장음표시 사용
121쪽
rigor eorundele denique subsequens a pleratumque fibrarum muscularium contractione & motu nimis diu intermisso sine dissicultate, A maxima cum probabilitatis specie deduci & explicari poterunt.
Neque Prognoseos hujus morbi inventio superioribus praemissis adeo multum negotii facessere poterit. Statim enim comprehendimus, quod iii in othro casu, ubi totum syllema nervorum ratione substantiae suae non dum integrum manet, sed etiam transitus spirituum per plerosque illius ramos illibatus relinquitur, praedipue in junioribus vel tamen vegetae adhuc constitutionis hominibus spes restitutionis minus abjicienda sit, quam ubi' paralytis a caussa quadam ipsas partes solidas nerveas dei mente, vel principium commune nervorum comprimente, orta suerit. Solum enim medico id curante, ut inertia humorum teni pestive corrigatur, illique ita disponantur, ut sufficiens spirituum copia in cerebri cortice e sanguine puri ri & delaecato iterum secerni queat, maximum sanationis momentum conse tum erit. Interea quum probatiis mis Medicorum praematicorum observationibus testantibus morbi omnes nervorum pertinaciores quam alii sint, i tonusque eorum dejectus minus cito dc seliciter , quam . in fibris muscularia bus restituatur, ratio iterum in aprico posita cit, cur c in valetudinariis,
senibus aliisque debilioris Naturae hominibus hoc malum ivel omni & o itima medela adhibita sepe insanabile fiat, & in Marasmum , Hecticam vel insultiam Apoplecticum denique terminetur. Imo in nostra paralyseos i specie illud tape quoque obtinet, quod Medici usu medendi illustres in aliis
paralyseos seu pareseos e morbis ii testinorum exorientis speciebus observa iarunt, quod scilicet eae recentes dissicilius paulo , antiquiores vero facilius sanentur. Quo plus enim temporis praeterlapsum suerit, eo magis per viares Naturae machinae humanae ab auctore suo impressas massa sanguinis se sim corrigitur &, conveniente praecipue Diaeta & regimine accedente, spirutuum copia sensim iterum impraegnatur in cerebro secernendorum, ut idoneo auxilio Medico subjuncto functiones partium eo citius restituantur, id quod tamen cum grano latis intelligendum erit, ne in ejusmodi aegrotis n cessaria medela nimis diu intermittatur.
Quod ad sanationem hujus mali spectat, naturali quadam consequentia
ex indola ejus praecedentibus para graphis abunde declarata fluit, quod Medico hic maxime curae cordique esse debeat I. ut desectus fluidi nervet resia ciatur, motusque ejus vividus per nervos & musculos instauretur. II. ut copia humorum inertium in membris paralysi adsectis eorumque vasis coacervatorum & actioni nervorum retinentium imminuatur, & ab inde revoc tur. III. ut tonus nativus fibrarum amissus restituatur. IV. ut spasmi coi currentes leniantur.
122쪽
rate ar natica cum usu vini generosi Medico potissimum commendanda est. Absit omne frigus nervis tantopere inimicum & humectatio membrorum a quosa. Animus sit tranquillus ad spem & hilaritatem potius , quam ad moeΩtitiam compositus, paralysim laetitia sanatam enim apud Gasendum in vita Petrescii Libr. IV. p. 26. legimus, ira vel terrore sanatam vero refert Val riola Lib. II. Observ. IV. prout paralysin fiducia R imaginatione curatam, sed deinde sortiori illa mentis idea alia contraria delusa & lublata recurrentem apud Peael ou Obs XXXII. Libr. 3. reperire possumus. Cruditates a i no ventriculi & intestinorum adhuc debili generatae remedio laxante rhabata harino subinde eliminentur. In subsidium simul vocentur medicamenta nervina roborantia & speciatim Esentia succini , liquor cornu cervi succinatus, Tinctura tonico nervina Stahlii, Tincturae ex antimonio vel tartaro paratae, liquor quoque anodynus mineralis Hos anni, spiritus & salia volatilia ex sale Ammoniaco consecta hic nunquam negligantur.
S. XXX. Seeundae indieationi ut satis fiat, nihil praestantius est, quam ut Venae sectim revulsoria k in pede uel brachio sano simul in subsidium trahatur,
quae eo absolutius Meessaria est, si aeger manifeste plectora & quidem, ut utplurimum fit, cum cacochvmia conjuncta laboret, Dysenteriaque febre acuta stipata, neque tamen sub initium morbi illius primarii ista operatio Chirurgica facta fuerit. Interea ratio suadet, quod intuitu quantitatis sanguinis emittendi semper ad vires Naturae in aegroto superistites simul maxumopere respici debeat.
Ad tonum amissum partium amictarum restituendum praeter medicamLua nervina interna superius commendata exterius medicamenta spiritu a r horantia cum demulcentibus maritata potissimum adhibenda erunt. Instar omnium hic laudari merentur spiritus vini camphoratus & crocatus cum oleo lumbricorum terrestrium & spiritu salis Armoniaei. Praecipue vero Unguentum nervinum officinatum, quod optimus S de amita Proces s integr. in morb. omn. Curand. p. m. 7ar. jam commendavit, cum pinguedinibus Disput. Medico . 'M. Tom. I. P anima-
ε ὶ Utpote qua a ramo opposito tantum sanguinis revellitui, quantum in illum . ubi resistentia debilitata est . derivatur. Conserantur chevalterii Animadversiones criticae in Tractatum de usu dirersatum venae sectionis specierum in Novis Actis Eruditorum LiP- sensibus A. I sa. mens Mai. p. stas. S seqq. iecensuae ut 2 illustr. --ri Epistes. Anato supra allegat. L 24. N
123쪽
an Imalibus recentibus, medulla castorei sc oleis nonnullis dest;llatἰs cepi tilicis & nervinis combinatum , & juncturis membrorum paralysin patientium calida illitum hic egregie se gerit, praesertim si sacculi ex herbis nervinis && calefacti aut alia epithemata calida sicca quovis vice
Ad quartam indicationem pulveres nitro si lumbrἱcales beroardi ei fixi elimnabarim liquori eornu cervi Iucernato inter positi, & per aliquod tem piscontinuati, subjuncto leni regimine diapnoico, quam maxime praestantes sunt, prout experientia in universum confirmatur, quod sanitatis red: re incipientis signum sit, si aegroti his adsumtis in parte adfecta aeque ac in t to corpore leni sudore perfundantur.
S. XXXIII. Juvat quoque membra paralysi affecta praevia frictione IInte Is sumo gummatum anticatarrhalium imbutis calidis instituenda leni subinde flexionis extensionisque motu reciproco exercere , tum ad Synoviam in articulis me nisbrorum resolutorum collectam & inspitiatam attenuandam, & ulteriorem ejus coagulationem impediendam , tum etiam ad motum pro Iressuum sanguinis per vasa illorum promovendum. ι Quibus non iamcientibus & coi tractura membrorum cum articularum rigore ingruente ad Thermas denuque eonfugiendum esset ab illultri m anno de convenient. element. ac vivrium in Thermis S acidulis 3. XXXVI. ad hunc finem impense commendatas , quas tamen in aegrotis hoc morbo laborantibus mihi notis adhibere haud opus suit, utut morbo exant lato usus Acidularum Schwalbacensium ad pristurum Natui de vigorem recuperandum in eis adprime contulerit. Et haee est simplex, vera & brevis illa hinc morbum curandi ratio, quam autopsita confirmatam hac vice cum benevolo Lectore communicar σvoluimus , missis eis, quae ex aliorum eorumque praestantissimorum vir
rum penu Pathologi eo & remediorum adparatu hinc inde colligi & subjungi potuitant.
m Via Nisolui post lata celeberrimi Dist de Birectione vasorum s. 39. Celso cap. XXVll. in paralysii praeter languinis detractionem potissimum commendat evit.itionem fiagotis ac ut membrum , quod deficit , si potest fieri per se. sin minus , per alum m veatur. Reliqua quae laudat, sunt: sia torpenti membro imposita, tinctio veter, oleo ficta, istu .
par egoricis consecti superaddantur.
124쪽
126쪽
TRistem dixeris aspectum hominis , qui, diim coetam tueri & ad sidera tollere vultum jubeatur, seinper tamen contrarius faciem terrae obvertere nitatur. Pellio urbis cujusdam vicinae , quinquaginta aliquot annorum , quibusdam abhinc annis eam incurrit debilitatem sensim sensim que increscentem , ut vel ipsis laboribus, ab ipso suscipiendis , inhaerens
strenue capitis pedetentim insequentem demissionem inferiora versus adeo experiatur, ut oculi pariter ac universia facies ab opere avertantur, terram potius ac proprium corporis truncum versus flectantur. Quod cum se elevare inque priorem erectum statum ope mustillorum restituere nequeat, manuum opera semper indiget. Ac tametsi ceteras corporis functiones satis commode exerceat, immo aliquot milliarium itineri pedestri sustinendo aut colloquendo cum aliis par sit, capiti tamen hunc suum naturalem situm erectum manus alterius auxilio reddere , aut supposita eadem , ne denuo invito procidat, idem sustinere tenetur. Quam ob rem ne opificio ipsius , quod exercet, affectus oblit taediosissimus, loro cuidam ex parietibus conclavis eum in finem utrinque excurrenti mentum ac mandibulam inferiorem applicat, sicque suspensum tenet caput, ut laboribus strenue magis p esse possit. Nec absimilem affectum, dum annis abhinc pluribus alius a grotantis in hac urbe curam gero, in sutore, sene sexagenario & ultra, ex apoplexia paralytico , reperio. Hic namque sedendo de die, miseram transigebat vitam caput senum ac eo usque demittens, donec , facie pe tori proprio propemodum obversa , ac trunco ejusdem in globosam paene figuram immutato , metum faceret, ne pronus praecepsque de sella , caput solo illidens , prolaberetur. Qua de re, sonum quendam mussitando edens, aphonus uxorem de iterum erigendo capite monebat, quae praecepto Dbtemperans accurrebat o us, dextramque fronti applicans caput una cum universo trunco erigebat, totiesque ipsi labor actus redibat in orbem , qu ties idem capitis prolapsus, qui intra horae unius spatium pluries repetebat, humanitatis hoc officium denuo efflagitaret. Cuius cum pertinacissimus gravissimusque morbus limites artis medicae maxime emensus esset, me haud distinebat, in priorem potius oculi animusque convertebantur. Equidem ea est capitis cum prima colli vertebra connexio , ut condylis suis occipitalibus glenoideae allantis cavitati insistens , cum ponderosior ipsus pars anteriora versus maxime inclinet, aequilibrium exacte servare nequeat. Fieri hinc aliter nequit, quam ut in ipso statu secundum naturam, extensoribus musculis minus agentibus, anterius flectatur, faciesque terrae obis vertatur. Quod ipsum somno prolandiori appressis obvenire, quotidie animadvertimus , quippe qui sedentes, capite maxime declinato , prolapsum de sella praesentibus minarI non raro consueverunt. Nec minus illos, quihus vires per senectutem fractae sunt, denusso capite obversoque terrae , cui Procme exuviκ eorum committendae sunt, ex eadem musculorum extens
127쪽
rum impotensa In te de re conspicimus. Quisquis porro dictos museula
cum ipsis ejus flexoribus comparat, hos quidem numero illis cedere. nihilominus tamen ob mox allegatam rationem , ici licet ob praepon. derantem capitis molem, niagis. quam viribus suis propriis multis p rusangis illus .vincere reperiet. Paullo aliam rei iaciem conciliari videtipoterat, si mastoideum . I eu alio nomine sterno clino mal bideum
musculum flexoribus suri ipiam, eumque, pace Anatomicorum contra. rium afferentium , extensoribus , potiori jure adscribere annitar. Scilicet primae colli vertebrae superior cavitas, condylos occipitis excipiens . a cedente ligamento firmissmo , eorum hypom Ochlium , nemine contradice
te , constituit. Oriuntur jam iidem a clavicula S lterni ea incitura , quae it. lius extremitatem rotundam ex eipit, duplici quasi principio ceu a puncto fixo , progrediuntur utri laque, longi sis iisque crassi , ductu obliquo , ad processus usque malloidei olsis temporum superiorem ac polleriorem parte i. ejusque lateri cxterno . ceu puncto mobili , notabili poli hypomochlium indigitatum spatio, insecuntur. Fieri hinc aliter nequit, quam ut constri tione suarum fibrarum, seu actione, caput elevent erigantque. Ne quis d hi tutionis relinquatur locus, ego anatomen oli in discentibus tradens , seisquens non semel in sceleto institui experimentum : Recepi duo lintea vel su- nidulos, ejusdem & latitudinis A decentis longitudinis, alterisque extremis eorum ope emplatiri glutinantis seu catagmatici, origini seu sterno cum clavicula connexo, ulteris insertionis loco in digitato , seu post procensum mastoideum agglutinatis manuum digitis postmodum applicatis ambobus iuniculis lenique tractione, aequalibus viribus suscepta de capitis insecuta extensio ive, per auhopsiam abunde convictus sum. Alium paullo futurum esse cisectum cum alteruter saltein actioni praesit, altero quiescente, cum aequilibrio sic sublato, moles capitis propria inclinet in latus, largior lubentissime. Quibus sic constitutis, reliquis caput extendentibus musculis tantum aecres.cere roboriS , quantum continua eorum actio interdiu vigiliarumque tem pore postulet, sicque proportionatas magis moti sultinendae existere vires putare quis posset, quo hoc pacto id obtineretur , quod in indigitatis praeci a musculis , prae ceteris plerisque , praetendimus . ut nimirum , sive pedibus ius uentes, sive sedentes erectum corporis situm teneamus, illi tamen utcunque sine intermissione actioni sussiciant. Ast quae tunc obtinet difficultas, si actio quaedam ope musculorum ad eandem praestandam conspicantium diutius paullo, absque antagonistarum relaxatione protrahi debeat , quamque ab eadem Lepius inviti de iistere cogamur, tunc perspicua deprehendimus, ubi manibus brachiisque exporrectis pondus vel molem quandam elevatam diu in suspenso tenere suscipimus. Illa namque a tergo succedens sanguinis quantitas, a corde in arterias propulsa , eam efficit in vasis alteriosis ac venosis musculi expansionem , quae nervis comitibus, sive perpetuo simul excurrentibus, perque musiculorum substantiam
a cum dictis vasis languituis distributis, pressionem, per hanc hebet Diuitigeo by
128쪽
hehetudinem, insimulque ab officio remissionem inducere potIs eae Quae
mecum curatius perpendens, quam dicti musculi. capiti extendendo dicati, muneri tamdiu sustinendo partes existere queant, vix intestigerem , nisi aliqualem eorundem remissionem ex situ capitis, jam ad dextram jam ad sinistram partem, jam antrorsum , jam retrorsum mutato , ad quem mechanica necessitata quadam idem disponi videtur intercurrere , sanguinisque circuitum ea ipsa liberiorem reddere animadverterem. Fallor ego, aut eo ipso prae aliis perennans magis actio indigitatorum πusculorurn, indeque inducta major debilitatio, prolapsus illius capitis apertam colistituit rationem quae, praescnte ac increscente virium quadam per merbos aut per senectam prostratione, non obscure deprehenditur. Attamen graviorem in adductis exemplis obtinuisse causem, eamque, quae paralysi tantum non producendae sufficiat, extra dυbitationis aleam ethpolitum. Cum interim alterum, de quo inprimis scribere suscepi, ex adductis subjectis nec sensu nec motu in asscctis partibus dellit.uatur , sed caput semel erectum per breve tempus in hoc ipso litia censet vel, donec sensim sensimque proici hatur anteriora versus, imo sermo ines caedendo cum aliis, voluntate efficaciter resistente, tardior eadem demisso accidat, non obscure patescit, dicendam esse paralysin gradu leniorem. plenariam enim nervorum Obstruct onem, quae omnem per eos ad musculosis partes intercipit spirituum influxum , accusare, nec non sanguinis pcr arterias ad easdem propulsionem ex allegatis rationibus prorsus in dubium vocare nolim , eoque minus , cum nec ullum aridurae in hac colli reg one, vel manifelli frigoris vestigium percipiatur. Satis proinde est, insignem musculorum saepius allegatorum a tota iam , aut quandam modo resolutionem , vel, ut aliter exprimam, deliructum elaterem allegasse et deffectum hunc morbosum inducendum , ut ut non vanis ex rationibuS me tuendum , ne succellive magis magisque increscente aetate obfirmetur
affictus, inque pei sectissimam , convulsis simul flexoribus colli, degeneraturus sit pura lylin. inalem miles rimum conspectum laterarius ille, qui annis abhinc sedecim & quod excurrit adeo deflexo capite ac collo hic incedens, ut magis horizontali linea A vere infra eandem promineret , ut nullo unquam tempore erigi potuerit offerebat, cujus iconemuria cum affectius tristissimi desicriptione commercio litoratio norico tun cinserui. Sunt nimirum nonnullorcina hominum, frequenter cum πOrbis conflictantium, inprimis hypoch andriacorum ac hystericorum corpora striata mini,s firma, . initar amurcae . dispulora . saepe post mortem inlli tuta in iis anatome praetica, reperta, nec n. si striis fere extin dis obliterati ne apparentia. i. In nostro subjeeto haud parum m lo ausam praebui se naturalem frigidiorem temperiem, . abundantemque scro-sorunt, fluidorum lentorem, seu pituitae copiam, signa ev identissima commonstrant. Cui si jungantur vapores humidi pinguesque t quibus opificio huie dediti crebrouexponuntur, caeteraque subinde viriη, quae resum non naturalium indecenti applicationi dubetatur, quae accumulatim
129쪽
nem & Inspissationem serosorum efficiunt humorum, quaeque iam fibrillas nervosas inundare quasi . jam comprimere valent, aegritudini pertinacissimae perniciosissimaeque porta facillime pandi potuit. Qui vero integris relictis ceteris partibus , illa preci se nervorum patia , quae a medulla spinali mili prodeunt, quaeque ramificationibus suis dispersis quaquaversum, uti universis capitis musculis, sic speciali modo saltem
extensoribus illis prospiciunt, labefacta sint, obscurum magis videtur . exacti isimamque vitae generis ac consuetudinis cognitionem pro sui reclusione postulant. An porro multum ab hoc affectu abludat capitis tremor senibus nonnullis infirmisque aliis post superatos morbos familiaris,
dubito eoque magis . cum toties interceptam extensorum musculorum actionem denotet, quoties anteriora versus proprio pondere caput ruere nititur, totiesque restitutam horum actionem indicet, quoties a deis milsione remittit eaput. iterumque elevatur. Ex ante dictis satis apparere puto , quare flexorum musculorum capitis mentio hic sit injicienda prorsus nulla , cum a parte anteriori sola praeponderans capitis moles extendentium musculorum robur subinde vincat, flexorumque actionem repraesentet. Quid ergo impedit . quo minus & hic antagonismum sine musculis oppositam in actionem nitentibus subesse declaremus Cui allectui partim inopiam liquidi nervosi, partim laxitatem nervorum causam sufficientem praebere, vinum, decenti modo copia assumtum , evino cit, cujus nempe usum hujus ipsus tremoris capitis cessatio . mirando modo, excipit tamdiu, donec virtus spirituosi hujus liquidi avolaverit. ita occasione meminisse expedit senis, ultra septuagesimum annum aetate provecti, qui, tremulum insignem manuum pariter ac capitis motum prae se serens, post mediocrem tamen vini usum firmum obtinebat caput firmasque manus, ut, quod antea vacillatio denegabat, librum canticorum in templo manibus firmiter satis tenere, vel cyathos decoctum Cail Ie vel insusum foliorum Theae continentes apprehendere, orique admovere iam rectius valeret. Quid Z quod cum angusta res vix generosum huncce potum ulterius ei concederet, ad spiritus stumenti sicque dictarum aquarum vitae moderatam assumtionem progredi coactus, non ahlimilem inde virtutem experiebatur. Quodque simul Observatu dignissimum mihi semper habetur tantam, determinatis horis perdurantem, systematis nervoli stricturam idem inde percipiebat, ut
elapsis iisdem, partibusque spirituosis ae subtilii simis exhalatis infimis
illo tremor repeteret, novam qua subiu decioni partium roborationem ex iisdem spirituosis efflagitaret, Ut ad casum, in medium allatum , revertar, qui aeger a majori mali incremento; vel nova ejus exacerbatione, quod tamen in apoplexiae speeiebus Depe obvenit, tamdiu immunis vixerit, mirum videri poterat. Nec inficias eundum, illarum partium solutiones paralyticas, quarum nervorum causa in cerebello ad. que cerebro latitat, quarumque materies nervos partium vitalium , co
130쪽
dis puta S respirationis , vel iunctionum naturalium , manducationis , deglutitionis, chylificationis, secretionum variarum , vel etiam faciei mus, culorum obstruit atque invadit periculo majori , eique ut plurimum praesentissimo, minimum repetitioni graviori aegros exponere certissime. auo. rum contra ea capitis solum motioni dicatos musculos tangit, qui ner- vos suos colli paribus debent, nec adeo repentinam , nec repetitam perniciem subire deprehenduntur. Mitius adeoque prognosticum etiam de nostro formari quidem poterat, difficiliorem vero ipsius medelam suturam non minus intelligebam. Allectus igitur rumore, quem tot electricae commotiones hisce annis secerant, undique ad nos allato, ex me sciscitatus est, an non ex valida hac vi, nuchae ac partibus affectis applicita , salutis quaedam ipsi affulgeat spes. Ego vero multiplici experientia edoctus, quid valeant electricae . hae vires, quid serre recusent, dubium sincere professus sum hoc, quicquid est, remedii genus, de quo certi quid praedicare haud liceat, ut ut sine metu, vel offensa sanitatis , vel alicujus periculi, ad partes aegras dirigi queat. Ipsi nihilominus fiduciam omnem
collocanti in illam commotionem, sat validam eandem in partibus, a-tonia oppressis, excito, eamque aliquoties insequenti tempore repeto. Cumque se parum inde adjutum profiteretur , verendumque esset, ne pmlixioribus paullo medicationibus, requisita cum patientia , minus moremst gesturus, autor ipsi exstiti suasorque, ut, faventi anni tempore, thermas adeat Toeplicenses, iisque , ut decet, ac sussicienti tempore . Utatur. Quibus, ex parte, quod ex eo percepi, sic profecit, ut ult xiori , non minus efficaci, medelae se subjicere hactenus minus gestiat. Tantum interim abest, ut animo excidere, omnemque, nisi integrae sa- Iutis recuperandae, majoris tamen solutarum partium resectionis spem deponere debeat, ut potius varia a summo Numine nobis concesse media supersint , quibus, non semel, haud absimili mortalium fragilitati multum subvenire datum fuit. Nec omnes illi gratias denegandas esse opinor , qui praesentem leniorem affectus molestissimi conditionem , in crescentibus magis magisque annis diutius tueri ipso opere, ac experientia fretus studet.