Hermanii Conringii Dissertatio ad legem 1. Codicis Theodosiani de studiis liberalibus vrbis Romae et Constantinopolis

41쪽

.& prius scit . illud Sposterius , in album . aliquod sive matriculam, dive tibi ilas publicas Magister Ceusius debuit referre. Alioquin enim nullius fuissent visus cum literarum illa exhibitio tum Studiorum professio. Nec enim potuisset sciri quamdiu quis Romae debuerit Oberari, aut quo justo itempore in patriam remitti, vaec in studia pomisset deinceps recte inquiri. cceterum apud ipsum quidem Magistrum Cenius praeter duo lis Oihil agendum fuit tum Studiosis adolescentibus. Nec vero par fuit, viro magnae dignitatis minu- tioribuscuris molastum esse. Reliqua omnia de quibus mox acturi sumus. en ad Censua les pertinent vel ad ipsum Praefectum Vibis. 6 x ijs vero quae Romam venientibus adsnestentibus statim circa initia fuerunt agenda, Tertio oco stibjungit haec Cassiar: Tertio ut hospitia eorum sollicito Consualium norit ossicium, quo ei rei im pertiant curam quam ad eruerint expetit c . Censuale offici ut constabat magno numero eorum qui in Census negotio ministrabant. Hi .cum proxime instrvarent Ma-

42쪽

DISSERTATIO AD L. I. CODIC. THEOD.

gistro Census, potuit Iadolescentis in tabulas apud Magistrum relati cura ac ratio satis commode ab illis suscipi. His itaque injun- sium cibab Imperatore, ut follicite nota sibi 1edderent hospitia Studiosorum ue & quidem illum in finem uti scirent, num Studiosus quissque illis studijs reapse vacaret, quae sectaturum sese promiserat Atqui indubie dc mutanda interdum fuerunt hospitia, & eligenda alia ab ijs quae primum placuerant. Debuerunt igitur Censuales inquirere non duntaxat in noviter adventantium sed simpliciter omnium Romae commorantium peregrinorum hospitia. Certe ita demum licuit assequi id quod Caesaribus crat propositum. Et vero Censualibus fuisse injunctum, non in illa prima initia tantum sed in omne commorandi tempus animum intendere, ex ijs quae subsequuntur, est

nanifestum. .

Pergit scit. Lex in hunc modum:

immineant Consuales, ulsinguli eorum tales se insonetcntihuspraebeant, quales esse delent, qui tu

43쪽

m IF di mystra. V. R. recomτI '. I. proximas putamus esse criminibus) asiniant fugiendas: neete spectacula frequentius adrant, aus petant mulgo intempsima convivia . Non

multo post injungitur Censualibus, singulis mensibus deferre, unde quique venerint, da quinam expletis scit. annis suis sint remittendi. quod posterius fieri non potuit, nisi omni commorationis intervallo Censuales rationem omnium habuissent. Notari vero unice merentur illa, quae ab adolescentibus Studiosis observari Caesares

voluerunt. Primum attinet conventus, Alterum spectacula, Tertium denique vulgi intempestiva convivia. Conmentus voce fortassis intelligenda venit contracta unum in locum populi Romani major aliqua multitudo ac frequentia: quales reipubl. cumpri mis judiciorum caussa, interdum a Magistratibus indicebantur: aliae etiam coibant in fer ijs & ludis solemnibus, ut aliae in Ecclesiis Christianorum, quae ipse solent scriptoribus ejus seculi conventicula appellari. Fjusmodi conventus gravitate morum de virtute bene componi po- E et stulabat

44쪽

stulabat utiq; dcres ipsa ω Urbis Regnatricis

maximotumque ejus civium i dignitas.. Voluit itaque Caeset cavere , ne studiosa juventus, ut seletilla aetas estiuavida novarumsibi rerum)conventibus ejusmodi sese: indubie ' magno numero immistura ,per juvenilem petulantiam quidquani committeret , quod vel dedecori possecesse conventi bus vel eos turbare Quo

rum prius fieri potest per ea quoeturpia sunt de

inhonesta': posteritisper consectationes. Et vero rectae Caeser cons ciationcs criminibus proximas judicavit: tumultus enim de turbas excitant coitiones & factiones illoc juvemina temerariae , atque adco; perturbann publicam tranquillitatem ,, cujus conservatione nihil prius esse .lcbet in quavis republica.. Fortassis tamen: Conmentuum vocie' signantur hoc loco

conventus Studioirum in ipsis Scholis. Uti is enim & ibi congregantur i nuntii inauditores: nec minus ibi quam a) publicis Civium Romanorum Conventibus abessedcbec turpitudo morum: dc omnis factio Postumus ma- rima se ire vocem: illam accipere de coimen

45쪽

tibus plane omnibus, cum hisce Scholasticorum propriis, tum aliis Romanorun, civiunc ruris pariter profanisque Spectacula de quibus loquitur Lex, erantium. temporiS Varia: cum publica populi, alia; circi; alia caveae sive amphithatralia, alias enata. ne nunc dicam de odeorum aliorumque lo- rum ludis : tum pr ivata' magis hic, alibi per Urbem, eaque pene numero inlinita: Ede banturque tum ipsa' illa publica: quae potissi naum Lex respicit; Romae multo frequentissime, imo tantum non quotidie. Salvianus sane: Circorum ac Theatrorum. spectacula l. 6. . 'gubernat Dei vocat quotidianas' ob coemtates .Ejusdem verba haec sunt : Ecce innumera Gyr sianorum millia tu flectaeulis quotidio rerum tur pium commemorantur , si potiuS, commora=Wtur Vixit autem Salvianus seculo quinto Christiano: quo tempore dixeris tamen Obscrvatas fuisse Leges, quibus spectaculorum celes bratio scitatis ChristianorunY diebus prohibita fuit. Reperiuntur illarum dua Tit de doctis culis, qtat est sextus libri decimiquinti Codicis

46쪽

flairim t. t hos re Theodosiani. Altera GratianusValentinianui& Theodosius Augusti ita sanciverunt: Illud

etiam praemonemus , ne quis in legem nostram. quam dudum tulimus,committat: nullam solis diei,

nec diminam tenerationem confecta l. consecta solemnitate confundat. Altera Theodosii minoris&Valentiani III Caesarum ita sese habet: Dominico , qui septimana toti s primus e B dies, oe Natale . Natalo ath Epiphaniorum Christi, Paschae etiam O Quinquagesima diebus, quam i

coele s lumen laetaeri imitantia notam sancti baptismatis lucem etesimenta resantur, quo tem pore commemoratio se solica passonis, i lius Christianitati, magistra, E cundis ure celebra- Itur , omni Theatrorum ath Circensium voluptate populis denegata , tota Ohristianorum aes delium mentes Dei cultibus occupantur. At vero poste-1ior illa Lex cum scriberet ista Salvianus forte nondum erat promulgata, lata quippe de inum Theodosio xi & Valentiniano Coss. h. e anno serae Dionysianae CCCCXXV: prior item non multum fortassis fuit observata. Certe PF, Afric

47쪽

DE STUD. LIRER AZ. V. R. ET CONSTANT

Africani Patres anno CCCXCIX censiterunt Legatione selenni orandos Caesares, ut Spectacula theatrorum caeterorumque ludorum dis δε- minico mel caeterii religionis Christianae diebus re Diorrimis amoeteantur, maxime quia fansti P. -

hae octatarum die populi ad Orcum magis qua=3a ad Ecclesiam eoneteniunt: quod habetur canone Africano sexagesimo primo. Quicquid vero sit de Salviani aevo, quo tempore Lex nostra condita est, indubie Spectacula fuerunt Roma quotidiana ς utpote quum nulla lege eorum celebritas a quoquam die fuerit jam remota. Et vero ipsa illa tempestate, cum Romae tum alibi passim morbe Romano, populus ad insanianitisque spectaculis fuit deditus. Hinc Ammia

nus Marcellinus l. XXVm perstringens mores Romanorum, quales erant ipso tempore latae Legis nostrae, de otiosa plebe Romana cap. 2S.

ait omnes quod mimunt o vino Er tesseris impendunt, oloris,o voluptatibus, oespectaculi, essis templum o habitaculum o concio spes ο-netis Circim e 7 maximus Similem i nsaniam provincialium hominum acerrime item insectant

48쪽

itur Satrianus Chrysestomus alij. Nec sine periit 4lla misi cum eversione omnium bono oum reipubl. Quare fatetur quidem Salvianus in multis Galliae de Hispaniae urbibus desi isse illa ludicra , sed addit caussam: quia . ijam prae miseria temporis at ege te non possunt

inlamitas enim ci mendicitas jamRomani aer νθ non sinit, ut ubin in res .nugatoriam perdita profundantur eveni a. Lex nostra non interdixit studioses iuvenes omnibus spectaculis,' sed tantum voluit,etae spe lacula frequentius ad iant, inore icit. Vulgi Romani, α quum dii rum daretur copia quasi infinita. Pergit Lex in haec verba: ne adpreant et u

go .intempestima sonuitia . Videtur autemicribendum mulgi et onmimia. Illa enii tem-

restate praeter epula quas inianto luxu singul iditiores Romae in dies ferme instituebant infinitas, erant di publica convivia longe plurima , collegiorum, tribuum, Morporum, imodi totiust optest. Et quidem horum celeberrimanonnulla idolorum quondam cultui dicata,sacrificij quoque jam abolitis, auctorita-

49쪽

D srrD. Iura . hy. ite tamen Caesarum tolerabantur. Iam tum videlicet Constantinus M. sacrificijs omnibus populum interdixerat, ut Eusebius passim de Theodoretus v.c xx memorant imo filius ejus de silccessor Constantius diserte indicat La. Cod Theod . de Pag A. Convitia tamen solemnia demum anno DionysianoCCCCIIXArcadius, Honorius dc Theodosius Augusti vetuerunt, ea

lege quae est nonadecima ejus de Codicis Theo dosiani de Paganis Qui tamen anno CCCXCIX eadem diserte permiseram lege ejusdem tituli septima decima hisce verbis: Vt profanos ritus jam salubri lege submomimus, ita festos conmen-

tu cimium U' communem omnium latitiam non

patimur hubmoveri. Vnde abris ullo fac; scio. at s ulla persitione damnabili, exhibere populo

moluptates fecundum veterem consuetudinem,

inire etiam festa convietia , si quando exigunt publica mota, decernimus. Nec vero quidquam es fecerunt sua legatione ad Caesarem Africani

Episcopi, sed potius videntur ipsam illa legem

clicuissesutpote quae Proconsuli Africae mista est iii Kal. Septembr. cum ejusdem anni v Kal.

50쪽

Maj decreta fuisset legatio. Episcoporum ta-mcn canon, qui est numero sexagesilariis, di- gnus cit quem hoc Ioco recitemus. Illud eruiam vciba sunt canonis petraulum, ut quoniam

conaria praecepta dimina Couetimia mul is in Acis cx metitur , quae ab errore gwit ili attracta sunt, ita ut nunc Epaganis CGristiani ad haec celebranda cogantur, ex qua re temporibus C istianorum Imperatorum persecutio at tera fieri occutite etiara tur : mctari talia jubeant ἡ σ ci mi tilus,

de pus ionibus imposita poena prohiberi et maxime

cum etiam in natalibus beatissimorum marDrumper nonnultas civitates, ta in ipsis hoci acris talia commisereret non resformiaeo in Cuibus diebus et iam , quo pudoris e 2 dicere , saltationes set

ratissimas per micos atque psatras exorceant e 'matronalis honori, ta in rumor alitium feminarum pudor, demoto etenientium ad sacrati Zmum Hem

injuriis uisiimientibus appotatur c ut etiam ipsius sanctae religio is pene fugiatur accessus. Hactenus Canorr. Liquet autem vel ex hisce Canonis verbis, Conviviai IIa vere fuisti muli conviVia, sepe etiam intempsiva. Vcrosimile autem est