장음표시 사용
231쪽
E chalybe etiam caput fecit integro opere , quod dedit Ill. Nicolao Panciaticho. Caelandi scalpendique a te peritissimus non pauca simulacra parva ex aere &argento persecit , inter quae laudatur Simulacrum a genteum cubitale S. Francisci de Ρaula, quod Florentiae in eius ara festis diebus exponitur , donarium ex voto Cl. Senatoris Ioseph Ginorii , cuius basim sacris emblematis eius praeceptor Soldanius ornavit. Marm reas protomas labefactatas affabre instauravit . Aereum Symplegma, S equestrem statuam, iubente Ioanne G sione Magno Etruriae Duce, fecit, quam Carolo Bombonio Regio Hispaniarum Infanti dono dedit. Prot mas multas tum ex aere , tum plastico opere emnxit exemplis longe simillimas . Lipsanothecam ex laminis argenteis miro opere , pulcherrimisque caelaturis & o namentis persecit ; itemque Horologium Solare, unive so orbi aptissimum , iuxta exemplar , quod a Cl. Benedicto Brescianio Mathematico Florentino acceperat , sed, eo monente, amplioris magnitudinis secit. Inter complura numismata, quae absolvit, profecto elefanti Lsin a, ea numerantur, atque praecellunt persecta in honorem Friderici Augusti Electoris Saxoniae , itemque Clementissimi nostri Magni Ducis Etruriae Francisci Caesaris Imperatoris Augusti , cuius aversa pars exhibet in eius adventu triumphalem arcum a Florentinis erectum, quod adhuc extat ἱ & Augustissimae eius C niugis Theresiae alterum pereximium numisma , ne quid dicam de ceteris, ac praecipue de duobus numisismatis maximi moduli , in quibus emgiem patrui sui Clar. Antonii Mariae Biscionii, & diversa emblemata
pulcherrima expressit. Monetarum aurearum & argentearum formas cudit , in quo munere adhuc excellit.
232쪽
GL IPTO GRAPHICA. Mi Sed ne quid ad eius laudes desit, hac ipsa tempestate ,
Gemmis scalpendis incidendisque dat operam i in qu libet dissicili opere securus perpetuae laudis , atque existimationis , quum agat annum aetatis suae circiter quinquagesimum sextum . Eius frater Antonius Philippus , eius curae & tutelae relictis non paucis filiis, repentino morbo raptus est, elapso superiore anno.
De Romam Glysiographisa Selata , qui in ea, restitutis Artibus, floruerint Gemmissi Scalptores indieantur. SCriptorum incuria, nescio quo fato, nobis haud nota sunt in Romana Schola Glyptographicae Artis
initia . Fateor in Vitis Romanorum Pontificum, qui saeculum decimum quartum praecessere , frequenter T censeri, ac memorari Gemmas, quibus ornabantur S cra Altaria, Cruces, Sanctorum Imagines, vela, & Ω-crae Vestes, quae in solemnioribus sestis, & pompis adhibebantur ; verum eas puras fuisse liquet ; vel si his aliquae sculpturis ornatae intermixtae sunt , antiquo quidem aevo eas caelatas fuisse constat , quod iam mssensum est in Uol. III. mearum S Alarum, in quo de Cruce gemmata, mitrisque Pontificum pretiosis pertractatum est. Sunt nonnulli, qui censent Gemmariorum opificia Romae florere coepisse sedente MARTINO V. Pontifice Maximo , sed, ut ante monuimus, hi nec Auctorum synchronorum adserunt testimonia; neque ce tis argumentis , aut saltem idoneis coniecturis , utuntur . Constat eumdem Pontificem Florentia Romam ad-Ε e e civisse
233쪽
eivisse Victorem Pisanum Veronensem, in cudendis tum suis, tum aliorum Principum numismatis ea aetate praestantem. Magnum de Romanis Lithographis silentium in Historia eorum temporum occurrit in Summis Ecclesiae Hierarchis qui eidem successerunt, atque etiam
in Vita NICOLM U. qui litterarum studia in pristinam dignitatem , decus , dc cultum , adsidua cura &maximis silmtibus , restituit 3 qui etiam, VAsARIo teste, egregios Artifices ad ornandam aeternam Urbem, S sacras aedes adcivit, atque humanissime complexus est . Tanti nominis gloria divino consilio servata est PAULO II. Veneto, Pontifici Maximo ac magnificentissimo, quo favente Ars Glyptographica caput extulit,
de quodammodo reVixit , nam , ut antea monuimus ,
servatur iri Florentino Cimeliarchio Sarda, gemma insignis magnitudinis, quae eius imaginem praeseri, cum Regno, & Pontificalibus indumentis operosissimam, quae ab egregio opifice Gemmario nobis adhuc ignoto in- scalpta est anno CID. CCCC. LXXV. quo sacrum Iubileum indixit. Florentina Schola Glyptographica a Magnifico Laurentio Medice fundata circa annum CID. CCCC. LXVI. iam nonum originis ac nativitatis suae annum tunc numerabat . Nolo , ne Florentinis ingeniis
nimis addit fus videar, suspicari, aliquem e Schola Laurentiana sorsitan hanc Gemmam cum imagine P Α LI II. caelasse ; suspicio tamen haud absurda, & incredibilis est , quum eadem Gemma , cum aliis pluriamis pretiosis lapillis, iterum ad Laurentium pervenerit, quam ipse suis sumtibus sibi comparavit . Memoratur in Vita t eiusdem PAULI II. accuratissime edita a
234쪽
GLYPTO GRAPHICA. Gliique etiam perraris observationibus , S Vindiciis con-
. tra Platinam exornata a Sapientissimo S. R. E. Cardinali Bibliothecario Angelo Maria Quirinio , Brixiensis
Ecclesiae Pontifice vigilantissimo, Litteratorum Parente doctissimo, Paulum Iordanum eius Artificem fuisse, qui gemmas auro coronabat 3 sed de eius peritia in pretiosis lapillis scalpendis non constat . Auguror regnante IULIO II. Ρ. M. Glyptographicen Romae florere maioribus viribus coepisse; praesertim cum ad eam adcessisset, mortuo Laurentio Medice, Petrus Maria Pi- sciensis, qui, eo auspice, in Gemmis caelandis in Fl rentina Schola mirifice excelluit ; qui facile abeundi
occasionem tunc adripuit, quum ea tempestate, nempe anno CID. ID. V. Florentia fame maxima laboraret ;
audivissetque ab eodem providentissimo Principe Romam seditionibus fameque liberatam filisse L Hic eximius Artifex Gemmarius, qui neminem sibi parem tunc habebat in imitandis antiquis Graecorum operibus, R . manae Scholae Glyptographicae Vires, dignitatem, ae. nobilitatem dedit, & facile etiam regnante LEONE X. ampliora ac firmiora iecit fundamenta, sibique similes
. alumnos educavit. Audiendus risARius , qui haec pamca de tanto viro memorat et fi Accrebia pol in magis glore eccellaneta quest' Arte net Pontificato di Papa o Leone Decimo , pex la virtu e opere di Piermaria is da Pestia , che fu grandissimo imitatore delle coseis antiche: & gli su concorrente Michelino, che valsese non meno di tui nelle cose piccole & grandi, & suis tenuio un gragioso Maestro: Costoro Mersono Ia via quest
Miseiacae ι-- a ,---s Sanctissum mi is Vm iis a mis mi nam, a que obtrectatores . Homae Μ CAL. quod opus miro ardore & celeritate Pontificiorum tamitiorum tempore perfixit & edidit.
235쪽
se a quest' Arte tanto dissicile ; poiche intagitando in ca-o vo, cli' e proprio un lavorare at buto, dacche nonis serve ad altro, che la cera per Occhiali a vedere diis mano in mano quel che si fa ; ridussonia sinat men
is rei facemno tante bell' Opere, che noi faremo mem se ria M. Habes hic cunabula, conatus, progressus , Sabsolutiora huius mirandae Artis Glyptographicae imcrementa , quae divinis tot opificum ingeniis aequa lamce tribuenda sunt.
PETRUS MARIA Pisti ensis, & MICHELINUS
Romanae Scholae Glyptographicae primi praestantiores Auctores, Saec. XV.&XVI. Utinam VAsARIUs patriam MicMELivi nobis indicacset , ut summis laudibus eam celebraremus, quae exi. mium Gemmarum Scalptorem protulit, qui tam fulgenti face aliis praeluxit, ut Valde proficerent, atque a terno nomine in opificiis sculpendorum lapillorum commendarentur l Is longe, ni fallor, alius ab altero Opifice Gemmario, adsimilis nominis , nempe MICHELE To, quem laudat , ut mox dicam, BENVENUTUs CEL-L1Nius, qui senex Romam advenit facile, ut arbitror, regnante CLEMENTE VII. P. M. De PETRO MAR1APiseiensi iam nonnulla adnotavimus, agentes de Sch la Glyptographica Florentina. Heic solum nomen, eumque in condenda Romana Schola inter principes Scal ptores numerandum, memorasse sussiciat. MAMDisitigod by Cooste
236쪽
Parmenses, Saec. XVI. MAχM1TAE Patris nomen silentio praeterit VAsARIus , qui eum multa laude celebrat , atque inter egregios Glyptographicae Artis instauratores recenset. Floruit in principio Saeculi XUI. Glyptographicen docuit filium suum ALors IuΜ, qui eum longe superavit. Romae, ubi diuturnam moram fecit, ad egregia opera in lucem proferenda excitatus est liberalitate & honorificentissimo
hospitio Amplissimi Cardinalis Salviati. Eius iussu adornandam pulcherrimam arculam , sive thecam argenteam , mira arte inscalpsit quatuor crystallinos orbes,
quos elegantissimis historiis locupletavit ; quae theca postmodum Illustrissimae Dominae Heleonorae de T leto Cosmi Ducis Florentinorum Coniugi dono data est. In exprimendis antiquis operibus, praesertim in rarissimis numis antiquis repetendis cudendisque, novo suo mirabili opificio excelluit maxime, ingentemque pecu niam sibi comparavit. Eodem studio, eXquisitaque a te usus est in Gemmis anaglyptico opere caelandis ; idque unum artis callentissimus , ac patientiae & solertiae studiosissimus potissimum praestare satagebat , ut antiquorum imagines, quas scalpebat, prisca prototypa peraccurate reserrent , & sui opificii dignitas , decus , animi vigor, studium , ac diligentia eminerent. Inter haec laudat risAstius Socratis imaginem ab eo praestantissime exscalptam in lapillo exstanti opere. His adde persimili opificio expressam imaginem Achati Oriem tali Commodi Antonini , Herculis specie, tecto capite Nemaei leonis pelle, quam nuper inlustravimus in Dactyliotheca Zanutiana Tab. XXV. In alio lapide adsi-- . F fi mili
237쪽
mili in eodem opere adlato Tab. LXXV. integro extisti opere exscalpsit imaginem illustris ea aetate semi nae, sive matronae, cuius capiti Gratias omnes Vene resque circumfudit , quae exempla, licet pauca , sunficiunt, ut eum inter famosos sui temporis Gemmarios Artifices praestantissimum, omnique laude dignum praeis
IOANNES MARIA Mantuanus, IACOBUS ΤΑ-GLIACARNE Ianuensis, LEON ARDUS
Mediolanensis, Saec. XVI. Quum ingenuae Artes Fautorum munificentia, & cura maxime vigeant , atque efflorescant ; nil mirum si LEONE X. potissimum regnante eximia praestantiumvirorum ingenia eius praesidiis & favore ita excitata sunt, ut omnem laudem tum in litteris, tum in artibus sint consecuta , quae eas ad pristinum decus , dignitatem , S gloriam pro viribus inter se de tanto h
nore certantes revocarunt ac restituerunt. Praeter meis
moratos Gemmarum egregios Scalptores, qui Glypt graphicen in Romana Schola docuerunt, celebrati sunt hi tres Lithographi IOANNEs MARIA Mantuanus , ΙΑ-COBUs , aliter TAGLIACARNE , & LEONARDus Mediolanensis , qui synchroni fuere ; quorum nomina ignoraremus, si Cammillus Leonardus in suo Deeuli Lapidum 1 non memorasset, de suo aevo multa laude in gemmarum sculptura celebratos nobis non indicasset, ut adn tat Auctor Dissertationis Glyptographicae in priscis m numentis scrutandis inlustrandisque accuratissimus . a Hos igitur Gemmarios opifices simul laudare voluimus,
238쪽
quos aetas, S studia mutuo foedere coniunxerunt. Lamdat UAsARIus sculpturis celebrem LEONARDUM Medi
lathensem, i quem alii videant si idem sit ac Gema marius iste Artifex superius memoratus, quod haud improbabile crediderim.
SEVERUS, sive, ut alii volunt, SILVESTER
Ravennas, Saec. XVI. Inter Artifices clari nominis, & multae famae, qui Ravennatum gloriam auXerunt, memorandus est SEv RUs , quem alii, ut arbitror melius, SILVEsTRUΜ R Vennatem nominant, χ qui Saeculo XVI. floruit . Pulcherrimum elogium consecutus est a PoΜPONIO GAu-RICO, eiusque amicis summis viris, qui ita eum extollit. 3 is Severum Ravennatem ideo ad extremum di- ,, stuli, ut plenius laudarem; qui finiror J ad me ho
is die cur non venerit. Is quidem mihi videtur Stat -- riae numeros omneis adimplere, Sculptor, Scalptor, is Caelator, Desector, Plastes Pictorque egregius. Nam is si me heic nunc rogaretis, qualem Sculptorem velim,ri talem nempe ipsum velim , qualem , modo litteraeis adessent , Severum esse novimus . Post huiusmodi elogium haec subdit Q. Vicro ius is Quare Gemis marium etiam Caelatorem fuisse suspicari licet; necis immerito aliis eiusdem artificii peritis adnumerari de-- here . Ni meus me fallit animus, quum POMPONIUs GAURICUs eidem coaevus eum non solum Sculptorem, sed& Scalptorem appellet; ad Gemmarum opificium id re
239쪽
ferendum, neque hanc ei laudem denegandam cred1d
CARADOSSUS Mediolanensis, & DONNINUS Paris
mensis eius discipulus, Saec. XVI. Exploratum est BENvΕNUTI CELLINii testimonio, C RADossuΜ Mediolanensem Romae, regnante praesertim CLEMENTE VII. P. M. in imaginmus auro & aere in numismatis immenso opere exhibendis, in gemmis compingendis , & in picturis encausticis , omnes tum aetatis 1uae opifices, tum etiam veteres superasse 3 nam primum , consectis e cera prototypis exemplaribus , tam accurato diuturnoque studio omnia ad exquisitissis mam elegantiam perficiebat , ut pauci eius cunctati nem S moram ferrent i, inter quos Hispanus ille nobilis vir memoratur, qui morae impatiens, ut in numismate expressum suum vultum ab eo obtineret, ira percitus ei dixit: Sennor Caraduolse, porque mn me aeabais mi dulta P Qua adpellatione cum ipse valde gloriaretur, obscurato eius nomine & cognomine, quae adhuc ignota sunt, ex tunc G Dossus ab omnibus dictus est . MARIETTUS eius cognomentum genti litium memoravit ilrippa. BENvENUTus CELLINius in laudandis sibi coeta. neis Artificibus, qui praecipue in Auraria arte emineis bant , parcus est ; sed in laudando CARADosso, quem Romae praeceptorem habuit , effusus maxime, & iure quidem ac merito est. POMPONI Us GAURICUs Neapolitanus post anxiquoa Gemmarum Scalptores omnium Ionge praestantissimos , Pyrgotelem , Apollonidem , Cr nium, Dioscoridem, & M. Canuleium Zosimum Liberutinae conditionis , qui Clodiana caelatura Romae omne eviςit, & CARApossvM Mediolanensem mox laudat
240쪽
inter recentiores , qui sua aetate virebant magni nominis Artifices; sed in editis exemplaribus typothetarum incuria pro Caradospus, scriptum est Pharad . Floruit Romae sub Iulio praesertim II. Pontifice Maximo, quem
inter Gemmarum scalptores recenset clarus Autor of
fertationis Gl tographicae r , & Ticinensem scribit, quum
ex CELLINIO tum in ejus Vita , tum in Tractatu de Arte Auraria constet Mediolanensem fuisse a . Iisdem auctoritatibus fultus & PET Us MARIETTUs eum inter praestantissimos Gemmarios Opifices recensuit, & ver simile est & in Glyptographica excelluisse. Tanto praeceptore dignus habitus est DoNNINus Patamen sis, quem laudat idem CELLINius 3 . Post Caradossum, Franciscum Furnium Bononiensem Iaudat idem PoMpouius GAusticus Aurificem, S hunc propter egregia opera insignem.
MICHAEL cognomento MICHEL TUS .
patria forsitan Florentinus, Saec. XVI. Inter primos egregios Gemmarios opifices a Uicr RIO recensetur MICHAEL , quem vulgo dictum fuisse MLebellas adfirmat . Hic facile etsi haec nec ab eo nec a MARIETTo adnotantur ille esse potest, qui iam datur a BENvLNUTO CELLINro in Vita , quam ipse de se scripsit s). Senem eum multi nominis eximium lapillorum Scalptorem , & Aurificem praestantissimum Romam adcessisse CELLINIUs memorat , dum Florentia
i Vide in fine pag. ras. laudato e superius Cae. XXV. pag. 8 .c a Traitato thli' orificeria Cap. V. pag. 3ρ. N in Vita quam ω se ipse stripsit pag. 3 csa in Vita sua quam ipse seripsit past. 73. 4 Diisere. Glyptocr. Cap. XXV. pag. go. 3ὶ Edita est Neapoli in sed in fronte , suasi prodierit misiae Nis Pini Marrelli, scriptum est. De Michiatis plura videis apua eum pag. ω.