장음표시 사용
471쪽
m exercitu,deinde recollecto euasit. quae res tantam ei pud barbaros auctoritatein peperit, ut ad eum undique copiae conuenirem. Vetilius hostes palantes, ac tram tum peritos propere insequutus tantum abfuit ut assequeretur, ut dum incautius se in eos inferret, in insidias Praecipitauerit. Etenim Viriatus cedere se Roinanis
ciuitibus simulans usque ad locu voraginosum & pr altum eos perduxit. Et quum ipse per solitos ac notos sibi transitus euaderet Romanos ignaros locorum in meribsque limo,a tergo iis qui in insidiis erant, adori B tibus caecidit. quo in proelio Vetilius ipse captus occisus est. ex decem millibus vix sex millia Carpessum o pidum peruenerunt. quos quum quaestor eius ae quin que meterea millia quae Belli Tithique socii miseran assumpsisset, ni Viriato congredi ausus omnes ani sit. Ea vietoria Viriatus elatus, quum se quaestor oppidi
moenibus teneret, Capetanorum agros opimos ac se tiles praed. uus est. C. autem Halitium Roma cum me
cim aduersus se misibin sim ulata siga, ac conuerta i de agmine insequentem cum ii Una eorum clade pria. C mum sedit, pbst autem traiecto Tago se in Aphrouiso
monte castra habentem, quod priorem acceptam cla dein meliore pugna emendare cuperet, assequutu collatis signis victum atque in oppidu compulsum, numquam adducere potuit ut in aciem defrederet. Quibus rebus Romae nuntiatis M. Fabium Maximum aEmilianum Paulli filium in Hispaniam miserunt. Haec Arrianus.Orosus autem ita, Viriato Iberum & Tagum, maxima & diuer rum locorum flumina,late transgrediemi & peruaganti C.Vetilius prinor occurrit. conti- D nub caeso usque ad internecionem penε omni exercitu suo vix ipse praetor cum paucis fuga lapsus euasit.de inde C.Plautium praetorem idem Viriatus proruis multis fractum fugauit. etia Claudius Vnimanus ci mmagno apparatu belli contra Viriatum missus, quasi
pro abolendii seperiore macula turpiorem auxit infamiam. nam congressus cum Viriato uniuersas quas s cum deduxerat copias,maximasque vires Romani e
ercitus amisi: Viriatus trabeas,fasces ceterriti insignia
472쪽
Romana in montibus suis trophaea praefixit. eode tem Apore C Cc Lusitam cum mille Romanis in quodam saltu contraxere pugnam. in qua Lxx Lusitanos , R manos autem CCC xx cecidisse Claudius refert. &quum victores Lusitani sparsi ac securi abiret, uniis ex iis long ε a ceteris segregatus quum circum fusis equitibus pedes ipse deprAensus, unius eorum equo lancea perfossis ipsius euultis ad unum gladii ictum caput d secuisset, ita omnes metu perculit, ut prospectantibus cunctis ipse contemptim atque ociosus abiret. Et Fl rus, Viriatus non contentus suorum libertatem defen- Bdere per xr mannos, omnia citra ultraque Iberum &Tagum igni serroque populatus, castra etiam praetorum εἰ praesidium aggressus, quum Claudium Vnim num pene ad internecionem exercitus caecidisset, insi-inia trabeis & fascibus nostris quae ceperat, in montius sitis trophaea sxisset,ladem eum Fabius Maximus consul oppresserat. In libro autem De viris illustribus striptum est,Claudium Vnimanum, deinde C. Nigi dium a Viriato esse oppretas. Quinetia Cicero in Laelio ,C.ipsum Laelium in praetura Fabio & Hostilio con- CRlibus egregie cum Viriato ait pugnasse. Quae si vere omnia scripta sunt, prosectis apparet ante Laeliit a quatuor praetorib' rem gestam ei se, Vetilio, Plautio,Clau. dio Se Nigidio. quib' singulis si annos sine illos tribuamus, relinquitur Viriatinum bellum non lioc anno sed triennio ante initum. neque cnim eodem anno omnes praetores pugnarunt, quum eorum quisque ad prioris cladem quali corrigendam accurrerit.
DE COS. AN. DC VIII. . Consules deinceps edit Cassiodorus Q Fabium
Naximum cum L. Hostilio: Q M aximum bc: pionis fratrem, L. Mancinum Cicero in Laelio: Maximum &Mancinum fasti Siculi: At MioANvM & L. H o-
lina. Mite Rabius Paulli AEmilii filius risit, adoptatus a Q. Fabio Maximo Verrii ossi filio. auctor Appi nus in Hispaniens. neq: enim Pliniit laudare podum
473쪽
A qui lib. 3r eap. ii, fratrem Scipionis Q. Fabium All brogicum vocat,qui suit huius Fabii filius. Vt L. Man
cinus consulatum adeptus sit,sepra exposui. Ideni a tem videtur filius esse A. Hostilii L. F.consulam. Ux x xiit. Consuli Fabio Viriatus euenit. De tria ho L.Mummii pro eoAde Acta . Triumphasse L.Mummium de Achaeis victis ac d mitis multos habeo auctores. eius enim triumphi me minit Cicero pro Murena,quum ait, Derideatur de r
B ge rirrho triumphus M'.Curii, de Philippo T . Flam nini, de AEtolis M. Fulvii, de rege Perse L. Paulli, de Pseudophilippo Q Netelli,de Corinthiis L. Mummii.
Item Virgilii is, rara triumphatis Capitolia ad astis Cor adit octor uel currum caesis insignis Achis M. Et Epitoma I. rix, L.Mummius de Achaeis triumphisuit, signa aerea marmore q: & tabulas pictas in triumpho tulit. Et Eutropius, Tres igitur Romae simul cel Derrimi triumphi fuerunt, Asricani ex Africa, Metelli V ex Macedonia , Mummii ex Corintho. Et Appianus, qui in Libyca scribit, primum de Graecis triumphum
a Mummio actnm,tunc quum tertius ex Macedonia actus est. Quoniam autem: rei magnitudo non patitur Mummium eundem in consulatu hostes deuicisse,pr uinciam ex decem legatorum sententia constituisse, exercitum deportasse ac triumphasse, propterea eum hoc post consulatum anno triumphum egisse scripsi. De regesta cum Viriat Hoc anno C. Laelium praetorem cum Viriato rem
g essisse constat. id enim scribit non contenendus R P maiiae auctor historiae Cicero lib.i De Officiis. Viriatum inquit Lusianum, cui exercitus nostri, imper toresque cellerunt, C. Laelius is qui Sapiens usurpatur, praetor fregit Be cominuit, ferocitatEmque eius ita re pressit, ut racile bellum reliquis traderet. Et in Bruto, C. Laelium in bellica laude egregium Viriatino bello scimus suisse. Et iterum in Lao ipse Laelius ita loquia rur, Q aximo se atre Scipionis & L. Mancino cos.
quam popularis lex de sacerdotiis C. Licinii Crassi viru
474쪽
debaturλ atque id actum est praetore me, quinquenni o Aante quam consevim factus. Eodem etiam anno Fabium amilianu consiliena, cuius meminit post Plautium praetorem Appianus, venisse in Hispaniam censeo. quem intellexit scriptor Epitomae tir,quum dixit opus fuisse consulari & duce & exercitu. Hic exercitum ex tyronibus collectum in Hispaniam adduxit. at leuibus tantum proeliis priore anno hoste lacessivit, seminum pugnae discrimen antEquam milites exercuisaei, detrectauit. atque ita semina prudentia aestatem exercendis militibus patris Paulli exemplo traduxit. Ita Ap npianus. ut vere scripsisse Velleius videatur, Fabium ammilianum Paulli exemplo seueritate disciplinae in Hispania floruisse.
Consules hic annus habuit Ser. Galbam, L. Aur Ilum, auctore Cassiodoro. quos Ser. Sulpicium Galbam,& L.Aurelium Cottam vocat Valerius lib. 6 i Galbam & Cottam fasti Siculi: GALBAM & L. VALEMUM COTTAM fragmenta Capitolina. Hic est Sulpicius Galba, qui praetor auctore Suetonio Viriati- cnum ante bellum excitauit,orator vehemens,cuius sepe meminit Cicero. L .autem Cotta ille est quem postea ab Africano accusatum Q Metellus Macedonicus defendit. Cicero in Bruto,pro Murena,in Verrem, Paedianus, alii. Ser. Sulpicio Galba,& L. Aurelio Cotta cosulibus inquit Frotinus quum Appiae aquae,Anienis que ductus vetustate quassati priuatorum etiam fraudibus interciperentur, datum eri a senatu negotium M. Titio, qui tum praetor inter ciues & peregrinos ius dicebat, eorum ductuum reficiendoru & vindicandoru. I
Consulum neuter hoc anno in Hispaniam missus est. hoc docet Valerius lib.6, his verbis, P. Scipio AEmiliamus, quu Ser Sulpicius Galba, L. Aurelius consules in
senatu contenderent, uter aduersus Viriatum in Hispaniam mitteretur,ac magna inter patres conscriptos dissensio esset, omnibus, quonam eius sententia inclinaretur, exsectantibus, Neutrum s inquit) mihi mitii
475쪽
A placet. alter nihil habet,alteri nihil est satis. quo dicto,
ut neuter in prouincia mitteretur,obtinuit. Q utent
Fabius quod apud Appianum extat) prorogato ultra
consulatum imperio doctum exercitum ex hibernis e
duxit,ac Viriatum ipse secundus fregit, duobusque ei
oppidis ademptis cum magna exercitus eius clade in
nitum quendam illum in locum persequutus Cord bam inde in hiberna recessit. Placet autem hoc loco, ut gratiam ineam ab iis qui Romanae antiquitati stident,tcstamentum cuiusdam militis apponere , in quo B & belli Viriatini atq; horum consulu mentio fit: quod in agro Lusitano dicitur esse effossum.
476쪽
ii Apclaudium,inMetellum non irrat in hunc a num consules Cassiodorus: Ap. Claudiu, in aecilium is Metellum Orosius: Claudium N Metellum fasti Sicu-
b: PvLCHRUM & CAECILI vM MACEDO-N1CvM fragmenta Capitolina. Eorundem consulum his verbis meminit Frontin', Eodem tempore decem- Buiri, dum aliis ex caussis libros Sibyllinos inspiciut, inuenisse dicuntur, non esse aquam Marciam, sed Ani i nem in Capitolium perducendam ,deque ea re in sena tu a Lepido pro collegio verba faciente actu Ap. Cla dio, Caecilio cos. porr5 Metellum non sine r pulsa consulem factum indicat Valerius, quu ait lib. 7,s Metellum pauci & moesti consulatus repulsa affluctum domum reduxerunt. Et scriptor libri De viris truis lustribus, baetellus inuisus plebi ob nimiam seueri-ἱ tatem ,& ideo tertio post duas repulsas consill aegre se, Cctus. Hic est qui in praetura Macedonas atque Achaeos ei fregit, unde Macedonicus dictus fuit, quem L. F. tais N. cse docet Plinius lib. . Claudio Gallia, Metello Hi spania obtigit. His consulibus ut opinor P.Scipio A- i fricanus a scnatu legatus in AEgyptum, Syriam, Asiam, Graecismque,ad regum, ciuitatum & gentium animos a perspiciendos cum L Metello & Sp. Mummio missus
iis est. quam legationem ante censuram Panaetio praeceptore comite Λsticanum obiisse scribit Cicero in Lu- cullo,& libro Derep. 6. neque enim Valerium audien D1 dum existimo,qui post duos tritiphos hoc ei obtigisse si tradidit lib. .Cuius legationis,ut alios mitta, Plutarcii , Iustinus,Athenaeus & Strabo meminerunt. De triumpho in Ciaud, rei de Sis taci l Salassos Gallos his consulibus mouiste satis constat.
cur autem mouerint,parum coperia caussa est. Strabo
scribit lib. , praetoribus R. qui in Galliam mitterentur,causas belli cum salassis serendi ob aurifodinarsi
477쪽
A possessionem nunquam defuisse. Illud autem inuenio
hoc anno scriptum apud Obsequentem: quum a Salassis illata clades esset Romanis,decemviros pronun
tiasse, se inuenisse in libris Sibyllinis, quoties bellum
Gallis illaturi essent, sacriscari in eorum finibus oportere.Itaque eosdem etiam Salatas getem Alpin ' a Ap. Claudio consule domitos traditum est in Epitomat III. quam rem his verbis prodidit Orosius, Ap. Claudius aduersus Salatas Gallos conuersus , & victus decem millia peditu amisit. reparata pugna quinque mi, B lia hominum caecidit. triumphum propter damna superiora quum non impetrassiet, infami impudentia atque ambitione usus,priuatis sumptibus triumphauit. Recie. triumphanti enim pecunia ex aerario erogabatur,2 Liuius in triumpho Minuciano tradit. Hunc eunde Claudium intelligi a Valerio arbitror tib 6,quum ait, Cla dia virgo Vestalis, quum patrem suum triumphantem e curru violenta tribuni pl. manu detrahi animaduer tisiet, mira celeritate utrique se interponendo amplis simam potestatem inimicitiis accensam depulit. igitur C alterum triumphum pater in Capitolium, alterum filia in aedem Vestae duxit.Et a Suetonio in Tiberio, Etiam virsio vestalis Claudia fratrem inium populi triumphatem ascenso simul curru usque in Capitoliu prosequuta
est, ne vetare aut interdicere fas cuiquam tribunorum esset. Et a Cicerone in Coeliana,Non virgo illa vestalis Claudia, quae patrem complexa triumphantem ab imimico tribuno pl. de curru detrahi pasci non est. Et a Macrobio tib , Ap. Claudius vir triumphalis usque ad senectutem salius fuit. Hic autem est sextus tri-m umphus ex iis quos a Claudiis patriciis actos scripsi V suetonius.
ivere gesto cum Viria ct cum Celtibem.
Eodem anno in Lusitania quantum ex mendos Appiani liistoria comici in tanta rerum vetustate pintest Quinctio quodam praetore res cum Viriatoge' sta est. Viriatus primum ab eo pulsus in Aphrodisum se recepit. deinde eruptione in Quinctium facta, mul tis ex eius militibus occisis signa dii etia aliquot a mili
478쪽
e ue intra vallum compulsis, ac praesidio Romano- Arum Utica depulso,agros Bastetanorum effuse populatus est, Quinctio ipso metu atque inscitia Cor uuae se statiuis medio autumno tenente. Idem Viriatus, quum priore anno a Q abio victus rebus suis dissidere cc pisset, bellum in Celtiberia, in qua post res a Lucullo gestas summum otium fuerat, Areu accibus, Tithis ac Bellis ad arma solicitatis, excitauit. Ea caussa fecit vi Celtiberia prouincia QMetelio consuli sit decreta.cuius res gestae apud Appianum interciderunt. illud tantum extat, Vaccaeos summa celerit. ate ab eo subactos Bes.. scriptore tia libri De viris illustribus Arbachos ab eo consule domitos prodidit. Sed quoniam ille rem etiam pro consule gessit,quae ab eo in Celtiberia gesta
inuenerimus, in insequentem annum reiicimus.
DE COS. AN. DCXI. Consules Cassiodorus suggerit L. Metellum, Maximum: fasti Siculi Metellum & Maximum Orosius L Caecilium Metellum, a Fabium Maximum Serui stianum: fragmenta item Capit'lina CALvvM & sp RVILIANvΜ. Hic Seruilianus staterest germanus in CSeruilii Caepionis biennio pbst consulis, auctore A plano, adoptiui Fabii AE miliani. ambo enim a Fabio Maximo verrucossi filio adoptati fuerunt, alter ex gente .Emilia, alter ex Seruilia. L. Metellus frater est Metelli Macedonici, ut tradit Valerius De testibus. l abio Viriatus euenit. De censor, hoe bona LVII. Eodem anno P. Asticanus amilianus deiecto Ap. Claudio Pulchro competitore, censer cum L. Mummio Achaico factus eii. Insignis haec maxime censura Dest, quippe Graecorum Latinorumque annalium m numentis plurimis ad posteritatis memoriam comme- data. Scipionem tradit Gellius orationem pro rostris censorem dixisse, qua populum hortatus .est ad mores maiorum suorum imitandos. Eundem etiam multos ignominia notas e constat. nam iuueni cuidam equum
auctore Plutarcho ademit quia quum oppi parE hil
rem in modum epularetur eo tempore quo Carthago
479쪽
A oppugnabatur, libum urbis Carthaginis instar sodaliabus diripiendum dedisset. cuius notae caussam quunt quaereret adolescens, Quia me inquit Scipio in cxpugnanda Carthagine anteucriisti. an ilicaute Claudius Asellus fuerit, parum compertii habeo. Illud certὰ tradit Cicero lib. 1 De oratore, Claudio Asello equum a Scipione fuisse ademptum, eundemq; in aerarios a Scia
pione fuisse relatum,sed a L. Mummio statim ex aer riis esse exemptum. idem tribu alium moui qui quum esset patris Paulli in Macedonia centurio, in proelio noB assuerata Quum autem ille se custodiae caussa in castris remansisse dixeret,quaereretque a Scipione cur notaretur, Quia non amo inquit nimium diligentis. Iam verb quum in equitum censu recognoscendo C. Licinius Sacerdos citat' prodiisset, clara voce ita ut omnis concio audiret dixit se scire illuni verbis conceptis p rerasse. itaque siquis contra dicere vellet, usurum esse
eum testimonio suo. nemine contradicente Traduc equum inquit sacerdos, ne ego in te videar accusit ris simul ac testis & censoris ac iudinis partes egisse. C Quum autem M. Fulvius censer pilas pontis ante in Tiberim locasset, Scipio & Mummius cen res iis pi lis sornices imponendos curarunt. Lustrii ab utro conditum sit incertum diuersi auctores faciunt. Valerius lib. , a Scipione conditum significat, his verbis, Africanus posterior quum censor lustrum conderet, & insolito sacrificio scriba ex publicis tabulis solenni eius
precationis carmine praeiret, quo dii immortales, ut populi R. res mcliores amplioreique facerent, rogabantur, Satis inqiiit bonae ac magnae sunt. Itaque precorvi cas perpetuo incolumes seruent. ac protinus in P blicis tabulis in hunc modum emendari ius it. qua vo torum vcrecundia deinceps censores in condendis ii stris, s sunt. at Cicero a L. Mummio conditum n tat his verbis in secundo De oratore, A sello Africanus
obiicienti lustrum illud infelix, Noli inquit mirataiS enim qui te ex aerariis exemit, lustrum condidit, &taurum inaniolauit. Qua de re sic etiam Lucilius apud Gellium libro quarto,
480쪽
Se rade magno improbus obi, Antiam IM, Lustrum ista censore misium infelixque fuisse. Hoc lustrum Luii a Mummio coditum, censa civium capita c. CCC xxv III millia CCC xiii facilὸ ex fragmento Capitolinae huius censurae, & Epitoma Li Iri gnosci potest. Fuisse autem summam inter hos censeres discordiam id esse potest argumento, & quod Scipio in dedicatione aedis Herculis quum epulum splendide ac magnifice apparauisset, amicos inuitauit omnes Praeter Mummium,& quod Mummii segnitiem notas, pro rostris dixit se ex maiestate rei p. omnia fuisse gesturum, si Quirites sibi collegam vel dedissent vel no dedissent. Haec ex Plutarcho sere collecta sunt in Politicis,in Apophthegmatis & in Paullo, Valerii lib.6 & , Gellii lib. 2, ,s & , Cicerone in Bruto, in et De or tore,& pro Cluentio. Gellius etiam lib. 16 omnes Africani honores paucis complexus est ita, P. Scipio Pauruli F. & bis consili fuit, & triumphauit,& censura functus est,& collega in censura L.Μum niti fuit. qui tituli vetere etiam epigrammatς, quod Rotnae esse dicitur,
continentur,ita, i P. CORNELIVs P AvLLI F. fCIPIO AEMILIANvs Cos II. CENSOR AUGUR. TRIvMPHAVIT.
De regesta cum Pseudopes Hriato O Celtiber . Hoc anno in Macedonia quae a Metello praetore ante pacata fuerat, nouum bellum coortu est, pseud Ierseo quoda siue Pseudophilippo altero auctore. quo e bello sic scriptum inuenio apud Eutropiu, Iterum in Macedonia Pseudoperseus qui se Persei filium esse Iferebat, collectis seruis rebellauit: A quum x v II millia armatorum haberet , a Trebellio quaestore superatus est. His diebus androgynus Romae visus iussu aruspiacum in mare mersus. haec ille. androgynum autem his consulibus visum tradit obsequens.In Epitoma etiam Loi sub A p. Claudii consulis mentionem ita
est, Alter Pseudophilippus in Macedonia a L. Trebellio quaestore cum exercitu caesus est. Quam vi-