장음표시 사용
91쪽
Iis vicenas & centenas turtures. Caeterum in his duobus generibus intra viginti, ibi post duodecim statim ex duobus integris dicim', Ternident, Quaternident, Quinident, Senident. In tribu vero etia conuerso ordine, ut Vallae placet, Deni quaterni, D ni quini, Deni seni. Quo ordine duntaxat dicuntur, quae deinceps habentur, Deni septent, Deni octoni, Deni noueni. Hic vero Tertius decimus, Quartus decim', Quintus decimus, Sextus decimus, Septimus decimus, Octauus decimus, Nonus decimus. Plinius, Nanque octauo decimo die excludunt, statImque concipiunt. Et Papinius in sylvis,Primo autem septimum decimum Germanici nostri triumphum adoraui.
Similis dispositio & in adverbiis est obseruanda , Undecies, duodecies, tredecies, quatuordecies, quindecies, sedecies, septiesdecies, iniesdecies, noviesdecies, praeterea vicies. Et vicies
semel, vicies bis. Item semel & vietes, bis & vicies,& deinceps pro ratione iam dicta. Plinius v II, Idem sella curuli semel de vicies sedit. Columella, Quinquies & vicies duceni quadnageni singuli fiant sex millia & viginti quinque. De his sine copula
Plinius mox. Peculiariter ad hoc genus pertinet, quod ultra n genta nonaginta nouem millia his ad uerbiIs uti veteres animaduertas. Quod Plinius exemplo saltem monet. Eius verba in trigesimo tertio haec sunt, Non erat apud antiquos numerus vltra centum millia. Itaque hic & hodie multiplicatur, ut decies centena millia, aut saepius dicantur. haec Plinius. Vltra hue numerum sic proceditur numerando, Vndecies, duodecies, tr decies,quatuordecies centena millia,& sic deinceps usque ad viacies, a quo tricies, quadragies,quinquagies, usque ad centies. Abhinc ducenties, trecenties, quadringenties, quingenties, usque ad millies centena millia , Valerius Maximus, Filiam in matrimonium cum decies centum millibus talentum. Iustinianus II, Naues quoque dccies centum millia numero habuisse sertur. Suetonius, Patet in circuitu ad bis & tricies centum millia passuum. Ipse Plinius in secundo, Pars nostra tetrarum, de qua memoro,ambiente,ut dictum est,oceano velut innatans, longissime ab ortu & ab occasu pater, hoc est ab India ad Herculis columnas Gadibus sacratas, octogies quinquies centena septuaginta octo millia passuum, ut Artemidoro placet authori: ut ve-xb Isidoro, nonagies octies centena decem & octo millia pansuum. Sed intra supradictum numerum quam partem praecepti
doctissimus Budaeus egregie obseruauit sine hac per adverbia
92쪽
multiplicatione locutos veteres doceamus. Geta. Plin. ad Ro maliu , Oisero tibi ad implendas equitis facultates,trecenta millia num . Idem ad Fabatum, Adijcis posse eos nongentis mil. Iibus venire. AE milius Probus in Pausania, Quod eo duce Maedonius Satrapes regi', natione Medus, regis gener,in primis omnium Persarum & manu fortis & consilia plenus, cum ducentis millibus peditum fugatus est. Cicero ad Rufiam, Nam de sester iijs nogentis millibus certe ita relatum est, ut tu siue stater tuus referri voluit. Quintilianus I X, Et ne illa quidem testimonia recito quae dicta sunt de sesterti s septingetis millibus. Horatius, Si septingentis sex,septem multa demas. Mart. Quadringera tibi non sunt. Varro, Et unae quadrigae constiterint millibus quadringentis. Caesar de Britannia, Huius est longitudo lateris, ut seri illorum opinio,septingentorum millium. Privatim de quibusdam numeralibus obseruantur haee. Mille cum no solum,ut caetera numeralia, adiectivum sit omnis generis M pluralis numeri, sed etiam appellatiuum neutri generis& numeri singularis, quod olim Macrobio authore declinabatur, mille millis ἰ duplicem merito sortitur costructionem & intransitivam, sicut adiectiva: vi Mille homines, mille iumenta: transitivam in genitivum, sicut appellativa.Cicero in Philip. Inuentus est qui Lucio Antonio mille nummum ferret expensum. Et pro Milone, In quibus propter insanas illas substructio. nes facile mille hominu versabatur. Multa quoque utpote ab hoc singulari declinatu,appellativum est,& in genitivum transiti vi Millia passuum,millia stadioru, millia sestertium vel na-mum. Suetonius, Octoginta millia nummum diurna erogauit. Cicero, Si doceo, iudices, eos qui quadraginta millia modium Iucrifaciunt. Sicubi autem in simili casu cotinenter cum alio appellativo legatur, apud idoneum praesertim authorem,suspectus plane habendus est locus : cum εc ratio refragetur , ut mox mstendam: & frequens passim authorum usus reclamet: ει quod non minimum argumentum est, in versu nihil tale quod sciam legatur. Nam quod ex I x. Virgilii quidam asserunt,- Tot millia gentes Arma serui Italae. Ego gentis potius lego, ut sit gentis
Italae, nulla nec carminis nec sensus, ut opinor,iniuria. Accedit quod opportuna res ad corruptelam utroque genere fuit, dc numeri ipsius ratione, cum veteres tum mille,rum millia per M IN
teram signarint, & appellativornm, quorum genitivos potissiamu mensura quamlibet ponderis magnitudiiusve fgnificantes,
93쪽
per syncopenserd, ut Priscianus testatur, proferebant,vel certis notis,vel certe dimidiatos scribebant. Quae postea vel a librarissmale excepta,vel u sciolis male suppleta, caeteris min'euriosis errandi occasione dedere,vi cu pro duo millia sestertium, taleium vel modium, I I. M. H S.Vel talent. vel sest. vel mod .scriptum inuenirent, illi duo millia sestertia, vel talenta, vel modios ponerent:Cum duo appellativa sub unius personae ratione iungi e tinenter non possint,nisi ut Valla mederi vitio conatur, per appositionem. stiae tamen nullum habere locum in talibus vide tuticum nec generalitatis contrahendae causa, ut mulier ancilla: nee variae significationis determinandae, ut canis sydus: nec signandae proprietatis, ut Ari stides vir iustissimus: adiectus is numerus videri in talibus possit, qui alioqui praeponi in tali loque di genere semper notatur, cum appositio natura sequi debeat id cui apponitur. Ita tali medela datur potius negligentiae securitas,quam vindicatur a vitio corrupta loquendi ratio. . t pus quoque,ut Priscianus obseruat, hanc peculiane habet in constructione proprietate, quod pluralis eius numerus ijs duntaxat pluralibus iungitur, quae pro singularibus intelligun-- tur. Salustius, Hi postquam in una moenia conuenere pro in una urbe.Virgilius,-Satis una superque Vidimus excidia. pro vi excidium. Lucanus ,- Tolumque in partibus unis Belloru secere nefas. pro in una parte. Liuius, Haec tum sacra Romulus una ex omnibus peregrina suscepit. pro unum sacrum. Ita cum in prolepsi eiusmodi pluratiuum nomen ponitur, in prolepseos partibus plurale huius numeralis subiscimus, unas & alteras,no vnaia alteram, dicentes. ut Cicero Appio, Nam quas ex itinere ante quam ex Asia egressus es,ad me literas misisti: unas de legatisu me prohibitis proficisci, alteras de Apameorum aedificatione impedita, legi perinvitus. Distribu im Distributiva eum iss nominibus quae singulari numero do Pro cardi eardinalium loco iungi sola possitnt, cardinalibus exclusis. Binae literae, terna arma, quaterni codicillimon duae, tria, quatuor, dicendum. Adhibentur praeterea ubi singulis muli rum similem aliquem numerum distribuimus, veluti exempla in primo libro docent. Quae in artus finiuntur, cu iis quae numerantur, iungi no so-Ient. Non enim dicitur celenarius annus. Sed cu ijs ad quae per
tinent,aut reseruntur ea, quae numeratur: ut Homo celenarius,
qui centum est annorum. Lapis centenarius, qui centum est li- Numeralia in
94쪽
D E e o N s T. N o M. E T P R O N. brarum. Cicero ad Atticum,Cohortes habet quadringentarias. Numerum tamen celenarium, denarium dc ternarium dicimus, sevi hoe scitu non indignum videtur. Feruntur in genitiuu diuersae personae,ct ex adiectivis ver. Adiectisabalibus quae per ax finiuntur: Audax, eapax, edax, ferax, fugax, mpertinax, rapax,sagax, spernax,tenax. Papin. in Sil. Audax ingenii. Ouidius, Samus ijs animal mentisque capacius altae. Idem, Tempus edax rerum. Virgilius, Illa ferax olei est.Seneca, Esto vitiorum fugax. Tacit. um contemptor,recti pertinax. Plinius, omnium utilitatum & virtutu rapacissimi. Horatius, Utilisimque sagax rerum. Sil. Ductor Piso viros spernaces mortis agebat. Horatius,Iustum & tenacem propositi virum. Ex ijs quae in idus terminatur, Auidus,eallidus, cupidus, in- In idus. uidus, impavidus, prouidus,timidus, trepidus,& validus. Plini', QVt est natura hominum nouitatis aut . Tacitus, Nemo illa te, pestate militaris rei callidior habebatur. Ouidius, Cupidus st diorum. Plautus, Cupidus leno auri. Sil.Impavidus somni seruat pecus. Iuvenalis, Et subiti casus improuidus. Liuius, Trepidi rerum suarum. Horatius, Timidusque procellae. Tacitus,Valitidus animi & corpore ingens. Similiter ijs indigus & prodigus. Virgilius, Haud opis indiga nostrio. Lucanus, Terra suis eω
tenta bonis,neque indiga mercis Exterive. Horatius, Et animae magnae prodigum Paulum superante Poeno. Et pauca terminata in ius, non tamen omnia verbalia: Am In ius. xius, conseius, dubius, deuius, egregius, inscius, nescius,nuntius,
obnoxius, praescius. Sit. Anxia fati. Uirgilius, Et mens sibi eoscia recti. Idem, Nee sum animi dubius. Sin Sed deuius aequi. Papin. Tu tamen egregius facti. Virgil. Etiamque tremens, etiam in scius arui. Ouid. Viri quasi nescia quaerit. Virgil.Tam ficti praubque tenax, quam nuntia veri. Liuius, Spei litaram, obnoxiam timoris. Virgilius, Praescia suturida: no indebita posco. Consci- scilicus tamen alia ratione in dativum. Terentius, Egomet, quae mihi sum conscia. Ex participialibus quoque multa eorum quae in ens,vel ans IKens vessiniuntur: ut Abundans, amans,audiens, appetens, abstinens, cupiens,iniciens, experiens,ferens, fugiens, fugitans,fidens,larens, metuens, gligens, obseruans, patiens, potens, praestans,prospiciens, reuerentior,sitiens,laruans. Virgilius, am diues pec tis muti,quam lactis abundas. Iuvenalis, Uiue bibentis amans.
Seneca, Amantes tui ama. Plautus, Audiens imperii. Horatius,
95쪽
Gellius Certus rei, incertus vitae. Tacitus, Sentectae Vitellis cir-tior fieret. Ualerius Maximus, Imperatores compotes victoriarum. Item Elegans, aemulus, expers. Gellius, Elegatissimus verborum Latinorum. Ouidius, Ut tamen exemplis intelligat aemula Iaudis. Idem, Perque nouem luces expers undaeque cibsque, Sedit humo nuda. Et fessus. Virgiluis, Expedi ut fessi rerum. Et
gnarus. Columel. Armorum militaeque gnaros. Praeterea Intoger, imperitus,inops, inanis, insolens, ignarus,immunis. Horatius, Integer vitae, scelerisque purus. Teretius, Imperitos rerum,
eductos libere, in fraudem illiciss Ouidius, Illue mentis inops. . Idem, Sanguinis atque animae corpus inane fuit. Hoe & cum a blativo iungitur. Cicero Attico, Nulla enim abs te per hos dies epistola inanis re aliqua utili & suavi venerat. Salustius, Insoles Inane. malarum artium. Virgilius, Ignarbsque viae mecum miseratus agrestes, Ingredere. Idem, Prospicit ignarus rerum, ignarusque salutis. Ouidius, Immunibus huius et se mali dabitur. Item Laogus, lih r, liberalis. Virgilius, Largus opum, lingua melior, sed frigida bello Dextra. Salust. Laudis auidae, pecuniae liberales.
retian', Libera legis. Illa quoque, Matur', memor, immemori miser. Virg. Atque aeui maturus Acestes. Teret. Ut memor esses sui. Ide, Nam isthaec comemoratio,quasi exprobratio immem ris beneficii est. Plaut. Cistet. Petulantia mea, me animi miseram habet. Item Prosper, pauper,parcus, partice, , praeceps peritus, prudens,impriidens. Horatius,Prospera frugum, celeremque 'pronos Voluere menses.Ide, Horu ego semper optare paupe
rimus esse bonoru. Suetonius, Pecuniae parcus ac tenax. Iuvenalis, Qui te participem secreti iacit honesti. Virg. Et praeceps animi Tinarus. Horatius, Agricolam laudat iuris legiaque peritus .Idem, Rerumque prudes,& in secundis temporibus dubissique rectus. Terentius, Imprudens haru retu. Item reus & r dis. Ouidius, Spretarumque agitur legu reu . Persus, Arator I. . istum ciseri rudis. Cicero, Graecarum literaru rudis. Ad haec Sanus,latur,securus, serus, sollicitus, sterilis, superstes. Plautus, Satin' tu sanus mentis atque animi tui ras Virgilius, Securus amoru Germanae. Terentius Adel. Sed postquam intus sum omni u reru satur. Horatius, O seri studioru. Tacitus in II. Virtutu sterile s eulum. Virgilius,Cii tibi sollicito secreti. Plinius natur. histor. Marcus Perpenna & Lucius Volusius Saturnius,omni u quos in senatu sententia rogauerunsuperstites fuere. Praeterea vecors &vanus. Apuleius,iam vecora animi tectum scandulare constent
96쪽
dit.Virgilius, Aut ego veri vana feror. Sunt ex ijs nonnulla &quae cum alijs iuncta casibus apud authores leguntur,praesertim ablativis. Cicero ad Brutum, Me velim de tuis rebus consiliisque facias diligentissime certiorem. Liuius, Praeda compotem. Plautus, Dono te ob isthuc dictum, ut expers sis metu. Cicero de Oratore, Inops verbis. Plinius, Caprincus omnibus immunis est, quae adhuc diximus. Ouidius, Ambrosiae succo saturos.Cicero, Alienum est dignitate tua. Et cum praepositione. Idem, N5 alienus a Scevolae studus. Nomina in DANDI CAsUM adsciscunt cum multa ex iam dissis dativum. Quanquam alia quapiam ratione nempe aliqua ex iss,quae iam dicentur: ut Amator illi,praeceptor mihi, usibus capax. Cecilius. Plinius, Villa usibus capax,non sumptuosa. Tu generaliter quibus lucrum,damnum, volimias, gratia,summissio, denique commodi, incommodive accestio alicuissignificatur. Haec enim omnia metabaticos in dativos transeunt, eorum aduersus quae sie se
habenti vi Vtilis, damnosus, periculosus, difficilis, fidν, gra-
Fidus. ius,iucundus. Supplex tibi. Fidus Vero & in genitivum. Virg. Praeterea regina tui fidissima, dextra Occidit ipsa sua. Datiuum adsciscunt & quae similitudinem, paritatem,vel simul ense significant,& quae ex icon praepositione componuntur. Praeterea ex ijs quae ad aliquid dicuntur, quae aequiparantia vocant:
ut Similis,dissimilis, par, impar, aequalis,aequus,contrarius,as uersus, socius, contu malis, commilito, conseruus, cognatus, communis, vicinus, finitimus, propinquus, amicus,inimicus,&eum his Proprius,& Idem siue nomen id voces siue pronomen. Quinetiam ex his multa genitivis iuncta reperias, partim possessionis lege: ut Amicus Senecae, inimicus Caesaris . partim aliter. I.ucanus, Quem metuis, par huius erat. Virgilius, Atque impar congressus Achilli. Terentius, Domini similis es. Cicero MComminis. cadem. Eorum quatuor, quae supra dixi dissimile. Idem, Commune animantium omnium est coniunitionis appetitus, pr creadi causa. Hoc vero praeter dativum & genitivum etiam cum auferendi casu & praepositione iunctum legitur. Cicero, Hoeenim onere,quod mihi tecum est commune. Idem, Quibus est euoratoribus illa ex repugnantibus sententi s communis coclusio.
Horat.- Nisi nos vicina Trivici' Villula cepisseti Iustin.Chaly:bes fluuij huius finitimi appellati. Ad haec verbaliu quae in& participialium quae in dus syllabis finiuntur, praesertim quaecunque a passivis verbis declinitur, passivoru dativumiecipiati
97쪽
Hamabilis, docibilis, execrabilis, legibilis, penetrabilis, amandus, docedus, visendus. Statius,-Nulli penetrabilis astro Lucus erat. Horatius, Nulli flebilior quam tibi Virgili. Idem, Hie tibi sit potius, quam tu mirabilis illi. Virgilius, Nec dictu affabi iis ulli. Sillius, Superisque habitabile saxu. idius, O mihi post
nullos unquam memorande sodales. IN ACcvs ATIVUM transeunt ex adiectivis nomini Nominambus ea, quibus generalis mensura siue dimensio significatur, latatus, longus,crastus, profundus,altus: Sed eius dictionis, quae priuatam mensuram significat. Plinius naturali historia,Caulis palmum altus. Idem, In hoc caeli circumplexu aequinoctis die me- 'dia, umbilicus,quem gnomonem Vocant, septem pedes longus umbram non amplius quatuor pedes longam reddit. Praeterea in genitivum. ut Columella, In morem horti areas latas pedum denum, longas pedum quinquagenum facito. Idem, Atque ita mense ultimo Aprilis seritur tantum, quantum singuli cyathi seminis locum occupent decem pedum longum, & quinque latum. Item in ablativum. Idem, Avarius quidam dupondio& dodrante altum sulcum, latum pedum quinque, deinde ter tanto spatium crudum relinquunt.vbi etiam accusatiui est usus. Plinius xxxv, Longum sesquipede, latum pede. Alia rursus in modum infinitum, ut bonus, dignus, indignus, aptus, ineptus. Virgilius, Cur non Mopse, boni quoniam conuenimus ambo, Tu calamos inflare leues, ego dicere versus. Pomponius Mela, Verum aspici cognoscique dignissimum. Ovidius, Sed puer est, aetas mollis & apta regi. Eodem modo Cereus pro aptus. Hora tius, Cereus in vitium flecti. Pro activo tamen infinito, prosa scribentes accusativo gerundi mudi cum praepositione potius utuntur: Vehemens ad dicendum, Piger ad salutandum. Commodus,incommodus, utilis, inutilis ad militandii. Pro passia .uo aute, vel ultimo gerudi modi, quod per u finitur, ut Optimu factit, dignissimum memoratu, horridum risu. Horatius,-Sapies vitatu, quidque petitu Sit melius, causas reddet tibi. Plin. ad Apol. ae & tibi auditu & mihi relatu iucunda erunt. Vel pas suo eo, quod per dum terminatur, cupraepositione ad. Cicero, --: Quod non facile ad credendum est. pro eo quod est creditu. vel
ut credatur. Vtrunque modum interim & per prouocabulum uonon ineleganter interpretari authores videas. Priorem: ut Terentius, Nam si ego digna hac contumelia sum maxime, ac tu
indignus qui faceres. Posteriorem: Cicero, Non erit idoneus,qui g. iij.
98쪽
ad bellum Asiaticum regiumque mittatur. Nomina in ABLATIVUM Vero diuersae personae adsciscut sibi haec
ablativum. Dignus, indignus,plenuS,Vacuus, diues,dis, locuples, istus,lo cundus, viduus, callus, Orbus, truncus, extorris,praeditus. Terentius, Dignus es odio cum suspicione isthae tua scelus. Iuuen iis,-Quaqua plena omnia gypso Chrysippi inuenias. Cicero, , . Cum sumus necessariis negoti s cutisque vacui. Horatius, Dia. ues agris, diues positis in foenore nummis. Pomponius Mela, Tatum pecore ac finibus dites. Cicero pro Rosc. Locuples metu. Virgilius, Loca ista furetibus austris. Plautus, Amor 8c melle & felle est foecundissimus. Horatius, Viduus pharetra risit Apollo. Virgilius, Nunc cassum lumine lugent. Ouidius, orba parente suo, qui cunque volumina tangis. Idem, Et generat trucas pedibus pernicibus alis. Virgilius , Finibus extorris complexu avulsus Iuli. Cicero pro Rabirio, Senectute affectu, morbo praeditum. Terentius, Qui filium haberem tali ingenio praeditum. Imitatur haec & duo participia, captus & cotentus: Illud, qu ties parti iungitur, ut Mente captus, oculis captus. Virgilius, Atque oculis capti fodere cubilia talpae. Hoc, ut Horatius,-Centena dedisses Huic parco paucis contento. De hoc vero, ut tagenitivo iungitur, supra est dictum, cum quo etiam superiorum nonnulla legas. Ouidius, Militia est operis altera digna tui. Virgilius, Descedam magnorum haudquaquam indignus auorum. Salustius, Ager aridus & vacuus frugum. Tacitus, Annonae s
cunda. Virgilius, Diues opum variarum. Idem, Trunca pedum primo. Idem, Quae regio in terris nostri non plena laboris: Hoc tamen, ut Quintilianus ait, suo tempore ablativo iunxerunt, plenus vino dicentes, non autem Vini, ut veteres. Qui igitur veteribus esse similis cupit, videt in hoc quid sequatur. Diuersitatis quoque nomina ablativos sibi cum praepositione subijciunt: Alius, Alter ab illo, Aliud ab hoc, Diuersus ab illo. Alius verὁ & sine praepositione. Horatius, Alius sapiente bon ue. Item nume. ralium quae ordinalia dicuntur, Primus a Dardano, Secudus ab De eompara. Homero. Ablativis iungutur & comparativa omnia, idque vel liuis& supin singularibus,vel pluralibus: ut Frigidius glacie, leuius ventis. ni-lativis, si partitio potius significetur, quam collatio. sic enim in genitiuum partitiuorum ritu feruntur, ut Maior iuuenum. Soluitur c5
parativorum ablativus in quam coniunctionem electivam, &nominatiuum eiusdem vocis: vi Doctior Platone,doctior quam Plato. Quam solam constructione videntur diminutiva coin
99쪽
parativorum habere. Plinius, Duriusculum se fecit,quam voletabat existimari a vernariolis tuis & famulis. Terentius, Thais, quam ego sum,maiuscula est. Genitivus autem perce vel re partitiuorum ritu.Caesar Coment. In testamento Ptolemaei patris haeredes erant scripti, ex duobus fili s maior. Et Ouidius, Cuminor e pueris iussu studi ve videndi Costitit ad geminae limina prima foris. Et per tinter. Quintil. in gladiat. Qui inter
eos, ut apparet, fortior suit. Admittit coparativus nonunquam& alterum ablativum, nempe eius dictionis quae mensuram excessus significat: ut Multo antiquior Socrate, nihilo segnior illo. Vocetur autem si libec haec comparativi transitio secudat sicut quae in priorem est ablatiuum, prima. Verum posterior ablativus, aliorum quoque quorundam est communis, sicut superIatiuorum nonnunqua. .intilianus, Declamandi ratio ut est ex omnibus nouissime inueta,ita & multo est utilissima. Catullus, Tanto pessimus omnium poeta, quanto tu optimus omnium patronus. Caeterum, comparativa cum duplicem habeat ablativum,alterum pere, alterum finitum per i , obseruat Laurentius,
eum foemininoru ablativis intransitive sunt costructa, saepius ea per e legi: ut Secundiore fama, laetiore fortuna. Cum ali3s potius per i. Iuvenalis, Constat leuiora bellua sumptu. Notatur vero & per comparatiuu collatio quadruplex. Una substantiae ad substantiam diuersam, ut Homo est mitior leone. Altera substatiae ad tempus, vel ad seipsam temporis ratione variatam, ut Sum hilarior solito. Teretius, Ah quanto nuc formosior videre quam dudum. Tertia adientui ad diuersum adiecti uu, ut Est magis fortis quam doctus, magis foelix quam prudens. Hoc modo comparativum cum comparativo nonnunquacommittimus,etiam cum adverbio imagis authore Priscianoivi Fuit Achilles AEnea fortior,magis quam iustior. Et Hieronymus noster de paupertate, Quidam ex fratribus parcior, magis quam auarior. Et sine adverbio imagis. Quintilianus, Sit salubrior studiis, quam dulcior. Columella libro v I, At si longior fuerit quam latior. Eadem ratione & per ran utimur. Gel. Per-
incertus stolidior,an vanior. Solin.Calamitosior, an beatior fuerit Augustus, ambiguum. Quarta collationis ratio est, cum a1 opus vel affectionem alicuius fit comparatio. Et ea triplex. Alias per ablatiuu nominis, ut Ditior opinione hominu, id est quam ut homines opinetur. Et paulo aliter, v t Causa vel lis minor dignitate nostra, pro quam ut deceat,vel quam quae deceat dignus, iiij.
100쪽
tatem nostra. Maior praetoria cognitione summa. pro quam ut praetor cognoscat. Alias per quam dupliciter, modo cum voapostatico, & active: ut, Notius est quam ut ego id praecipiam Quintilian',Sed nec bonus praeceptor maiore se turba quὶm visustinere possit,onerauerit. qua ratione exempla quaedam modo interpretati sumus. Et passive, Notius est quam vi a me praecipiatur. Quintilianus, Sed hoc apertius est,quam ut probandum sit. Modo per relatiuum qui: Notius est quam quod ego praecipia, & Notius est quam quod a me praecipiatur. Quintilianus, Ideo ne suscipiedar quidem plures sunt causae,quam quibus suia secturum se sciat. Illa vero, Maior viginti annis, minor viginti annis: pro eo quod est supra vel infra aetatem viginti annorum, monadica puto. Nam maior viginti annorum, per defectum potius ablativi caetate dicitur, vel ut Priscianus interpretatur, per defectum illo qui est ut sit, Maior illo qui est viginti annorum. Maior vero & maximus natu, & grandior natu cum similibus, sicut maior & maximus aetate, dicuntur. Est enim illud reatu
De comparati uorum pariter superlativorumque natura, iIIud praetereudum non arbitror, quod praeter hactenus dictas costructiones, etiam positionum suarum casus nonnunquam recupiunt, diuersae videlicet personae: ut Dignum laude, & dignius& dignissimum laude. Auidus habendi, & auidior & auidissimus habendi. Amicus nobis, & amicior & amicissimus nobis. Horati', - Sapies vitatu,quidque petitu Sit melius, causas reddet tibi. Aliquando diuersum & u positionis suae casu & suo. S Iustius, Nulla arte cuiquam inferior. Plinius de Pado, Nulli amnium claritate inferior. Pleraque etiam adiectiva in ablativuseruntur eius rei secundum quam, vel ratione cuius de quopiam affirmatur. Andria genere, Syrus natione, Fuscus colore, Prudens consilio. Uirgilius, Forma pulcherrima Dido. Martiat. Castus moribus, integer pudore, Velox ingenio, decore scelix. Et quae apertius per Synecdochen dicuntur. Idem, Crine ruber,niger ore,breuis pede, lumine laesus.
RO NOMINA suapte natura transitione in alia non P saciunt, habent tamen alias in coniunctione cum aliis partibus proprietatem quandam, gramatico no praetermittendam. Duplices enim demonstrantiuorum primae & secundae personae genitivi, pro duplici significatione,certarum vo-