Selectæ dissertationes polemicæ ad tractatum de Deo. Tomus primus quartus

341쪽

I38 DE PROCE s SI ME . ,, milia sentiens, Spiritus vero Sancti Perso- ,, lonam non recipiens. Adversus illum Ca- ,, tholici decertantes Episcopi, Spiritum, o sanctum probaverunt , unum elle in San-ri cta trinitate conlubllantialem tam Patriis quam Filio, & de Patre procedentem, ,, coadorandum, conglorificandum Patri Fi- se lioque. Dein Ariana repullulante vesania , is volenteque confirmare , non esse recta: Fi- ,, dei Spiritum sanctum dicere de Patre pro- , , cedere, hoc quia videretur esse blaspheri mum , quoniam duorum profiteretur Paterri esse, id est , Filii, seu Spiritus sancti, hanc

,, quoque blasphemiam propellandam deceris,, nentes Ecclesiae Doctores, superaddidere,, Symbolo , Spiritum sanctum de Filio quo-

,, que procedere . Ne si de Patre tantum pro--,, cedens diceretur, putaretur Filius , nec di-

,, ceretur Spiritus Filii , quod est impium re,, blasphemum , de adversus Evangelicam ,, Apostolicamque doctrinam veniens. Nam siri velitis dicere, quod procedere verbum satis ,, dii inguat, ne Spiritus sanctus putetur esse, , Filius, scitote quod etiam de Filio prae- , , dicetur; ait enim ipse in Evangelio Ioan- , , nis: Ego ex Deo proeessi O .eni. Si er- ,, go ex Deo Patre procedit Filius, procedit., ct Spiritus sanctus , quid erit quod Arianis ,, silentium imponat , ne Spiritum sanctum ,, Patris esse Filium blasphementὸ Hanc igi-

,, tur intuentes caussam Doctores tam Latino-

,, rum quam Graecorum dixerunt, Filium quia, dem

342쪽

spIRIT Us SANCTI. I 30 , dem ex Patre tantum genitum , Spiritumis vero lanctum de Patre Filioque proceden- ,, tem, quomodo Divinarum edocti magiste- ,, rio Litterarum intellexerunt tam Patris, , quam Fili Spiritum else , ac propterea de

utroque procedere.

Hugo Etherianus lib. III. De Haeresibus , quas Graeci in Latinos devolet unt, c. XVI. de eadem additione ita duIerit : Si Constantinois politana Synodus Nicano adjecit Symbolo: Iii Spiritum Dominum & vivificantem , dc ex Patre procedentem. Si Chalcedonensis S nodus quoque Constantinopolitana addidit Onodo, ,, Perfectum in Humanitate, perfectum in

,, Divinitate , consubstantialem Patri secun . ,, dum Deitatem , consubstantialem nobis se-M cundum humanitatem ,, et Hulla insimula, tione , nulla reprehensione . nullaque ealumnia

notandus est antiquioris Roma cautisses , quod , caussa interpretationis , dictionem unam dico autem . Ex Filio procedere Spiritumst Sanctorum plurium Episcoporum , O scienti mo. rum Cardinalium consensu habito , apposuerit. Licet enim et , semperque licebit fratres consim

mare , Decreta edere, cudere interpretationes,

si tibi aliquid obscu=e scriptum sit , O de voluntate i Scriptoris argumentari, indicto voluntatis illius relicto facere hoc perstiadente . Is enim est , eui oves O agni eommissi sunt , idcir. eo non folum Scripti recitator esse debet, verum interpres illorum quae adscripta non sunt, ut caput ovium : Dei Pastor , Oc. Tum nonnullis

343쪽

r o DE PROCRs SION Elis de Romani Pontificis primatu magnifice dictis haec si bditi Verum Christus aqualem Petro consortem nullum associavit. 2ιa in re manifestun , antiquioris omae Praesulem potestatem a Petro accepisse fidem renovandi, ut Perbis Patrum utar, habendi curam ct regnum omnium Sacerdotum; quin etiam omnium christianorum . Ergo qui resistunt Prima Sedis totius orbis Praesuli, christi dispositioni residunt,

o ni i resipiscant, eontumac ia judicio plectentur . Propterea illud Evangelicum : Qui a Patre procedit : γ salutare Ombolum,ut chalc donis Synodus Constantinopolitanam, O ea 2 Lcanam intepretata est, nullo modo Tertia uno. di Decreto contradicens, cujus tenor oe institutio talis est i Conitituit lacra & universalis Synodus aliam Fidem non licere alicui conscribere , aut componere , aut sapere , aut docere

aliter, &c. ciuod si propter interpretationem praefati Capituli enuntiantem ex Filio vere viis ritum procedere ,cum omni eautela sub SS. Patrum Albanasii oe Basilii, Gregorii, Augustini, Ambrosi, Hilarii . aliorumque plurium testimonio, aliam Fidem censcripsisse aut docuisese Apostolica Ecclesia credenda est i simili ratione congregati SS. Patres Constantinopoli a liud a 'Nicaeno Ombolum ediderunt; in Galc donem con Penientes, . aliam Fidem ab ea quam Constantinopoli SS. Patres perdocuere . diuare palam , ut puto , sit ex his , nequaquam licere cuipiam hominum calumniari Sanctissimam magnam omniumque Principem Romanam Ee

344쪽

SPIRITUI SANCTI. Iesesiam , quasi aliam Fidem conscripsierit, aut composuerit , aut doctioris. 'cam neque offert neque perdocet, neque aliud tradit Slymbolum , si editum a SS. Patribus interpretatur; Πυu peripetiens Fidem labefactari, apud qγοs femperest uisit. Quae licet Primatum babeat, attam ubumiliat seipsam , respondendo quod chalcedone celebrata Onodus quondam se calumniantibus respondit. Injuste , inquit , arguor , dum non Fidem , sed memoriam renoeto ; non appo-1ui, non ademi salutari S'mbolo , si dicti ovem occultam manifestavi. Reuova Ut enim, ut Patres ante diciti, Fidem , oe an ui Nicaeuae , co istantinopolitanae . atque Chal cedonensis nodi , sed nulla modo illis contraria r quia dum illorum Patrum vestigia persequor , solummo, do qua tqnc quaesita non sunt, tempore post per interpretationem O appositionem verbi quod non perspicue ab omnibus intelligebatur , eui cleavi . Cap. XVII. quum igitur est ratum habere quod tanta Ecclesia decernit: quod tantus Pontifex enuntiat; sive quo viror calami omnis E clesiasticae Traditionis arescit, ni memoranduriuter Sauctos P. I unior Stepbanus asserit, qMinon modo apud Deum magnus, .erum apud omnem Graecam multitudinem ovostolica pradicatur sanctitatis. Hic magnus Vir cuidam Ο- nouo subscribere invitatus. hujusmodi voces cum bducia extulit: Quomodo qui Sanctuaria profanaliis, Sanctam conitit utilis Synodum p O nefas i Quomodo.univerialis vocetur SynoduS,

345쪽

I et D a P Roc EssIONE in qua Romanus Ponti tex non complacuit ,. praeter quem impossibile prorsus Canonica itabiliri Θ Ei ergo vertices monti vim , O omnium

turba Fidelium genua flectere debet, O pro bellicis increpationibus jugum complecti subjectio-ms . amque Petri Corvbaei oe Successoris ejus gentium principatus . regua gubernaculo subduntur . Hujus Ecclesia de se splendorem emittit semper , O non tenebrescit; a qua exit lex oe judicium , ad quam homines undiqlle ter--

rarum conveni ut, oe merito , c.

Manuel Calecas lib. 4. contra Graecos , de eodem argumento sic disserit; in qui additionem interdixere , adlectionem Fidei eorruptaque Dogmata conscribere prohibueruntia Nam in Ephesina unodo . is Lecto , inquit, is Nicaeni Concilii Symbolo, communiter de- , , cernunt, iam nemini licere Fidem aliam is conscribere ,aut proferre,aut tradere his qui , , ex Judaeis, vel Gentibus, seu ex alia qua . ,, vis haeresi ad Ecclesiam. veniunt. o Fidem

aliam dixerunt. . . Non igitur communem

Fidem declarare interdictum est; sed vel aliam vel contrariam inducere, ipse quoque littera testantur ; sive quibuslibet hominibus interdi

ctum est. ne quisque horum passim proprium sibi Ombolum conscribens , O aliquos a communi eonfessione separans, cum hoc deceptos baptizet , fiantque Conlenticula cujusmodi tunc

plurima fiebant. Porro ipsa Ecclisia sibi docendi atque aliis dictandi, quae vera sint O salubria , ιι cenι iam potestatemque non abstulit.

346쪽

SPIRI Tus SANCTI. I δ' - enim postmodum novis in dies bla bem iis exorientibus , in Fidei Terminis adjiceret, qsapios impiosque discernerent. Aut en ιm necessarium eo confiteri omnia tune confessioni Fidei plenissime adjecta . O ad futuras novιtates octincum fustisere arcendas ; O posthae futuris Conciliis minime licere de Fide statuere et aut Ecelesiam initio quidem potuisse de Dogmatibus statuere , in alia quidem addere , alia auferre; postmodum vero bane amisisse potestatem . primum quidem illud verum cloa esse , ροβ haec Acta Concilia testantur , qΜa profecto Gm-q'am conveuissent, si prima illa I caudatis futuris satis obviassent. Dei enim est sui3ra praenoscere . Singsta vero cincilia ad praeseus periculum intenta . contra fIa reticos pugnant, non futurum propellunt Hoc enim incertum

est. Ex quibus oe illud constat, postea concilia utiliter . necessario fuisse conflata , qAoties nece git as urgeret. empe eniin eamdem Vim Ecclesiae non semper ac similiter adesse existimare , M steria Fidei tollentium est, maxime cum Saloator dixerιt, se cum illa usque ad con sum metionem saeculi futurum. Si igitur primis sufficienter babentibus, ad occurrendum pericu lis o miribus futuris, nulla postea necessias fιU-fet Concilia cogendi: eamdem sic quoque pote statem te inparibus omnibus Ecclesiam habere , putandum est , aliterque hac libertate sublata , non parva detrimenta , sed summam perniciem sequi necessario si i liceret Ecclesiae de Fide sta- ruere , scribere, atque desiuire.

347쪽

, , Ex quibus perspiἰuum est, Non ad te etio . ,, nem dictionis, sed alterius Fidei conscri- ,, ptionem interdici: Ecclesiamque non sibi is ipsi, sed hominibus singulis de Fides la-

,, tuendi ademiise potestatem . Neque enim , , in Fidei terminis deinceps a sacris Concilis, , quomodolibet fui ilici adjectum, si ea se po- , teliate privasset. Aliter enim qui illa dis, cunt, eos etiam qui in Nicaeno Concilio

convenerunt, anathemati subiicerent, quin

,, non pauca Apostolorum Symbolo addidea, runt; de eos qui poti modum Conliantino- ,, poli convenientes , dc ipsi Nicaeno Symbo a, lo adiectile comprobantur quaedam,quaedama, etiam abstulisse , nemine insimulante, quia ,, sic visum est. Nempe S reliqua deincepsi, Concilia adiecisse aliqua vel immutasse, ,, quis ne ici at, cum hae vel illae necessitates , casusque requirerent Porro Conciliorum ,, de Fide sanctiones, aeque ac Symbolum , a, suscipimus, quae in ipso complexae contiri nentur. Sed Ec cum B. Paulus dicat: E- , , t iam si Angelus evangelizaverit praeter id is quod evangelizavi vobis, anathema sit :,. Consubilantiale tamen Patres adjecerunt , a, cum nemo tamen ante illos hanc dictio , , ne in tradiderit . idcirco etiam a contradi- ,, centibus hanc non inveniri in sacris libris M arguebantur. Addiderunt tamen litterae sena,, sum conferentes, S contra adversarios con- , , ii ter dimicantes iuxta Theologum Gre.,, gorium , qui ait Hon de verbis oe nomia

348쪽

S p r Rrrus SANCTI. I 4snibus pugnamus,dum modo Siliaba ad eamdem

intelligentiam ferant. Et certe non propter ,, eamdem adiectionem Pauli subjiciuntur ,, anathemati . Prorsus vero Synodus omnis, , pro reprehensione blasphemorum congre- ,, gata, Fidei Terminum exponit, per id is quod veteribus dictiones adduntur, novas, Dogma resecans . ita enim se res habet. ,, Si quidem esset possibile , sine aliqua con-s, tradictione eorum qui communem Fidema, oppugnare volunt, manere Ecclesiam ina, antiquis principiis immotam , nulla fuisset ., necessitas aliquid quomodolibet adjicere, is sed suffecisset ad confessionem Fidei com . ,, positum a SS. Apostolis ab initio Symbo. ,, tum breve simul ac simplex.Quoniani veros primus Arius Dei Filium Patris essentia ,, detrudere presumpsit, quod in Apostori lorum Symbolo scriptum aperte non fue- ,, rat, Filium eiusdem essentiae cum Patre,, esse, cum huiusmodi venenum per corpus ri Ecclesiae ierperet, eaque pestis effundereri tur in plures, qui in Nicaea convenere Pa- ,, tres, veritatis ac Fidelium curam haben- , , tens, Symbolo alio composito, & Consub- , , stantiale addiderunt , atque ante Omniari saecula Filium ex Patre genitum , non fari ctum , & ex Deo vero Deum esse verum, ,, & quae tunc adiecerunt, cum Apostoli na- , tum λlum modo ex Patre dixi sent.., Erant ista sic ς videbatur tunc abunde ,, munita Fides,cum parvo post tempore com

G is tra

349쪽

r 6 Da P RoegssIONE ,, tra Spiritus sancti Divinitatem se erexit

impietas. . . . Convenerunt Constantino in

,, poli Patres , & illud , quod nunc legiturri Symbolum composuerunt. Cumque Nicae-

., ni Concilii Patres solum, O Spiritum Ian-

.. ctum, credere dixissent, nihilque adiecis ,, sent amplius;isti,quae plura sunt addita ap- ,, potuerunt de Spiritus sancti dominatione,, ct deitate. In Chalcedonensi quoque Cou- ., cilio congregati, pro his ve luti rationem D reddentes, nos neque adieci se aiunt Fidei Nicenorum Patrum,quasi novum quidpiam ., di varium dicentes; neque quod ab illis fuerat relictum .hoc implevisse,sed illorum is de Spiritu sancto intelligentiam,contra emis qui illius dominationem auferre nitebana, tur, Scripturet testimoniis fecisse planiorem. ,, Videmus autem & ipsos qui illic convene, ,, runt,Symbolo Nicqno addidisse. Non cum ., illi Patri Filium Consiubstantialem tantum. ,, modo dixerint,isti addideruntConsubitan. ,. tialem Patri secundum Deitatem,consu, se stantialem nobis secundum humanitatem, Eutychetis:in hoc opinionem corrigentes. ,, Et qui Ephesi primum convenerunt Fideia, Terminum exposuerunt , quo Dei Genitrix,, B. Virgo predicatur. Virgo enim tantumis Beata in Symbolo appellata fuerat . Etsi is enim Symbolo id adiectum non est,nihilo. ,, minus De finitionem illam veneramur. Et ,, his persipicue constat,eos qui auferre aliquidis vel addere prohibuerunt,non adjectionem

350쪽

SpIRITUS SANCTI. I 47., dictionis, sed Fidei alterius editione m ve- , tuisse , alioqui nullum esset Concilium a lacrimine immo ne . Multa deinde subdit Manuel Caleeas de tempore & occasione istius additionis, in quibus aliorum potius opiniones refert quam propriam statuat. yoannem Solacem Bygantinum Historicum laudat. In eam propendet sententiam , quae vocem illam , Filioque , additam Symbolo vult ad eorum errorem refellendum, qui Filii Dei maiestatem imminuentes , a so-

lo Patre Spiritum sinctum prodire propugnabant , S ad Nicaeni Concilii Symbolum quidquam addendum esse negabant . Caeterum

hanc additionem schismatis occasionem fuisse negat, cum tempore S. Maximi & Sextae Synodi Oecumenicae iam sectam, colligatur ex Epistola illius ad Marinum: Propterea , inquit, rebus urgentibus , eum quosdam occidentalis Ecclesiae hae pestis paulatim ae sensim

inficeret, conveniens Onodus , ex Filio etiam

Spiritum procedere , Ombolo adjecit: ad quod Romani Pontificis suffecisset auctoritas , qua

etiam onodos reliquas roborat. Neque sane mirandum est, Romanum Episcopum , Ecclesiae Principem, eonvocato OccidentaliAm uia

scoporum Concilio , illud decrevisse. Ham si T1 ovinciae Iape singulae concilia celebraverunti eisque auctoritas derogata non est: multo fune magis hoc ille potuit eum omnibus circum se Episcopis , qui Pastor Primus , O Ecclesiae totius Pater, universalisque christianorum G a omnium