Joannis Chrysostomi ... Hexaemeron metris expressum, illustriss. ac reverendiss. domino Annibali Albano Clementis 11. pont. max. ex fratre nepoti, Sancti Petri de urbe canonico, author Humillimè D.D.D

61쪽

Tum latis, & nulli invideat; MENS unica Verum Contemplabatur, nihil a se passa videri Diversum et se se fruitur Divina Voluntas; Sc capit immensum sapientia Vivida, Vivens

intellectivo, quo percipit omnia, corde, Et comprehensi vo se concipit omnia visu.

Omnia non factu Deus est. hinc omnia fami Praevidet, & parili distinguit singula nutu, Quae fieri possunt. Ecquae non prodere possit

Omnipotens ξ Movet arbitrio quaecumque benigno, Et vocat ut fuerint, quae non sunt; Ipsa volenti Visio Ductilium tantummodo Regula rerum Extitit, & certa decrevit origine pridem Cuncta futura, suiS causisque regenda, modi Sque. Sic libitum est; sic Fata vices constantia pandunt . Haec i gitur rerum sunt Fata latentia, primae a Lecta Voluntatis decreta volentis id, illud His, illis constare modis. Ouae Casus adurget pQuos Fortuna premit ρ premit ignorantia Mentes Humanas. Menti primae Vis nulla resistat. Quae videt, atque probat, serie qua prospicit esse, Sic aderunt, neque defectus obvertere possunt Efficiens Numen, cui quaeque futura iubentur. Caetera Dius Amor fatis immota relinquit Iugiter esse nihil, quae cum non esse repugnent; Nota Deo sunto; sed sunt quoque nota sub ipsis Rerum limitibus non Entia quaeque. Videntem Nil latet; aut aliquid contradictoria sacris Legibus indignum faciant, aut libera primae Iura

a Fan nomine Areaige Divinam Pro Didentiam omnla praedeterminantem, ac Pra ordinantem, ut docet Divus Thomas

62쪽

Iura voluntatis renuunt, Idea scientis a Iosa, per hoc ipsum, quod se cognoscit, & omnes Res. etiam mala cognoscit semota per aplum. Est eadem: Quia cum Totum se comanus alta lente notet. nihil est alienum quodlibet extra Τ Jotitiam ς Virtute satis speculatur in t pia, Omnia posse ; Quod est trans haec nihil esse probatur. Sic igitur proprio bonitas ditissima tractu Res numero statuit certas, iussitque Parentis Impositas servare sui sua foedera metas . Haec ita comprehendit, non est secuS ulla Peritis Disciplina Viris, quam talia vera sequantur, onalia concepit primaevo lumine Numen. . UNUM est; Hoc UNUM dutaxat S esse necesse est.. Quae placito concessa suo splendescere, nullam Vim, nisi dicentis cuntra patiuntur; & esse Contingunt. Cur hoc rogites, cur illud. & illa Sorte laboratum Uoluit sic esse Magister Fortiter attingens Operum quascumque tuorum Particulas, Nexus, Caulas, Effecta, Sequelas .

De Sanctissma Trinitate.

4 Unc agedum dicam, quanto decoratus honora Eurus in reternum non otia duxerit Actus, Cunctorum locuples, qui nullius indiget, Uno Se satis, omne quod est, Eadem Natura Relatis

a Cie intellige, quod per hoc ipsum , quod Desu cognostat bona, cognoscit etiam mala, ut ait S Thom. Par I. q. q. art. IO non viro quod detur idea malorum , quia malum non habet in Deo Meam , neque secund&m quod idea es exewplar a euesemnaum quod est raris . Ibid. q. Is . art. 3 -I.b Luc. Io. 62. Muum es necessarium .

63쪽

Ρersonis ornata Tribus: Pater, inclyta ProicS, Et Flamen: Triplici Deus Unus in Ordine fulget . a Haec doceat divina Fides, securior omni Doctrina quo me verax Deus edocet almum Dogma Prophetarum consensu, recta Fidelem Consolidat Ratio naturae lumine maior. Haec Methodus sapientis erit. PATER intellectu Foecundus, Deitatis opes, dum concipit intra, Terminat aequalem subitantia viva Figuram, Lux lucem accendit, prolataque Dictio toto

Plena Deo Dicentis hahens consortia, VERBUM Exprimit. & stabili Viventis origine nascenS,Vi procedendi s milis, Genitoris imago Filius est, par ipse Patri, de Patre perennis Gloria procedens, & splendor in omnia compar. Quippe sibi similem Mentis purissimus Actus Concipit, inque Deo nihil accidit esse; quid ergo Limitet immensam Genitoris Notio mentem, Quin sua non aeqvd communIcet omnia Ρroli pNumquid erit sterilis sibimet, qui caetera Pleno Foecundat gremio p non extera cuncta coaequant Virtutem immensam Patris, qua possit haberi Mundus ab aeterno pariter purissimus Actu Parque Pari; ac simili similis. Secus unde vocetur Omnipotens λ A dtus purissimus Aggeris expers, 'Si Deus est Animus Mundo, vel Filius ipsi Mundus inaequali procedere sorte repertus pGuippe velit plures Mundos. pluresque sub ipsum Numinis imperium fiant, iussique perire. Protinus intereant: idem Deus, Actus & idem Permanet, & deses non est, neque Mole creata

a Nomine ordinis intellygo Relationem, qua ordinate Pater est prima Persona , Filias secunda , σ Spirituι danetus

64쪽

Grandescit, neque destrudia decrescit, ut extra Se sit, quicquid habet finitae limina sphaerae . Intra se totum Deus est, intelligit,& vult: Et Verbo Virtutis agens sua munia. Portat omnia; deque Deo Deus est, de lumine lumen . At Patri, Natoque parem purissima sortem

Usa cum tribuat, compar ex corde voluntaS a

Palpitat: in speciem Prolis redamantis amatam Flagrat Amor. Saneth castum propendit in Ignem

Mutua Flamma Patris, Natique; & SPIRITUS halat

Pondus Amoris idem, qui terminus esse duorum obtinet. O Bonitas,& inenarrabile Donum. Procedens ab utroque Deus t Deus Unus in ipsis Personis, non ipse duplex, triplexque suapte Natura est; neque per parteS Processio Mentis, Atque Voluntatis, Deitatem terminat intra Se ; quia nil extra sese communicat Unum, Quod sit Natura Deitas. Pater Ordine Primus Omnia cum dederit Genito, Fons ipse vocatur Spirandi; neque propterea caret Almus amandi Munere Filius; exit enim processus Amoris

Mutuus a Binis; Mentis Processus ab Uno Sic nobis fari liceat. Tria Numen in Unum Non confusa simul subsistunt: Verus eumdem Geryones proseri triplici sub Hypostasse vultum. εHie nihil est factum c fieri dicuntur ab Arte Materiam quaerente novis fabrilia formis Hic nihil infectum, nihil a maiore creatum Maiestate: nihil casu succedit; id ipsum Est Triadi Monas, & Monadi Trias: aequa Potestas e In I ribus: Omnipotens,Sapiens,Bona; Prima Secundae Atque

65쪽

Atque secunda refert se Primae, Tertia Utrique, Utraque Tertiae: Idem sub originis Ordine Pondus g

Tergemino Regnum solio. Sol Luce Calorem Ρerpetuo prosert. Non hic est ille, nec alter ;Non aliud, sed idem; sed non est Filius idem

Ac Pater, aut contra; nec spiritus almuS uterque.

Est Pater in Genitor Proles in Patre; quiescit Spiritus in Patre & Genito; Sanctoque vicissim Spiritui Pater, & Proles, aequaliter insunt. AEInterea Tribus eiusdem communia cultus Attribuas, eademque Tribus synthemata, cum sit θUnica smplicitas. duplex processio, TripleXSuppositum, quadruplox Divina Relatio Trini. Principium Pater est Geniti, non Causa: referri Gaudet; at influxu non efficit: ordo priorem Indicat, ct Natura parem cum Germine monil rat 3 Dum parit innatus Ρrolem sine Matre potentem Omnipotens, soli Generatio competit illi, Cui Patrium Nomen, Nemo communicat alter. At Genito nasci proprium est virtute Parentis, Et gigni, & dici Verbum, speciemque notari, In secuncta Patris, speculi chiasi more ferentem . Cum Patre Principium spirandi Filius Unum est, Et referens in Amore vices Activa duorum Spiratum sanctὶ spiratio Pneuma coronat . cSpirari, Spirare, Pari, Nascique, relatum Gignere Conceptum, non auget, Hypostases ullo Naturae titulo; solum distinguit eaSdem . Quandoquidem aequales, similesque Essentia signata Notio

a Per Circuminsessionem una Persona est in alia , tirhabetur Io. 1 q. quo. Graece d ebur Perichoresis .

66쪽

IN HEXAEMERON PROl. LPSIS . II Notio Personas cernit; non cogitur esse Proprietas, sed sponth sul dimanat, almo Nembris Oceano summam concordia Mentem Sospitat una Trium. Quicquam non accidit illic et Quantum . vel Ouale dari, vel in extera ferri. Proh Deus t Haec omnem sunt transcendentia captum Quis tua te praeter solum Mysteria norit pia sis satis enarret Quae mox eduXeris, & quae De nihilo, valido possis educere iussu, Cuncta perexiguae dicant encomta silmmae. Sic erat ante Dies. & saecula prima, priuSquam Conderet Omnipotens MenteS, & Tempus. S Orbes.

Argumenta Septem Dierum.

ΡRima Dies Mundi Coelum, Terramque creari Protinus obtinuit. lucemque nitescere Mundo. Altera firmato Coelo divisit aquarum Congeriem; Congessit aquas Mare Tertia; siccam Detexit; viridi contexit germine glebas. Quarta dedit Solem, Lunam, Stellasque vagari Motibus in menses, annos, & tempora circum . Reptile Quinta tulit, cunctumque Volatile lymphI Unde Fretum Pisces, Volucres undo aera motant. Sexta Feras ab Humo, pecudes, Hominemque recudit. Septima complevit requie, quod durat in aevum. Si quis ad Octavam pervenerit, esto Beatu1.

67쪽

T'extus. t In principio creavit Deus Caelum, ta Tem

ram . a Terra autem erat inanis, ct vacua,

ct tenebrae erant super faciem ADF ; in Spiritus Dei ferebatur super aquas . 3 Dixitque Devi: flat lux . ct facta es lux . 4 Et vidit Deus lueem quod esset bona,

dissi lucem is tenebris. s Appellavitque lucem Diem, O tenebras Noctem. Had misque es vespere, O mane Dies unuI.

Genes cap. I.

Informis Mundi Creatio .

iNte Mare, R Terras, & quod tegit omnia

Coelum Nullus erat toto Naturae Uultus in orbes Nullus in Orbe Orbis, nullum quoque Tempus, & .ssivum, Quod Deus aeternum supponeret, unde crearet omnia; cumque sui Naturae Viribus ortus

68쪽

De Nihilo nihil esse queant, nisi cuneta Potentis Numine c nam res a nihilo sine fine recedunt Immensum sine Re spatium praevisa manebat intervalla; locus Moles; & Abyssus Abyssum . Tum Pater. En nobis prodest aeterna voluptas δ uam nisi conflatis consortem Mentibus extra Nos faciat mea Vis, Fili, rerumque PotestaS, Qua sapiens Uerbum Z Qua Spiritus alme, ferantur Immensae Bonitatis opes ξ aliisque videndum Lumen ' Amor nostri, prolata sorte fruatur pProspicimus plures proprio succumbere casu, Et Charitos Donis, & Libertatis abuti δSed sua si reprobos mortis delicta fatigant Iusta luant poenae. Meritis quos gratia culpat, Et Ρeccatores reperit Censorius Index, Iustitia plectit, reliquos praedestinat. Et quos Attraxi miserans, nobiscum stare velimuS. His igitur Mundum fieri, protendere lath, - , TerraSque tractusque Maris, Coelumque profundum Fas erit; & similes nobis sine Corpore Mentes Condere. Quas misero trudet sub Tartara lapsu Iudicii tumor, instaurent humana Virorum Germina. Te primum fragili decernimus ortu Carnis, imago mei. Proles dilecta, superbis Motibus opponi; Repares Deitatis honores, Aligerum stygios raptus, hominumque ruinas. Est satius Mala permitti, quam nota remotis

Esse Malis Bona; servandos amplissima legit Hos Pietas, distri Ela illos Vindicta reliquit .

Nec mora Principiis. AEvum Natura diremit, Et Tempus . Nunc est rebus vitale creandis Arbitrium: Fiant, inquit; Verboque refusum Pignus Amoris ait, Fiant; Et protinus ipso Vox Domini tonat imperio, per inania fertur Regna Tenebrarum. Nihilum molimine tanto

Fundiis

69쪽

Funditus excultum trepidat, vultuque tati scit, Arcano, postquam portendit Brachia longo Margine per g Urum: Coelum, Terramque creari Sentit, & Artificem veneratur ubique Propinquum.

Deum esse Ubique.

Est Deus immotus Motor. rerum intimus Hospes

Qui creat, & servat; servasse, creasse, creandum, Servandum: Variis est hic successibus idem . Oui latet ut pateat, qui continet omnia primo ImpermixtuS Agens, sine quo ruit omne, quod extat. Qui simul est, unaque Ρotens, Praesensque tuetur Omnia, concursu qui praevius omnia lustrat, Et penetrat; se namque suo non deprimit actu, Cum rerum sit Caula Ρrior. neque praeterit iplum

A ut moduS, aut rerum numeruS , naturaquC fortem.

Ouandoquidem lath Caulas dominatur in omnes umen inaccessum, minimis insistere compos, Non secus ac magnis: aliquam nec Agentibus intert im, nisi vult; aut hoc etiam non esse necesse, Absque Deo non est, aut esse necesse sequatur

Hoc, uti vult: aeque Mundi Promotor, & Author. Hoc Chaos antiquum, nondum digesta Diebus Hebdomadae senis simplex natura creati Corporis exhibuit; nondum luκ, mistaque nondum Congeriem distincta ornant; nec motio pugnam Principiis indixit; adhuc Elementa quiescunt,

Cure Tria principio distincta videntur in ipso Nominibus Coeli, Terrae latitantis, Aquarum.

70쪽

Ethnicorum Errores circa Mundi Principia. G

FAlia serunt Veteres . etiam virtute superna, , De nihilo nihil, in nihiIum nil posse reverti:

Unde coaeternam summo Plato dixit Agenti Materiam, rerum simul exemplaria ponenSΙncorrupta, quibus Deus intendisse feratur Ut Faber, arte movens cusi spectacula Mundi. Cum vero Mundumque Deo, Motumque coaevum Dicat Aristoteles , tribuatque subinde moUenti Materiam, speciemque, novos ut proserat Ortus In sublunari rerum vice, turpiuS errat, Emanare putans Mundum a Deitate necessiImς Non ex arbitrii prima Bonitate creatum

De nihilo: Ρlena non libertate Creanti Somnia constitui. Quid mox Dcus ipse vocetur Omnipotens, ubi mundanam molem esse necesse est 2 Quid melius, si plura dabunt simul λ optima rerum Quae fuerit, Deus, an Mundusῖ Deus. inquit; at unum Non erit hoc summum, qui non Deus est sine Mundo. Guod si compositum faciant, formamve Perennem Naturae, immensum cohibent, vel dicere tentant Innumeros Mundos, ct materialia nullis Finibus attingi. Quid mox mirabere, si qui Particulas Mundi, tamquam Deitatis adorent His ita principiis Democritus acriuS obstanS, Ne quid oporteret Divum confundere menteSVisibili specie, casum detrusit Abysso Conflantem innumeros Athom is volitantibus Orbes. Guid casu ratio ξ quid iniquius afferat amenSB Inge

a S. Ambros. lib. I. Exaem. cap. I. N alii.