장음표시 사용
71쪽
etiam amone , hane Dei animadgersionem de hes tibi unicam hxbera , quia di hoe utilissimum Dei donum est. Certe talis Iustorum mos est, . c. f. teste S. Joanne Chrysost. , ut, cuando aliquid
eis propter Deum ferunt, non res iplas, quae fiunt, spectent: sed causam secum expendentes, facile omnia serunt. Amor quippe Dei gravitatem molestiarum imminuit , nequis. sentiri si-- , dum nos invaserint.
r pcν Patientiam rependimur p.rs δ. a I . O nem cirrat , ut S. Bonav. indicavit dieens : Patientia singularis est retri- butrix Passionis Christit Talia enim studet re- Pendere, qualia ab eo accepit, qui dolores nostros portavit, & haec est singularis laetitia Sanctorum , in tribulatione patientium , S gaudentium , quod sic occasionem habent, & opportunitatem aliquo modo retribuendi Domino , pro illa magna et aritate, qua pro nobis ani mam suam posuit, saltem aliquid sustinendo..; . t. II. Ouia Dor plura patitu a nobis , utia i is. p . Idiota sapienter aduertit, dicenvi Ideo dum '-- tribulamur, sortitudinem & firmitatem virtutis habere debemus, quia non tanta a Ie tole ramus , quanta a te ex nobis miseris tolerantur ; Et ideo sine dubio levius tolerare debemus minora, quae patimur, quando cernimus oculo purae mentis illa, quae tibi inserimus .
Idem paulo ante dixerat: Tu es Deus, Judex justus, sortis di patiens , nec irascuris per si gulos dies. O misericordissime Domine Deus
meus , si tu patiens es erga nos inserabIles peccatores, super iniquitatibus nostris , quanto magis patientes esse debemus in tribulati nibus, & adversitatibus nostris, quas propter scelera, ct peccata nostra quotidie sustinemus. r. RHA. III. Quia purien ι bus Omnia eonvertuntur in . I. ε. bonum : Quanti lapis ille aesti andus foret , qui congenita sibi proprietate plumbum in aurum commutare posset Iam vero S. Barnardus inquit: Cum dicat Apostolus ad Rom. e. E. Diligentibus Deum omnia coorerantur in bonum r hoc est, quod usti omnia adversa per supportationem , ct patientiam convertuntur in bonum ἔ propterea non oramus i Libera nosa tribulatione di poenis, sed a malo, quia adversitates convertuntur iustis ad gloriam , di
coronam . Caeterae nempe virtutes utuntur hominis bonis, sed patientia utitur ejus malis . Idem alibi postqtiam hominem in hac vita tribulationem nequaquam declinare posse, ostendisset; mox , quae inter hominem perfectum S impium est disterentiam , in haec verba conis siderat . Tribulatio patientiam operatur , scilicet in sapiente, qui per tribulationem luce tur talem virtutem , sed sivi tus in tribulationibus nesciens esse patiens , angustias & fi gella portat, ct nul Inm lucrum inde scit habere . Ad hoe nempe pertinet exemplum de duobus, qui sub poena mille ducatorum, vel mortis in carcerem missi erant , quibus a de voto viro durae buris, cum totidem flore nis , prolectae sunt per fenestram , quibus carcerati percussi sunt, quorum unus aegre fereas percus.1ionem bariae, ipsa cada senestram Projecit ,
alter vero suam pro evadenda morte dedit debitoribus suis. Spiritualiter nos omnes sumus debitores non carni, sed divinae justitiae pro peccatis; Deus autem nobis projicit bursam patiantiae cum flagello, quam qui ejicit, meritum perdit, di tamen poenam flagelli non evadit; imo sibi tanto gravior fit, quanto minus voluntarie flagella susceperit. Hoc autem est sciendum de diuina misericordia , quod tribulationes ultra vires non permittit, sed, ut inquit Apostolus: Fι elis G1 Deus, qtii noupatιtur vos tentari fura id quod pol tis: se
facit etiam cum tentatione proventum.
IV. cura per patientiam tribulationes Imius r. Urdis .
toterantur; uti praecia re ostendit Isidorus Pelusiota dicens: Considera, si quis illatam sibi iniuriam ulcisci velit , quasnam acerbitates peris ferat . Primo surore persunditur ; deinde ab ira interrumpitur; primo enim ebullit astuctus, deinde ad vindictae cupiditatem existimulatur; Tertio infinitos fluctus excitat. Quarto mille
cogitationum vias ingreditur. Quinto metus subit, ac tremor, animique angor, iracundia
nimirum eum interrumpente, ac metu concutiente, dum illud ineum agitat, quonam pacto, quod cupit, assequatur, acceptamque iniuriam vindicet. An non videtur tibi hujusmodi homo, me cum, qui poenas daturus est, ipsemet poenas dare At qui patientiam adhibet, ab his
omnibus rebus exemptus est. At sane merito,
nam hoc in ipsius arbitrio situm est , atque ipse
totum absolvit. Ille autem alter, non item.
Uerum & temporis commoditate opus est, &loeo, & fraude, & versuta improbitate , & armis , ct machinis, S adulatione , & lervitute , &hypocrisi. Videt ne, quemadmodum di mellis res sit, vitium; sacilis autem virtust Atque illud quidem tumultibus scateat, haec autem ab omnibus perturbationibus remota sit . Qui ulciscendae in uriae studet, infinitam inimicitiam reddit; qui autem patientia utitur , eam quam Ocyssime opprimit, & extinguit; Unde importunum etiam ac saevum hominem mitipat , atque ad amieitiam allicit. S. Bernardus inquit: Quomodo natus sibi videtur homo, si labores fugitat di dolorest aut quomodo scit, is esse hominem, qui ad id paratus non est, ad quod natus Homo, inquit, natus ad lab rem . Cum igitur homini necessario patiendumst, numquid melius faetet, si eum merito patiatur, quam ex desperatione 3 Hoc enimineiens ex necessitate Deit virtutem . Confirmat hoc ipsum Bellovae. inquiensi Infirmus necesse habet corporaliter sustinere dolores ;velit, nolit; quos si non patienter sustinet , *ravatur dolor , quia cum amictione corporis est etiam desolatio cordis, & suae facit animae detrimentum; si autem haberet patientiam l vius sustineret, & citius di saei lius curatetur; ct infirmitas sbi fieret in meritum . ct salutem , ct sie in his quae patimur, laciamus de necessitate virtutem , ut quae nobis essent damnationis, Oeensio fiant nobis di materia exercendae virtutis, & acquirendae salutis.
U. Quia flue patientia aria ures efficiuntur Fμε tribularione, uti recte advertit Fullonius, di r. cens: Non modo non exeunt malis suis, qui z..
obluctantur, sed ea per ipsam obluctationem
72쪽
augener & impatientiam , quae tristitiae genus
est, eorraique dolorem imprimit, aliis doloribus superadiciunt. Febricitans, quantumlibet sese in lecto convolvat, febrim non excutiet,
imo agitatione magis accendet. Latro a s
tellitibus comprehensus, si obsistit, manicas praeterea patietur , di pedibus pulsabitur, &nodolos stipites sentiet. Laqueos inquit Sene. ca Lib. de conlol. ad Helviam , fera , dum jactat, attingit. Aves viscum dum trepidantes
excutiunt, plumis omnibus illinunt. Nullum tam arctum jugum est , quod non minus laedat ducentem , quam repugnantem . Aiunt medici, cum venenum ab animali epotum est, cor quod illo maxime petitur, intumescere, agitari, poros calore distendere, ut se desen. dat , & ea ipsa defensione venenum citius ad se trahere, atque intra suscipere. Ita impatientes nimia adversus dolores repugnantia ,& commotione, plus doloris concipiunt, aditumque illi ad cordis intima aperiunt. Nar rant , Agesilao Spartanorum Regi, arthriti devexato, Carneadem Philosophum affuisse : & , ne molestus esset, sermonem abrumpere, & abire voluisse : At illum ostensis manibus, ac pedibus Primum, dein cordis sede, dixisse malum illi e esse , huc autem nondum penetrasse ; itaque assi. deret , ct contabularetur. Lon se aliter cum impatientibus agitur, quibus ma1us malum a mali
odio, quam ab ipso malo est ἔ & qui optime die ere de se possint, quod alia sententia Tobias r Quale mibi gaudium erit, qui in tenebris serio, er lumen caeli non υideo quid Le. titiae illis erit , qui Dei providentiam per calamitates ad aeternam ducentem non aspiciunt
i. VI. Quia iactura premit per patientiam Obtin udi , es inaestimabiIis; ita idem insinuathis verbis: Crescit infortunium ex eo , quod ingentem thesaurum meritorum impatientia sua misere prodigi perdant. Quantum miles inter vulnera, aulicus inter dignitates quotidianas, ancillae ct servi inter dura imperia , artifices in laboribus, quilibet hominum in suis ea lamitatibus, lucri cum Deci sacere potuerant , s toleranter serre incommodo ingruentia voluisseti Sed heul viri divitiarum dorismierunt somnum suum, & nihil invenerunt in manibus suis. Struthio, crassum & stupidum
animal, alas habet, sed non subvolat. Habuere isti alas, quibu& in caelum evolarent et in sabulo ae coeno haerere maluerunt. Hoc in. fidelibus exprobrabat Aug. l. I. de civitate :Perdidistis utilitatem calamitatis & miserrimi facti estis, & pessimi permansitis. Salvianus
l. 7. de providentia, idem de aetatis suae hominibus conquerebatur t Quid hoc mali est jumenta & peeudes sectione eurantur: nos nee cauterii adustione, nec ferri desectione cura.
mur; imo, quod pejus est , cura ipsa deteriores
I. T Lurima a variis Astetis, & Ss. Patribus V assignanter, sed quae fere ad tria gene
ra revocari possunt ; Nam x. aliqua positive desponunt animum ad adversa sortiter toleranda , ut sunt variae considerationes di illustrationes intellectus, quibus necessitas, utili-
aequo aestimatur. 1. Alia sunt, quae varia impedimenta & obstacula patientiae removent , qualia sunt, quae sinistram de adversis opini nem , aut inordinλtum ad res aliquas ereatas affectum tollunt . 3. Alia roborant volunt intem , ut firmius sibi eonstet in variis adversiistatum ingruentium occasionibus, qualia sunt, quae ad solidum uirtutis fundamentum ponendum , gratiamque divinam copiosius obtinendam iuvant . Quae omnia prom nune singillatim explicanda , & Sanctorum Patrum aut aliorum authoritate confirmanda sunt. Media disponeutia . II. Cons derare Cbristi exempItim : nam in Torain. eo , ut Tertullianus testatur , Deus Spiritum suum cum tota patientia collocavit. Hinc ipse. met per Prophetam hortatur: Ο vos omnes, τε - qui transitis per viam , attendite , & videte , 'ti est dolor, sicut dolor meus. Multum profecto consere, teste S. Chrysostomo, ad incl- tamenta virlutum, Magistrum luctantem aspicere, nee cedentem . Ideo Sanctus Petrus , ειεν. ε.
communicantes , alit Christi passionibus gau- ν-- dete , ut in revelatione gloriae ejus gaudeat ii 'extiliantes: δe iterum : Si exprobramini in nomine Christi, beati estis, quoniam, quod est honoris, gloriae & virtutis Dei, & qui est
Spiritus eius, super vos requiescit. Super quae verba S. Laurentius Iustinianus ait: Utrius s. que laetitiae insens est causa, & persecutionem
pati pro Christo & eonformari Christor de
persecutione quidem merces , ct de eonformi. late provenit honor. Et subidit: Se Propte M a rea Christus voluit transformare in singulos , ut charitatiς eompagine singulos reformaret in se, consormaretque sibi . Fecit se si eut te, ut te saceret sicut se . Quae omnia Pulchre confirmans S. Bernardus: Sponsus ani
me, inquit, non putat quidquam persuasibilius
fore ad ineundum certamen , quam si seipsum certaminis aut exemplum proponat, aut Praemitim. Utrumque es mihi, Domine Iesu , &speculum patiendi, re premium patientis. in
trumque fortiter provocat, & vehementer acincendit. Tu doces manus meas ad praelium e xemplo virtutis tuae t tu eaput meum post victoriam tuae eoronas praesentia majestatis , sive quia pugnantem te specto, sive quia te expecto, non solum coronantem, sed & coronam: in utroque mirabiliter me tibi allieis, uterque lanis violentissimus ad trahendum . Hine ipse S. Iob in Spiritu elevatus hoc e- IN u. xemplum sibi proposuit dicens : Vestigia ejus v. secutus est pes meus r ut qui occulte dispositionis ejus sublimia videre non poterat, quasi in terra conspicien ς ad imitationem , ejus vestigia teneret, ut loquitur S. Greg. e. l. Sed S ipse Dis. N . Christus: Cum in cruce pendulus haesero, in- oquit, omnia ad me traham, hoc est, o Pes .do. thomines ad me rapiam, ut ex re eeptissima sen- s. entia. Hugo Cardinalis id hae sua paraphrasi exponit: Omnia traham ad me ipsum , omnia genera hominum , sive in linguis omnibus, sive in aetatibus omnibus, sive in gradibus honorum omnibus, sive in aliis omnibus. upando aviiseus venator per abrupta, perque densa sylv
73쪽
tum timidulum insectando fatigat cuniculum, solet is, ut paratam effugiat necem, intra
concava saxorum se recipere , Ut venatorem ,
mortemque adeo effugiat, iuxta illud Psalmi sae Psal. 1o3. i R ex translatione LXX. Petra refugium cuniculis; atque ea ratione omnis diligentia, industriaque venatoris frustratur: Verum ubi nulla sunt saxa, nulla antra, nulla spelaea, ibi obtinet venator, praeadamque non tam dissicile assequitur . Dicit nunc Ambrosius: Antesuam Christus dux noster, de ante signanus esset, videntur homines, cum ad patienter serendum molesta pris ex. hortationibus urgebantur, qualicumque titu- Io tergiversari , Et resutare onus potui me, ac dicere : Nolo pati , Christo Dirce luci ac Magistro nondum in carne passici, nullum ha
hentes ejus exemplum, quo ad tolerandum libenter gravia permoveremur . Poterant meisticulon illi eunteuli ad saxa confugere . de intra i pecus talium excusationum sese abde. re , sed Christo iam passio , ac mortuo , petraestita sunt, omnes fictae excusationes sublatae, Ob quas passionem desupere posse videbantur; nec habet deinceps homo , quo se purget ,
non habet, qua evadat. quando Ecclesiae venatores , praedicatores dico, illum insequuntur , hortamur , obstringunt , ut magno &aequo animo adversa omnia ferat. Postquam enim caput. Rex δt Dominus tam multa ac dura passius est , quid excusationis obtendά re possunt membra, subditi , mancipia, ut non libenter quidv K tolerent i Circumcisionis junum quam molestum , ct terribile fuerit , scimu , de quo S. Petrus Actor. II. IO. di xite siti a tentatis Deum, ι onere jtigiam stiper cervicer discipulorum , quod neque Pa
luit Deus hinc tam gravem legem invehere, di populo suo servandam dare , atque ob id praecepit Moysi. Duci populi sui, ut is quem dam filium suum circumcideret, cui jussioni
ut obtemperaret, Sephora Uxor ejus, circum incidit praeputium filii sui . Exodi 4. 2s. Quaeri, Potest , cur ad introducendam hanc tam duis ram legem primus Moysis filius eam subire debuit λ Quare hoe gravissimi mandati onus
ante omnes alios excipere debuit filius Dueis Respondet acute Tertust. l. advers. Jud. cap.
a. Idcirco filium Moysis suturi Ducis instigat
Angelus circumcidi, ut cum coepimet per eum populo dare praeceptum circumcisionis, non pernaretur populus, vitiens exemplum istud in filio. Jam Ducis celebratum . Aptissime dictim i Caro S sanguis omnem vehementer defugiunt passionem ; perdere charam, ac dulcem vitam, ut ne plodas fidem, perdurum accidit ; verum ut facile reddatur, neque excusare quisquam a passionum , mortisque tu. heme tolerantia se possit. Filium suum unigenitum Pater in cruce suspendit, ut, dum creatura suum Creatorem, di reus innoxium tam indigna tot erare cernit , ob oculos tanti amoris invicem debati ossicii, tamque eximiae
charitatis, libentissime, ae liberalissime im--u pendatri facultates , voluptates , honores, vi-ειν. δε lam , di qua Illa eumque habet. Ioannes Ser.
vilius hoc prodigiolum refert, quod ILsIPui
Reges, ut erant in sumptuosa aedifieia , A superbas pyramides excitandas estuse propensi ,
quas regiorum cinerum suorum sat alia monuismenta volebant; ita quemdam eorum , cum hac re maloribus suis antecellere vellet prinramidem adornare voluisse eo artificio , elegantia , s. blimitate , ut caeteris splendorem , existimatio nemque detraheret, hominibus vero stuporem adferret . In tantam autem altitudinem fastigiatam eam voluit, ut sculptore , caelatores, fabri, oc quicumque operam huc suam conserebant, Prosequi opus non auderent , quos ut ad persciendam rem coerclam
incitaret , in culmine aedificii figi praealtam trabem, & κmgi trabi filium quemdam suum jussir . Moti , animatique eo spectaculo opifices adfecerunt pectus , manusque ad opus ,
nec submoveriunt , donec ad culmen educerent, quamvis praesentaneo eum vitae periculoeciniunctum esset. Ita enim secum reputabant: Si Rex non pepercit filio suo, tantum ut tantam molem excitaret, cur nos tantam vitae nostrae rationem habeamus , qui sumus subditi Quod ille superbita Rex a vanitate tua incitatus fecit , hoc aeternus Pater sui infinitiamoris , si charitatis erga homines immensae impulsus egit. Saluatoris moles, quae ex. citanda erat, tam est vasta , 3e sublimis, ut
ad eam erigendam homo c si id res postulet facultates , honorem , vitam , Si quae-
eumque sua perieulo exponere , ct huc vertere debeat: Quoniam vero id arduum est , si grave homini aecidit, omnia illa a se abjicere, ut facile tamen iis homo renuncia ret, quid fecit aeternus Pater P Tulit, ut Filius futis in summo Calvariae montis vertice celsam in crucem ageretur, ut non solum per illum redimeret homines quod primum, percipuumque tunc agebatur verum etiam
tali Memplo doceret, quod ille ipse Filius
suus vitam , Si honorem , de sanguinem t tum vertere, Se convertere in usus hominum , salutemque sciret , tametsi nulla huc eum ne. cessitas adduceret, uti hi etiam , cum Domi-minum , ae Deum suum tanta pericula , 3e incommoda adire cerneret, pro eiusdem amo re honorem, gloriam , omniaque sua volentes, lubentesque prosunderent. Hoc est, quod ait Christus et Ea ego si exaltatus fuera a terrin 1 omnia trabam ad me ius m. omnia, hoe est , J corpi,sct animam , inquit S. Augustinus , omnes
sensus, affectus, cogitatus, voluntatem, me mori Am, intellectum , vitam 3c caetera , qui
bus illa constat, ad me rapiam. Jeremias di. eebat : Non om ttirbatus; sive ut habenr x n
LXX. non Iaboror, te pastorem sequent , Ierem. ius a M. I. I 6. hoc est: cum te a tergo , o Pastor , sequens, video illud tam crudelitet shileatum, di excarnificatum illa gris, non moera non m teste accipio, cum uapulo, verum etiam nihil me pati existimo, nam ct dolor nitescit: Somne pus suum mea exemplo vulnera exspuunt, quotios te sine causa pastum cons derc . 3c me atrociora magnis modis promeritum cogito .
Admirabilem sponsae suae venustatem , di larmae decentissimam speciem cum ingenti v luptate pud se reputabat sponsus , quando
Jhaec dicebat et Leut titiam inter Dinas, se a
74쪽
m ea mea inter filias; Cant. a. a. S. Bernarindus ait , hoc loco non solum commendari pulchritudinum, sed etiam formidari pericula, itaque exclamaut: Ο candens lilium oteneri o delicatule flos , increduli, & sub versores sunt tecum : Ulde, quomodo eauteambules inter spinas, plenus est mundus spinis , in terra sunt, in aere sunt, in carne tua sunt spinae, quae te e proximo petunt, velut in tuam perniciem consurarint. Sed quid egit sponsa in medio foederatorum, de infensistimorum tot hostium posita, ut inter eas angustias respirare posset, neque Prorium defi-eeret animo i Mox subjunxit : Sicut mattis inter ἰigna DIυarum , se dilectus meus imreν filios , ibid. vers. 3. videamus quo consilio haee sponsa dixerit. Sed mellifluus Ber-
nardus id nobis aperiet, cuJus sunt iterum i-sa : Hoc loco non praedicatur Magnus Dominus , 6e laudatilis nimis, sed parvus Dominus, ct amabilis nimis . parvus utique, qui natus est nobis, rioa majestas hic attollitur, sed commendatur humilitas. Videte nunc Verborum sponsi . & sponse, mutuam consonantiam . Ut graves sponsae persecutiones, quibus expolita uexabatur, spontus indicaret, lactei, de mollieuli lilii eam similem dixit, quod praeacutis spinis incinctum punctim , caesimque ab eis, velut
in perniciem ejus consuralis, certatim appetatur . Unde vero inter has angustias solatium
sibi sponsa accersit λ Id a verbis ipsius superioribus accipias, quae talia sunt, ac si dixi sint .' Quid nimirum , quod ego sim , quale lilium inter hamatas spinas, sedilectus meus se ut malus inter arbores sylvestrest mihi hoc
inter meas spinas ct erumnas incredibile adfert levamen, quod video summam Dei maiestatem inter homines humilem , in ear ne mortali abbreviatam , Sc angustatam , probrissique , Sc ludibrio expositam . At si sponsum
meum , cum denaque Deum , ac Dominum meum sie angustatum doloribus , se attritum cruciatibus video , parum est , quod ego calamitates quascumque meas vultu hilari, &aequo animo seram. L. .e. s. III. Confiderare exe Ia yamiorum ; itas Thomas Κem pensis suasit: oportet te aliOrum traviora ad mentem reducere , ut levius feras tua minima . Nam moerentium Societas gravem tristitiae vehementiam au.
ferre consuevit . Sicut enim in onere, si quis partem ponderis susceperit , soli serenti saris r. Gog cinam levavit, sic & in omnibus alus; ait S. νον. - Chrysostomus . Quod a sortiori locum habet. si laetus etiam affectu condoleat, nam , teste S. Gregorio Nazian. magnum est in sortunato remedium miseratio ex animo collata, ac sincere condolescere, calamitatem maxime
juvat . Cujus effectus duplicem rationem asis τώ. i. signat S. Thomas cum Aristotele, nempe tum a. e. s. quia talis putat alios partem oneris in se vel-
se susciperei tum quia per hoc advertit se
diligi , quod est her se delectabile ; unde ,
cum Omnis delectatio mitiget tristitiam , idem
de amico condolente concedatur necessis est. s. a I. . IV. Confidreare exempIa hominum maIorum
α;- .. povere , uti S Augustinus sequentibus vel bis' ' monet : Pro apertis sceleribus, non ut ca
puniantur, sed ut perpetrent, multa homine gravissima perserunt . Nonne de quodam n
bilissimo Patriae parricida de Catilina loquitur saecularium litterarum loquuntur auis 'ciores, quod famem , sitim , frigus ferre poterat , e usque erat corpus patiens inediae , algoris , vigiliae , supra quam unicuique eredibile est i id de latronibus dicam, quo
rum omnes , cum insidiantur viatoribus, noctes perpetiuntur insomnes , atque ut transeuntes excipiant innocentes , lub qualibet cassi asperitate nocentem animum eorpusque
defigunt In his miranda potius quam laudanda patientia . Nihil autem illie jure laudandum ; nihil utiliter imitandum . Taninioque rectius maiori supplicio dignum judicaveris animum , quanto magis vitiis subdit
instrumenta virtutum . Patientia eomeg est sapient iae , non famula concupiscentiae , patientia amica est bonae conscientiae , non inimi ea innocentiae . V. Confiserare voluntatem Dei, tribulatio. Diat. α
nes ob altissimos fines mittentis; ita Christux ipse Sanctam Catharanam Senensem docuit dicens: In injuriis tibi factis iudica , quod voluntas mea ita permittit, vel ordinat ad experientiam virtutis in te pariter, re in aliis armcis meis , judicando, quod ille facit ita , Uelut instrumentum a me positum, δt ad hoc electum . Hine Mariae Dialiae olim de ni--νmio frigore querenti dixit : Ego feci hoc n. . . 'frigus, ct tu quereris 3 Hoc medio salubriter inuo. usus est Sanctus David dicens et obmutui ,3c non aperui os meum , quoniam tu secisti . Sed de Sanctus Iacobus , dum diabolo verbera minitanti dixit e Si tibi est permissum a N--. Deo universorum , pereule , & plagam liben- ωβ. c. . ter accipiam , ut qui ab illo seriar . Hoc ipsum mediam Christus ipse Sanctae Catharinae Senensi suasit dicens et Volo te nosse , SDηπι uod omnes poenae, quibus homines in muniso affliguntur , in voluntate consistunt, quia
si voluntas est et ordinata , At concors cum v luntate mea , careret quodammodo poena .
Quamvis enim , qui hac sancta ordinataque voluntate praeditus est , sentiat laborem , Scdolorem, quicquid tamen amore mei sponte patitur, quasi line poena portat s libentissime enim illud sustinet, confiderans, ct sciens ,
meam esse voluntatem, atque permissionem ,
ut patiatur . Hoc medio s. Lupus Episco-us usus est , de quo Cardinalis Baronius seriit, quod cum Attila formidabili exercitu instrue iis ad destructionem Troiae in Franciameinctus esset, Sanctus Lupus Civitatis illius Episcopus pontificaliter vestitus , toto Clero comitante obviam ei processerit, eique dixerit Tu quis est qui tot devictos Reges , desolatas tot Provincias tuo subjicis imperio Cui ille respondit o Ego sum Attila Hunnorum Rex , flagellum Dei . Moxque Dei Episcopus subiecit: Tequis flagello Dei resistet Z Veni igitur, o flagellum Dei mei, utereisque libere omni eo , qLod is tibi est concessurus quibus verbis Rex barbarus mitigatus , a facta resolutione civitatem illam extermiis nandi , remisit, sancturnque Episeopum benigne amplectens, ejusque se orationibus reco. E 4 men
75쪽
Bibliothecae Manualis Couesonatoriae,
mendans dicissit. Ex qua historia clare deducitur , quod dum flagella a Deo provenire a. gnoscimus , eadem cum aequanimitate recipere debeamus, utpote ad ma aus nostrum , maioremque Dei gloriam ordinata . Tertuli. in lib. de patientia ait e Quod si a Domino nonnullae redimus incuti, cui magis patientiam , quam Domino praebeamus 3 quin insuper gratulari, ct gaudere nos decet dignatione divinae e alti- Lationis . Ego, inquit , quos diligo, castigo. VI. Consis/νον. Dei Ddιritim de nobis, Sinnocentia nostra e id quod sapienter suasit Sanctiis Gregorius Naaiana. dicens: Si Deus 'obiscum , quis contra nos atqui plerisque secus videtur, inquies: Quid mea interest, qui Tei veritatem magis curo, imo solum euro hoc enim me condemnaverit , rei absolverit, hoc miserum vel bonum reddiderit. At quid aliis videatur, nihil ad nos , quemadmodum nee alienum somnium . Non ita multis videor, ait at Deo ita . Imo non videor ;sed perspicuus atque manifestus sum ei, qui omnia prius, quam Oriantur, novit . qui corinda nostra sigillatim fingit, qui omnia opera Nostra, omnes motus, & eogitationes , ex quibus res a nobis geruntur , intelligit: quem nihil eorum , quae sunt, latet , nec latere Potest et qui aliter res nostras intuetur atque moris tales solenti Homo enim uidet faciem , Deus autem intuetur eorr audissi Scripturam
hoe dicentem , di fidem adhibe cuius iudicium eordatis hominibus pluris faciendum , magisque curandum est . quam omnium ali rum in unum eoactorum . VII. Consderari praemitim patientiae et sic enim di Christus , proposito sibi gaudio , sustinuit
crucem , confusone contempta r nam , ut bene
advertit S. Bernardus , guttatim poena bibitur , aliquando sumitur, per minutias transit; at in remunerationem torrens voluptatis, & fluuii impetus, flumen gloriae, di flumens pacis. Elumen plane est, non quod transeat, vel pertranseat , sed quod abundet. Quod ipsum etiam egregie confrmans Sanctus Augumnus ait : Si te aliquis homo diues in hoc iaculo vellet adoptivum filium sacere, quomodo servires 3 quas ei dignitates impenderes , in servorum, ejusque saevitia durissima, de aliquando etiam turpissima sustineres confitia, ut ad cadu eam , & fragilem ejus haereditatem peris venires 3 quod ergo ille sustineret propter substantiam terrenam , tu sustine propter vitam aeternam . Certe B. Bonifaeius in Nais tali Domini visitatus a B. Virgine, eum Chrisus in lecto depostus, faciem remotis fascias videndam illi praebuisset , dicere ausus est tSi nihil aliud esset in Paradiso, nisi facies ista benedicta , dignum esset pari omnes tri-hulationes , ut possemus videre saeiam hane ploriosam . Id ipsum medium suasi Sanctus Gregorius dum dixit e Mala priri entis vitae tanto durius animus sentit , quando pensare bonum, quod sequitur, negligit , A quia non
vult praemia considerare , qua restant , gravior a aestimat eme , quae tolerat
contra flagelli ictum cogitatio caeca conqueri. tur, & quasi infinita calamitas creditur, quae
diebus cursu labentibus quotidie finitur . At si semel quisque ad aeterna se erigat , atque
in his , quae immutabiliter permanent ocu- Ium eordis figat, proprium nihil esse hoe eonis spicit, quidquid ad finem currit, praesentis vitae adversa tolerat , sed quasi nihil esse ιμmne , quod labitur, pensat , quo enim internis gaudiis robustius se inserit, eo minus exaterius dolores sentit. Quod confirmans Sanis Rctus Augustinus: Cum attenderis , inquit , rL . . quid sis aecepturus , Omnia tibi erunt vilia , quae pateris , nec digna aestimabis , pro quibus illud aecipias ; miraberis , tantum dari
pro tanto labore; nam utique, fratres, pro aeterna requie labor aeternus subeundus erat ; Eternam selieitatem acc iurus, aeternas passiones instinere deberes; sed si aetemum susti. neres laborem, quando venires ad aeternam felicitatem Hine de Sanct. Francisco Seraphi eo legitur, quod interrogatus, quomodo vestitu tam tenui posset se ab hyemalis algoris asperitate tueri , responiterit .' Si supernae Patriae flamma contegeremur interius, frigus illud exterius iacile portatemus. Idem coninfirmavit Mater S. Symphoriam adolescentuli,
quae ob tenellam filii aetatem valde metuebat, ne ob carnificum violentiam adeo terreretur , ut periculum emet , ne a corona
recederet Martyrii. In hae igitur perplexitate constituta sapiens Mater quid seeit Filium suum intra manus carnis cum constitutum hisee verbis inclamavit: Nate , nate , memento aeternae vitae, caelum suspice, & ibi regnantem intuere, tibi enim vita non eripitur, sed mutatur in melius ς Quae uerba sanctus Adolescentulus audiens , sortiter Iesu Christi causa carnifiei collum praebuit. VIII. Considerare iniurantem ut amicum po- 'tius , quam Ivimisum; ita B. Baptista Vera- . . , 'tna suasit dieens et Quando anima crescit in e. gratia, non cognoscit amplius inimicos, imo quamlibet personam , quae adiuvat ad salutem , cognoscit pro amico: Totus mundus di infernus sunt ei amici, tantum se pio inimi- eo habet; di non invenit illam personam , quae impediat ejus salutem , nisi suos inordiis natos affectus; ct postquam pacem Deum s cerit, non habet, de quo doleat. Beatus , qui pervenit ad hunc gradum , tune est reis conditum principium futurae impassibilitatis ;hie est occultus thesaurus cordialis , pacis mentalis, S qui huc non intrat, non scit , quid sit bonum in hac vita mortali. Hic nima iubilat cum Deo, Deus pacem vult , quia Rex pacificus est, ct cum hominibus pacifieis in domo quieta vult habitare. In cundem sensum recte Sanctus Chrysostomus ait r 9 :- In insidiis, ct calumnis injuriam non patimur, sed illi, qui iaciunt. Ait enim: anima, quae . - . . peccat, ipsa morietur . Peccavit autem , non ς' ' qui male passus est, sed qui male facit. Cer-
te si mansuetudinem exhiberemus, essemus mnibus insuperabiles, nec ulla ad nos in;uria pertineret, eodem Sancto teste . IX. Considerare pereata sua et tunc enim , t se S. Gregorio , illata convitia bene toleramus, LGreg. δ. cum in secreto mentis ad maia recurrimus ;bene quippe videtur, quod injuria percutimur,
dum conspicimus, quia pejus est, quod meremur.
76쪽
mur. Imo quasi aqua ignis ext Inguitur, cum exurgente servore animi, sua cuique ad men- tern chilpa revoeatur. Et iterum : Dolor flagelli temperatur, cum culpa cognoscitur quia tanto quisque ferramentum medici patientius tolerat , quanto magis putridum conspicit , . .. - . quod secat . Vere enim non sunt condignae ' passiones huius temporis, ad praeteritam cul-r. Per. L. pam, quae remittitur, inquit recte S. Bernamdus. Vapulem sane, ait idem alibi, vapulem, Clinis. o. ut male operans, si forte verbera in merita reputentur ἔ fortassis miserebitur flagellato , qui bonum in me non invenit, quod remuneret sponsus Ecclesiae Iesus. Facit totidem s. Lam sere verbis cum S. Gregorio S. Laurentius Iustin. inquiens: Tu ne patienter illata flagelo. Ia toleramus, cum in secreto mentis ad mala Perpetrata recurrimus, quia per hoc, quod culpae pondus agnoscitur, afflictionis poena levigatur . Patienter unusquisque adversa portat, cum pie meminit, quod in se habeat sortasse , in quo ipse debeat tolerari, di quasi aqua ignis extinguitur, cum surgente surore animi, cuique ad mentem culpa revocatur , quia erubescit peccatis alienis non parcere , qui proximo, vel Domino saepe se recolit parcenda perpetrasse . r. μει. X. considerare objecta quaedam exbilarantia r
. sicut enim c ait S. IIa filius qui minus acri
'' sunt oeulorum acie , eos avocant ab intuitu rerum splendidarum , defigunt vero in flores , &quaeque viridantia , ut refocillentur , haud secus anima obtutum avertere debet a rebus molestis, di moeroris plenis , obvertere vero ad eorum contemplationem, quae bona & iucunda sunt. Tum autem assequeris, ut semper
gaudeas, fi vitae quidem tuae institutum, ratione omnis Deum collineet, ae spectet; spes vero retributionis, quae permolesta sunt vitae hujus , ct tristitia leviora efficit. XI. Uderare , or praevidere imminentes
aduresitates ante , quam meuiant: minas enim,
is et teste S. Gregorio, jacula seriunt, quae praevi.
Em dentur, & nos tolerabilis mundi mala suseipimus, si contra haec per praescientiae clypeum munimur. E contrario vero, ut Seneca recte advertit, sero animus ad periculorum patien-6- iam post pericula instruitur . Hic nos error 6 ν-ε. decipit, hic eis minat, dum patimur , quae ' numquam nos pati posse providemus. Aufertz T. 'vim praesentibus malis, qui futura prospexe-νi . c. . rit. Cuius rationem assignans Sanctus Grego si rius alit inita qui improvidus ab adversis deis' prehenditur, quasi ab hoste dormiens invenitur, eumque citius inimicus neeat, quia non repugnantem perforat. Quia vero mala imminentia per sollicitudinem praenotat, hostiles ineursus quas in insidiis vigilant expectat, &inde ad victoriam valentior accingitur, unde nesciens deprehendi putatur. Solerter erro animus ante actinnix suae primordia, cuncta debet adversantia praemeditari, ut semper haec cogitans , semper contra hoc : thorace patientiae munitus , & quidquid acciderit , providus superet , di quidquid accesserit , lucrum putet .m c us. XII. Consederare non bominem Iaesentem , DI
' 'daemonem infligantem ; ita S. Chrysostomus suasit dicens : Cum te aliquis infestat, ipsum
ne respieiax, sed daemonem instigantem, S mmnem in illum iram astunde ipsus autem mi se. re te , qui movetur ab eo. Nam si mendacium a diabolo, etiam irasci temere multo maias ab inso. Cum mordentem videris, considera,
luod est diabolus; non enim Christianorum
namur , tollere: nam, teste Didaco de Celda- rari da, gravissimum genus tormenti est metus toris I a menti; plus aliquando torquet opinione, quam ' ' re. Nam res semel toleratur, metus calamitatem amplificat, A multiplicat, & serit anticipato vulnere, toties repetito, quoties subit eius memoria. Sapienter etiam circa hanc r-Hν. e. materiam Epictetus dixit i Homines perturban- M . tur non rebus , sed iis , quas de rebus habent, opinionibus. Verbi caula r Mors non est malum , alioqui enim S Socrati sic visuna esset , sed opinio de morte , quae malam eam iacit . Cum igitur impedimur, aut distrahimur, non πλωου. t. alios culp mus, sed nosmetipsos, hoc est , m. i. D. M. stras opiniones. Alios accusare in calamitate
sua , hominis est ineruditi et seipsum , eius , ω 'qui erudiri coepit: nec se, nec alium, eruditi . Sicut ergo ut recte suadet Stapletonus pueris larvas formidantibus, eas in manus tra.dimus , & invertimus, ct tractari ab eis facimus t quo re ipsa bene perspecta vanos terrores contemnant. Equos phantasticos, qui ad nescio quos in via cumulos, aut candidioris c loris objecta subito restitare , & retrocedere solent, statim contra huiusmodi oblecta calcaribus admotis impellimus , ut eadem saepius pedibus conculcent, ct sc pavere desinant ἔita quivis in adversis sinistram tuam de rebus ad Qersis opinionem corrigere debemus ; ut pulchre quondam Socrates Alcibiadem non audentem in concionem prodire docuit, dum sic allocutus est: An non sutorem illum cadit eiebat nomen nihil pendis 3 an non utiam ciriscorum illorum praeconem aut etiam coriarium illum' fatente Alcibiade intulit Socrates: annon nisi ex hujusmodi concio constat
ereatast nam , teste Sancto Gregorio , sine do. s. Crea. .lore amittitur, quidquid sine amore posside- 11. -π.tur. Quae vero ardenter diligimus habita , graviter suspiramus ablata. Et, ut Sanctus . Augustinus ait, non est in earendo dissicultas 'nisi eum suerit in habendo cupiditas. Media roborantia.
damentum ponere 2 nam , ut Sapienter adver
tit S. Chrysostomus , non in illarum rerum p. c. ν adversantium eventu perturbatio ac tumulis orae tus est, sed in nobis atque animis nostris, qui msi bene constituti fuerunt, quamvis sexcentae undique oriantur tempesta es, in tranquillo ac portu perpetuo requi cscemus . Licet hoc Sin corporibus cerne tu, qui enim confirmato est corpure ad valetudinem , quamvis inaequabili cali
77쪽
N Biblis bocae Manualis Concionatoriae,
caeli varietate oppugaatur, non modo nihil
mali accipit , sed aeeessionem roboris exercitatione , ct intemperiei consuetudinem facit. Sin imbecillum corpus habeat, quam Optima fruatur eali temperatione, nullus tamen illistuctus ex hac earli aequabilitate erit, cum
haec intestina imbecillitas caeli etiam bonita elaedatur. Itaque omnibus iis, quasi pulvis essent, excussis , assumptoque generoso , δι sublimi Spiritu, magnum per omnia sortitudinis
specimen exhibeamus. XVI. Amisem erga Deam augerer perfectae enim charitatis argumentum notissimum est , ν. - . teste S. Laurentio Justiniano, in ad ersis fi . I . 6 duciam non amittere , re virtutes unitormiter semper operari, a que sub Dei disciplina eodem anima, eodemque vultu perseverare . Negligentibus hoe impossibile videtur, amantibus nihil. Experta id sponsa , titim ait: Fasciculus myribae dilectus meus mihi inter uberat. . . I. m a commorabitur: eo quod leve , inquit S.
a . ia Bem ardus, ducat, quidquid laboris immineat, D t. di doloris . Bene lasciculus, quia non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis; id enim , quod in prauenti est momentaneum , & leve tribulationis nostrae, supra modum in subli. rnitate aeternum gloriae pondus operatur in nobis . Erat ergo quandoque nobis ingens cumulus gloriae , qui modo est fasciculus myr-m ε. rhae. An non fasciculus, cuIus jugum suave
est, ct onus leve non quia in se leve nec
enim levis passionis asperitas, mortis mari inludo sed levis tamen amanti. Et ideo di, dilectum nominat monstrans dilectionis vim mmnium amaritudinum superare molestiam . Recte ergo P. Baltassai Alvarer, e Societate Jesu dicebat, ei qui Dei amorem habet, ct per eum sentit divinam Maaestatem mittere huiusmodi excitatores: cruces non esse alias considerationes necessarias, ut eosdem amet , di adoret. Omnes enim illos reputat gratias, omnes nuntios celarrimos . ignitos carboneS , ,ngentia lamina ipsitus Dei in se benevolentiae t omnes accipit tamquam amoris ejus sagittas , quae, quantumvis ipse sit durus , non tamenti nunt esse saxum . Quousque hoc intelliga , i, Deus te saei et vaciliaret donee hoe rabi sa-D-. piat, Deus te amaricabit; donec ma cni hoc
ρε facias: Idipsum pulche confirmans S. Basilius '' ait: Anima , quae semel se modis omnibus desiderio sui adstrinxit Conditoris, iamque insuevit oblectare se tantae illius pulchritudinis
contemplatione, prorsus non sinet vehemens
illud gaudium , animique sui iucundissimam
emafionem intercipi aut mutari per multiplicem, & succedaneam earnalium aifictionum miliationem. Quin ea potius , quae aliis moerorem afferunt, & tristitiam , an cumulum tibi vertet, 3e accessionem laetitiae. Hinc Ter- ul. ianus causam inquirens, cur S. Joannes
A. 'Εv ngelista Romae ante portam Latinam ab igne manserit illaesus, ita scribit : Flamma Pect:as esus comburens, ignis actionem , qui ebetem agebat , suspendit, ibique duos ignes inter se praelio dimicantes , tandem ignis amoris superior evasit , victoriam reportans. XVH. ypem firmam de μι aux/ιio e .
ere : nam ibi plus est exitii , teste S. Am. 'rosio, ubi plus est periculi . Si enim, ut o. I. x e ptime discurrit S. Ephrem , homines proba
re di disternere norunt , quantum pondus singula ferre queant animalia , tantumque addunt oneris, quantum vires animalis tolerant. Si item Egulus vasa de luto formans
novit, quanto ea tempore oporteat in igne relinquere , donec utilia emetantur, neque ultra , quam sit opus , ea in fornace relininquit, ne adusta corrumpantur; neque minus ea in fornace relinquit , quam necesse sit, ne di Glvamur, neminique sint usui , quant m
gi Deus, qui incomprensibilis est, St inestabilis seientia & intellectu , totusque sapientia
plenus, novit, quantis probationibus atque tribulationibus , tentationibusque indigeant animae ipli placere volentes, vitamquae aeter nam consequi desiderantes; Sicque sortiter . prompte Omnem in spe tribulationem perseis runt usque ad finem, tuncque probati, α apti regno canorum redduntur . Recte ergo coneludit Sanctus Augusti nux t Noli timere f. inimicum. tantum facit, quantum aeceperit ef
potestatem . Eum time , qui , quantum vult, tantum facit , di qui iniuste nihil facit , ct .
quidquid fecerit, Iustum est. Saeviant , quantum voluerint, & quantum permissi fuerint peccatores, confirmat Iustos Dominus. Porro
fructum huius spei clare ostendit Sanctus Chry- Liris.
sostomus dicens : Deum , sicut oportet. ti- p. mens & in ipso confidens , voluptatis radiiscem lueratus est, ct omnem habet lκtitiae fontem . Et sicut in mare decidens immenasum seintilla brevis facile deletur ; sic quan . laeumque Deum timenti illidantur , velut in vastum laetitiae pelagus incidentia extinguuntur ac perduntur.
re t nam de hac dixit David ' Parasti in conspectu meo mensam adversus eos , qui tribulant me . Et si panis subeineri eius Eliam
tantopere confirmavit , ut per quadraginta dies noctesque continenter iter iaciens , ra. mnes in conscendendo monte Horeb dissicultates oeeurrentes facile superaret; quanto magis Eucharistia , utpote i pium figuratum , hunc effectum praestabit ad caelum tendentibus ἱ hinc L.ε. οὐ . recte Sanctus Cyprianus dixit : Idoneus esse a. non potest ad Martyrium , qui ab Ecelesia non armatur ad praelium I mens deficit, quam
non Eucharistia erigit, atque accendit. Μ .sXIX. Amicorum perpessione ineboare ἔ uti senex quidam verbo ct exemplo docuit , de ''uo Bellovacensis sic scribit: Venerunt qui-am fratres ad S. quemdam senem in solitudine , iuxta quem pascebant pueri pecora , clamose, di inhoneste aliquando loque mes . qui dieebant ei et Quomodo potes, Abbas ,
portare verba puerorum istoriam , ct non praecipis eis , ut taceant Qui respondit i V lui , tam diu est , sed vica cogitationem meam dicens. Si hoc modicum non potes portare, quomodo, si venerit tibi maluet , portabis Iob. 4. ins es fortitudo tua R Glossa : Utii fovincit , contra omnia fortis es.
78쪽
I. Ur Ota Ascetae cura in eo sere eonsistere I debet , ut bene addistat , doceatque
Artem patientiae , utpote tum ob necessitatem , tum ob eximiam , & raram utilitatem omnibus aliis Artibus jure merito praeserenuam . Haec autem in tribus fere capitibus consistere videtur.
II. Et primo quidem generalia quaedam sundamenta bene apprehendenda sunt, quorum
primum est: Ut firmissime sibi persuadeat, neminem sine tribulatione esse, id quod pulchres. Augustinus super illud Apostoli i Flagellat
Deus omnem , quem recipit di indicavit dicens: Itane omnem 3 Ubi te volebas abscon. deret omnem. Et nullus exceptus , nullus sine flagello erit Quid est omnem Vis, vis
audire , quem omnem Etiam unicus sine peccato, non absque flagello. Secundum fundamentum est, ut pari firmitate libi persuadeat, Deum esse summe poten-rem , ut adeo non sit malum in civitate & or- -. 3ο. bu , quod non fecit Dominus et Summe Sapiem rem, atque adeo posse malum omne in bonum convertere, uti Ioseph Patriarcha olim consessiis est dicens suis fratribus: Nolite timere, num Dei resistere possumus voluntati Vos eogitastis de me malum, sed Deus vero tit illud in bonum, ut exaltaret me r Sum me quoque bonum et ut adeo quidquid facit , vel permittit, ad nostram utilitatem ordinet, nisi ipsi mei velimus in damnum nostrum deis torquere. Unde eleganter S. Augustinus t Quid
timet, inquit, homo in sinu Dei positus 3 Tu de sinu illius noli cadere , & quidquid tibi mvenerit, in bonum , ct non in malum cedet. Tertium est, ut firmiter eredat, nullum proprie dictum malum ege, nisi peccatum, eo quod hoc solum separet, aut certe coniun. etionem minuat cum vero bono, id est Deo; Unde recte deducitur commune axioma, quod nemo Iaedatur, nis a Ieι o: cum nemo ad a. c. io. Pecc tum cogere possit. Quartum est, ut et- s,. iam certo sibi persuadeat, quod S. Paulus di-ι. - ελγε. xit, nempe fidelem esse Deum, qui non patietur nos tentari supra id, quod possumus su--uis. stinere . Atque adeo, ut bene dixit S. Isid
ε- ν. rus Pelusiota, in tentationem non incidere,
sorte impossibile esse, ei autem minime fue-ςumbere possibile; cum Omnia possumus in eo, qui nos confirmat. III. Seeundo bene pariter apprehendenda sunt praecepta seu Regulae ab Arte patiendi
prascribi solitae. Prima est i Quod pareris ju-N M. , a. fle, paιienter ferre memento. Quem enim di ἀν, ε. ligit Deus , castigat; flagellat autem omnem filium , quem recipit: quem in finem sapienter discurrens Seneca ait: Auem sumus poena , succurat non tantum, quid patiamur, sed quid fecerimus. In consilium de vita nostramittamur. Si verum ipsi nobis dicere potuerimus, pluris litem nostram aestimabimus. iavolumus aequi omnium rerum Iudices esse,
hoe primum nobis suadeamus, neminem nostrum esse sine culpa . Hinc enim maxima
indignatio oritur; nihil peccavi, nihil se ei, imo nihil fateris. mis est iste, qui se profiteotur omnibus innocentem Recte ergo S. Augustinus ait: Vulgus hominum injuite su putat toler re, quae patitur: at vero vir justus, qui seipsum statim in principio sermonis accusat, justitiam Domi ut praedicat, quod digna meritis suis patiatur. Dieat proinde quivis cum Michaear Iram Domini portabo, quo- η θ. 1.niam peccavi et . Secunda est : Si quis υαιι Peu repou mr, abneget semeti iam , soIIat era. , eem suam quotidie , o Datiatur me. Et haec regula res' ondet secundo fini, quem Deus iatribulationibus mittendis sibi praefigit, stillesti probationi quemadmodum prima primo fini , scilicet purgationi seu eastigarioni respondet de qua Apostolus dixit: Gloriamur in tribuislationibus, scientes , quod tribulatio patien-
tiam operatur, patientia vero prohationem .
Sicut ergo Discipulus Philosophiae aut The logiae Op . m navans, & cupiens speciem hausti sui profectus exhibere, pro magno beneficio agnoscit, & accipit, si quis acriter ejus doctrinam impugnando , occasionem Draebeat suae scientiae, & diligentiae demonstrandae, ita non minus beneficium reputare quisque deinbet , si Per varias tribulationes submissas examinet ipsum Deus, an di quantum profectum
in virtute fecerit. Tertia est: omnes gaudium Io . ...texi ι mare Fratres mei, eum in varias tentatι
nes loridentis. Seientes quod probatio fidei v strae patientiam operatur, patientia autem opus persectum habet, ut sitis perfecti. Atque haec regula tertio fini, ob quem Deus tentationes ac tribulationes immittit, scilicet amori resipondet, iuxta illud Apoealypseos : Ego , quos MN. 3. mo , arguo , & eastigo . Porro hoe gaudium V tanto erit perfectius, quanto graviores suerint tribulationes, de quibus illud concipitur. Posisunt autem graviores esse tribulationes multiplici ex capite . r. Ex genere suo seu obiector I. V. sic graviores merito reputantur linguae peris. L.
cutiones ἰ nam , teste S. Chrysostomo , nihil . o
aeque mordet animam ac improperium t nihil m. Α- aeque tabefacit mentem ac dicteria fit eonvi. tia: nam multi viri per convitia saepe sunt subversi: A multitudina posequentiaem, Mamiorem enim calamitatem ei acerbiorem dolorem vulnus a pluribus acceptum excitat, i quit idem Sanctus 3. Si ab Amreis vel Dona, ea d. l. sitar, vel aliis, quibus benefecimus, orian. uim tur eiu simodi persecutiones; nam ut Cassiodo. 'rus recte advertit , graviter dolet injuria ,
quae contingit insperata; & si inde proveniat
dolus, unde sperabatur auxilium. Imo, teste S. Chrysostomo, plerique ab Amicis cono r. Avitiis assici; aut in suspicionem adduci, vi. - detur omnibus mortibus intolerabilius : eu ' ius rationem reddit S. Gregorius , quia tum s. omndamno corporis mala nos cruciant amissae li- i.
bertatis: Hine David in persona Christi di- 'xit: Si inimicus meus maledixisset mihi ἰ s Itinuissem utique. Tu vero homo unanimis . dug meus, ct notus meus, qui simul meeum dulces eapieb s cibos . o. Ex diuturnitate e Ut enim brevitas minuit; ita diuturnitas non modice auset tribulationem, maxime si etiam liberatio merito sperata, nec tamen im
petrata fuerit, im erum spes dilata non parum
79쪽
νs Bibliothecae Manualis Contionator ae,
rum eruciat. s. Ex eiseumstantiis quibusdam aggravantibus crucem, & dolorem , quales Lanciatus asteri septuaginta, ex quibus sequentes sunt potiores, ct magis usitatae r nolle in uirere Authorem , si non sit cosnitus et none excusare apud ullum: non resistere convitianti nam suppressus dolor, ut bene advers. Ber . tit S. Bernardus, altius introrsum radicavit, L.t eo Reerbior factus , quo non est exire permisse sus) non quaerere defensores, non accusaIe , nec coram Deo suas cruces commemorare hoc enim magnum foret crucis levamen non emendi ea re aut procurare ab hominibus com pastionem e nulli unquam , nisi obedientia, vel charitas suadeat, suam crucem revellare , et iam lacrymarum silentium servare: memoriam injuriarum delere . IV. Tertio eomparandum est aliquid myr thecium spirituale continens varia balsama seu lumina ac motiva roborantia contr1 deliquia
pulsillanimitatis , abiectionis, desperationis ,
impatientiae, Sc. occasione adversitatum oriri solita . Talia autem balsama esse possunt mnia fere motiva supra paragrapho nono in. dieata, praeeipue autem sequentia quatuor . quae omni statui hominum sunt magis accom-
c. - modata. i. Exemplum Christi ; ita enim ipse suasit Adolescenti , dum inter adversa jam prope fatiscenti dixit: Omnes tuas tribulati nes intinge in sanguiuem lateris mei, & quantumcumque durae sint & graves, mox molles di leves emcientur. a. Exemplum Sanctorum: Si enim solatium est miseris socios etiam homines duntaxat infirmos, ct imperfectos habere, quantum erit solatium tot emittes in societatem tribulationum adscitos videre Ut pote de quibus merito canat Ecclesia: omnes Sancti, quanta passi sunt tormenta , ut securi pervenirent ad palmam Martyrii. 3. Exemplum stiorum ineuli, tam graves labores aetribulationes pro vili lucro paueorum nummorum , momentaneae voluptatis, vanissimae gloriae aut honoris tam generose, alacriter, a que constanter perserendum , de quibns meri-io sibi quisque illud olim S. Auguhino dictum applicare poterit: potuerunt illi, & istae , eheu non poteris Exemplum damnatorum , aut certe in purgatorio existentium animarum, cum, quibus pares aut etiam graviores poenas sustinere milites fuissemus promeriti , an non enim se gaudebimus per obolum solvere nos potis in hac vita, quod innumeris eruciatibus , ae dolorum talentis in altera fuisset persolvendum Vere enim quaecumque dura &molesta , quaecumque gravia di horribilia , , quae quisque patitur in hac vita , in comis' paratione aeterni ignis non tantum parva, sede nulla sunt , inqua recte Sanctus Augusti. V. Quarto instructus esse studeat ad quaestiones aliquas Alaeticas hac in materia proponi solitas , ex solidis Ascestos fundamentis resolvendas; cujusmodi sunt. 1. Cur Deus famulos suos, quo fidelius ei serviunt, quoque plura pro ipsius gloria agunt, & patiuntur, eo pluribus persecutionibus & tribulationibus obnoxios esse sinat Sie enim plerumque fieri te-
. is est in primis Sanctus Gregorius his verbis: Ego fidenter dico, quia minus pie vlvis , si minus persecutionibus pateris. Testa tus cst 1. Sansus Maearius dicens : Viri di- s. vini praeparare se debent ad certamen , ct prae--lium . Ea enim est Christianae Religionis via , ut, ubi est Spiritus Sanctus, ibi statim sequatur eonflictus, di persecutio . Uides Prophetas , quonam pacto a Contribulibus suis persecutionem passi sunt, in quibus tamen Spiritus operabatur. Vides, quomodo Dominus non ab alia Gente , sed a suis persecutione an)ctus est , nempe a propria tribu Israel , a qua etiam cruci est amxus. Itidem di Apostoli . Itaque statim a eruce transivit Spiritus Paraclitus, demigravit ad Christianos. Testatus est 3. Sam Rim. i. ctus Ignatius, qui Parisiis operam dans,
a quodam quam tus, cur omnia ei tunc pro- 'spere fluerent respondit: me tacente tacent alii: Quiescente quiescunt. Ubi me commo-
vero , invida continuo tempestas exorietur,
eiusque fluctibus exagitabor. Testatus est Sangus Franei seus Xaverius dicere solitus, vIderi sibi nostros nequaquam fideliter militare, si diu nullis insectatoribus exercerentur. Te stata est s. Sancta Theresia dicens : Semper mus ν. observatum est, eos, qui Christo Domino vin-σρ. ciniores, ct propiores tuere, plus aliis, labo- ω-. e. ribus, ct adversis lanei natos, & divexatox esse. Ad hanc ergo quaestionem respondeat, ge- ''minas hujus rei e te causas. Prima est Amor L.
Dεi erga hujusmodi personast Ita I. testatus e. εν. .
est ipse Christus Sansae Birgittae dicensi Ami. ei mei tribulantur in hoc mundo aut ad minus supplicium in futuro, aut ad maiorem e
ronam in caelo . Nam Petrus, R Paulus pro
iustitia mortui sunt, sed Petrus amarius Paulo , quia plus dilexit eat nem Paulor Et quia Ecclesiae meae accepit primatum, debuit & se
mihi majore morte conformare. Paulus ver
quia plus dilexit continentiam, quia plus laboravit, tamquam miles egregiuς gladium o tinuit. Sed & alias eidem de quodam Episcopo dixit: Propterea quia amicus meus est, & L4R . eum intime diligo , ideo quasi amieo laborio-
sus onus impono. 1. Idem testatus est Ange - τε
Ius eidem Sanctae Birpiitae de B. Virgine di- 1 im
cens t Congrue haec Virgo nuncupari potest florens rosa , nam sicut rosa crescere solet inter spinas; ita haec Venerabilis Virgo in hoe
mundo crevit inter tribulationes. Et quemadmodum quanto rosa se in crescendo plus dilatat, tanto sortior, ct acutior spina emei. tur; ita di haec electissima rosa Maria, quam to plus aetate crescebat, tanto sortiorum tribulationum spinis pungebatur . Cum autem ad illam aetatem ipsa pervenit, qua Filius Dei sactiis est Filius suus, tune plenissima illa rosa in sua pulchritudine magis dilatari ac crescere videbatur : ae tribulationum spinae ipsam acriter stimulantes fortiores & ac tiores quotidie e meiebantur . 3. Testata idi' m. p. apsum eu B. Maria Magdalena cle Pa22is , e. 24. dum Christum allocuta dixit e Permittis, o Verbum , daemones confligere eum servi tuis , eos ut facias gloriosiores ; di quanto majorem gratiam dare vis il & majus lumen ad te cognoscendum , tanto magis sa-bricas fornacea , di ignes , in quibus Pur
80쪽
gentur corda ad instar auri, & appareant illorum virtutes tamquam lapides digni, di pretiosi . Hine jam olim Ethnici idem de suis
e. t. Diis quoque senserunt, ut Seneca his verbis testatur: Hanc rationem Dii sequuntur in bonis viris, quam in Discipulis suis Praecept res, qui plus laboris exigunt ab his, in quibus certior spes est. Dicant ergo ipsi: Digni visi sumus Deo, in quibus experiretur, quan tum natura humana posset pati; optimi milites ad durissima mittuntur. Secunda causa est insuim clami erga eosdem Iustos i Quod tri-Vas a bus ex causis conet pit. I. Quia per illos ma-m ' in glorificatur Deus, cujus proinde gloriam in ipiis daemones imminuere cupiunt. ita Sa ctus Laurentius Iustinianus indicavit dicens: Praemonebat milites suos Christus ad persecuistionum tolerantiam , ne imparati ad certamen
accederenti sciebat quippe , semper Iustis bella ab humani generis Adversario commoveri, quae non tantum adversus homines, qui invisibiliter infestantur, verum etiam contra hominum Conditorem concitare noletuntur, non tamen ut in vine ibi iis debelletur, sed ut ipsius gloria in hominibus denigretur. Bacchatur itaque adversum Iustos, per quos utcumquc Divina proficiscitur laus, quatenus ex laudantium perditione , magnificentiam diminuat lain s. c H. dati. a. Quia hos meritis, th virtutibus abun-
V dare videns invidet, ideoque spoliare cona-
tur. Qiram causam Sanctus Chrysostomus indieavit his verbist In tempore virtutis perse.ctae tunc diabolus spirat uehementius. Et quemadmodum Piratae, qui mare navigiis insectant, non tunc , ubi conspexerint navim doportu exeuntem invadunt quid enim hine fructus caperent, si scapham inanem demergerent Sed ubi redierit onusta , plenaque
sarcinis, tunc demum omnes experiuntur aristes ; ita sceleratus ille daemo a simulatque vi derit aliquos multa collegimu v. g. ieiunia, preces , eleemosynam, castitatem , reliquasque virtutes omnes, ubi videt navigium plenum esse pretiosis lapidibus , tunc irrumpit undique , thesaurum perfodiens, ut in ipsis portus ostiis scapham demergat, iamque nudos ad eum
portum ejiciat. 3. Quia per iustos regnum &potestas Satanae maxime imminuitur ; nam ut recte idem Sanctus Chrysostomus ait; numinquam magis surit, ac saevit scelestus ille daemon , quam cum ex suis vasis, S instrumentis multa videt diripi. Non est ejus qui parva gessit, & mala, malam illam bestiam irritare : Quamobrem quando videt virum iustum magna di praeclara gerere, & mala pati innu- -- ελ merabilia, ne mireris. Nam contra mirari oporteret , si diabolus multas aeeipiens plagas esset quieturus, ct vulnera placide tolera tuis r. Lis L. rus. Recte ergo concludit S. Leor Intelli ea-
β. euasti mus, quanto studiosiores pro nostra salute suerimus, tanto nos vehementius ab Adversariis impetendos.
VI. Altera quaestio est, an persectionis studium admittat defensionem sui contra calumnias , fallas accusationes , di testimonia 'contrarium quippe suadere videntur tum Christi, & Sanctorum exempla, neutiquam se, etiam in periculo M vissimorum malorum in.
currendorum , defendentium ; tum sS. Patrum passim id dissuadentium consilium. Excitabit, ινμ. presinquit S. Theresia, Divina Majestas aliquem,
qui verum Patronum vobis tacentibus aget , sed vos hujus rei recordari nollem, seu gaudere , quod culpemini. Quod si vos non deis fenderit, certum est, id minime opus esse . Ad hane quaestionem respondeat per duas resolutiones . Prior est , esse om ino licitam , imo & sub praecepto adhibendam de sensionem sui, vel informationem , vel excusationem , quando silentium vel in infamiam tertii cederet, vel in scandalum aut ruinam aliorum, aut Superior rei veritatem exquireret; nam libertas loquendi, qua justi viri, pro ιustitia sua usi sunt, teste S. Isidoro Pelusiota, non ς. M . t. ex fastu es arrogantia, sed a necessitate nata R. P. '.
est. Haec enim ne iuste incommodis assi ei viderentur, hujusmodi voces expressit: Ut ta. men securius transigatur haec de sensito , di ne amor proprius, ct cupiditas excellentia: quae , ut docent Sancti, origine & peccato prima , i a connactu ultima nos decipiat, recte quis faciet, ii se praemissa precatione in aequilibrio
eonstituat, & tum vel a Superiore vel Con- ο α λfessario, vel alio prudente viro consilium pe- ' stat. Posterior resolutio est, extra dictos casus 'plerumque uise Omittendam sui defensionem , maxime cum teste Lancirio, experientia proinbet , multis non prosuistis excusationem; &multis , etiam gravissimas infamationes, nec officiorum publice obeundorum cursum , &successum , nec animarum lucra impedivite.
VII. Tertia quaestio est , an saltem sine persectionis praejudicio licitum sit, a Deo defensionem , & auxilium petere . Uti Ecclesiae & magnorum virorum exempla suadere videntur
Ad quam respondeat cum Lanciato , triplicis
generis esse tribulationes, ct cruces. I. Communes , quae concernunt totam Ecclesiam vel aliam communitatem. 2. Aliae privatae quidem sed tamen, nisi avertantur, in damnum com. munitatis cessurae . 3. Privatae di Personales , .
quae nulli alteri , quam ipsi patienti praejudicium aut damnum asterunte di in prioribus quidem duabus tribulationibus recto a Deo auxilium peti, uti allata exempla probant; secus vero in posterioribus, in his enim persectio suadet, non petere a Deo levamentum,
ut plus patientiae exerceatur, si minus levam luis extrinsecus osteratur. .am ob causam S. Theresiam commendans unam ex Montain L. fume.
libus suis, Beatricem Dignesiam , dicere soli- ς. M.tam, insignem quamdam rusticitatem fore, in doloribus, quos Dominus ei immitteret,
I. XIII. CONCEPTUS PRAEDICABILES.
I. D X Oeeasone thematis: Patientia υobis mμ. L. necessaria es t ut υMuntatem Dei satieu. N. M.
cessitas patientiae , Et in priori quidem Parte s. Φ, illud Thomae Kem pensis dictum per inducti nem probari : Converte te supra scilicet ad Superioret converte te infra ad Subditos, aut