장음표시 사용
191쪽
J liber tertias. is 7 Salso. Atque hinc patere potest resposio ad omnia,
quae contra possent obJici,neque coniradictorie op- positas esse proportiones illas, metallorum nempe transmutationem veram ac certam esse, uti primo Libro patefecimus , & metallorum transmutatio- nem esse penitus impossibilem. Nec responsionem Arnoldi veritatem attingere , ut cuilibet, quae hic revelavimus, intime scrutanti bene patet epotest.
ιι speciebus singulis Metallorum.
r Αm consequen; est ut 3 e singulis metallorum spe -
- ciebus stingillatim agatur, ut quae universali sermo it ne conclusa lunt, in lingulis metallis applicata clarius innotescant, indeque lingularis cujuique natura & proprietas apeciatui, & quanquam id et universalis discussione a quovis facile recolligi posse videtur, t particularis nihilominus examinatio non minimum . . utilitatis allatura ludicabitur, eum universaliter di-lcentes facillime decipi possint,&cujusque rei veritas particularis lucidior eniteat. In illorum autem examine ordinem tervabimus ratione dignitatis & Mimationis mortalium, quo rum mentes metallorum splendore obtenebrantur, illud plurimi faciunt, quod nullius usus humanis ne-: cessi tat ibus esse liquido expetiuntur: cum vice versa illud maxime flocci faciant . quod sibi proficuum non tantum, sed pene simpliciter necessarium sentiunt, &quantum quodlibet ab utilitate iecedit, tau to magis aestimatione ac pretio exicllitur, cujus ratione minuenui aliam non credimus,nisi ut mγstico
192쪽
arcano Dei, quanta nimirum hominis erga bene pisciorum ossicia ingratitudo sit, manifestatur. Quid cnim aurum humanis indigentiis commodi afferre dignoscitur, ut nihilominus ab iisdem tanti fiat . ut caetera omnia per ipsam metiri tacito quodam omnium populorum consensu voluerint. Proxime sequitur argentum, quod sicuti nonnulisios praebet usus tum ob duritiem, tum ob faciliorem dissolutionern qua Medici artificesque nonnulli uti solent, ita minus quam aurum aut ima tuta Post hoc argentum vivum ossicia hominibus exhibet innumera, ideoque pari aestimatione rependitur : sicut enim commoda dat majora quam argen tum ita vilius quam illud habetur.
Cuprum adhuc pluris utilitatis esse nobis apparet ex his, quae ab ipso tum in integra sua natura, tum diversimode alterato, vel destructo praeparantur: qua
propter & mortalibus quoque indignius reputatui Praeterea stannum atque plumbum propter faci- liorem eliquationem, & quia magis tractabilia sunt, ob mollitiem debilemque mistionem, quam maxi . me utilia humanis necessitatibus judicantur, inde- . que viliora quoque quam caetera ante dicta reputam ii
Quid ferro denique praestantius, cunctisque pene
operibus laboribus hominum aptius 3 ut unicus mor talium auxiliator famulatorque dici mereatur. At quid ex adverso abjectius pretio ac . estimatione inferius, ut in compitis&plateis pedibus conculcetur,
nihilque ta in nauci quam ipsum habeaturὶ quod sicuti magnam sapientum animis admirationem pa- me debet, ita non minori videtur indignatione pos-
hcoSitari. Ordinem ergo pr' dictum servantes, u-
193쪽
tiber Tertius. rum ante caetera in examen ducemus alia vero subin, i de ordine pra narrato. . De singulis autem ea scrutabimur, quae ad Phys1- tam contemplarionem spectant , unde scilicet sua specialis natura pendeat; quae mistio elementorum.1 quibus principiis secundariis proportione Respon- . deat, quae tandem sua completa perfectione proprietates, caetera quae ad eorum historiam, & alia extrinisi secus illis accidentia pertinent, ab Auctoribus, quos in praefatione recensuimus peti poterunt. Priusquam vero specialem cujuscunque discussio tenem aggrediamur , operae pretium existimavimus' communem metalli descriptionem juxta nostram doctrinam asser re, ut inde quid per metallum intel- .ligi oporteat, cognoscatur, ne in singulis eadem sae- pius repetere cogamur. Metallum ergo dicimus cor pus mistum stile, homogeneum a semine spiritualis substantiae septem Planetarum immediate genitum ex elementis per secundaria principia direct diranseundo ad finale perfectionis complementum, mercurialibus proprietatibus principaliter insignitum,non inflammabile, non distillabile,'sed liquabile, ac ductibile: singularem autem particularum declarationem asserre non opus erit , cum ea tu mali in
quae liquido unicuique patere, nonnullae vero ex iis . 'ine primo libro tradita sunt, comprehendi queant. Illas vero per principia secundaria directe trans theundo) ad finale complementum ideo addidimus, ut a metallis abortivis, imperfectis atque corruptis distingueremus, Iam ergo de unoquoque singillatim. Dein
194쪽
rgo De Metallis instectati, De auri natura ct proprietatibus.
CAPUT IV. Atltum ergo specialem silam naturam a sole sit
icipit non solum esticienter, sed lubstantialiter, id eouue & solis nomine jure merito insignitur. Cum enim specie ab aliis disterre ostenderimus, nec de sp- lodici possit, qiuod de homine vulgo fertur, solem uidelicet & hominem generare hominem , cum illud ab auro non gignatur. Unde ergo suam specificam essentiam obtinebit cui semini accepi a reterii debebit; id est, aure itas unde nam erit; solarem itaque substantiam non corpoream sed omnino spiritualem luci assinitate conjunctam per aerem prima
corporis rudimenta recipientem in subterraneas ca-
vitates delatam , ibique sibi elementa uti opus est)in aurum efformare dicimus i id autem hon subith, sed sensim paulatimque per calorem disponi , ad principia secundaria procedere, tandemque in Au- lreitatis perfectionem terminari, uti luperius gene tali sermone fusius est ostensum. Terram autem in auro suam potestatem exercet liquet ex ejusdem solido ac impenetrabili ligamine, atque in igne stabiliente non ea quae ex densitate ea
quae ex terminatione provenit: quantumcunque enim densum esset, nisi per terram in deiis late sta biliter permanere cogeretur,difflueret. Aquam itidem suam virtutem in eo possidere,constat ex liquefacti ne perignem. Aerem deniq; inesse multis nominibi conjectari possumus , imbipsiu9 portionem multd magi abundare. At iam de virtutibus,non de mater
Riae quantitate intelligimus. Unis
195쪽
Liber ristris. ΦΛygnis vero plurimum habere creditur, & plus fortassis quam cuprum, licet plerique fere omnes conε. tratium asserant,quod tamen inde pendet, quia Cuprum vel sis facile dissolvitur , ideoque ignis inter elementa clausus sese patentiorem ostendit: at in auri ignis ram arcto elementorum carcere cohibetur, at non facile vires exolutus reparet, suique suris p ootestas ostendatur exterius, atque hinc est, ut ipsius vel tenuissime triti sapor sentiri nequeat in eo tamen ignem excedere probabile est ex hoc , quod cum pluribus rotationibus in sua confectione opus habueris, neceste est eo plus ignis ibi inclusum fuisse, quinimo hoc idem patere potest ex eo , quodcuml tenuissimam habeat substantiam, necessario & cau- Iam adesse oportebit tenuitatisi ham autem aliunde, i quam ex igne contingere nequit 3 hic enim sicut et lementa subtiliat,ita in tenuitate per suam praesentim am servat.
I De principiis autem secundariis ipsius, id primo
certum est aurum non sulphure atque mercurio comat poni, ut non indigni Auctores insinuare nituntur, nisi metaphorice locuti fuerint, quod &superius rejecimus, clim demonstraverimus, aurum non minust ex una substantia constare, quam caetera Omnia mistorum genera homogςnea, imo magis ut ex arcti
sma ipsius mistione recolligi potest, purissimum ei nim est, nec aliquid in illo faeculentiae conjicitur, imo si proportione alicui ex principiis resipondeat , nihili minus id erit, quam sulphur, cum nihil minus igne
petatur, quam aurum, ut propterea incorruptibilei: credatur, ideoque de vulgare sulphur, quod caeterat metalla adustione comburit,aurum non tangit,unde
binor illius cum sulphure assinitas,& convenientia
196쪽
elucessit, salinosae naturae magis participare similita. dinem apparet, quia ignis actioni resistit, plurimum aut cum Mercurio convenit, non solum enim usi gari Mercurio facillime conjungitur, sed & liquoribus accidit se qua dant enus solvi permittit , licet non interiores aditus ejusmodi solutiones permeent, sed corpus tantum illius, unde levi negotio ab iisdem omnibus separatur, & in pristinam formam redit.
Cum nihil igitur in illo, sive id elementum sit, sive principium secundariam , nimis supra caeteia dominari experiamur , optima ratione factum est, ut in eo aequa elementorum , ac principiorum pro portio existere perhibeatur. Hinc est ut incorruptibile prorsus naturalibus substantiis permaneat. Cum vero Geber asserit:
aurum ex pubulisma substantia argenti νινι θ clarifima constare , O ex bubstantia parra sulphuris mundi opura rubedinis fixi, clari, ct a naturasua mutati tingentis illud. Nolim intelligatur illud ex argento vivo vult igari progigni, multoque minus ex eodem &sulphu- ire tanquam ex duabus diversis componentibus sub stantiis: horum enim utrumque fanum initi petis- ribus manifeste demonstratum fuit : ipse namque Auctor artificialem potius auri conflationem ibidem intellexit. Cum enim videret tam ex argento vivo, quam ex vulgaribus metallis, superfluitatibus exclusis per minimam quantitatem lapidis Chryso pari,quem sulphuris nomine saepissime describunt artifices, auru exurgere ; ex argento vivo & sulphure illud componi scripsit,cum tame per silphur illud au rum vere sit in altiore multo gradum elatum, quam
197쪽
hibo rertim. st naturale; naturalis tamen generatio sic non procedit, uti superius sufficienter ostensum est. Om Dium vero non solum metallorum . sed & misto-Tum quorumcunque, atque simplicium ponderosis.simum est aurum, quia densissimum, cum aeris plurimum contineat; ideoque tenuissimum in sua substantia; quoniam ignis in acre clausus, elementa perplures circulationes optime plasmata in tenuitatem redegit , ac proinde citrinitate illud tinxit, purissimum ac splendidum reddidit. Hinc pariter fit, ut
maxime sit ductile , & potissimum si luper aliud
metallum extendatur, argentum enim auri bracteola vel tenuissima contectum latitsi me diductum auro semper tinctum inspicitur , uti notavit Albertus. Molliusculum pariter est ob aerem , non tamencinnulum ac sonorum ob densitatem , per quam peregrinus stor in sua corporeitate interclusus minor est redditus. In igne liquescit, sed post ignitionem, ut hinc appareat, quosdam esse limites in metallorum pastibilitate ab igne ; nonnulla enim facile liquefiunt,antequam ignescant,ut plumbum ac stannum, nonnulla dissiculter etiam post ignitionem , ut cuprum, & adhuc dissicilius ferrum , cujus causa aquae abundantia est , sicut ex adverso terra disti.
ellis liquefactiqnis est origo: Duplici quoque fixione
praeditum recognoscitur, tum ea , quae ex serrae
super aquam praedominio, tum ea, quae ex densitatem istionis procedit. Hinc fit ut nihil ex illo resolvi possit, ideoque nec odor, nec sapor illius ulla tenus percipi valet, nihilque sui rebus quibuscunque sibi commistis communicat, nec aperiri quovis arti
ficio illud est posisibile, & propterea quodam modo indestructibile atque perpetuum , unde & divi-L a tutatis
198쪽
nitatis aliqua ratione simulacrum est in terris , dehinc ab Altissino ad sui Tabernaculi ornamenta in
ter caetera electum virtutibus pluribus scatere con usonum est , non tamen in sua naturali corporeaque densitate, prius enim illud dissolvere oportet, antequam interiores latentes vires exerere queat ue ejusdem vero dissolutionis via unica est, ardua tamen ac
perdissicilis ab Attificibus qui illam ex voto possidere arctissime contecta, atque tunc solummodo rubedinis tinctura, Gebro referente, clicetur, alias mi
Ex omnibus ergo quae hactenus de auro sunt d, lcta, talem eiusdem descriptionem afferre possumuS, Aurum metallum est solaris astii semine spirituali genitum, ponderosissimum aenuissimum, vittanum, purissimum, splendidum, maxime duini bile, molle, mutum, cum ignitione liquabile fixissimum, in odorum, &insipidum fere incorruptibile in examine ce menti &antimonii persistens. Specialiter vero ac potior differentia veri auri est examina praedicta sustinere posse; nihil enim hucus que innotuit,quod verum aurum a Sophistico atque fictilio secernendum dedetit, praeterea duo quibus
artificialiter genuinum ac naturale aurum probatores explorann cementi autem examen antiquissimum
est , sied aliud per antimonium paratum non multis ab hinc iaculis repertum constat. Utriusque formu- Iam qui cupit, Auctores in praefatione citatos adeat, aliosique quamplurimos , qui illa diligentissime deri .
Plura de auro cupienti Joannes Franciscus Mi- zrandulanus integre ac pereleganti tractatu satissae, et id tamen hu3ulae Auctoris praetereundum minia
199쪽
me visam est, quod quinque modis genericὸ aurum generari queat , rationibus quippe supra desicripti sitis liquere potest non nisi unicam auri progignendi rationem 6c formam haberi posse per artem, nam turam quoad potest aemulantem , naturae modus insuperioribus luculenter est expressus , artis vero a nam tu tali non absimilis in quibuidam non tamen in o- .nibus, cum ars aurum in ulteriorem perfectionem ducar qgam fecerit suo primo actu natura. Cum erisgo seminalis illius virtus sit maxime aucta, non mirum videri debet, si materiam idoneam ex metallis reliquis petita in se transferre queat, unde aurum per artem conficiatur Omuibus praeditum differentiis, quibus naturale.
Ca xeram quod aurum inde extrahi possit,ubi per riaturam licet, laepe invisibiliter inditum fuerit, de majori quidem lucro ab uno artifice, quam ab alto. non est abnegandum , at quod alia ratione, quam praedicta unica & singulari progignatur, hoc omni falsitate falsius est, nec in te tanti momenti ignaram vulgus ad imposturas nimis proclive Christiana pietas deceptionibus detinere sinit. FHinc quoque fallam cognoscitur quod Gebet
cap .de Sole scriptum reliquit, aeris nempe ramenta tenuissima ex minera illius cum aqua defluxa,ac diutissimὸ lota. & in avenae calore per triennium decomcta inaurum mutata , secundum partem: hoc enim ideo contingere potuit,quia inare aurum admistum fuerat,delitescunt epe metalla in metallis quod ab arre lotura de calore depuratum prius abditum in propatulum sese protulit L non autem quod ibidem vel alibi ullatenus, si non praeextiterit, aurum confici.
possit. QAod itidem latibit Albertiis Lib. Minerau
200쪽
Cap. de Auro, suo nimirum tempore inventum esse auri pulverem & grana inter futuras capitis demor tui hominis, ibidemque genitum virtute minerali, qua pollebat, impossibile protestamur, non tamen. lhistoriam rejicimus, sed generationis modum, ubi lenim ejusmodi generationis causae & circumstantiae desunt,effechus nullatenus sequetur. Quare si verum lquod auctor Pyrotechniae aliique plutes prodidere de auro inter segetum surculos ex terra in Uungat, cis agris emergente, illi sque adhaerente; pari ratione potuit ex subterraneis fodinis extrudi quicquid auri in calvaria praenarrata inventum fuit. Auri nempe particulas facile est sursum impelli per ca Iorem dc spiritus salinosos, uti fieri ob larvatur in coopercu Iis vasorum, ubi aurum depuratur; cementum enim lex tali ac tegularum polline paratur 1 pollinem γnim ideo addant, ne sal liquestat. sed discontinua tum ab igne penetrari possit, spiritus interim salinosus quicquid auro inest extranei, secum in sublimo ducit, simulque auri tenui seimas particulas in testa: ceis cooperculis infixas relinquit, quibus in pulverem Rctis , quantum auri ibidem aderit i recuPera'
De argenti natura O Proprietatibus
A Rgenti naturam inquirentes methodum,qua
in auro examinando usi fuimus, adhibebimus dicimus igitur illud ex Luna seminali substanti aspi xitu aliter generari, ac propterea nobilioribus etiam proprietatibus donari, quam caetera metalla: sic.yeuim.