장음표시 사용
271쪽
sue puriurio fieri , iiii quis ante recur rat ad Episcopum, quoci tamen b. non
In poenam quoque relaxatur iura- mentum subditoriim, quo obstricti sunt Principi, vel alteri superiori , quando ille priuatur per sumimum Pontificem , vel per alium superio ita, Officio, vel dignitate, ratione cuius ei erat praestitum iuramentum , vel quando 1M- penditur ab ossicii executione, sic absoliuinti ut habetur in cap a soliuos, de
his Dei, in a debito fidelitatis, domini j,& obsequii illi , qui manis e lapisis inhaeresim , iuramento quacumque firmitate vallato , tenebantur astricii, ut sunt
subditi serui, & Vastalli idem dicendum elide iis, qui publice excommunicatis
hoc modo obstricti erant. cap. Nos fam lorum, D qu t. 6. ex Gregor. VII.
Proponitur Su B COROLL. III. i πῖ X dictis in eadim sect. 27. sequitur I tertid, quod superior, etiam laicus
poteti remittere , seu relaxare iuramentum , ratione boni publici, sicuti est in
casu nostro, item quando quis cum iuramento alicui sponte, vel coacte promisit, non accusare, non deuunciare, non contra testari, & similia: nam nisi talia iuramcnta pollent relaxaIi, noty,
pollent crimina detegi, & puniri, iudicia exerceri, innocentia defendi, iniquitas opprimi, &c. quae omnia sunt contra bonum publicum , ergo, &C., Itaque huiusmodi iuramenta ob praedictas causas relaxare potest primo summus Pontifex, Episcopus, ct qui auth ritatem quasi Epucopalem habet,secundo priuilegiatus: terti 5 etiam princeps saecularis indirecte tamen modo su-ρ a e plicato , quia ratio ossicij Primcipis saecularis etiam postulat, ut possit tollere obligationes , quae eiusdem rectam administrationem pollent impedire , visupra dicebatur.
Proponitur circa dicta Aduertendum primum cum solutione
ADuerte tamen hic, quod quamuis ituramenti cognitio quando agitur de viribus , & valore iuramenti,vclin dubium probabile vertitur, an iuramentum sit licitum, an obliget in conscienti in pol sit relaxari, &c. ad forum
Ecclesiasticum pertii ies,ut parer ex cas.
se i. sequenti dicemus; tamen . quando manifeste constat de iniuria, vel inii istitia exactoris, aut pcona locum habet, aut quando constat hitiusmodi iuramcntum bono publico noxium esse, potes ex dictis etiam Princeps saecularisac aliquando iudex inferior, non solum praeci re, ut exactor illud remittat, sed etiam sua authoritate illud remittere, &relaxare. Ratio, quia haec potellas non
est vi supia diccbatur j per se spiritu
lis, sed generatim landata in porcitate gubernandi, ine qua potestate gul in tio ciuilis prorsus ellet linperfecta, ac manca , & plurimis incommodis non posset subuenire. Confit
272쪽
, Confirmatur,quia Princeps saxillariss ut supra etiam diccbatur j ab initio potest obligationem iuramenti impedire, ne nascatur ; ergo, & natam, ex iusta causa, potest de medio tollere : haec enim duo sunt eius in rationis, dc potestatis. Adde, quod contractus ipsi, qui iuramento confirmantur , potestati Ciuili subduntur, & siccum illos potestas ciuilis irritat, st.itiin cellat, & ruit ii ramentum, quod ipsos confirmabat: nam cellante,& ruente principat i,necessarib cellat, de ruit accestorium eius, at
que ita contra Couar. cap. quamuM, Z- t. i. g. 3. num. 2 r. &R r. lom. i. summ cap. I92. num'. docen Mynsn- perius cent. l. obseruat. 99. Andr. Gail. lib. i. obser. 2 s. Gutiero in amb. Sacramenta puberum, num. 46. dc Pcretrade manu regia . O . r'. de ex Theologis Molin. de inst. ct inrito m. I. tradi. a. disput. 1 9. num. I 3. Sancti in sum ma lom. I. Lb. 3. cap. 22. rum.lo. 2sq. Vasq detestam. cap. 3. dub. 2. Suar. lib. a. de iuram. ea . 4 l. num. t 6. Pontius de matrim. lib. 1. cap. 8. f. s. m. 39, de Fagundea de praecept. Eccles traἱ . I. Lb. 3. cvit. 7. moner. II. & alii quam plures.
3 Cum autem dixi , quod Princeps etiam secularis, α aliquando iudex insertor , possit sua auctoritate iuramentum remittere, seu relaxare , id verum est non directe sui docere videtur Molina , Mynfingeritis,Andr. Galli. & alijὶ quia, ut supra dicebatur, directa relaxatio iuramenti, cum fiat per modum disitensationis , vel absolutionis, ad Ecclesiasticos tantum Praelatos pertinet: sic enim est quaedam remissio ex parte Dei sacta per eius Ministria Guiuimodi potestas omnino Ecclesiastica, de spiritualis est , sed est verum sollan indire te talocem Gutierro, Suar. de Sancto nom. et Ane Du ut.Moral. ratione si ilicet materiae , quae cum sit temporalis , laicae potestati subiecta est, vel lupplendo vicem eius , cui iuratuinest, & qui remittere debebat. Ad hunc modum relaxandi iuramen- ta pertinet, primo, si laica potestas albquem ab onicio,vel dignitate remouet, ratione cuius subditi ei obedire iuramento obstricti erant: nam in tali casu,
nonobstante tali inramento,non tenentur illi obedire, ut supra dicebatur. Secundo , silesca potestas ob iustam Fcausam aliquid praecipit, vel prohibet,
ei, nonobstante contrario iuramento
suo subditus obtemperare debet, V. g. quod ciuitatis gubernationem accipiat, i. vlt. f. ad Afunicipat. quod ciuitate non egrediatur : quod ad talem locum
Tertid , si is scui iuratum est j pro' 6pter vim , fraudem , aut iniustitiam quamcumque, vel propter aliam cat sana pcrtinentem ad Reipublicae bonum , cogi potest ut sup a dicebaturin
ad relaxandam obligationem iuramenti: Superior illo etiam inuito in talem re missionem , seu relaxationem facere potest: quia factum Superioris in tali casu reputatur sinum partis, uti d cent Doctores in l. ob causeam .C.de evi dilombm e requiritur tamen in tali casu partis citatio : haec enim substantiali- iter, requiritur , quotiescumque achiis iudicialis cedit in graue pra iudici un
Quarto, s Reipublicae bonum ita j
postulat, promtisionem , vel conti ctum prohibere potest potestas ciuilis, eis iuramentuin subditi accedar,ntiu
273쪽
it 6 De Jmmunitate Eccles arca.
Doctores dicunt, nempe quod Rex stet in quasi possessione recedendi , contractu , & a promittis, & practicatis in capitulis Regni;intelligit enim, quod hi Doctores dicunt,prob secundum primam responsionem in principio huius dubitationis positam , si contractus sit gratuitus, vel sit priuilegium aliquod
ex mera Regis liberalitate concellum; non autem intelligitur, si contractus sit onerosus, &ex utraque parte obligatorius intelligitur. Secundo, iuxta secundam Responsionem etiam in principio huius dubitationis traditam , si ilicet causam rationabilem quia se scilicet exigit bonum commune in recedendi a continetia Rex , seu Princeps supremus, habeat , secus si
non habeat, intelligitur. Tertiδ, secundum tertiam responsionem mox ultimo positam; si Rex notabiliter in contractu licitus fuerit; secus autem, si laesus
non fuerit: nam incasa , quod contraditas est onerosus : & causam rationabilem recedendi a contractu Rex non halia i , vel saltem notabiliter in contractu laesus non est , necetiarib tenetur stare contractui. Ratio , quia licet Rex quodammodo non subdatur iuripositivo, quia est supra illud; quapropter ut dicit Isserim in cap. i. de Uassa tu , decreρ. aiat. de Regens de Ponterit. ro. de donis, ct expensis univer potest Rex ius positiuum tollere cum omnibus eius effectibus , subditur tamen iuri naturali, & diuino ; cum quilibet Rex , utpote creatura , creatori
nece latio subdatur. Confirmatur,quia alioquin nemo amplius cum Rege con- heret, nec pactitaret, maxime in P Iamentis generalibus : atque ita praeter Innoc. cap. nouit de in . Ant. de But. in capit. cum M de constit. Ludovici Ruinan. in consit. 23 α. 332. SIl. inve . Princeps. Molin. tom. D di 8.cc . Bald. de et M. feud. is rubr. de natura sua. Gr in consil. 26. val. t. Matth. de Afflich. in constit. Regni ea, quae ad de cui. Ias in consit. io. l. 3. Philip. Corn. in consit. 7O. vol. 2. Bellug.m speci Princip. rubri I. ct rubr. 46. praeter alios Doctores quos ad satietatem citat, & sequitur Bouellus in aridit. ad rubr. i. Bedria , sit. docent Vasquee in opus. de restitui. cap. 6. f.
num. 3 i. & alij Doctores passim quod si autem contractus gratuitus sit , t eu sit priuilegium , ex mera liberalitate Regis concelliam, vel rationabilem squia sic stilicet exigit bonum commune in rocedendi a contractu Rex causam habeat ; vel notabiliter Rex laesus fuerit, non tenetur Rex s prout dicit Baiia λstire contractui, contra id quod dicitur per argumentum in principio praesentis dusitationis positum.
Proponitur contra eamdem dubitationis resolaetionem in princi
pis ista ecunda diffultas , eiusque solutio.
SEcundo obiicies.Rex iurat stare iuacuit; erge, saltem ratione tur
menti, tenetur stare contractili, cum ii
re naturae teneamur cauere, ne Deum
saciamus testem falsi. Respondetur, nego Consequentiam; quia sicut ex rationabili causa tolli potest, etiam a potestate Oculari, obligatio iura merui, impediendo, ne illam ab initio
274쪽
initio iuramentum inducat, ut si Princeps statuat iuramentuin contractui, vel proinis soni alicui adiectum , este irritum, & nullum; quemadmodum Trident. est . a s. cap. 16. de Regula irritum reddit iuramentum. adiectum renunciationi bonorum, si fiat haec ante
bimestre , quod praecedit professionem& in Regno Lusitaniae de iure regio Nyrta copii. ι.. . tu. 7 . irriti redduntur omnes contractus, obligationes, conuentiones promistiones, remissiones, &distractus iuramento confirmati: li si quin ad forum saeculare eorum cognitio
pertinebat, nisi cum Regis iacultate iuramentum appositum fuerit, & similisere modo in Regi Castellae irriti etiam
redduntur omnes contractus, caeceptis,
quibusdam paucis,ut refert Molin. atqρ. 3 9 quod ideo factum est, ne lites super huiusmodi contractus trahorciatur ad forum Ecclesiasticum: iuramentuin enim facit, ut causa, quae alias mere est ciuilis, fiat fori mixti, ut patet ex cast. Au. d foro corasset. νn 6 sicut sinquan ex rationabili causa tolli potest, etiam a potestate saeculari obligatio iuramenti, impediendo, ne illam ab initio iur mentum inducat,itin tolli potest qui squid in contrarium dixerit Couar. in
s. in obligatio iuramenti, illam iam inductam tollendo per authoritatem superioris, etiam saecularis, idque etiamsi iuramentuin factum in fauorem tertii acceptatum sit, dummodo tamen legitima causa subsit illud tollendi, ex eo quia non potest superior ius alterius tollere sine iusta causa. . Causae autem iustae sunt: prinid , si
metu, vel fraude extortum est iuramentum: secundo, si alia iniustitia, vel timiuria intercessit; ut cum usurarius cxigit Th. deI Bene Dubit. Moral.
iuramentiaira de soluendis usuris: item quando quis in contractu grauiter laesus est, & coactus aliquo modo illum iuramento confirmare, vel non aduertens laetionem sponte illum confirmauit: te tib, in iustam poenam: quartis, si bonum commune ita postulat, ut si filiusfamilias sub patria potestate existens mutubpecuniam accepit sine consensu Patris; qui propterea ex beneficio senatus consulti Macedoniani non tenetur ad solutionem , etiam post mortem Patris de cum iuramento renunciet tali sen tusconsulto Macedoniano ; de qua re vide Lessium Ab. a. de iust. ct iur. --pit. 2. dub. 2. num e . s. item si quis
cum Iuramento promittit non accus re, non denunciare, non contra testari,& similia.
Rapio autem , cur obligatio iur menti tolli possit per auctoritatem si Perioris , etiam saecularis, ex iusta causa , illa est, quia in iuramento semper tacite subintelligitur conditio; nisi su
sa remittat: unde dici consueuit in iuramento censeri exceptam authorit tem superioris; qui mini aliquid promittit alteri etiam iurando sciam iuramentum , utpotc accessorium sequatur naturam promissonis , ut pote' principalis in tacite semper subintellia git conditionem: nisi superior sua aκ-
ibo, itare ex legitima causa remittat,
Sicut & aliam similem; si velis,
nisi remitivi, ns verior, i materia sub ,
275쪽
118 De Immunitate Ecclesiastica,
Proponitur COROLLA R. I. EX dictis in praecedeti sectione sequitur primo quod quando metu,fraude, vel aliqua alia iniustitia iuramentum extortum est superior etiam iri laris, qui sua authoritate potest remittere solutionern, potest etiam & remittere iuramentum , sicut enim si is, qui extorsit, remittat, evanescit Obligatio iuramenti, ita etiam eadem et nescit, si eius superior , qtiu potest cum cogere ad remittendiam , condonet haec enim condonatioSuperioris supplet vice condonationis, quam saceret inferior.
1 Hac ratione itaque huiusmodi iur menta remittere, seu relaxare potest Primo summus Pontifex, & etiam Epitc pus, vel qui authoritatem quas Epis copalem habet ; maxime si ille, qui sic exegit, est ei subiectus; quia Superior subditos suos cogere potest, ut ab iniuria abstineant, eamque relaxent, retinere autem alterum iuramento obstrictum , assidua iniuria est, assiduaque asi fictio; quod si Superior cogere illum potest, ut relaxet, etiam sua authoritate relaxare potest, sicut quando se, litus lege iustitiae tenetur ad solutionem, vel restitutionem, potest Superior ex bonis subditi restituere, si subditum ob absentiam, vci potentiam cogere ad hoc non potest. Si autem , qui extorsit , non est si bditus , est maior dissicultas: quia condonatio mea non potest supplere condonationem alterius , qui mihi non
subest, cum ego in illum ius non habea: o ilomimis videtur dicendum te polle relaxare, si is, qui iniuriam passus est, sit tuus subditus: tunc enim ratione ii iuriae subdito tuo illatae, ius in altarum habes, quo illum ad iniuriam tollendam compellere possis , praesertim si superior illiu d facere recuset, quo casu etiam ex bonis illius subdito tuo restitutionem facere polles, si damnum ei
esset secutum. 5 non videtur elle opus , ut superior illius, qui extorsit iuramentum, interpelletur, ut subditum suum compellat ad iuramentum relaxandum,quia cum tu ratione iniuriae subdito tuo illatae , satis ius habeas ad illum compellendum , si non potes compellere ob absentiam , vci potentiam , pores ipsemet condonare , hinc Doctores in
capis. debitores de iure turando genera
tim docent, quod iuramentum , quo quis usurario promisit soluere vibras,
ab Episcopo relaxari potest. Quod autem dixi de Superiore in or- 3dine ad subditum, si laesus est , idem intelligas de Superiore in ordine ad seipsum , si i pie laesus fuerit: quod scilicet possit in tali casu sibimet ipse relaxare iuramentum. Ratio est , quia non debet Superior elle deterioris conditionis, quam subditus v quapropter Doctores in materia de voto docent, quod
Praelatus potest etiam directe sibi dispensare in votis propriis. Dixi directὸ, quia non cst dubium, quin possit indirecte, nimirum dando alicui ex suta ditis potestatcm ; qua in ipsius voto dispenset: sicut enim Praelatus 1accrdoti subdito potest dare potestatem , qua
ipsum absoluat a peccatis , Ctiam reic uatis, ut colligitur ex cap. sin. de ριπ-m t. ct remi . scilicet si Episcopus incidit in casum Pontifici resolutum, tiquo ipse alios abs luere potest, dare
possit subdito potestatem, ut ab illo
276쪽
ipse absoluatur id inque cotra Iacobum
de Grassiis in appenu. ad deo aur. tib. . c. F. S. num. 22. dc Merium de censu-
. propter eandem rationem dico de Vicario Episcopi, & Vicario Superio ris resularis, quod si scilicet incidat is incalum suo Superiori reseruatum, pos sit etiam dare alteri potestatem, ut ab illo ipse sine licentia sui Superioris a soluatur , si potestatem tamen subdolegandi a Superiore habeat: sicuti sacra Cardinalium Congregatio declarauit Trident. Concu. in cintil. insus. 24.
de reforan. cap. c. & docent communia
ter , Doctores Palud. in η. distinct. 3 3.
num. 16 Lannan lib. I. ι II. q. capit.
2 2. num. 33. ubi ait, quod nihil prohibet , quominus alter alieti iurisei-ctionem committere possit erga ses' sum exeicendam : sic enim Papa v. g. dat Conses lario suo iurisdictionem a peccatis absoluendi ipsummet Papam,
uti docet S. Bonavent. in disinct. 9. Art. 3. quast. 2. ita etiam poterit
Praelatus Sacerdoti subdito dare potestatem, qua liberet ipsum ab obligati ne voti; ne Superior sit s uti sivi a d cebatur in deterioris conditionis, quam subditi.
Et doctrina haec communis de voto a Doctoribus communiter tradita, pr
batur ulterius sic , quia sicut Praelatus potest ex iusta causa dispensare cum suis subditis in legibus, & etiam Superi rum , ut in lege ieiunij, esus carnium audiendi sacri, recitandi ossicij, & similibus, ita ex iusta causa per omnes potest dispensare sibi in ill2em ; ergo Gcut potest dispensate in votis Ludit rum , potest etiam in votis suis. Consequentia probatur, quia hic non plus iurisdictionis requiritur in se ipsi quam ibi. Secundo, potest se eximete, quando causa subest , ab obligatione , quam
iure naturae contrahit occasione legis
propriae : ergo & ab obligatione, quam adsert votum proprium. Tertio, Papa, Episcopus ,&c.potest 6 sibi di si conferre indulgentias, absoluendo se a debito poenae, etiam iniustae, ut docet Henriq ib. 6. cap. 3. O lib. I.
i. aoArt quasi .et, & Palud. quaest. . art. 3 cones. 1.ergo, & potest se absolu rea debito voti.
Quarib, si quid obstaret, cur minus posset Praelatus in voto sibi dispensare, id esset defectu iurisdictionis in ipsimi: quia nemo potest in se ipsum iuris fuctionem exercere: unde nemo potest s ipsum , peccatis absoluere , censuris in sare , aut laboraret sed hoc non obstat: ergo &c. Minor prCbatUr, quia non m ris requiritur haec iurisdictio in dispei latione votorum, quam in dispensati ne lesum , collatione indulgentiarum,
de obligatione per suas leges; sed des, Ee 1 cius
277쪽
LL o De Immcinitate Ecclesiastica.
ctus iuri dictionis in se ipsum non - . pedit, quominus quis haec possit in seipsuin praestare, ut patet ex iupra dictis: ergo &c.Secundo,quia quod iuri lictio postulet distinctionem personarum , est, vel quia est coactiva, quae exercenda in in inuitum, ut est potestas, v.g.inserendi censuram , M. vel quia est contentiosa , inter partes ius distribuens non enim videtur aequum , ut quis in sua causa sibi ius dicat contra ius aduersa ij se opponetis sic enim ellet sibi simul Iudex, & reus in vel quia pertinet ad abs lutionem Sacramentalem, quae iure diuino postulat distinctionem Iudicis, &Rei: sed iurisdictio , quae requiritur ad dispensationem voti, nihil horum est:
ergo non est, cur requirat distinctionem personarum,m Confirmatur ex Salioni in quaest.vmc.art. s. ad 3. ubi docet neminem polle seipsum excommunicare,qui x excommunicatio fertur per modum sententiae, quam nemo in seipsum ferre potest , cum iam idem non possit elle Iudex , de reus, polle tamen sibi dare indulgentias, quia indulgentia non datur per modum sententiae ; sed per in dum cuiusdam dispensationis : ergo ad
mentem S. Thomae clare tequitur polle etiam se eximere ab obligatione sui v ti , quia hic est proprio dispensatio. Confirmatur secundo , quia si in dispensationibus requireretur distinctio personarum, sicut in inserendis, & tol lendis censuris, non pollet quis elle particeps dispensationis & beneficis a
se collati Communitati, sicut non potest incurrere censuras a se illatas Communitati , quod est contra S. Thomam
ubi sura communitet a Doctoribus
Confirmatur tertio, dispensatio votorum nihil aliud est, quaar quaedam condonatio nomine, & auctoritate Dei secta ; sed condonatio non requirit distinctionem personarum : ergo &c.unde qui habet, v. g. auctoritatem condo
nandi omnibus Regi aliquid debentibus, potest etiam sibi condonare: & qui habet aliquid distribuendum , potest etiam sibi applicate, & se numerare inter eos, quibus facienda est distributio, si eadem causa in ipso locum habet; &sic quaestor sibi ipse soluere potest ; de pauper eleemosynas sibi applicare, Confirmatur quarto, quia ut docet S
bationibus , in iurisdictione voluntaria potest quis sustinere vices plurium peribiramna , dummodo exercitium unius actus non impediat exercitium
alterius actus, idque probat ex t si con- si , . de adopt. ubi dicitur, quod filius- familias , si Praeles sit, possit seipsum
apud seipsum emancipare , vel in ad ptionem dare, de ext una , Τ. de osse. Consul. ubi consul potest apud se manumittere seruum suum , & sic repraesei tare personam Consulis , & pers nam Domini: & ratio est, quia idem secundum diuersas qualitates, & officia
potest ieipso este superior , & inferior, ut pater in Pontifice, qui simul est Princeps secularis ; in Episcopo, qui simulcst Canonicus i& in Rege, qui simul est
Dux , vci Comes coronae subiectus, scuvasallus. Idem ratet in omni Praelato,
de superiore, quia in eo sui ita dicam, est qualitas superioris , & qualitas persorice priuatae. Itaque gratias, & beneficia , quae superior in alios inseriores diffiindit , potest etiam diffundere in seipium: nam ut superior habet veluti vim activam, Si ut persona priuata ,h
bet veluti potentiam receptiuam, nec mirum: nam in naturalibus etiam idem
278쪽
Se patiens, ut patet in actibus vitali
9 Conficinatur quinto , quia dispensatio non requirit maiorem Minctionem ; quam actus iustitiae ; sed eiusdem ad seipsit in secundum diuersas rationes, se officia potest elle obligatio, Sc actus iustitiae , ut patet , cum quaestor, videbitor, nomine Regis soluit sibi, ut Creditori, & cum Christus,ut homo satisfecit sibi, ut Deo, ergo,&c. io obiicies : Collator non potest sibi ipse beneficium conferre ut habetur Iustu. de institui. quia ut ibi dicitur inter dantem , de accipientem debet elle distinctio personalis, similiter Patronus non potest se ipsuin praesentare, ut ha
Respondeo, argumentum hoc probare plus , quam intendit; quare lignum est, quod non valeat; si enim v leret , non pollet Praelatus sui voti dispensationem alteri committere ; sicut nec collator potest committere suam potestatem alteri, qui ipsi beneficium
conserat, ut docet ibidem ex communi Panorm. mon. 6. itaque dicendum,
quod hoc peculiariter statutum sit in beneficiorum collatione, de praesentatione. Ratio , quia nemo debet se ingerere Ecclesiasticae praelationis officiis, quantumuis sit idoneus, ut habetur in
M. Capit. Aer nostras; tum quia ellet
perniciosum exemplum , si quis prouideret sibi, qui aliis conferre tenetur, ut ait Panorm. supra. Potest tamen quisse ipsum eligere , nili fort) sit solus clector, quia id non est iure prohibitum : non enim a se solo tunc ius accipit , sed etiam a coelectoribus, & pra terea rarissime usu venit , ut sic pro
ii obiicies secundo, leg. i .f. de autb.
st consensu Tutorum. Respondeo , legem istam ad rem non facere : solum enim ibi dicitur, in rem suam tutorem autorem fieri non polle, id est, non poste dare pupillo auctoritatem in negotio, quod ad ipsum tutorem principaliter pertinet , non autem dicitur ut Aduersarij contendunt) neminem polle praestare auctoritatem in suo δε- cho : id enim salsum est , ut patet in exemplis allatis, de multis aliis; quaianuis sit verum, quando agitur de ait rius praeiudicio rationabili. Vide Panorm. lec. supra cit. Itaque ex dictis non solum Ponti- Ixfex potest in votis propriis, de sic propter ea iem rationes in iuramentis, devotis iuratis, ex causa iusta sibi dispei sare, sed etiam Episcopus , idque in omnibus, in quibus pollunt cum suis subditis, quia rationes omnes supradicta in iis locum habent: idem dicendum de Praelatis Regularium , qui toti Conventui praesunt, ut sunt Priores , Praepositi, Guardiani, Rectores, 3cc. imo etiam Vicepriores , dc Vicerecto res , qui in abientia illorum regunt. quia hi omnes habent iurisdictionciri, quasi Episcopalem in suos, de sunt Pastores ordinarij suorum , sicut Episcopi saecularium, vide Sotum lib. 7. de
distinctius Sanchez ubi supra de matrim. lib. 8. duput. s. num. 6. ct seqq.8c ex parte Suarer in locis supra rit Molinam disput. 1 8. ubi dicit, quod S perior Monasterii, quas facultates, Ac dispensationes potest aliis concedere, iis dem possit secum vii , quando aliud in ea Religione non est statutum. vide
num. 31 . st 32 Sa veri Religio , ubi ait,
quod Praelati in Religione pollini se-
279쪽
Σ22 Immunitate Ecclesiasticis.
cum dispensare,sicut cum subditis,quam sententiam dicit cile rationabilem Fu
& aliis, qui docent, Superiorem ponse secum dispensare in lege ieiunii, &aliis, in quibus potest cum sit itis; idque ne sit ut supra dicebatur in deterioris conditionis , quam subditi; quare ad mentem istorum Doctorum po- , terit etiam Superior sibi dispensare in votis,iuramentis, devotis iuratis, cum sit in omnibus his eadem ratio. a 3 Item secunde, huiusmo di iuramenta, metu stilicet, vel per aliam iniuriam extorta remittere, seu relaxare pollunt Regulares, quibus per priuilegium Sedis Apostolicae concellum est , relaxare vota ctiam iurata, & iuramenta, quorum remissio non est in praeiudicium teitii:nam quando iuramentum per iniuriam extortum est,nullum ius proprie acquiritur extorquenti, aut alteri ncuius favorem extortum est r, ac proinde iuramenti relaxatio in tali casu non censitur esse in eius praeiudicium, id est, in eius damnum iniquum: atque ita dicent Petrus de Lesesina de matrimonio,Pap. 47. M t. ydub. y & alii pas
. Item tertib huiusmodi iuramenta, metu scilicet, vel per aliam iniuriam extorta remittere, seu relaxare potest potestas etiam secularis , ut supra infe l. y scedenti contra Couar. & Ro- q. in lociι supra citaἰis dicebamus: non quid directὸ , vi sentire videntur inlinaeu. disp. 349. Mynliger. ent. 3.obseruat. 99. Andreas Galli Iiι. i. obseruat.1 s. sed indit ecte , sicuti docent Suare Σ
ita ut directa relaxatio vinculi tur menti , quae fit per modum dispensationis, vel absolutionis, ad Ecclesiasticos tantum Praelatos pertineat , cumst quaedam remissio ex parte Dei factaret eius Ministrum, cuiusnodi potestas omino Ecclesiastica, & spiritualis est,& iri hune sensiun forsan loquuntur
negantes, quod potestis secularis possit remittere iuramenta; indirecta autem iuramenti relaxatio, quae fit rati ne materiae, vel supplendo vicem eius, i iuratum est , & qui remittere debebat , ad ciuilcm , seu saecularem pol statem pertinae possit, dummodo in teria temporalis sit, de persona, cui remittitur subdita e qua re vide diffusilis j a in subi itione quarta sequenti. Ex dictis inferas ad sententiam,quam cum Molina cit. dist. i s. & Sancheacit. V. o. num. ID. supra tradebamus,
quidquid in contrarium sensin etiam
stas ciuilis, seu laicalis, s Reipubl. b num ita postulet, adeo aliquam promissionem, vel contractum prohibere possit, ut etsi iuramentum subditi sui accedat, nulla omnino ex eo obligatio oriatur. Primd,quia potestas ciuilis debet elle sufficiens ad prohibendum ,&remouendum ea, quae fini suo, & bono Communitatis obnoxia sunt, cuiusmodi sunt quorundam pactorum obligationes ; alioquin enim deluderetur publica potestas , & iustitia, si improbi
homines, quod una via, siue obligati ne pacti consequi non possunt, alia via, siue obligatione iuramenti consequerentur. Secundo, quia potestas ciuilis ii ramenti iam contractam obligationem indirecte remittere, seu relaxare potest,
280쪽
hibete , seu impedire, quo minus contrahatur a principio. as, Ex dictis, inquam , inseras ad sententiam, quam cum Molina,& Sanchea contra Couar. & Rodriq. 2pra triactamus; quod sententia haec intelligi non debet de directa prohibitione obligationis iuramenti, cum illa spiriciolis , &laicali potestati subiecta non sit; sed solum de prohibitione indirecta,quae duobus modis locum habere potest. Primo, si laica potestas, iusta lege lata , executionem ; siue solutionem rei taliter promi ilae prohibeat, illicitimque reddat , ad improborum hominum fraudes , de iniurias arcendas: tunc enim huiusmodi iuramentum crit de obiecto illicito, atque adeo non obligatorium, qua ratione prodigus , cui bonorum
administratio a Magistratu interdicta est, iuramento se obligare non potest ad alienandum, soluendum , &c. sicut ex probabiliore Doctorum opinione
docet Couarr. in capit. Namuu pactum, pari 2. , 3. num ii. argum. leg, si quis cum Iciret, V. pro emptore. ir Secundo , quotiescumque sa: l his potestas recipientem , seu exigentem iuramcntum, ratione fraudis, vi lentiae , vel alterius cause iustae compellere potest ad eius relaxationem, etiarn lege publica lata impedire poterit, quo minus obligatio iuramenti erga huiusmodi homines, saltem efiicaciter,
aut sine exceptionis , vel actionis remedio contrahatur: qua ratione ciuilis potestas prohibere videtur, atque impedite , ne ex contractu Tutoris cum
pupillo , etiam accedente tur mento , obligatio, vel f lutio sequatur.
Proponitur SVB COROLLAR. II. EX dictis in s ιλ. eadem XXVII. 1sequitur undecimo , quod superior, etiam laicus , potest remittere, seu relaxare iuramentum , in poenam,
quando stilicet is, cui praestitum est iuramentum , ita meretur; sive quia inique exegit illud , siue quia comini sit aliquid , ob quod meretur bonis spoliari, hoc modo Iudex, eriam saecularis, ad puniendum usurarium, qui absque Principis permis tu usuras sectilet, pollet relaxare iuramentum ipsi usurario praestitum de usuris soluendis. idein
dicendum de iuramentis vi, vel fraude extortis , ut patet ex leg. 1. Od. si adiιer sim vendit. in qua dicitur: per vim autem , aut per metum extorta sacramenta, etiam a maioribus, nullius cose momenti, iubemus , ubi generatim videntur omnia huiusmodi iuramenta irrita reddi , ac proinde non agere relaxatione Iudicis , probabilius tamen puto, non esse iri ita; neque legem illam ab Ecclesia eo sensu receptam; nam in cap. si vero, de iure iur. dicitur, requiri absolutionem a talibus iuramentis , dicuntur autem nullius momenti , quia talia iuramenta praestita in irritum reuocari pollunt, etiam per iudicem saecularem , praecedente tamen cause cognitione; quia extorquens meretur , ita puniri. Excipe iuramentum de non accusan-
do maleficium, seu delinquentem; hoc enim iuramentum videtur statim irritum reddi , quia sic bonum publicuin iustitiae videtur postulare , & ratio est, quia alioquin non pollit haec accusatio