장음표시 사용
111쪽
Uin Firmamentum motu splendescere primo
Contemplabantur vetereS, quia mente sequuti Astrorum aspectus, nunquam vidi Te minutum Discrimen poterant; quo progrediuntur ab ortu Sydera fixa, velut norant errantia; quippe Mille Cyclis ducunt , Maeandris millibus orbes Astronomi . ut motus certa ratione diurnos Percipiant, mediasque vices, Perigaeaque Puncta, Centra, Polos, Axes, Auges, Variosque regressus 3
Et modo veloces, modo tardOS, atque morantes Apparere vident; & in omnia monstra volutant Ingenium, longae ne non respondeat arti
Phaenomenon; confert Hipparchi tempora vissSyderibus Ptolemaeus: opux determinat ingen S, Quod stupet Uranie. quod Posteritas imitetur; Et motu recto per signa sequentia ducit A planent Aliis alii deducere Causis Nituntur Coelorum Adulus; sed duplice Tycho Stellarum Centro, molem metitur in omneSAmfractus, nimiumque Phases Copernicus auget Mobilitate Soli t tamen hic exactius omnes Astrorum motus ficto syntagmate profert . Dissicile est primis varios obtutibus orbes Rimari, facile est inventis addere: nunquid Inde suo ferri motu mediteris in ortum Sydera, dum primi rapiuntur ab apside Coeli Occasum versus solidisque canalinus ire Per loca tot parvis Epicyclis rupta Planetas e Sunt haec ingeniis hominum c mirabile dictui In fines inventa suos; nam calculuS artem Diluit inconstans, vario distractus arithmo.
112쪽
Quapropter petit in paucas concludere leges Sciamata Coelorum. SimpleX natura vagari Gestit in Amfractus nobis ignota gerentes Principia; & quorum nondum sint aequa repertis
Themata. sudandum est alio Systhemate Mundi.
Quod magis, atque magis naturae consonet astris.
Quis mundi sapiens Z vastas quis mensus abyssosὶ a uis digito tetigit durataque membra probavit, Anne incorruptis essentia quinta lacertis Integra pelle fibras omnes custodiat utrum Sit locus arboribus 8 regio sit inhospita brutis Et virtute calor, non aAu ferveat ignem Motibus in Sphaeram , sub Lunae sornice , nullis Visibus inspectum, succenderit Arbiter utrum Motus in Eli ypsin, centro ne setatur ab uno ZObservare licet nostro distantia visit, Et eonjecturis inserre probabile dictu Sed media ingenti fallunt discrimine mentem; Irrequieta omnes ratio se vertit in ausus, Garrula solertes confundit opinio sensus, bAmbitus a Centro spatium seiungitur ingens; Tellurem Mundi centrum depraedico, punctum Respectu Sphaerae totius; & ambitus astris
Terminat intuitum, per inania caetera fallit. Propterea an Sphaerae sese tangentia gestent Corpora, nescitur; vel an impetus altior orbes Subjectos rapiat, contra nitantur & ipsi.
Hinc, atque hinc solida consistere fronte videntur Cora
a Iob 38. 33. Nunquid nosi orrinem Caeli ; in pones rationem ejus in Terνap Eccl. I. a. Altitudinem Coeli, in laiitudinem Terra a Ur profundum Abdis , quis dimensus est λώ Sap. 9. I 6. Discite aestimamus, qAa in Terra sunt squae in prospectu sunt , invenimuι cinae labore i qua autem in
Caeliosunt ruis infestigavit Z
113쪽
Corpora caeruleum depicta voragine vultum
Continuis liquidos attactibus edere fluctus,
Et celebrare vago connubia mutua motu,
AEthere , luce, situ, proprioque effundere mixtim In medium afflatus tenues ; sed nulla calorem Emittet motu glacies, & quidlibet expers Igne; ubi flamma latet, valet inde calescere motu, Quem facit allidi duri constantia, tanquam In pelago scopulus liquidae vertiginis aestum. O mihi si liceat superos ascendere CoelOS, Visere Virtutes, assistentesque Polorum Cardinibus Mentesi vos alloquor inclyta Mundi Culmina, dividuis regnum caelastis aquarum Limitibus; tranquillus apex, tranquilla quietis Sessio, fluctisonis Terrae supereminet UndiS; Nec vetitum mortale Genus, divisa tueri Mentis, & undosae Carnis penetralia nisu, Firmatisque Polis infernae Partis, & altae,
Pro centro cohibere rotas, ut in ordine motus Eliciant. O vos veniam mihi cedite, Mentes ἔMens agitat molem: Menti succurrite nostrae.
Degenti Terris fas est quoque degere CoeliS.
JUae vero sit causa patens, cur lenia quaedam Perfacili fluxu refluant, & dura Protervi SVincta ligaminibus sistant; ab origine sortem Nadta suam , commune gerant haec, illa soluto Glutine nil habeant toti commune ligatum, Crediderim. Quia fluxus Aquae di versius ab Ignis Fluctibus, & pariter di versus ab aeris aestu, Diversum demonstrat opus ; si Sphaerica partes
ConteXtura movet, quare non semper eodem Fertur
114쪽
Fertur idem motu p Tenuis lux in loca praecepSAdvolat, & flammae vis tardior imparis ignes Agglomerat. Studeat miscere quadrata rotundis Democritus; quoniam diversis rebus eundem Attribuat cursu fluxum, quo singula torno Sphaera ruat P non eit eadem. Non ergo saguris
Constat eisdε. Eadg haud igitur di versa; quod obstat
Supposito. Refluunt sic nata, Carentia neXu, Artubus haec teneris propter tenuissima fuste Materiae momenta, magis sunt caedua duris. Dura penetratas millenis orbibus in se Materiae partes cogunt, caedique resistunt; Dissiciles neri, longa tamen arte teruntur,
Tritaque iam refluunt, statui revocata priori Consiliunt. Igitur ducunt ab origine sortem Mollia, dura suam, varioque fluentia ductu. Forte putent alioui, primo quod fecerit orta Cuncta Deus puro stringentia vimine parteS ἔSed quaedam fragili conflata vigore, citatis In partes resoluta suas impulsibus, atque Mixturis fuerint; flammis velut Atra liquantur, Quae si clausa statim vasis agitentur aheniS,
In teretes abeuηt cineres contusa minuti m.
Sic Aqua, sic Acr, sic tenuia quaeque manebant Ante, sed impulsu Motoris. & igne creato
Saucia caeperunt sol vi, contritaque cunctis Partibus amissum perdant magiS usque ligamen.
Sicut Aquis lapides rodit labentibus Amnis.
Laevat, in exiguas fragmenta remittit Arenas. Parcius ista canam; quia quomodo fluxus aquarum Stringitur in glaciem, poliquam defluxit in undam Cur motu redeunt, si conterit omnia motus ξEt quaedam contusa solent lapidescere, quaedam Pulverulenta rigent, quaedam corrosa liquantur; ' Haec acri solvuntur aqua 3 mox arte resurgunt;
115쪽
Illa fluunt semper, nunquam nexum illa remittunt 3 Ex quibus inserimus proclivia quaeque suapte Natura mutare modo. , aut integra sistunt.
SUh Firmamenti titulo latissima Mundi
Machina saepε venit, spatium cum firmiter omnes Detineat Partes; Coeli sub nomine crebro - Fertur idem spatium; Coeli qui nomine gaudet Iudicis appellat sensum subtiliter Aur. aErigitur rutilans spatiis sublimibus AEther; Et simili Coeli sua nomine iura reposcenS, Ima petiti querulis Aer assibilat Euris , Et procul assurgens, sua regna per AEthera pandit. Audit Aristoteles, Coelos definit. & astra Ethere signari; spatiis inclusus iniquis Iupiter aeria sub dio Nube reclamat. Siccine cum superi, Tellus appareat idem Faetus, ut infernis caelestia Manibus, Ether Omnia dicentur; Leni pede purior AfrSupremas violare plagas formidet ab ipsi Limine Lunari, nisi devolet eminus Exul Exsthaticum gradiaris iter; tibi nonne videtur bTerra nitens Astrum P Quare non creditur rether pNonne Planetarum spiris via libera lucem
Torquet in ima e quid est, animam si spiret in altum
116쪽
Ο pus SECUNDAE DILI. Athmosphaera levem, circa se densior halet λ a An bene conveniat duris, dc mollibus unum Nomen habet veri certos Armilla Trigonos, Queis aditum reseret liquidis, & talia fatum Audit Anaxagoras. Ignem facit AEthera: litem Mitigat. Ο AEther quantum sic Aere differat
Tu per te rutilas; vegetas & inertia motu; Tu per te calidus, tua semina condis ubique ς Tu rescives . Aer sine te, nihil obtinet horum ;Hic minus activa refluos indagine succos Ebibit. & lucem facili splendore maritat; Et quasi pilentum summis, imiSque Paratum Spiritibus, leviora vehens, graviora relinquens, Conciliat; sensim tactu palpatur amico; Ignis & ardorem medium tranabile mulcet; Hic Terrae, Coelique sinus comes AEtheris opplet, Magnaque perraro loca dividit intervallo. Cumque sit impulsu sese seriente moveri Segnior, allisu frendet, fremit, ejulat, aures Tinnulus applodit, veluti si scissa papyrus Strideat, & cuneis quassatus percrepet asser. Hic etiam quadam pice resinatus, & uncto Conjicitur similis, densis cum talia flammis
Procreet admixtus, maneatque tenaciter ignes,
Adjutus lymphis. & crassi uligine Terrae. Est illi pariter virtus elastica, sugenSAttractu Nebulas, tumido quas tergore terris Elevat: Hinc nimio conclusus ro ore folles Bacchari Thyasis gestit, truditque per auras Euripis fontes, vacuique Pericula monstrat. Vim divisivam rerum quoque continet Acr
a a Bbmosphaera est halittium Sphaera, qua vapore/ per venire possunι ab unaquaque Fphara, ut d Terra, o Lunaso Sole
117쪽
U nde sito lima rorantia carbasa tergit, Siccat humum, spumisque focos amantibus urget, Ne venas non massa suas dispertiat igni.
Frigidus est Aer, A qua frigida, frigida Tellus; a Sed tamen igne calent. Magis hoc: est arida Tellus, Atidus est Aer, est aridus Ignis, & undis Humida sunt: A qua certius humida: frigidus Aer . Namque quid est frigus, nisi defecisse calorem sicca quid ariditas, nisi cum deest humor aquarum pQuicquid enim calor est ignis. quidve humor aquarum Novimus: Ergo quibus calor, humor desit , habetur Frigus & Ariditas; tamen his potiora requiras Qualiae quippe madore carentia pinguia, non sunt Arida; sic oleum, sic ignis, pingue quid ardent; Et macer est Aer, non aridus: Arida Tellus Non macra. Derides Ubi simplex Corpus obaudit Sensibus p Acriae moles impressa receptant Omnia, quae facili renuunt fugientia nutu. Inde calent, frigent, caligant lumine, splendent;
Arent, humescunt, Pinguescunt, atque macescunt. Guasque Athomos dicas, Terrae ramenta volutant .
Ρropterea gracili S reliquis praestantior Aer, Si quem deitituant extranea quaeque, rigorem Exercet summum, gelidas conglutinat undas, Findit humum macie, constringit mista resolvi,
Dum vorat ingluvie quadam, vel ut Helluo quicquid Se sapit, & Protei species se vertit in omnes. Sed quibus explanem verbis ita corpore simplex Abstrusumque meis Elementum sensibus λ iplos reolus, ut reserem, suspendit in Aere Ventos.
a Frigidum a erem docuerunt ur ἔtoicis quorum potissima erat Tatio; quia cum sit Ignis lucidussimul, Ur calidus , conssequens sideri , ut illi obiecta natura tum frigida sit, tum obsura ere. Cael. Rodig. lib. 2 S. cap. Io. , & Seneca tib a. quaestonat.
118쪽
FRigidus hine Aquilo tepidum decertat in Austrum,
inque Notum Boreas, Vulturnum Circius urget ;Fundit Hyperboreos aestivus Ethesia filatus. In Subsbianum Zephyrus conspirat Eoum: Libs in Caeciaden, & Japis Corus in Eurum. Nimirum Ventis nomen fecere locorum Respectus, pluresque notant in Ρyxide Nautae . Quam quod bismena distinxit voce vetustas. Nam Boreas, Aquilo, Corus spatiantur ab Arcto ;Et gelida niveos respirant fauce furoreS, Sole procul. Contra Notus, Auster, & Affricus amant; Et calida tepidos respirant fauce liquores: At Subsolanus, Vulturnus, & Eurus ab ortu Regna movet Nabataea, ferenS quae verrit ab Indis. Spargit ab Occasu iucunda Favonius ora , Cui Zephyrus Ver lene fovet, grave Circius halat. Sed quaqua versum spirant, ubi Causa fluentem Acra conturbet. Ρorro quae Causa sit afflans, Azriumque movens Regnum, quatiensque procellis Nosse laboramus. Magni quid Terrea siccum Ariditas exhalet, ut inde quati queat ampli STurbinibus Mundus dicam nova scire volenti . Pondera perfectam statuunt aequata quietem δPonderibus pressus momenta minoribus addit Motus & excessum librae gravioris adaequat. Si vero librata suis a lancibus aequam Pondera destituant trutinae vim; fluctuat ancePSEt levius sursum fertur, graviusque deorsum. lnde fit in liquidis omnis commotio; namque Libramenta petunt partes hinc inde Aia vantes, Motaque ParS parti minimo quocumque flabello
119쪽
Stare loco nescit; concurritur, aemula mixtis Irritamentis partes haec pugna lacessit, Imparium vires donec confuderit omnes,
Et nexu pariles suffecerit. Unica Venti Ne sit origo tibi; quia quicquid in Orbe movetur Plus, miniis instabiles momentis ventilat auras. Sic igitur Coeli Motor constanter in Orbem Inferiora ciens, facilem quatit aere Ventum. Quem Mare Ρacificum novit; quem ducta Cometis Semita significat gyro. Namque ille globorum Impetus Occasum versus dilator ab ortu, Mobile quem primum latε profundit in Astris, Dum rapit immaneS adeo constantia Sphaeras Corpora; non fieri possit, quin non quoque motu Sollicitet simili fluidum simul, Aura, Pontum. Inde Planetarum solidae variantia frontes Ora situ referunt, Synodo, Sextante Cyclorum Penthametro, Ouadrante. Trigono, vel Diagono Si quibus allidataiquidum, vertigine ferri
Diversa sit opus, variosque exurgere Ventos. Hinc Orientales Saturni aspectibus amant, Procreat occiduoS MarS, Sol, & Luna susurros . At Venus Australes, Boreales Iupiter effert, Mercurio parent alii, quem lucida transtri.
Regulus, Alcides, Cervix, & Cauda Leonis, Pleiades. Arcturus, Delphin, Lyra, SyriuS, Hydra Instigant furere, & Solem nimbosus Orion.
Sicut enim Hydromyla motus contortus Aquarum Tympana si mutent pinnas, modi OS ve; retorquet Flamen, & undosos fluxus; ita mobile primum, Dum variat moles, influxus mutat, & auras.
Sed minus Ingenii mihi sit, praesagia norint Astrologi, non invideam. Mox ipse recessus
Lucis, & accessuS varias per tempora PuAnas Ventorum generat, pluvias, ct frigus, di ruitum, Omnia
120쪽
omnia Flaminibus Causas, viresque ministrant, Dum Motus Natura sui conturbat iniquo, Et Gravia, & Levia occursu, pacemque reposcit. Nam roratus aqua sublime vaporibus atris Sussitus plus quam Sudum, praeponderat Aer, Aggestaeque Iovem Nubes gravitate fatigant; Dumque fatigatum frontem sudare coercent. PraeVia portendunt celerem suspiria fletum, Igniculis etiam c velut observare caminos Possumus undanti flammarum turbine flantes JAura tumet, refluit, crepitat . caligat, anhelat . Non secus occlusis soribus, seu folle retrudit Rimula spirituum globulos; ita densus in antro Rarus in aprico glomeratur ad ostia Ventus, Ρropter inaequales oneris dispendia lances . Vulcanum quoque languentem sub ferrea ma Tormina solicitat ructatus anhelitus undis,
Quae derivatae camuris conclusa columni S, In cava praecipitant, eXploduntque Acra casu . Praepetibus rapiunt Venti secum omnia pennis, Et tales afflant, ut climata qualia Verrunt,
Sic oleant; Nivibus gelidos Cynosura; tepentes Sole, Marique Notus, suaves Aurora, salubres Hesperus exhalat; sapiunt limosa Mephitim, Quae respirato gentem languore Parentat. Et Vos o Dryades, ramis crepitantibus Euros Ρlaudite flaturos, Aegles viridanti S Odorem. Et Vos o Lymphis aspergite, NaiadeS, auraS, Ne teneras lambant labiis arentibus alnoS. Quid dixisse velim Z quamquam respiret eodem Cardine Coelorum Ventus; nihilominus illis, HiSve plagis prodest, quia prata virentia, camPOSFrugi seros transit, flatu. decerpit amoenoS, Quos humus infelix alibi, vel stagna negarunt. E et De