장음표시 사용
171쪽
De Uttallis in sipetie dicta nihil adversariis negotium facessit,eo quod ne
moest , qui nesciat, eo m0doipeciem unam in aliam vertere impossibile esse . nec id ratio supetior con-ςludit , nec minoris impossibilitatis est argentum in aurum transmutari, quam bovem hunc individuum in aliud alterius speciei ; vel piruiu hanc id pomum. si enim specialis disserentia in d; versitate seminalis potentiae reponatur, uti superius est conclusum, cum illa indi nequeat, ubi non sit per naturam, non videtur qua ratione unum individuum εujuscunque sit,ispeciei, transeat realiter, ac vere in individuum altς- rius. Quare si unum individuum evaderet in trans- . mutatione gliud, species utique transiret in speciem,
ideoque nulla est Arnoldi responsio. Huc quoq pertinet dictum illud per celebre Avicennae , quod
nonnulli Aristoteli attribuunt, ita a plerisque cita- lim quod etiam Albertus refert lib. 3 de rebus metallicis cap. 9.his verbis e Sciunt artices Aliumia δι-
ties permutara non posse bed similia his sacere non pos*nt,
ut tιngere rubeum citritro , ut aurum rideatur , O gl-ilbum tingere , donec si multum si ite a into , vel auro , Pel. sus voluerit corpori. Cater m autem quod dis-νentia θeci sica aliquo tollatur ingemo , non credo ρο ibi sed expoliatira assidentium non est impossibilis , νι saltem diminutio eorum. Haec Albertus attulit, ut eo-1um operationes reliceret , qui conantur , licednitatiustraneo metallum unum in aliud commutare per remoticinem accidentium non specialis naturae interioris , qua manente metallum sophistice non vere ac re aliter mutatum apparebit : quapropter& ipse asserit probasse aurum sic sophistice mu- atum , &post aliquas probationes ac examina peri ne
172쪽
hiber vertiae. I Ipnem in iacem totum abiisse , eo quod specialis
ileiatia non erat commutata ut dicebat , & ut ip-
i ibidem innuit hoc modo : Alchrmia vero sid est,tra se non subistica θ per hunc modum procedit , filiis
corrumpens unum a pecie sua removendo , ct cum jumine eorum , qua in materia siunt , alterius speciem iducendo , propter quod omnium operationum alch mi-trum melior est illa , qua procedit ex uisd m , ex quibus ocedit natura . sicut expurgationesulphuris per decoctioni , ct 'blimationem , ct expurgatione argenti ri- , ct bonapermistione horum cum materia metalli : ini enim ex virtutibus horum omnis metalli sipecies inducit , qui autem per alba albi sicant, o per citrina citri-ἡt . mgnente specie metalli prioris in materia , procul-bio deceptores sunt , ct rerum aurum , O rerum aritum non saciunt , ct hoc modo sere omnes , id est, erantes vulgariter , vel in toto , vel in parte proce- et , Propterea & Avicennas inquit Albertus: hungit non permutantur βpecies , nisistrae in primam seriam , O proximam metallorum reducantur , cturamiurariis deducantur inspeciem metalli, quod νο-unt hactenus illi. Ex quibus. liquet etiam sententia eorum , i
t veram transmutationem concedunt ,
ς aut individua specierum in permutabiliaicem esse quae omnia ut apertius intelli
I orandum est aliud esse generationem metallorsi,d permutationem,quamvis enim in utroq; opere
173쪽
Iequiraturinaturale agens, quod utrumque complM hat , materialis tamen subjecti ratione quam plurimum differre dicimus: quoniam in generatione si vς ex elementis & principiis secundariis ut metalla, si veex seminibus & spermatibus generatio sumat initium , in his omnibus exterius agens materiam sibi praeparat,plasmat, M ad aliquem terminum redigit,
quousque externum agens materiae includat 0r,& reliquum generationis opus adimplegi. In transmutatione vero maioria , quae sub uno rςctore in aliquo perfectionis gradu manebat , id alienum dominium. itransfertur . & quae in una specie dς terminata erat. per transmutationem in aliam transire cogitur. Quo tribus modis accidere potest, quos exemplo ovi explicare conveniens erit: hoc enim vel putrescendo i alienam speciem transit, quia dum seminalis virtus e putrefactione corrumpitur, vel perturbatur . cum.
scilicet dispositiones priori rectosi requisitae inver- tuntur, in ejus locum statim succedit alter , cui sicuti
priores dispositiones erant incongruae, ita recenti0- res per putrefactionζN ad venientes sent opportunar& ne cessariae , ideoque in qualibet rerum putrefactione. si materia non in prim elementa aut princi- pia seciandaria transeat, ied in aliud mistum, nece .liserio in illud mutabit Rr, ad quod dispositiones sub-
sequentes subjectam Materiam praeparando deducunt : Virtus autem haec secunda non est necesse , ut ab extrinseco deveniat sed susticit ea, quη jam in mare teria piaeexistebat, sed suas exereret vires ob carentiam circumstantiarum nequibat, alioquin in similibus putrefactionibus non observatur stabilis ordo, qui observatur, ut cum apes ex vitulo praefocato a CPutrescente reparantur. Aliaeque persimiles. Metalla
174쪽
go quia impossibilis aut saltem dissicilis putrefa-
ionis sunt, hac ratione permutari nequeunt. Quod etiam permutaremur,non quodlibet in quodlibet xta voluntatem artis, sed determinate, quQ natum putrefactione illa traheret. Secundo ovum in aliam speciem transire videtur, im in pullum transmutatur, at haec Vere atque rea ter transmutatio vocari nequiti Materia si quidem b eodem rectore seminali jacet perpetuo, ab initiol finem usque, quare dici nequit species mutari, nisi stantum ad exteriorem figuram, & accidentia, pe- is quae non residet speci iis essentiae disterentia, &leo tunc ad alium finem dirigere materiam, nisi adam vergebat ab initio, est impostibile. Metalla itit m hoc modo transmutari possunt, sed nec omnia, tantam prae se ferunt exterius mutationem,aantam animalia &stirpes: dicitur autem haec ratio-2bibia Naturatio, in qua metalli species non trans-mtatur, sed solum adulteriorem perfectionis graum per artem ducit ux, quam fecerit naturam pri .la operatione sicuti de ovo dictum est.. Terti Q permutatur ovum Vere ac re aliter, cum abat mali cujuscunque sit speciei in alimentum assuisiitur, & in propriam substantiam vertitur, & haec
era est transmutatio; quia non solum corporea subinanti de aspiritualis virtus eminis quae prius in ovo Omidabatur, jam alienae potestari subjicitur, & adlius nutum obedire cogitur: Metallai ergo sic solume aliter ac vere transmutari valent, quam vis enim psa non nutriantur ut animalia, & plantae, nihilomi-lUS eorum trans diatio praedictorum nutritioni roportione certissime respondet, luoque modo nuritio jure merito nuncupari debet. Elixir enim Ara-
175쪽
CUm pex ctum jam sit de his quae ad me tali
rum essentiam in pruno Libro in Secundo, quae ad eorundem accidentia spectare visa sunt, jam reliquum est, ut in hoc tertio tractentur species ac differentiae particulares illorum ut sic omnis naturae metallicae disquisitio compleatur ζ antequam vero de singulis speciebus disseramus, necesse est quaestionem discutere de metallorum differentiis, num scilicet ea differant essentiali ratione, vel tantummodo ex accidenti, eo quod ex utraque parte sin rauctores celebriores quamvis Albertus, qui ut mea fert opinio caeteris eruditior.clare concludat metalla disterre invicem ratione propriae essentiae a interioris naturae. Ex opposito tamen sunt alii, qui velint metallo- letum discrimen ex accidentali quadam imperfecta idigestione contingere, seu ex recrementis in eorum generatione illis advenientibus in subterraneis locis, .ia Pro quorum excrementorum diversitate diversas metallorum species oriri putarunt. iHujus sententiae Geber quoque,qui lagister ma- igistio
176쪽
frbrum in Chemicis disciplinis saepius dictus est
Arnoldo Villa novano,&aliis,eo quod clare affir-t metallorum excrementa accidentaliter super-hille, ideoque ab illis separabilia esse, quoniam ac entirim separatio non est impossibilis. Ri falluntur m exime qui Gebrum alioquin do. limum in tali erronea fuisse sententia dictitant, quod ipse arcanam Chemicae operationem subbus loquutionibus misticis occultare nitatur, ire de Chemicis metallis,non de vulgatibus intel
Hanc autem quaestionem acrius ventilare expe- licet enim prima fronte magni momenti non esse datur, nihilominus aliud quid inde inferri queat 1 mediocris , imo maximae utilitatis , si alterutrodo accipiatur, ut sequenti capite demonstrabi- inter eos autem, qui aperte asseruerunt metallo-li speciem essentialem unicam tantum esse, aure videlicet, Calistenes fuit apud Albertum, qui o-atus est metalla ex accidenti solum disterre, natu- mim ad aurum solum tendebat, at ex debili, velais vehementi calore aureum finem non attigisse, lx commistione rei auri puritatem foedantis,unde dis perfectionis progressias inhibeatur. Sic ergo Im aurum persectam metallicam speciem constit, caetera inferiora metalla erunt velut auri rudi-nta, fructusque vel maturitatem transgressi vel adm nondum accedenteS.
Probat autem primo , quia quae unicam commu-n habent materiam proximam, unumque com hionis modum unicam habebunt essentiam, nec
est exiisdem, &uno modo commistum pluribus
177쪽
secundum speciem disterentibus esse convenient, hujusmodi vero esse metalla omnia liquet cum eo. rtim commistio sit ex subtili terreo sulphureo, dc ea radicaliaqueo quare omnia erunt species una. - Secundo experimento constat metalla inferiora
fuisse mutata saepius per lapidem Chysopaeium, iquod esse minime posset, si specie differrent essen titiali, cum speciem in speciem transmutare sit impossibile. Terti δ nulla potest assignari disterentia eotum es.sentialis sed solum accidentalis. uti stant color, odor, pondus, aliaque superiori Libro enarrata. Igitur me talla accidentaliter tantum distabunt ab invicem. Atque haec sunt rationes potiores,quibus haec eorun sententia innititur. at ejus oppositum sustinet Alber
tus, cum quo &nos constanter consentientes dici - 'lmus t metalla invicem vi proprie essentiae &dc interioris specificὸ naturae differre quod sic pro'
Primδ ea quae determinato numero stabilique net tura perpetua videntur accidentaliter disserre ne queunt , at ita sunt metalla, quoniam sive ea septem. vel plura constituantur,nunquam numerum ejusmo, di,ac naturae varietatem proserunt, quod in acciden talibus impossibile est. Haec enim diversissimis gradibus secundum magis aut minus augentur', uti patet in albedine figura caeterisque Omnibus, Quare, Secundo quo plures sunt causae disserentiarum ae gidentalium, eo magis debet etiam multiplicari nu- imerus, & modus subjectorum, ergo cum metallo- rum disserentiae sint ex debilitate , vel vehementia galoris, &ex commistione elementorum, clarc pa
178쪽
riber renius. it numerum debere pene esse infinitum, quia pro
amori aut minori calOie,ac excrementorum misticie & pro varia excrementorum specie & quantit L ac proportione cum calore, aliisque modis conitatilibus, metallorum formae deberent esse innume- , praeter dictam supcrius instabituatem, quod talen absurdissimum esse, nemo non videt.
illa in seriora in argentum minare concedunt, ma- is di fieri ab argento, quam argentum ab auro,quollo tantum gradu distat, eo quod nihil transmutate ditest. At Elixir praedictum multa pondera imperfe-ioris metalli in argentum transmutat attamen unquam est aurum.' Sed quacunque perfectione ictum fuerit, nunquam argenteitatis lineam transi lc ditur, ergo ex majori ves minoti perfectione melli eiusdem differentia non pendebit . & conse-
Quartio, Ea quae differunt secundum omnes pro-lietates & accidentia &passiones, essentialiter, delirinseca natura rerum differre necesse est: at hujustodi sunt metalla, quae omnibus & universis praedilis invicem diicrepant, utpote fixione liquefactior pondere,colore,sapore,odore, splendore, sonitu uetibilitate,duritie,examine,&c.ergo. Qi,into, Essentialis ratio, in qua specisca rerum issetentia consistit in rebus homogeneis quae nec
meraritur. nec nutriuntur, ut animalia dc plantae a.
Inde cognosti nequit, nisi ex diversitate passionum ibus subjiciuntur in operibus actis; at metalla sinis tales singulas possident assectiones ut operantitas in ea liquido constat,ergo essentialiter differunt. Seato, si metallum per accidens ab alio differret, ab il-
179쪽
ab illo penetrari non posset , uti fit fine aecidentis
mutatione,quod tamen non accidit; utrumque enim
quamvis iensis optime mistum videatur. ite Ium seorsim disgregatur sine accidentium mutatione. re tam manifesta inaniter videri posset ulterius igari cum praesertim nullum afferri possit arguitum, quo contrarium credere cogamur ; quae superius adducta sunt, vel afferri possunt, mprorsus momenti sunt, quod signum evidenses sententiae falsitatis. Cum enim dicunt primo unicam, , comr lproximam materiam habere metalla , unicunmistionis modum, rationem nimis universalemmunt: Animalia etenim cuncta, & vegetantia cimilem habent mistionem , eandemque matel quae vel remota est, & sunt elementa, in quibus cta mista conveniunt , vel proxima & immediai in hac species plures conveniunt, & in eadem ireperitur discrimen essentiale , quia etiamsi anir fiun tex carne,ac stirpes e ligno , caro tamen a c:& lignum a ligno non minus differt, quam mametalli a metallo, siquis enim crederet materia liquam praeexistere proximam, utpote argentulvum metallis omnibus commune, ex quo illac ponerentur, maxime deciperetur,ut supra prob: est,cum de materiailoquebamur. Cum igitur antia sicut & stirpes simili ratione generentur, nuttur atque communem materiam subjectam posant,& nihilominus non per accidens, sed per etialem naturam discrimentur,pari ratione de inlis concludendum erit.
Ad secundum responsio patet ex cap. Iz lib. I. Possent etiam & alia adduci idem probantia;
180쪽
Liber Tertius . r φ ntis hujusce operis, & ex cap. seq. quamvis enim
aetalla specie disserant, & ut sic transmutari nequent; ratione vero seminalis potentiae transmutantis otest unum in aliud commutari, sicut animal transis,utat in seipsu in aliud in nutritione, per quam ge-eratur etiam,& semen ex eadem materia,unde corus recentis scelus conflatur ; quod idem succedit in tantis,cum ex corrupta planta sibi nutrimentum ag- regat planta, unde augeatur fluctus, foetus,& semia edat; ita pariter & metallum destrui debet virtut alterius potentioris, cui virtus seminalis ita sit au-ta , ut in se suamque substantiam metallum trans rutandum vertere possit,&qui per aliam viam pro- edere nititur,insipienter hallucinatur. Qilare cum 1etallum dicitur esse in aliud mutatum, responde ius id non probare eorum differentiam essentia-lmesse, unica si quidem tantuna ratione, uti ductumst:quod si per accidens metalla distarent,innumeris
ire modis invicem transmutarentur , quod tamentperimento, quidquid nonnulli jactent, non re-
tondere constat. Ad Tertium respondemus rerum essentias & ac- dentia tantummodo investigari cum ergo omnia aec in metallis quamplurimum differant, eorum es ntiale discrimen ostendunt. Si vero uno tantum
lodo vel altero accidente differtent,& magis prin- palibus minime, inde specificum discrimen intela inferri non deceret Sic enim & .pe ejusdem spe- ei animantia ,sicut & plantae in unico vel altero ac- dente distant, at cum in caeteris majoris momenti nsentiant, jure consimilis speciei judicantur: Mella ergo non in uno vel altero sic mutud dissonant,d in omnibus, ideoque si aurum esset, paulo plus,