장음표시 사용
131쪽
do vero salii, Dulcedinem medium e sse inter praedicta tria manentem Hinc est,quod inter metalla,quae ilmagis sulphes reum, & alvarum saporem prae se fert, lut aes. dc liquores, & aquae ab aere infectae quod mer- lcutiate acidum, k quod salinosum salsem. Et quamvis in metallis ob eorum compactibilitatem. & soliditatem non ita clare percipi possit, in eorum tamen soliuionibus liquido in Gelligi poterit,qud plus enim naturam alicujus ex tribus obtinent, eius quoque saporem patefacit nec id quidem immerito. Si quidem sapor non est mit actio ignis in subjecto aliqualiter solui oexiliret uis, quare amarus sapor non est nisi ignis levitet comburens organum guttuSin lubiecto aEreo modice dissoluto,quoniam si pror. susi gatus intra elementa clauderetur , nullatenus lcomburere posset . etsi p'orsus Iber nimis combu- Tendo organum destrueret: dum ergo ignis mediuso linter liberum & ligatum linguam ferit, si subjecbini a Freum & sulphureum fuerit, amaritiem producit.&sic pariter si fueritan sub echo mercuriali acidum,s salmo salsum.1GSivetb ad medietatem mistum vergat , dulcem
edit saporem , hinc aurum vera solutione fluidum redditum, dulcissimum est, eo quod ipsum nec fulphuris nec mei curii, nec salis; sed omnium propor- tionem & nainram habeat , at in suo statu naturali. quia nihil penitus evaporat, nec fluidum facile redditur, nec saporem, nec odorem aliquem exercere potest. Et quamvis nonnulli sibilpersuaserint di vetu-mode illud attenuando in veram solutionem redi- gere oleum tamen & Operam perdidisse tandem e perti sunt: corpus quidem quantumcunque attenua Letur apor tamen ipsius sentire nequit, quoniam in terivet
132쪽
I ber Secundus. Iasterior ignis, utpote inter elementa captivus, ac nimis conclusus praedictam combustionem exercere prohibetur. Ex quibus omnibus non solum intelligi possunt odorum & seporum disserentia: ac generationes, sed dc generationum modi non tantum in metallis, sed& in rei quis omn bt smissis , si commistiones eorundem variae observemur ; possunt enim inviceml multiplici proportione com nDiceri, quorum gradus& ordines in nostris Orthophysicis per typos & figura, sensibus pene ipsis manifesta fiunt. De metallorum sono,qui sensu audicus cc gnoscitur paulo post
Ex his similiter constare possunt essectus ab iisdem procedentes , quidque singuli naturam indagantibus medentibus piaesertim indicent, ut ad humani corporis beneficium utiliter praefatas inquisitione, tranSferre queant.
De Pondere seu Grapitate O Lepitate.
DE Pondere quod in metallis majus,quim in caeis
terissentimus consequenter dicendum est . ejusdem caulas,generationes, circumstantias&essectus pro viribus scrutaturi ; animadversione siquidem non vulgari digna censeri debent metallorum pondera, quare gravissima sint, non solum rerum omnium mistarum, sed & ipsorum quoque elemeni torum ponderibus graviora. l Cum enim ista componentium naturam jure con
133쪽
11ς De scii Ditibus uetallori ,
potest, quod magis valse aretallum ponderet . quam aliquod ex elementis , quin mu augetur admirati quod cum mi orum corpora Compagnentur non ex terra tantum, &aqua gr*vibuς exi lutiat i, elementis , ted ex aere levillimo ae igne spi itualis prorsius lnaturae, vix intelligi polIe videtur. qtii fiat ut mastum sit longe gravius, quam qua liber folida, compact a depurior quam habeti pollit elementis terra, rationi liquidem coialonum minime videtur ex rebus minus gravibus, ac etiam levibus, pondeiosissimum exo, ltiri.
Nihilominus nonnulli extiterunt , qui plura in Gimedium attulerint, ut hisce sim cultatibus seleexrti carent, inter hos Hel montius, ubi de meteo capro. gymnasmate num. 18. multis rem declarare adnititur; lat obscuritates nequaquam diluere appareti, ex diaetis lenim ignotum remanet , quae causa dc generatio, &quis generationis modus in ponderibus metallorum, auri praesertim, quod rerum caeterarum omnium, quae cognoscuntur, ponderosissima um est Physico chemico mercurio&Elix ire exceptis. De hoc enim constat apud artifices auro ponderosius experi- 3ri, de illo testatur quoque Geberii quiens, auro praeponderareydum est in natura sua.
Et quamvis haec nobis fuse disculta fuerint in Physicis ut in proprio loco & ex demonstratis principiis,
consequentia haec tamen eadem aliquatenus repete- te non existimari debet incongruun cuna ad metallicae naturae intellectionem non parum conferre ju
Supponendum autem erit primo ignem spiritua- Iis esse substantiae , hoc est, corporeis dimensioniblis ponesse subiectum,nisi per accidens, dum in corpus
134쪽
Iiber SecunduΥ. accipitur, at in suo naturali statu nullius di mensionis esse participem , demonstratum est in Pi lysicis, ex
quibus clare liquet etiam ignem a calore nullatenus differre, si quod calor sit ignis inchoatus . ., nec ad ultima in intentionem progressus et, ignis ve to calor ad finale complementum auctiss. Quare ut sHiritus in una eademque quantitate diversis gradibias multiplicari ponit, quae multiplicatio seu actio, q iram intensionem caloris vocant, condensatio ipsius: est; hanc vero nulla ratione fieri & excogitari posse' asserim uis sine propriae substantia: in se spiam penetratione, unde condensatio sive densitas oritur. Supponimus secundo. Dentitatem hanc propria na& con naturalem totius ignis esse, nec ulli ele inentio competere dum in sua natura consideretur , quod tensu etiam innotescit, nam terra & aer ab igne immutari nequeunt sum illa in ultimo termino sit erasilitiei, hic in ultimo tenuitatis, aqua medio modo, licet in sua puritate ac simplicitate crassia aliquatenus
dici possit, quia glaciata erit. Supponendum est tertio Crassitiem , licet quodammodo densitatem aemuletur, plurimum distare, quoniam crassities terrae simplicis proprietas est cunnat tiralis nulli alteri competens, nisi per ipsum. φnsitas verb solius est ignis,& mistorum, propter
ignem tantummodo, crassities non ex tenuitate procedit, nec ex ea tenuitas. A t densitas ex raritate, δύ raritas ex densitate provenit. Crassum vero dicimus,
quod durum, solidum, impenς trabile alteri corpori, ac dissicilis divisionis in particulas ab igne non eli-Juabile. Crassius autem rerra nihil dari potest, cum qualibet rerum naturalium specie oporteat ultipum inveniri i ex adverso autem tenue oppositum
135쪽
H8 De dccidentibus Metallorum, esse crasso, sicut rarum denso. Cum ergo aer ob suani tenuitatem terrae crassi iei opponatur , densitati a crassitie tam diversae opponi haud poterit, sed ignis qsolus utriusque oppositionis subjectum erit i sicut e- lnim ipsum densari videmus in sui auctione, ita in suidi in inutione raret cit. Quare ignis subjectum erit ralitatis simul & densitatis, quorum elementorum trium corporalium nullum suae mei substantiae additione simul capax est. Itaque liquido constat in mistione dum elementa conjunguntur, ita ut ex pluribus unum fiat, singula
cum suis proprietatibus misti compositionem ingre- di ibique suam naturam ac proprietatem non amitrere, ted moderari, ita ut nulla subinde possi inveniri cum integra sua proprietate, sed in misti beneficium refrangi, ac temperari, unum interim ab altero reciproca retributione de proprio largit i, ac recipere de alieno, ut omnia in misti nece ditates conspirent. Terra igitur soliditatem stabilem constrictionem,
ac mistum non faciliter dissolubile, sui psius ariditate molitur.
Aqua sua humiditate caetera fluere, ac recte plaς mari facit. Aer spongiositatem adducit, ut partes ultra debitum in sese non concidant, sed aliqualem spongiositatem tribuatiunde ductibilitas in metallis, ut dice
Ignis denique plura efficit, sed praesertim pondas l
adducit; cum enim ipse sit solus condensationis &rarefactionis subjectum ut dictum dum caeteris co- unitur,& fit unum & idem cum illis, necessario suam condensationis ac rarefa stionis naturam illis impet-
it, auri primum, utpote sibrassiatori, deinde aqua
136쪽
ultimo terrae. Aer igitur igni intime conjunctus, a que unitus ejusdem proprietatis excommunione fieparticeps. Cum vero ignis in ultima misti perfectione terminari Vconstringi, ac solidari debeat, in sese penetrando densatur,& hinc pondus. Aetr itaque dum igni in mistione unitur ignis, spiritualitatem induiti, ideoque sicut ille seipsum penetrare potest, sicut E eonversio ignis ex corporis connubio,corporeis dimensionibus subjicitur, quia mutua repassione uterque assicitur, & quid de aere dicimus,lioe idem de caeteris intelligendum est. Ex quibus patet densitatem in mistione conspi- tuam seri i quamvis enim in simplici elemento, ut pote terra vel a ire ignis ad ultimam adduci possit possibilem densitatem, densitas haec illis non communicatui, quia intimὰ iisdem non counitur, scutis; in mistione omnium elementorum. Quare per
ignem quantumcunque auctum, necam nec terra condensatur aut rarescit. Cum ergo densitas aliud
quid sit a crassitie in ulteriorem gravitatem mist im, Wdigit,quam crassities terram ducat s ideoque ex illa
non simpliciter gra vitas,quae connaturalis terrae pro-plietas est,pariter, sed pondus quod ultra gravitatem multum extenditur,ut in metallis patet, in quibus tamen nec ultimum naturae possibile pondus observatur. In natura enim nihil auro ponderosius cognosciatur,adhuc enim aeris nonnihil elementalis inter mi- nimas particulas interponitur unde opacitas. Quodsi nihil interponeretur necessario perspicuitas sequere tur,ut evenit in Elixere Physicochemico, ut hinc pa-
teat ultimum naturae soli possibile pondus illud est e,
quod in auro observatur , at ultimum absolute dc
simpliciter in praedicto elixite Diaphano inesse. Ι quam
137쪽
Iso De gelidentibB' uetallorum , quamvis & in eo gradu nonnulli secundum plus deminus distinguantur. Ex praedictis aliud praeterea sequitur licet necessa. tium vulgo tamen paradoxum, maximeque novum, lprimoque intuitu forsitan ab sui dum, quia cum igni lefficiat ut catera lese ipsa consti ingant,penetreiit, do condensentur, fit ut quo subtiliora sint, & ad naturam spiritus redigi aptiora , eo quod constringi&condensari magis oporteat,indeque pondus exoriatur, quare quo plus mista terrae' arefactae sunt contiis nentia, eo rariora, & consequenter leviora redden- ltur: & quo plus aeris densati habebunt, ex opposito majoris densitatis erunt,& ponderiss Densitas enim seu condensatio essicienter ab igne subjective , ac materialiter ab aere, cui assiilior est ignis, quam reliquis exoritur, quod etiam experimento cognoscitur in mistis ponderosioribus & potissimum in is, quae ob eorum facilem dissolutionem quasi aut opsia eorundem componentia observari queunt, uti vulgare sulphur , quod valde ponderosium sentitur , te fere totum nil aliud est , quam aer, ideoque cum comburitur , pene totum evanescit in fumum , qui ex humiditatis deficientia vix in liquorem recongelari potest , & hoc non nisi humidis tempestatibus ac terrae modicum inde recolligitur. Ad quorum omnium clariorem intelligentiam
duo haec adnotanda superiunt. Primam est, quod pondus in misto ex aeris densitate manans multo longius extenditur , quam sit gravitas a terrae crassitie producta, cujus gravitatis oppositum ex altero late re levitas est aeris a sua raritate procedens, quo cum varius non sit in linea corporum, sequeretur ponde
138쪽
tibis racundis'. illi extremi naturae possibilis, quod in auro'& inelia
ure praedicto reperitur . extremum oppositionis ter minum non habere, quod inconveniens esse aperte cognoscitur, cum altero oppositorum dato, oporteat dari & alterum. Ignis ergo raritas erit ulti nae densitati praedictorum mistorum respondens. Hic enim utpote spiritualis naturae corporeis dimensionibus non addictus , ultra raritatem acriS corporalis protenditur , & sicut in sual natura tarissimam possidet substantiam , & nulla sit major, ita in sub
ecto corporeo , ubi suas tantum ostendere vires potest , ultimae ac extremae densitatis est parti ceps , cum scilicet liber & solutus ultimate auge tur , quam densitatem in mistione ac unitate aericommunicans ipsum densari cogit eo usque, ut gravitatem terrae multum superet, unde pondus extremum exurgit. Alterum adnotatione dignum est,
quod sicut ignis duplex inmistis cognosci potest, ligatus alter , atque eonstrictus in penetralibus mistionis, alter liber atque solutus, qui non misti pars est essentialis, sed accidentaliter superveniens, post quam mistum ex terrae crassitie ac siccitatis beneficio terminatum est,ita duplex consimiliter intel ligi debet in misto aer , alter qui pars est essentia. lis , cum reliquis omnium mistorum , & hic est, qui utpote igni sibi socio counitus , ejus participatione sese penetrando densitatem accidentalem ab igne recipit, unde mistorum pondus. Alteraςr est liber , atque solutus qui inter corporis com misti particulas interponitur, a quo major minorve spongiositas eidem corpori contingit, & hic levita
tem in misto producit , quod idem de aqua , M
139쪽
I32 De Accidentibus Metallorum, terra debet intelligi. ac de aqua praesiertim, quae cum triplici diverso statu in sua natura conspiciatur , silc pariter intra mi storum corpora reperiri saepe ani- lmadvertitur, vel in specie vaporis, unde poroiriates, vel in specie liquoris, unde foraminula, vel in specie glaciei, unde in metallis liquabilitas ad ignem : vel congelatio cum frigescunt, acquirunt. Terra Vero tantum abest, ut misto pondus impertiat, ut potius illud impediat ; cum enim ex densitate pro manet, terra vero ultra suam crassitiem incrassari nullatenus possit, fit ut quanto illius misto portio major commiscetur, tanto minus condensationi aptum redditur unde levitas procedit major. Id enim solum terra iesticit, ut condensatio in misto stabilis ac forma perenniter sine ipsia esse non posset, sed facile difflueret, ut in aqua glaciata perspicuum est, & in aere violenter condensiato, ut in subulo scio petario, ejusmodi siquidem condensationes , quia tertae loliditate aci
constrictione non ligantur, facillime quoque distiu
Ex his cuilibet liquid b patere potest, quam clarior
metallorum cognitio habeatur, quanta praesertim a Lillorum pondus spectare videtur,ex ejus cognitione plurima summopere utilia illucescunt,&potissimum in eorundem ponderis varietate, quam ex Gastonis Dulconis experimento in Apologia, quam adversus Thomam Erastum edidit subsequentem esse colligimus : in corporis enim pari mole invenitur argentum ac plumbum dimidio minus auro ponderare, ut si aurum sexaginta duo grana pendat , argentum a plumbumque triginta sex ponderibus , aes triginta, hoc est.parte sexta minus argento,& duodecima auri stannum , ferrum atque chalybsi tertiam circiter
140쪽
Liber Secundus auri ponderis partem aequant. Argentum vero vivum, seu vulgi, seu hidrargyron auro sexta parte mi- nus ponderat, ut si aurum sex uncias pendeat hidrargyron quinque tantum pendebit. Ad id non minimum dissicultatis simul & admi- ationis vulgari cognitione parit, quod cum duo metalla , uti aurum Sc argentum in bilance ponderata aequalis ponderis in dupla corporali mole inveniatur, si aquae eadem filo appensa immergantur, quod minus imo dimidium est in mole, in pondere majus percipitur; quod quidem non aliunde procedit, nisi quod cum metallum ideo mole majus altero sit, quod plus aeris interceptum habeat, intra sui ipsius corporeitatem fit ut supra ina Ereponderis discrimen non afferat, sed sub aqua quod plus aeris habet, plus corporale pondus sustentando levitatem majorem inducat, ac proinde pro diversitate portionis aeris liberi non coministi, corpoream densitatem impedientis , diversitas ponderis sub aqua conspicitur, quae supra observari minime potest, cum elementa Propriis locis nec gravitent nec levitent
De Dactibilitat Duritie ct Mollitie.
FX praecedentibus concludi quoque poterit, quid
deductibilitate metallorum statuendum sit. Ductibilitatem vero intelligimus non extensionem quamcunque simpliciter, sed eam, quae proprie me lallorum est, S: non aliorum; nihil enim est quod ita malleo extendi cum continuatione partium , sine