장음표시 사용
141쪽
huise communicat, V sumi es iis dis ramulis qui ad nasum tendunt, unde
mne pruritus narium producitur. . i' i
f. 37. Vermes irritam nemos ventriculi vacui, 3. 32. 34. quae mo lina sensatio inde producta appetitus & fame audit ι F. T. Ergo appetitum & famem augent.
g. 38. Patet hinc ratio , cur subjecta a vermibus amicta , ventriculo Iempore matutino & nocturno vacuo . nausea , siticulositate & appetitu vago assiciantur cf. 36. 37. . i
f. 39. Nervi irritati producunt spasmum, 6. 3I. adeoque intestinorum nervi a vermibus excitati, in ipsis spasmum essicere valent.
f. U. Lx spasmo intestinorum, oritur I flatulentia. ca intumerucentia abdominis, cum doloribus torminosis, c3 alvus obstructa,
spasmo remittente excernuntur erebrius ti majo i quantitate excrementa, quae durante illo accumulata & retenta sunt, alvusque antea adstricis tunc redditur laxa.
- L Cum intestina spasino constricta aerem tamen semper in se continentia contrahantur, ut nil transmittant. necesse est ut aer, cui liber exitus denegatur, a calore interno magis semper expansus, latera intestiuorum Vehementer dittendat, & remittente spasmo & lateribus intestinorum majori vi se iterum contrahentibus ad loca aere vacua maxima vi penetret, Vel f quoque cum strepitu exeat ue haec autem passio flatulentia vocatur a medicis: , hinc me spasmo inte norum oritur fatulentia. D R . . . .. II. Flatus expandunt intestina, ita ut majorem quam antea locum Occupent, adeoque abdomen distendiit r-6evetur, quem affectum medici intumescentiam abdominis vocant. Tunica igitur nervea intestinorum , Ob iolentam horum distensionem dolorem procreat intolerabilem. Hinc in propatulo est, cur spasmi. . ivrvmescentiam abdominis cum doloribus tormivosis em
142쪽
III. Intestinis spasmo constrictis , secibus exitus denegatur, adeoque mil-- carasitior alυι- obstructam. E. T. IV. Nulla eget demonstratione, quia per se sat clarum est.
g. I. LIquet hine. eur homines a vermibus vexati mox spasmos, mox flatus , mox intumescentiam abdominis eum doloribus torminosis , alvu Mn. Odo Obstructam , modo laxam pati s 3. 39. 4o. J debeant.
g. 42. Cum Eb irritatione norvorum vasa spasmo constringantur, Rhumores ad alia loca ab illo libera majori copia serantur, quam par est δf g. 31. J vermes autem nervos irritent; Γ g. 32. J sequitur illos congestionem versus loca a spasmo libera causari posse.
COROLLARIUM.f. 43. Congestio fieri potest in illis locis ubi nervi irritantur, 3. 3I. I
ex qua stagnatio, obstructio, inflammatio oritur ι fg. . J hine nervi intestinorum a vermibus irritati , congestionem , obstructionem & instammationem efiicere possunt.
3. 44. Cum in hoe cadavere intestina multo aere & vermibus resera . in quibusdam insuper locis inflammata visa sint, ff. I a. J vermes vero spasmos causentur , fg. 3I. J quibus diameter vasorum constringitur , 3. 4O. J ita ut nil transmittant, unde inflammatio producitur, ff. Jpatet hoc subjectum in vita spasmis intestinorum & flatulentia vexatum eL se, quae mala a vermibus originem traxerunt.
ι THROREM AEg. 46. In inflammatione sanguinea sortius atteritur sanguis, A maj oritur intestinus calor, & partium rubicundarum cohaesio.
ν - . DEM N STRATIO. In inflammatione sanguinea fit congestio m minimis vasis, i. e. major illis advehitur sanguinis copia, quam in naturali statu transire potest, dilatantur vasa & distenduntur, haecque distensio cum quovis novo sanguinise a
143쪽
a eorde vecti impulsu augetur; quo magis vero vasa dilatantur, eo magis contractione sua in sanguinem reagunt. sper prius. HUM J qui, cum versus angustiores canales propellatur, majori tamen sua copia omnis simul exire nequeat. & a vasis ipsis reprimatur, retropellitur versus cor , unde non nisi sociis oriri potest attritus. Ex physicis autem constat per attritum augeri calorem , ita ut attritae particulae sibi invicem adhaereant. Ergo in congestione dicti haec omnia fiunt. Si vero particulae plures cohaerent. moles earum augetur, ita ut per vasorum orificii transire non possint; eum autem cordis actio semper continuetur, sanguis tamen ex obstructis arteriis emuere non possit. adeoque appulso novo sanguini semper
resillat. in quo inflammatio sanguinea consistit fg. 4 J non nisi fortis in Ha sanguis atteritur V major isto in oritur calor , est partium rubicundinum cohaeso. E. D.
F. 46. Ubi plures particulae cohaerent, ibi moles earum augetur , fiunt crassiores, spissiores.
. s. Ergo partes rubicundae sanguinis in inflammatione sanguinea ,spilsiores evadunt, i g. 4S. 46. Ic OROLLARIUM.f. 48. Cum una pars cum alia cohaerens, vim habeat plures semper attrahendi. per prisc. pbf. J sequitur tali modo in inflammatione diutius protracta omnem sanguinem fieri spissum L 3, 47. J.
s. 49. Sanguis in uno loco eontentus, brevi tempore per omnia alia C. H. loca eundem continentia, transfluit.
COROLLARIUM. F. SO. Ergo sanguis in uno loco spissus, mox ad alia desertur. fg. 49. J.
144쪽
Orificia extremorum vasoriam diametro gaudent transfluentibus humo.ribus proportionato. per priue. analom. J si igitur singuis spissus et . I. e. si paries ejus rubicundae majorem diametrum polluent, ac orificia miniis morum vasorum, transire per dia nequit , sed immobilis & impactus in illix haerens , eadem Obstruit v. Boerbaavii aphori . cap. de obsuctione Iobltructis vero paucis vasis, sanguis eo majori copia ad reliqua fertur. adeoque in illis iterum congeritur, & in congestione magis semper condensatur, ff. 43. J hinc quoque eadem facilius obstruit, & quidem si in p'uribus vasis congestus sit, numero quoque plura minima vasa obstruere potest. Uerum igitur manet, sauruinem, quo spissior es, quo magis βω- per condecasur , eo facilius miniina ες numero phira observere vasa. Q. E. D. AXIO M A. g. a. Vena caret tunica musculari qua arteriae gaudent, adeoque δοpulsu.T Η E O R E M A. 3. F3. Circulatio Ianguinis in venis multo fit tardior , ae in arterili. DEMONSTRATIO. Omnis sanguis movetur motu cordis , spre prisc. phasies. J & ex eo pi,
pellitur in arterias, quae sunt vasa conica in progressu suo semper minoiaris diametri . t per princ. avarom. J hinc necesse est, ut sanguis cordi propior, in majori semper exiliat motu . quam ab illo remotior . sicque in fine arteriarum angustissimo & pauciorem sanguinem transmittente tardiusae in illarum principio movetur, cum & latera vasorum conicorum semper in sanguinem reagant, eumque reprimant. Cum vero principium venarum sit in fine arteriatum, adeoquo via sanguinis a corde iterum remotior, &venae quoque valvulis gaudeant, sper princ. anatom. J quae etiam liberum sanguinis circulum quodammodo retardant, & tunica musculosa, ope cujus sanguis arteriosus celerius movetur, careant, I s. a. J sangui'us venosus in extremitatibus arteriolarum per varIas secretiones plurimam subtilissimorum humorum partem amiserit, quae multum ad ejus fluiditatem consere, adeoque spissior sit ac in arteriis patet circulationem sane vis iuvenis multo esse Dirdiorem ac in arteriis. E. D.
145쪽
c OROLLARIUM.3. S . Ergo sanguis per congestionem spissus iactus, in venis semper magis condonsatur fk-J c OROLLARIUM.f. Cum sanguis per congestionem jam spissus , in venis semper magis coaguletur; f f. 34. J brevi vero tempore ad alia loca vehatur, fg.49.J& quo spissor sit, eo facilius plura vasa minima obstruat; ff. I. J patet , talem sanguinem ad alia loca delatum, ibidem facile novas causari obstructiones & inflammationes.c OROLLARI U M. f. 6. Non mirum igitur est, sanguinem in nostro subjecto ab inflam- . matione jam spissiim, ad caput & pectus delatum, novas ibi congestu nes, obstruetiones & inflammationes produxisse. DEFINITIO. T. Phrenitu vera , est cerebri ejusque meningum inflammatio, juncta eum delirist perpetuo & sebre acuta, inde ortis. Paraphroone, autem etiphrenitis symptomatica ab alia inflammatione originem dueens.
f. 8. Phrenitis, quae alias renesis aut phreniasis audit, est vocabulum graecum a subsantivo σών , mens, ortum , M significat morbum mentis , quando enim veteres graeci partes corporis quae anima inserviunt, laesaι observarunt, mentem aegrotare dixerunt. Quoniam autem prisci medici duplicem anima adscripserunt sedem , nempe in cerebro V diaphragmate, factum inde es, ut diaphragmatis insanimationem cum delirio junctam , paraphrenitidem , eerebri autem threnitidem vocarint.
PROBLEMAE S. 9. Explicare quomodo delirium a causa materiali oriri possit.
RESOLUTIO U DEMONSTRATIO. In medulloso cerebro fit secretio liquidi nervet, per phsis quod
146쪽
n reliquis omnἱbus C. H. crassioribus liquidis per minutissima vasa separatur, quibus illud per vasa servi advehitur, haec autom humores suos accipium ex lymphaticis , haec iterum ex sanguiseris ι his vero ultimo loco nominatis obstructis , impeditur secretio tenuioris liquidi, reliqua dicta vasa nullum accipiunt humorem adeoque nec illa, quae liquidum nerveum vehunti Cum autem istud quod ante factam obstructionem secretum fuit conti tuo corpi tis motu dissipetur; pa et in obstructione & inflammatione ejusdem oriri de fectum , ita ut obstructis paucis Vatis , exigua ejus quantitas, vel si plurima obstructa suerint, nullum sere secernatur. Eadem haec omnia fieri passam est, ita obstructione lymphaticorum , serotorumve vasorum 4r sanitas autem consistit in justa administratione omnium actionum animalium, vitalium . mixtarum, cujus contrarium morbum significat, & anima corporis gubernatrix cerebro utitur ad producendos motus & cogitatio S, tam .
quam medio, quo finem obtinere debet, adeoque hoc in justa atque sana constitutione esse oportet, si motus & cogitationes ab anima legitimo modo institui debent. Medio igitur perdito, finis impetrari nequit, i. e. deficie te liquido nerveo in quodam loco non justa ejus fit circulatio & secretio in coxobro , actio quaedam vitalis & animalis laesa est, adest morbosa cerebri aD
1fectio, medii quo anima utitur ad producendos motus & cogitationes., hinc nec finem adsequi valet, cogitationes non justo modo cum vera ratione instituere potest, similiter nec alias vitales, voluntarias , .& morales actiones. Si vero cogitationes sunt perveris, & sine vera ratione producuntur, h imo delirare dicitur. Ρatet adeoque quomodo delirium a causa materialiprodim
Si magna humorum est velocitas , qui cerebro secernendum liquidum nerveum exhibend, & alio in loco cerebrum obstructum est, tunc fluidi nervet circulatio in uno loco est velocior, in alio autem deficit. In tali ergo statu cogitationes in una parte cerebri celeriter excitantur , in alia vero plane institui nequeunt. Inde igitur delirium utpote a causa niateriali oriri potest.
f. ω. Superstimn duxi hoe loco pluribus seudere, qua ratione delirium a reliquis materialibus causis de mari possis, quia omnia qua de biis dicenda essent, his jam insunt demousrationibus: ister matretales enim refero obserum0nem V ιnflammationem cerebri, depraυatam circulationem sanguinis per cor V eucephalon , aut plane sublatam, ut V nimiam humortis per istud velocita-uem , vel quicquid nervos comprimit, es circulationem liquidi nerves impeti. De origine autem delirii ab immaterialibus causis sermonem facere, a scopo messalisuum est, dum tantum ab obstrumone pronati explieationem dedisse, mihi sufficere videtur. Forsau tamen aliquis obdito ret explicandum mihi hoc omnino
147쪽
fuisse. quia se e mania P de qua in hac dissertatione agitur, ab immateriali causa originem ducere solet. Respoudeo autem, Iupervacaneum hunc esse laborem , cum me fugiat , an hoccesti ectam a causa quadam immateriali mavi. enm factumst nec ue , inquirendums potius erit, an in illa materialis quaedam causa delirii adfuerit, N qMaenam Ceterum optime persuasmr habeo , n minem facile fore, qui explicare poterit, quomodo delirium ab immaterialibus causis pronasci queat.
g. 6 I. Cum nervorum a causa quadam externa compressorum eadem δε Tatio, ac obstructorum, patet serum extravasitum nervis incumbens eos. que comprimens, eodem modo delirium causari posse.
g. in . Cum phrpnitis sit inflammatio, ex qua delirium oritur, 3. 8. & modus, quo hoc ex illa producatur , f. a. explicatus sit, pate*smul, quomodo phrenitis delirium causeturoc OROLLARIUM.f. 63. In inflammatione magnus est sanguinis attritus 9 calor, qui coha sonem partium rubicundarum sanguinis efficit, f. 44. 4 . Ergo in illa serum cum sanguine mixtum ab illo segregatur, adeoque majori copia ad vasa serum secet nentia deserti potest.
3. 64- Obstructis quibusdam arteriis, serum advectum transfluere ne quit ad vasa secretoria , ergo ad alia magis patula loca properat.
f. 6 . Ubi serum , cui in uno loco transguxus denegatur , ad alta patula loca desertur , in quibus tamen praeter solitam quantitatem , major adhuc ob cohaesionem partium sanguinis rubicundarum secreta copia continetur, c f. 63. ibi vasa a nimia ejus abundantia magis quam par eth expanduntur.
c OROLLARIUM.f. 66: Quo magis vas quoddam distenditur, eo magis quoque pori
148쪽
f. 61. Quo magis poti vasorum dilatati sunt. & quo majori humorum Copia repleta haec existunt, eo majori quantitate humores in illis contenti per patulos poros transsudare possunt.
g. 68. Quo magis vas extenditur, eo facilius rumpitur.
S. 69. Cum in instam matione, pori vasorum multo sero distentorum, nimis sint patuli, haecque serum in se magna abundantia contineant, 63. 66, eo major quoque ejus quantitas per poros vasorum dilatatos sciesente instammatione exhalare potest. c OROLLARIUM.f. 7O. Cum in vasis aerebri serosis , ob inflammationem arteriarum sanguiferarum, magna adsit seri copia, g. 63. illa dilatans, g. 6 S. M per poros eorundem transudans , f. 67. 69. quae tamen per cranium cxhalare nequit, per princ. avamus. , itantsudatum serum ia ipsis cerebricavitatibus colligi debere.
c OROLLARIUM.f. 7 I. Vasa serosa cerebri ob magnam dillatationem sacile rumpuntur et f. 68. Ergo serum in illis contentqm essivere potest, tuncque in caviscerebri colligi.c OROLLARIUM.f. 72. Cum in nostro subjecto obstructiones & inflammationes cerebri adfuerint, g. I a. unde reliqua seri quantitas in pauciora Vasa recepta est, g. 63. 6s. quae inde nimis dilatata facile rumpere potuerunt, S.
68. non mirum est , serum extravasatum, in ventriculis cerebri anterioribus collectum esse repertum.
c OROLLARIUM.f. 73. Serum extravasatum in cerebri cavitatibus collectulo, nervis incumbens, gravitate sua illos comprimit, unde julta liquidi nervet circulatio turbatur, per princ. p. l. V pathol. ex qua compressione delirium oriri potest ι 6. 6 r. Ergo serum iu cerebro extravasatum symbolam quoque aliquam ad dolirium consert. . C O-
149쪽
f. 7 . Cum inflammationem auferre possibile sit, minime vero serum in cerebro extra vasatum, per princ. med. pract. patet delirium ab inflammatione ortum, hac sublata, tolli quoque posse, non autem, quod a sero extruvaiato originem duxit, hocque adeo perpetuum esse. COROLLARIUM. F. 7s. Ob repertam in nostro subjecto inflammationem cerebri, pel consequens & obltructionem , nec minus magnam seri extravasati copiam, g. I a. patet jam causa materialis delirii, quae illud delirasse , colligendi ansam praebet.
s C Η O L I O N. g. 76. Revera autem subjectum hoc fisisse infauum confirmant illi , qui bu jus personae in vo Ocomio cusodes fuerunt. COROLLARIUM.
g. 77. Cum in illo adsuerit delirii causa non tollenda , nempe serum e tra sa:um , F. I a. 7 . 7s. elucescit jam ratio, cur perpetuo usque ad mortem deliraverit.
g. 78. Cum inflammatione intestinorum & phrenitide laboraverit, f. a. S 7. quae posterior a priori oriri potuit, tuncque paraphrosyne dic tur 3. ST. concludere licet, illud paraphrosynen passum esse.
g. 79. Pol 'pus est concrescentia sanguinis in massam quandam carnosam, orta ex sanguine spisso omni fere liquidiore parte orbato, coagulato , & semper plures similes attrahente moleculas.
f. 8o. Sermo mihi tantum hic es de polypo in vasis sanguiferis, non in aliis partibus C. H. reperibili. Quod et mologiam Docis attinet , nusium est dubium , quin illa a graecis ortum traxerit, quidem ab adiecimo πολυς, muIrus , M substantiυo . , pes. Deductum es hoc iscabularem tropice a pisce ejusdem fere figurae, qui ob pedum multitudinem , hoc nomen adeptus es . ' in eo cum pol o C. H. conυenit, quod hic ratione figurae multis guredere pedibus videatur, qui tantum tamen appendices V elongationes hujus masia AMU Aguram a va is in quibuι latitant, accipiunt.
150쪽
s. 8 I. In wn improprio nomen pol i imponitur homini supido , solido , rapaci, furi, vario, incomposito , qui pro diverso tempore V oecasione diserissos induis mores , germanice , der den Mantel nach dem vinde hangi ι pro- prim se in vocabuli hujin duplex es, prior es hinιs , in quo omne animal umitu pedibus infructum podipus vocatur , poserire es frictin , in quo tantum piscis marinus in mari Adriatico habilans denotatur, a quo per metaphoram pol pus C. I. nomen adeptus es.co ROLLARIUM 3. 8et. Cum in inflammationibus sanguis semper sit spissos , & quarum s p'ures adsunt . & quo diutius durant, eo magis condensitur F. 64. γunde tanden polypus generatur, F. 79. patet, hunc facile oriri posse, ubi plures simul adsum inflammationes, ct quo diutius durans.co ROLLARI U M. g. 83. Cum sanguis in venis tardissimum habeat circulum, s3. Intaque semper fiat spissior f. s. liquet polypum in iisdem iacile geneatari posse. LEMMA.3 8
in cerebro circulatio sanguinis multo est tardior, quam in reIiquo
Cum sanguis ex corde ad eaput perpendiculariter sere ascendat, per trisc. anatom. ob suam gravitatem vero semper versus inseriora nitatur. per princ. phsic. & in ipso cerebro per secretionem liquidi nervet, subtili Dssimo fluido privetur . quod in reliquo corpore non contingit, A viae, quibus vasa sanguifera ad cerebrum tendunt, indeque recurrunt maxime sint toris tuosae , quae adeouue circulationem sanguinis maxime retardant per princ. ph lol. necesse est , illain multo esse tardiorem in cerebro ac resquo corpore.
Q. E. D. ALITER. Cum cerebrum sit mollissima totius c. u. solida pars, per prisc. aualom.
sequitur illud non tanta vi in vasa sanguisera reagere posse, ac reliquae duriores C. Id. partes, quas arteriae percurrunt. Vasa vero cerebri aeque bene distenduntur a sanguine, ac reliqua , sed non iterum sic comprimuntur, hinc ibidem magis expanduntur, cum non tam bene sua contractione, nullo adj centis cerebri auxilio fruenth in sanguinem reagere possint, unde i ite non tanta