장음표시 사용
121쪽
AT non dissimili spatiosa per AEquora cauSa, Oceanus divexat Aquas, undisque flagellat; Et Scopulos, Syrtesque petens, S littora passim
Allisus redit in Pelagus, redituque remugit. Uuandoquidem incumbens Terrae conamine toto, Quam praestat levitate, subest leviori hus Auris: Quae luci S, motusque ratis affectibus illum Excruciant; Agitatus agit quoque funditus, igni: Acris, atque Soli Segmeta minora volutanS. Sicut enim radio clausas penetrante fenestras, Cernimus obscuras Athomis volitantibus ades Amari, puro quas crederet aere PlenaS, Haurit & has Sordes Caeli spectator aperti: Sic Aqua misceri simili farragine, quamviSΡerspicua apparet; variisque rigata, colores
Induit: albescit gypsi diluta lapillis;
Sulphure flavescit misto, minioque rubescit; Atra sit, argillas nigra fuligine tinctas Irrepens; & cui rerum traducta cubili Nupserit, hoc faciem fuco respersa nitebit. Hinc etiam vario Terrae cratere sapores Ebibit: lnvenies dulces, saltas, & amaras Diversis manare Soli de fontibus undas, Et passim species alias inferre palato. Quin ego flagrantes vidi, si lumine flammas Conciperent moto, calidasque ingressus abivibanior. Admiranda genus prolusit Aquarum. Fons Antenoreae Vitam qui porrigit Urbi se Colle sedens Aponus calidis elabitur Unclis. AEthiopes redolente Lacu vaccinia, manant Unguento, bacchantur Aquae rubigine poli.
122쪽
Opus SECUNDAE DIEI. ORNil natat in Syden, nil non natat Alcis ad Oras. Clitorium Vini taedet: Venerisque Salem num ;Me quoque Celomii, tetrum spirantis Odorem. Quod nisi miscibili reseras, imponet amanter Pharmacopola tibi puteum pro fonte propinanS. Haec ita miscendis liquidis propenso Causas Promat in alterutrum. Fluit, & refluit Mare certi Temporis in numerum, tanquam si Cordis ad imum
Sanguis eat, redeatque potenS eX Corde per artuS, Cum quaecumque suaS VenaS arteria pascat. Non tamen est Animus Terrae, quae talia motu Praestat; habet gravitas librae momenta trementi S, QVa versus cava parte vocant Spei ara labantes;
Et refluo compellit Aquas in vortice ferri:c Ρraeter eas ipsas, quae motant Acra Causas Ac veluti commota semel cunabula longo Nutant anfractu, veluti quoque pendulus alto Funiculo Globulus vibrat per libera sese Arcutius alternis, vel iniquis tempora mensus AEqua: Vacillantes Lymphas, sic undulat AEquor. Ergo Aqua sorte sua sit pura, saporis, odoriS, Atque coloriS inops, uncto procul, anAia Terram
Diluere, S subjectare, & constringere caeno, Sed hibitu facilis, miscetur in arida prompte. Frigida, quae calefit, si tingitur igne nitenti, Quo sine prorsus hiat, gelidoque riget cit amictu. Exilio lucis porro, nimis aere friguSConcipiente, latex venas transfixuS acutaSIndurat: glacies, nix, grando, pruina gelantur ROS, imber, nubes. aqua; constipata rigore
Frigoris. & Terrae salibus densata nitrosis, Aut aliquo simili, quod stricta coagula fingat, Quippe Gelu terrenum aliquid sibi iungit, & Aer Ipso frigidior costas iniectus acerbat, Igne procul; concedit Aquis innare; calescens
123쪽
Liquitur. In liquidis igitur non tangitur undis Maxima frigiditas, cum Nix magis algeat illis, Atque magis glacies, magis his quoque frigeat aer Causa Gelu essiciens: Verum ipsa remotio lucis A Terris, ab Aquis, & ab Aure detrahit ignem.
Et motum exanimans simulat torpore veternum
In Terris, in Aquis, & in At re; sed magis Aut
AEthera semotum sentit, quia proximus illi, Si caret exili nimium quae corvore suxit. Debilis eiectat, Vires emarcidus omneS. Propterea enervis motu sua depulit undis Et Terris sermenta, quibus calor exulat ultra
A Terris, ab Aquis, quae frigore trajectae stant . id calor a motu lucis; diversus eosdem Ac calor, effectus prodit rigore excoquit, urit, Siccat. & humores liquidos explodit, & ignem. Sed calor humores liquido servore resolvit. Et rapit ignifero secum succosa volatu Glandia: ni rapiat, veluti liquat 2Era, rebullit. Ex his rimari liceat, quod frigus in actu Ahrio sine luce globo debetur, Aquarum Divisor, quia deliquium est immane caloris, Et magis hoc patitur, servare tenaciter impos Igniculos. Prigent passive caetera iuxta Principium proprium; quia motus frigora motis Imprimit in rebus frigentibus, & magis aptum Impelli , magis est aptum perfundere frigus. Cum magis inducat minimas subtiliter auras In sibi subiectum Corpus, pellatque calorem . Nonne vides Glaciem respersam molibus Aurae, Distendi maiore loco, quam corpus A quosum pQuapropter stipata cados disrumpit, ut algent Vina , Meroque latex distinguitur. Haud secus ipse calor primo quidem in igne moratur , Et motu furit; at reliquis in rebus adhaeret
124쪽
opus SECUNDAE DIEI. TIMixtura; motuque nitens revocatur in .rethram
Humiditas autem Lymphis ita propria detur, Ut quaecumque madent, & lento phlegmate pallent. Undarum spumis humescant; S nisi Vestam Induerint, frigent latices, & frigora motu Parturiunt, & aculeolis cogentia stringunt.
PRotinus ut Coeli motus, ut luminis astus a Et laticis distincta Thetis, firmataque passo
Acre coeperunt Altae munimina Sphaerae Conspirare operi, liquidis Elementa lacertis Misceri coepere simul: rapit AEthera totum Mobile firmatum; spargit concursus Aquarum Aura, perplexo sursum levat igne vapores: Unda lutat Terram; tenues uligine fumos, Terra movet; motu spirant haec omnia finem Numinis intentum; quo fine creaverit orbem
Omnipotens nosti λ propter Natura superni Munia fit meriti ς perisAum Gratia Lumen Exigit acquiri, Bonitate quiescere summa Gloria contendit Mentes, Animosque Beatos, Ut quodam veluti diducta forinsecus intro Circuitu redeant, & sit Deus ultima Rerum Meta, quibus primus dotes concessit. & actus . Ergo nihil frustra fieri, nihil esse minusquam Conditio finis patitur, primique Voluntas
a S. August. de Genes ad litteram lib. 3. cap. 3. De Conversione Elementorum non parva quasio Uy : Alii enim dicant omnia in omnἰa posse mutari, atque conoerti' Alii sero esse at quid omninὸ proprium firmulis perhibent Elementit , quod in a repitis Elementi qualitatem nullo modo verιatur. γ
125쪽
Artificis, reputa. Sine mentibuS omne creatum Si foret, aut nullae fiant sind corpore menteS,
Cur sibi sufficiens prodit se Conditor extra pinae finem ignorant, cur corpora bruta creavit ZSunt igitur certo quaedam res fine creatae Miscibiles, ideo fluidae, caedique PotenteS, Quas Elementa vocant, miscerier apta vicissim, Quas Alimenta voces, & idonea pascere faetus , Et generabilium protendere semina rerum . Caedua sunt etiam, facili refluentia fluxu, Infra se pariter cunctas miscentia partes,
Inter se pariter partes agitata volutant. Non tamen alternant Elementa suas rationes,
Cum divisibiles inter se Mistio partes
Conturbat, quia jussa locis expansio firmis Dividere, in maius vim non habet Argumentum .
Nam si dividitur Moles Telluris, & Undae,
Misturaque lutum coalescit, ut aspicis, unum Imperfecta facit Generatio; perdita non est: Ariditas Terrae, sed Aquae contusa madore: Propterea cito fit reditus, quia perdita non est Humiditas Undae, sed humi spissata rigore Protinus afflatu Flammae dispersa per auras Arentem laterem prima cum fronte relinquit. Nonne vides prunas minui de Vase fragrantes, Et tenuem spirare focum calefacta, remitti Continuo. dum quaeque suos fugientia motus Exercent Elementa ὶ vides madefacta per ignem Lina vaporatum siccari; sorsitan audes Dicere perfecte genitum de viscere lini Humorem ξ Humorem persecte dicere lino
Corruptum p Non est hic Aer alter , & alter Humicius, & siccus; mista fuit humidus unda, Et siccus redit abstersa, spirantibus Euris.
126쪽
opus SECUNDAE DIEI. 73Εlementa non mutuo generantur , neque corrumpuntur a Νatura . Faviet
Cabeus lib. I. Meteor. Text. T. quaest. I. alii.
NQn ex alterutris fiunt: Quis viderit unquam Vel Totum in Totum verti λ vel pura duorun Membra suis patrem contactibuS edere partum Quaevis possit Aquam, nisi sit Divina,) vicissim In Terram mutare novam, vel in Acra passim λSi latices fiunt Aur, quid ab Acre sudat Arida si latices, & in ignem transeat Aer Cur datur, ex habitu privatio, & inde regressus Ohservant Elementa fidem, sunt omnia Mundus Ipsa, vel ex ipsis gignuntur Mixta subactis,
Interituque vices referunt resoluta prioreS.
At si formari dicas mutabile corpus Ex corruptibili forma. Dum Terra fit Unda, Unda fit Aur, atque Aer mox transit in ignem , Cur Elementa simul non flagrent omnia λ vel si Mutuus est reditus, pariles si pugna Triumphos Mutua concelebrat, veniam date partibus ipsis, Quas Elementa negant, & mox Elementa regignunt.
Ridiculum nixor, lapidem si cogito factum Ex Flammi: prius haec Aer fit. & inde liquescit In latices, latices tandem lapidescere dicam. O Dignus Colophone Tripust si Terra fit Ignis, Cur redit in Terram P si flamma potentior actu In se vertit Aquam, quid colligit AEthra vapores An fit gleba lapis fiunt an nitra metallum pis In noua fert Animus mutatas dicere formas Corpora , dureseant in laxa , metallaque glebae ;
127쪽
Anne regressus erit ρ lapis iste triabilis esto, Limus erit, limus durescat, & ecce lapis fit. Transitus iste patet; redeunt Elementa, quid ergo Si Totum quod erat nunc est qua forma redivit pHoccine disposita Totum de parte resultat At quo disponi possint motore favillae, Ut liant aliud λ si dissipat unda, calescit; Aere si sumant, referuntur in nthera sursum; Ad sua Centra redit quicquid devolvitur extra . Denique quicquid agit, finem non praeterit Alti, Praecepto Domini postum, quo fine Creantis a Appeterent Elementa vices, ut in altera mutent Naturam Certo consummat ah ordine finis PerfeJum. Deus ipsa satis si secit alendis Pro mistis, quid se mutant, corruptaque gignunt pQuid se multiplicant, minuunt ζ concursus eorum Persectis datur in Mistis, iterumque solutis Est reditus p non ergo perit formale minutum, Quod fuerant, inter sese cum singula partes
Commiscent: alia pollent vitute creatae Sementis, nova Mistorum cum forma resultat Ex minimis varih textis. Intellige veram Naturae seriem, medio tendentis in Unum.
sotelis ratio, cur Elementa generentur, em corrumpantur mutuo. lib. 3. de Coelo summa . non probat.
DIeat Aristoteles minimum corrumpier, ex quo Dissolvi semper partes patiatur in omnes, Nam si cessarit, steteritque solutio, sicut
128쪽
Empedocles voluit, non est insectile Corpus; Sed minus hoc ipso disolvitur oculis, ergo Corrumpi fateare minu S, seu majus ab Adiu. At si dissolvi , corrumpi dicis eodem
Stare modo proprie, quaecumque solutio rerum In similes partes Corruptio vera probatur, Ergo solubilibus non detur partibus unquam
Empedoclea stasis, sed motus, & actio, quae sit
Mutua certatim, donec conspiret alendis Seminibus ς mediat partes Elementa minuta1 Non facit esse aliud; quoniam virtus Elementi Non valet attactu minimas conamine parteSTransmutare pari, cum non plus frigeat Undae inam caleat Flammae minimum quod sic in utrisque.
Tum quia Naturae sunt Qualia prima valoris AEqualis; Quanti fuit humidus humor aquarum, Tantidem Tellus est arida: Flamma calescit Quantum frigescunt Elementa carentia flammis . Hinc igitur minimum quod sic in quolibet actus Exercet pariles, ne posti utrinque vicissim
Mutari ratio: minimum quapropter oberrat Vi propriae formae, repetens certamina passim Huc illuc auctum simili, mox attenuatum Dissimili minimo; nunquam manet; undique pugnat, Undique pugnatur pariter, nec deficit unquam 3 Cum tenuetur apex, tanta virtute secantiS, Quanta potest tenuare pari de Corpore Corpus . Sed neque maiores minimum corrumpere Partes
Oppositum poterunt, quia si dispergitur undis Igniculus, vel stilla socis ingentibus ardet. Dividitur penitus; si sc corrumpitur, esto Mors Elementorum divisio plena sub omni
Ρarte, sed integritas non est substantia rerum: Si Pars ergo suam formam non mutat, ut Ignis
Fiat Aqua, aut contra; nihil actum crede; sed Ignis Non
129쪽
Non fit Aqua, aut contra, cum motus utri mque resistat
Oppositus: Volat hic sursum, cadit illa deorsiim ;Ergo non mutat sormam Divisio quaevis, Ut proprie possit semper Corruptio dici: Quod si Dividuo sequitur; monstretur Agentis Principium, genitura patens, & fini S eorum. Denique sic dicas; comburitur unda, nec ignem Extinguit; nec non ignis madet, atque liquescit, Fit tepidus, friget, gravitat, non dissipat undam; Quae si de specie tot1 dicuntur iniqud, Cur de Particulis Elementi dicta probentur pTotius ratio, Ρartis Natura Putatur.
Corrumpi est proprie Missorum , nonia
Blementorum , quae transmutantur
in melius. Nicol. de Lyra Sup.
NEc tibi congeries rerum, qua Mundus ab ipso Principio stetit ex nihilo, videatur inanis Formarum nexu; vel spiritualia penses Condita distincte, vel materialia passim, Quaeque suum genus, S speciem sortita videbis. Sed simul ut superis concessum est mentibus inter Inconfusibilis Naturae limina pronum Pondus amicitiae, qua mutuus ordo fovetur ;Sie & visibili Mundo concordia quaedam Rehus inest solidis, Coelo, Terraque cohaerens Per fluidas res, S liquidas: immobilis infra Se locus excepit moleS. Stant ordine certo Res solidae, Tellus, Firmamentum, Astra. Planetae gH aee infra refluunt Aqua , & Aer, AEther, & Lux . Halitibusque suis exercent Omnia motum .
130쪽
Quaedam ergo potius dicantur agentia; quaedam Dicantur motu patientia. Cuncta feruntur Perfectum in finem, medii ratione parandum. Persecit Caelos Dominus, quos Mente movendos a Constituit, Terram specie perfecit in omni: Sed tamen instat adhuc operans, finique beato Perfectum regimen per specula dirigit ultro. Nec quod fecit opus, subito destruxit, ut esset Hoc aliquod, quia perfecit, fierique gradatim Hoc melius voluit, quod non erat ante creatum . Quicquid perficitur mini md corrumpitur, ergo Imperfecta quidem dum perficiuntur ab actu
Non corrumpuntur supra Veniente repertis.
Quippe nihil pereat de corpore simplice, quando Transeat in Mistum, quia Misti forma subintrans Persicit hoc simplex. Elementa moventur, ut ipsis Notibus acquirant melius. Dum mista seruntur Associant partes vegetas, ut subdita formis Exhibeant: vegetum properat sentire: Supremum Attingat metae, si persectissima Forma Corporis humani subigat mutabile Totum. Non ideo Corpus periit, si vivere detur ;Non ideo Vivens periit, si sentiat i E; Non sensitiuum periit, si spiritus insit. Nec corruptibi Ies Homines, in saecula quando ,
Immortale decus, caelestia Dona Tonantis Induerint tanta mutati sorte, peribunt, Nec nova post Havum cum fecerit omnia Numen cCum