Lilii Gregorii Gyraldi De annis et mensibus, caeterisque temporum partibus, difficili hactenus & impedita materia, dissertatio facilis & expedita. Eiusdem Calendarium & Romanum & Graecum, gentis utrusque solennia, ac rerum insigniter gestarum tempora

발행: 1541년

분량: 237페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

131쪽

is LILII GREG. GYRALDrlatione. Decima uero dies,expiationis est celebritas,quado scilicet deus ignouit populo

Hebraeo uituli idololatria. N V .aute dies se stum est scenopegiae, id est, tabernaculi, per septem dies. XXI I. eiusdem mensis festu est coetus 8c collectae,in quo colligebant pecuniae pro sacrificiis. Item tertia die Godoliae

ieiuniis. In V III. mense nullum peculiare est festum. In nono,N X V .festum celebrat Encaeniorii. In decimo mense, Ieiuniit quo Nabuchodonosor urbem obsedir,decima mensis. In undecimo mense nullum habetur se stum. In duodecimo ieiunium Hester sortis uel urn die X V. Lege historiam Hester. Et .

hucusque de Hebraeis & Chaldaeis dc Baby. Aia incirsurra Ioniis sit dictu. Nunc addam&Arabum,

unom annus γ' Sarracenora menses. Annum hi habent menses. C C C LI III .dierum, praeter intercalarios,qui in XXX. eorum annis XI .sunt& LV.di

rum,& rursus redeunt ad primu ordine. Habent uero meses triginta dierit sex,& X X i κalteros sex, qui alternis succedur. Et qui XX π.sunt dierit, perfecti ab eis menses dicunt: qui XXIX. imperfecti. Incipitit aut annuabnmuharamo,hoc est, Septcbri,qui est X X Ndierit,d perfectus. Ab eo secudus est Saphari qui X X I X .est dierit,&imperfectus:qui anni dies sunt LIX. Tertius est Rabe primus, qui π XX. dierum est, & perfectus, Sanni sunt dies LXX Nix . Quartus Rabe secundus

tata I S,

132쪽

NXiX . dies habet, dc impersectus est, & an ni dies perficit c XV m. Quintus mensis est Gemedi primus,qui XXX. dies habet, &perfectus est,&anni dies complet CXLVIII. Sextus est Gemedi secundus,XXIX. dierum

est, & imperfectus ,δc anni dies constituit

CLXX VII. Septimus mensis est Rage, quita XX. dieru est, et perfectus, anni uero dies C c V II .coficit. Octauus mensis estSahaberi, qui est XXIX. dierum, imperfectus, dc anni dies c c N X X V I . perficit. Non us Ramadan NXX. dierum est, & perlaetiis, & anni dies CCLX UI .exigit. Decimus mensis est Saues, qui XXI X. est dierum, imperfectus, dc anni dies complet c c X c V. Undecimus mesis est Dulchida XXX. dier5,perfectus, anni dies C c C X X V. explet. Duodecimus Dulcheyamensis est,& XXIX. dies haber, Simperfectus est,& totius anni numera conficit hoc est,c c c L IIII. Porro nec illud ignorandum est, primam horam nascentis luias mensis eorum initium haberi. Postqua in haec barbara diuertimus ,.cur non & Persarii menses,& uocabula, num rumo dierum subiungimus Eorum quidem annus C C c dc L κ . dies continet, Sca Septembri sumit exordia. Singuli menses

NXX. sunt diera. Primus estPhordimechus Secundus Ardaimechus. Tertius Cardaim echus. Quartus Zirmechus. Quintus Maris

Perseris mensis, uocabula dieri

num rus.

133쪽

daynus. Sextus Sarembenaechus. Septimus Maheramechus . Octauus Ebeia mechus. Nonus Idramechus. Decimus DI mechus.. Vndecimus Belimemechus. Duodecimus Arsirdamechus. Inhrum meu Indorum uero mensium M annorum rases Crannus. rionem hanc Q Curtius prodidit: Menses, inquir, in quinos denos descripserunt dies. Anni plena spacia seruantur, lunae cursu norant tempora, non ut plerim cum orbem si diis impleuit,sed csi se curuare coepit in cor nua: Sidcirco breuiores habent menses,qui spacium eorum ad hunc lunae modum diri gunt. Haec Curtius. At Bedas ita de Indis: Apud Indos, inquit, ubi est alia coeli facies, alii sunt ortus sidersi, binas aestates in anno binas P messes habere perhibent, media in ter illos hyeme Etesiarum flatu, nostra uero brumali eues ibi auras, & mare nauigabile narrant. Traduntur de his fermer similia hoc demum tempore a Lusitanis nautis, dc qui in nouum, ut dicunt, orbem nauigant. Sand par etiam est credere S alias nationes, alia Shabuisse,&nunc habere mensium Voca bula. Scribit enim Strabo lib. xij. a Pharnace rege mensem denominatu, cui de templum costructu fuit in Ponticis regionibus. Idem dc Arcaei mensis sacerdoti si comemorat, his

Idem dcmen sis Cari templum ait magna ue

134쪽

neratione cultum apud Laodiceam &Caruros populos. Scribunt in Nemeon Pindari expositores,apud Aeginetas Delphiniit spollinem cultum, Sab eo Delphinium mensem cognominatu, in quo Hydrophoria ludi celebrabatur. Ex recitatis his colligimus sacros etiam fuisse menses aliquos. Atq; hactenus de uaria mensiti appellatione, nunc de mensium diuisione subiungam. Menses, ut a nostris incipiamus, in tres Mensium partes diuiduntur in Calendas, Nonas, δc diuisio. Idus: idq; lunae ratione fieri autor est Plutarchus: nam singulis mensib. omnino tres tu nae mutationes init. Prima cum penitus occultatur,soli cogressa. Dein cum solis radiosae lumen elapsa ab occasu incipit apparere. Postremo cum solaribus radi js illustrata, plenilunium efficit. Haec quidem dc alia Plutarchus in causis. Sed alia est exquisitior lunae Linaedi diuisio quae etsi huic rei parum cogruit, co- usio. gnitioni tamen no indigna est. Est ergo qup

σέ , ,hoc est,cornicularis, diuidua, gibberosa,& plena,quae a Pindaro in Olymp. διλιuuio dicitur. Sed Nab hac mutationi Graeci lunam nuncupata uolur, quod in una figura nunquam permaneat hoc est, ut illi scribui, uu υ - σχον - μινειν. Alii quod minuatur παρὰ μωzau, quod Socrati placet apud Platonem:nam dc interdum

135쪽

νre dicitur. Alii παρα τὸ μ su μειIo, de per syncopen in mensem uocant. Quare uero πιλί dicatur Zc o in rure, in Cratylo Plato docer. Porro plenilunium magna superstitione antiquis colebatur, unde & prouerbium ἐντ' πανσύλί-ω, de cunctantibus & procrastinantibus. Scribit Plutarchus 3c mulieres partu facilius in plenilunio leuari. Lucianus in libello de astrologia, Lycurgum ait Lacedae montis legem tulisse,in plenilunio ne praelita inirent. Sed liaec fere praeter institurum, aclnostra redeo. Primus igitur mensis dies a nostris calendae dicuntur, dc Iunoni sacer erasi ut Festus ait,& in Fastis canit Ouidius:

Vendicat Ausonias Iunonis cura calendas.

Et ideo ut Varro docet, Lauretes Iunonem appellabant calendare. Plutarchus in quae stionibus, mensem quidem Iunoni sacrum, annu autem Ioui,suis quibusda argumentis affirmat. Sed nomodo a Romanis calendor colebantur, sed & numeniae a Graecis 8c Hebrae:s, ut Isidorus obseruat. Dicuntur uero Caiandae calendae πω τὸ καλῶ, quod est uoco, uel potius quod antiqui, ut in primo de Vitis p trum ait Varro, calendis calabatur,id est, uocabantur: etsi aliter perperam apud Nonia legitur. Nam priscis temporibus antequam

fasti a Cn. Flauio scriba inuitis patribus in omnium notitiam proderentur, Potifici minori haec prouin cia delegabatur, ut nous lunat

136쪽

nae prima obseruaret aspectum,uisam pregis acrorum nunciaret: iram sacrificio a rege et minore pontifice celebrato, idem Pontifex calabar, id est, uocabar in Capitoliu plebem iuxta curia Calabram, Sc quot numero dies a calendis ad nonas superesserat,pronunciabat: dc quintanas quidem dicto quinquies

uerbo, Cato Iuno nouella: 8c septimanas easdem,repetito septies eode uerbo Cato Iuno nouella,ut ait Varro: atq; ideo, quod eo die calarentur, calendς nuncupatae,& curia ipsa Calabra locus nucupatus ubi id fiereti Plutarctius tamen in quaest. no a uerbo calendas ait uocatas, sed a particula latinaqus est clam,quod tum luna clam esset,id est lateat: qua in re dc Theodorus Gaza est eum secutus. Saner idem Plutarctius in libello, qd non oporteat foenerari: Numeniae uel calendar,tametsi dies sacratissimi existun tin elan di tamen & execrandi ab usurariis redduntur Sc. Sed quod usurae calendis &sia noua luna persoluerentur,& poctae innuunt, ut

Aristophanes 8c Hesiodus, & noster Hora

tius. Porro cum Greci calendis carerent, Augustus Caesar cum mutuum nunquam reddituros significare uellet, ad calendas gra cas soluturos dicere solitus erat, ut tradit

Suetonius, id quod*post ad alia prouerbii

loco usurpat si est. Atq; de caledis hactenus. Nonae nulli deo dicatae sacrae ue fuere,ita

137쪽

in Fastis canente poeta: Nonarii tuteladeo caret. Diet uero Nons,quod Haesset luna, hoc est,noua. Sedenim nostra Nonas dictas uolunt quasi nouae initium obferuationis,

quod scilicet post uisam nouam lunam Nonae ipsae pronunciarentur. Et ideo qui deniminor pontifex dierum numerii qui ad Nonas superessent calando prodebat, qd post nouam lunam oportebat Nonarum die populares qui in agris essent ad urbem con ve

re,accepturos feriarum causas a rege sacrorum,ut quid eo mense faciendu es et scirent.

Alii ut Varro scribit, Nonas distas arbitranrur, quod a Nonis noue dies essent ad Idus SedTuscos tamen legimus Nonas plures habuisse: nono etenim quoq; die Tusci regem suum salutabant,&de propriis negociis co-sulebant.Et de Nonis hactenus.lius. Iduum porro nome ab iisdem Tuscis a ceptum quoq; legimus. Dis enim,ut Macrobius: ut Varro, Itus illi dicebant. Ιtum uero Iouis fiduciam interpretabantumquam Opinionem paru receptam uideo. Alii a uiden do derivant,quod eo die plenior luna uid ri soleat, απὸ τῶ Dicty, quod uidere significat: Mel aso τιμ quod plenam speciem luna do imonstret: quam sententiam Plutarchus se quitur. Sunt etia qui existiment Idus ab ove

Iduli uocitaras, quae omnibus Idibus apud Hetruscos a flamine immolabat. Istius cerid

138쪽

Idulis &Festus et Macrobius meminere: ip sitamen Macrobio magis placer, quod idus ab iduando uerbo deducantur. Est autem Iduare apud Hetruscos idem quod diuide re is enim dies mensem diuidere uidetur: unde dc uidua mulier dicitur, quasi a uiro diuisa. Idus quidem omnes Ioui dicatae fuere ut calendae Iunoni, ut diximus. Hinc poeta

to Fastis:

Idibus alba Ioui grandior agna cadit. Quot uero dies, quot Nonas Sc Idus quili het mesis habear, etsi planius post dicemus,lioc loco tamen inconditos hos uersus pro canone adscribam: a Ter denos September habet, totidem p Novcmber, Iulius, Aprilis reliquis superadditur unus. Sit usi bissextus,vicenos Februus octo. Prima dies niensis citius p es dicta calendae.

Sex mius nonas, October,Iulius . Mars: Qualiser at reliqui. tenet Idus quilibet otio. Inde dies alios omneis dic esse calendas, Qui is retro numerans dices amense sequenti.

Atque lisc quidem de Latinorum mensium

diuisione: nunc Zc Graecorum addamus. Graeci utique alio modo suos menses di, uidunt: quaquam enim dc ipsi in tres partes distribuant, non nostro tamen more. Nam cum luna sequant, messem in tres decades diducunt, Sprima quidem appellant mensem consistentem : secundam uero, ad decem,

139쪽

H4 LILII GREG. G YRALDIties medium: tertiam, deficientem uel terminantem Sic enim illi,salio μαμ ε ,Sc ἐπι κ

μί o.Has quidem tres mensis partes Philo chorus 8c Proclus Μinervae sacratas fuisse prodiderunt. Prima mensis dies dicitur his

nominibus, νω ta,vel νε--α,uel ἱερ-LA,a nostris noviluniu et calendae.Secunda uero dies usq; ad decima,a numero nuncupatur, is ins addito,utMiamine Decima autem λ μ dicitur. Vndecima quidem dies

NIX.diem addito numero dicitur: ipsa uero decimanona ἔννα- Ino δεκα, uel εν - χἡ δεκατου dieta est. Tum sequitur tertia decas, id est,uigesima dies, quae εικος. dicitur uel εικα postquam sequitur XXI .dies, quae προ- ἐπήεικαδε uel δεκαπι φθίνοντ . Qui modus numerandi in Solonem philosophum refertur a quibusdam,qui ut luna sensim minuitur, ita et numerii desinentis mensis minuebat. Vnde et Μacrobius cum de antiquorum Lati norum numerandi consuetudine ageret: Latii, inquit, ueteres in cole,quia nihil iam tum

discere ab Aegyptiis licebar, ad quos nullus

illis comeatus patebat, more Grsciae in mentsium numerandis diebus secuti sunt, ut re trouersum cedente numero, ab augmento in diminutionem computatio resoluta demneret: ita enim nos decimii diem einde no num

140쪽

DE ANNIs ST HENS IB. LIB. Iasmim,et postea octauu dicimus, ut Athenienses λγχοατην εἶνeν-- ι Loor soliti sunt

dicere. et reliqua,id quod videmus obseruari ab Aristophane in Nubib. Et ut propositano deseram, numerant Graeci utrossi modo, ut dicebamus, usq; ad XXIX. diem mensis,

tur. Porro trigesimus dies sιακar,uel Minim νεα ab Atticis uocatur, hoc est,uetus & no-Ma,scilicet luna. Verii ab hoc numeradi modo nonihil euariar Pollux. In hac autem et oti μεα exactiones debitorii et usurarum fiori solebant,ut ante docuimus. Nec illud praetereundii, hac eadem die, ἔ- uidelicet ψantiquitus ΣπN. prstereuntis mensis diem dc sequentis primam uocitata fuisse,hoc est,

tempus illud quo delitescit luna,quod Latiani tum silentem lunam, tum intermestrem, tum interluniit, uel intermensem, uel inter menstruum dc coitum lunae dixere. Graeci astrologi πι--ν uocant,ut Ptolemaeus, alii.

Varro Intermensis quidem dictus,quod putabant inter prioris mensis senescentis diem S nouam lunam esse diem, quem diligentius Attici ἔνην κὰ νέαν appellariit, ab eo quod ea die potest uideri extrema deprima luna.

Gaza: Cum, inquit, hoc tempore exoleveritur ad lunae rationem menses dirigantur,nihil nos prohibet dicere ultima mensis diembm,cum primam ν & novilunium dic

SEARCH

MENU NAVIGATION