. 4. Q Lib. l. de medicament. Retuli. c. 37. ' b Merciti subcisivar. Francolari. 'Eom. II. sta
104쪽
fectu obυiam procedere posui. Seculo XVI. lues lini spasmodicis variis deureo
locis recruduit,'priava quidem vice in Meriaudia anim is 8, ψ9, discis vero I 67 s. Placia adfluvium1 El irrum, in que toto, qui urbem isin circum-jacet , trami maximam rabiem exercuit. Neque hoc loco reticendum V , quod anno IIoa in totu montano tractis metallifero , pr.eprimis vero circa Deiberis
gam idem denito malum emicuerit, tit novi Fina omnium sit lues spasmossica, quae anno I7is. in Saxonia U Osatia superiori miserrime iniicta est homines. To ties reiterata luis hujus strages omnino essecit, ut plures auctores huic describendo insudarint. Praeterquam enim, quod Senuertis & Fac. Med. Maris purgens hae de re litteris aliquid consignarunt, idque pol terius Gregor. Horsiis in Q s operibus annotaverit, D. Goth Budaecis in consit. medico Iob. Dan. Mugolim scripto saepius citato, Iob. Christ. Haber ornim, D. chris. Gltuari , mitifchim scripta de hoc morbo eum publico communica
Sicuti vero ni nquam morbi epidemici, diverso tempore grassantes, utacunque unam eandemve principalem causam agnoicunt, iisdem prorsus symp- tomatibus sese mani selhant, sic pariter ex comparatione hujus nostri adfectus , cum illis morbis, quos citati auctores g. 32. descripsere, licet una eademque omnibus lit causa, constabit, symptomata nec unius ejusdemque
indolis fuisse , nec eodem in omnibus gradu sese manifestasse. Morbi v. g. 1 illischio descripti symptomata , quae & nostrum comitantur , sinit : I spasmum istum non fuisse opilthotonum, vel em prosthotonum, vel tetanum, sed tantum contractionem spasmodicam crurum & brachiorum 3. 3. et convulsiones has, nimis exasperatas & auctas epilepsae suille simillimas S. s. 3 Appetitum in plerisque non solum salvum permansille, sed in multis iubulimum A famem caninam mutatum g. ψ. Plerosque sui de temu . lentos quali & inebriatos, deque debilitate corporis A membrorum lassitudine f. a. 3. s.) conquestos esse. Paroxysni recidivam saepius suisse insperatam f. s. . In quibusdani tubercula quaedam , humore seroso viscido pleiana. in cute in conspectum prodiit se. f. S. Morbum non fuisse contagiosum. f. s. Cervos aliasque seras bestias in eodem solo viventes eodem moriabo correptos esse f. I . n. S. Quod vero in nostro morbo troii Observavimus, fuit, quod misitschii descriptus morbus Omnem promiscue aetatem invaserit, quod aegri de continuo frigoris percursantis leti tu conquini sint. Symplomata morbi , a Cl. Buddeo descripti, cuin nostro congruentia, sunt:
in vasto cum febrili sanguinis orga limo , L 3. dolores tenti vi & punctorii artuum , g. 3.) capitis sensus quasi temulentus , 3. 3. periodum morbi
absolvi interdum spatio 7. 9. vel I . dierum , in aliis vero nonnunquam ad 3. vel plures septimanas extendi, f. ψ. S. appetitum in famem caninam tiansiisse, g. 4. morbo in longum protracto diarrhinam tandem accessisse. Iario tamen eventu , cf. Φ. sudores rarius enaicu ille, g. s. morbo ut-
105쪽
cunque superato , relictam nihilominus suisse capitis debilitatem, A artus riceidos tam debiles evasisse , ut iisdem insistere haud potuerint. f. s. Se
quentia, ab eodem auctore relata , observare mihi non contigit, nempe aegros , cum doloribus artuum , etiam eonquestos esse de doloribus viscerum, pulmonis, cordis, hepatis Sco. a manus pedesque freqVentius intumuis. se, & in quibusdam , superato morbo, caliginem oculorum . privationem auditus suille sequutam. Possemus quidem comparationem hunc ad pii res auctores, super hoc morbo commentatos, extendere ; ast cum Exc. D. D. Goesic e l. c. hoc labore nos maximam partem jam sublevaverit, vela. hia
contrahimus & specimini huic finem imponimus. S. D. S. L. L. G. I. S.
106쪽
108쪽
Coinmunis inter eruditos eaque haud istum querela es, tot extare de cimis is fera generis doctrio exercitationes Academicas, quae Dissputati num nomine hi nitimur, ut vix Thema quoddam inveniri queat, quod ab aliis nondum ventilatum fuerit, V de quo in utramque partem tam multa alii non jam tum dixerint, ut operam itidere videatur , qui ejus tractatioui de novo se occingit. Quod quemadmodum in plerisque istis salutiferae capitibus constantiJnia quoque veritatis es 3 ita tamen rerum risiorum V Medicarum tractatio G sedula dii observandi in eis cultura adhuc hoc emolumenti prae Matisariun secum conjunctum gerit, ut in consideratione hominis sani aeque ac morbosi unum fg alterum haud raro momentum uobis objiciat, ab aliis vel omnimode n0u
dum adnotatum, vel tamen minus secundion omnes res circumstantes exhaustum
adeoque dignum , hi quo ingenii doctrisis periculum insituatur. Individua enim humma, ni unicuique consas, d versitate fuit imiumna, V in Du ra Matomica ac reliqua oeconomia animali hominum subinde aliquid noυi se ex rit, quod in centum V pluribus aliis fri a quaesiveris. Morborum decuisus quoque ratione schematis, quod in uno quovis aegroto se aut, mire vas aut , . nec constanti sempe Omptomatum ordine siceuam suam ludunt. Ut de eo jam nihil proferam, quod vires attentionis V nitialentiae humanae tam arctis simiatibus circumscribantu , ut haud pauca in atriis salatan is tractatione occurrentia illas sepe susterfugiant, a subsequentiis temporum Medicis curatius adnotanda examinandaque. Pertinere mihi inter alia huc videtur observatio Putholo co-
Practica de paralysi brachii unius & pedis alterius lateris Dysentericis familiari , quam licet pro plane nova haberi minime velim, a nemine tamen , quantum mihi luidem constat, ea peculiari tractatione V ex professo , ut alloit, examinata adhuc fuit, id quod in caussa es, cur nos istam pro Themate hujus Dissertationis nobis sumserimis. Faxit summum numen , ut hi V omnes res, qui nostri conatus litterarii in nominis sui gloriam non solum cedant, sed etiam in rem Medicam V agrotantium salutem commodum inde redundet quam libem rimum s
109쪽
F. LDUm Paradistor in fronte hujus Dissertationis mentionem injeci, uni-
cuilibet artis Medicae , vel leviter gnaro statim in animum & memoriam incurret, mihi hoc nomine illud morborum genus indicari, quo vita machinae humanae utcunque superstite musculis corporis vel plures vel unus S alter tantum eorum immobilitate assiciuntur, ita ut partem corporis , cujus motui dicati sunt, extendere vel flectere , levare vel deprimere , adducere vel abducere, aut in gyrum agere, comprimere vel dilatare, claudere vel aperire nequeant, facultate sentiendi simul in eis vel omnimode stipe ablata, insigni tamen modo imminuta. ΕΓctus hujus morbi in sensus incurrentes observantur: si unus vel alter congenerum musculorum tantum eo corripiantur, antagonistarum ob
aequilibrium destructum spastica a contractio; si vero utriusque generis
motores musculi labem patiantur, membri & partis movendae primum ista ciditas, inertia, llupor, frigus δι ob Synoviae in ligamentis articul, tionum ossium capsularibus accumulationem & spissitudinem ingravescet teni plenarius denique artuum assictorum rigor & mobilitatis jactura, ac sudoris non minus quam transpirationis insensilis in eis desectus.
Ad species Paralysios quod refert, tot illius fere observantur, quot musculorum vel partium musculosarum' genera ex illunt, ita ut nulla sere corporis humani pars sit, cuius musculi non aliquando huic vitio subjectia Scriptoribus Pathologiae & Therapeutices reseramur. Sic verbi gratia Amaurosin seu Guttam serenam a paralysi fibrarum orbicularium tunicae uveae constrictioni pupillae oculi inservientium cum nervorum visoriorum relaxatione conjuncta potissmum oriri, insolita pupillae dilatatio in hoc morbo fere semper conspicua fidem facit. A paralytica musculi elevatoris palpebrae superioris adsectione oritur morbus, quem Chirurgi Phalangosin appellant. Paralysin utrarumque palpebrarum allegat Lentilis Eteodrom. Med. Pr. p. 44t. & Thmem a Guldenklee Epistol. Med. s. Paralysin musculorum oculi describit Stalpari visu dre misi Observ. X. Centur. poster. A paralysi musculorum ossicula auditus movere solitorum surditatem saepe induci, structura & sunctio eorum ex Anatomicis & Physiologicis cognita nos dubitare a ) Rationem hoc suppeditat, cur in omnibus morbis paralyticis medicamenta spas
mos lenientia cum roborantibus maritanda, in spasmis vero medicamina roborantia &
nervina antispasticis scinper interponenda sint, si medicus ct agrotus voti compotes heri desiderent.
110쪽
IO Ibitare non sinit. Paralysin linguae adnotavit Lataria timeriis Obs comis municat T. p. 692. nec in aegrotis A poplexia tactis aliquid ea observatu stequentius est. De paralysi linguae multoties recurrente videantur quoque A ta Physim Medica Academ . Natur. Curiosor. Volum. IV. Observ. lG9. Pa. ralysin labiorum recenset I rimamus Prax. Chymiatr. Libr. 2. Cap. 68. De paralysi musculorum oesophagi agit supra laudatus Sulpari van der Iriel L. c. Obs 27. quae in plerisque aegris febre quadam acuta maligna insanabili decumbentibus ut plurimum adhuc hodie quoque facultate deglutiendi penutus ablata se manifestat, & finem vitae imponit. Prout es musculo sternomastoideo alterius lateris paralysi adfecto, caput in oppositum latus trahi Se insignem deformitatem ab inde induci, experientia constat. Paralvsin vero totius corporis & omnium partium infra caput sitarum , organis vitalibus exceptis, post insultum Apoplecticum saepe oriri, sicque morbum , quem Para plegiam Medici vocant, induci, nemo nisi in doctrina salutari plane hospes ignorat. Quemadmodum & Hemiplestia , seu alterius dimidii corporis cum artubus adnexis paralytica tantum resolutio nemini ignota est. Paralysin musculorum intercostalium & Diaphragmatis & lacertorum musculosorum Tracheae ac bronchiorum illustris Morgagui b catarrhum suffocativum inducere; & mortem ipsain nihil sere aliud quam paralysin comdis esse, nemo nis, cui circuitus sanguinis & vita humana inde uniice dependens haut satis perspecta sunt, infizias sacile abire poterit. Ructus cum singultu a paralysi fibrarum ventriculi oris superioris & sinistri muscularium, cum semi convulsivo diaphragmatis motu conjuncto frequenter oriti, tristis, qui saepe hoc symptoma insequitur, in Lienteria, Diari hoea, Dysenteria, morbo iliaco aliisque evenius nos dubitare non sinit, imo totam integri intestinorum canalis muscularem tunicam in his morbis saepe paralysin pati, concomitantia & insequentia signa confirmant. Sicut S incontinentia urinae & alvi a paralys sphincteris vesicae aliique producta tota die occurrit. De Paralysi penis videatur celeberrimi Alberti Jurisprud. Med.
Part. I. Cap. a. f. 23. not. m. quae ct ab incauto mercurialium medicaminum ti su externo nonnunquam producitur. De paralysi vero artuum seu extremitatum corporis vel omnium vel unius alte ivlve tantum Auctores
Medicarum observationum evoluti, & quotidiana experientia nemini pariter dubitare permittunt , quum hae corporis humani partes frequentius, quam omnes reliquae illa labe coiripiantur , id quod tum calori nativo earum per se debiliori, quam in visceribus & partibus interioribus existenti, tum tono earum sub gressu & labore quotidiano valde debilitato magna ex parte tribuendum videtur. P erique enim mortalium artuum labore subsidia vitae si bi parare coguntur, alii vero si vel maxime muros urbis, in qua degunt, nunquam egrediuntur, tamen in vita sua quovis anno pluria milliaria sub consueta negotiorum quotidianorum expeditione ambulando conficiunt.