장음표시 사용
251쪽
M De Immunitate Ecclesiastica.
Proponitur SUB COROLLAR. III. SEquitur tertio, quM Princeps post
si facilius , & niui toties dispensare in criminalibus, quam in ciuilibus,quia in criminalibus dispensatio saepios sine aliorum damno,& iniuria locum habet,
in ciuilibus autem rard, aut lare nunquam; in ciuilibus enim semper agitur, cuius res sit, mea, an tua , temperque in his sunt unus,qui postulat rem sivi ,& alter , a quo postulatur : unde fit, quod nisi in his seratur iudicium iuxta leges , inferatur alteri damnum cum iniuria , sitque sententia illa in praeiudicium tertii , quod neque Principi licet , uti supra dicebam: debet enim Princeps, etiamsi sit supremus, iuste iudicare, & ius suum unicuique reddere,praecipue ipse , quia qud maiorem habet in Republica auctoritatem, eo magis p situs est a Deo ad aequitatem Gercendam , & leges seruandas.
, Q Equitur quarto , quia si leges scri-
optae contineant ius mere positiuum, ordinarie secundum eas iudicare debeat Iudex praesertim , si surremus non sit: ita S. Thom. 2. 2.quo. fo.art. s. & alij
Doctores passim. a Dixi , praesertim sisUrιmui non sit, quia supremus Princeps potest inte dum uti supra dicebam dispensare in lege postilia, legisque rigorem, & p nam relaxare, vel mitigare , quando ita Reipublicae expedire ipsi videbitur, hoe
autem non potest Iudex insector, nisi ex tacita , vel exprella Superioris coimcellione. Quare Constantamperator m
l. i. d.de legibus , ait: inter aquitatem. e u que interpositam interpretationem no
bis solis, di oportet, O licet in pice Qvbi Rubrica,Iudex non debet recedere a iure serapto propter aquitatem non scriptam, nisi auctoritate Principis , ad quem hoc pertinet, scilii et limitare ius scriptum: de ratio est manifesta, quia Iudex in it dicando non potest excedere limites p testatis suae : at vero Princeps Iudicibus suis committit potestatem sidcundum leges, tum naturales, & Omnibus gentibus communes, tum proprias Regni iudicare; esim lex ut norma , ®nia, secundilina quam Iudex iudicare debet, alioquin iacerent leges tanta sapientia,& auctoritate constitutae, tanta inmp rum diuturnitate, ac usu comprobatae,
praesertim Caesareae, quae propter aequitateiri , & iustitiam ab aliis etiam Romano Imperio non subditis Regnis, in honore, & existimatione sunt, & multae in Ecclesiastico foro receptae, si inspectis extrinsecis causarum circunstantiis , ex aequo , & bono , sicuti Iudici videtur, liceat iudicare: id enim quiuis in legum studio ctiam non versatus, dummodo ingenio & prudentia polleat, praestare poterit Dixi, ordinariὰ , quia interdum po- 3test, etiam Iudex inferior, recedere a lege scripta , iudicando scilicet contra verba legis ; vi si constat mentem Legisl toris aliam suille, nec eum volutile casum hunc verbis legis suae elle comprehensum , tunc enim Iudex inferior utidciat Nileheia,quia magis tenetur sequi Legislatoris mentem quae est anima legis) quam corticem verborum , alioquin flammum ius summa iniuria esset
252쪽
A dde , quod in tali casu quidquid alij
in contrarium dixerint) nec tenetur is Legislatorem, vel Superiorem consule re .quia non est opus inquirere de mente, quando constat de mente; & confirmatur ex I.nulla ratis fri legib. Ol. non dubium, Cod.de legibus.
Item, si non constat, sed probabilius tamen est aliam suille mentem Legislatoris , & res non patitur moram, ut Superior consulatur , debet etiam tunc Iudex inferior non sequi verba logis ; quia semper intentio Legislatoris praeferenda est verbis legis, quod si su perior facile consuli potest, consulendus est:ratio, quia lex instingi non debet, ne quidem quoad verba) nisi in casu , quod constat aliam fuisse Legisl
toris mentem, si de ea constare potest, quod si de ea non potest constare , tunc
sequendum id , quod probabilius vi
s Poreb, si utrinque est aequale dubium, & Princeps consuli non potest,
tenetur inferior Iudex secundum verba legis iudicare, ita communiter Doctores , Ac ratio est, quia lex est veluti in possessione suae auctoritatis; unde inpari dubio non potest Iudex , cum exossidio sit custos legis, eam sua auctoritate spoliare.
6 Hinc intelligitur, quomodo Princeps sit liber , de solutus a legibus , ut non teneatur secunddin illas iudicare iuxta leg Princeps f. de legibiu . de Ezcontra quomodo liber, & solutus ab illis non sit. Item intelligitur ; quan
do possit Princeps in legibus dii
cultatis positae tertia solutio. Espondetur itaque terti ὁ & mul- tib magis ad rem in distinsuendo
Antecedens argumenti : Rex , vel quiliabet alius supremus Princeps tenetur stare contractui, distinguo ; si notabiliter laesus non est , concedo , si notabiliter la iis est, nego ; quia in tali casu potest habere bene cium restituti nis in integrum; ut iupr.i diccbatur, praelectim si dictam notabilem latiio-u in passus sit RG quamuis scienter necessitate ductus, ut subueniret bono communi, ad quod Praesentanea pecunia tunc ille indigebat; praesertim secundo si qui contraxerunt cum Rege cum dicta notabili laesione Regis, magnum , & exorbitans lucrum fecerint,' percipiendo etiam fructus quoad excelsi sum illum, in quo Rex notabiliter laesus fuit de maxime permultum tem
pus cum debuerint prius Vassalli in illa necessitate subuenire Regi s mutuando ei saltem pecuniam in si sine
suo magno incommodo mutuare potuerint; praesertim tertio, si haec Regis in integrum restitutio cedat in beneficium commune, ut si v. g. quod recuperat per sui in integrum restitutionem in beneficium Regni conuertit Sc praeterea ob id Regno nouum in postarum euitat gravamen, quod alioquin , pr pter urgentem aliquam necessitatem, necessario imponendum esset. Atque hinc intelligitur; quod non- 1 nulli Iuristae, ut Sanctorus Baiia in F DL pro tr t. salis, fol. ia. i . &Dincres
253쪽
1os De Immunitate Ecclesiastica,
Ciuibus , qui, ut Cives , ad omnia Vmussitatis onera tenentur, atque ita in terminis nostri casus docent Andr.
sens de Ponte in tratii. de potest. Pro I. iit. io ubi id in praxi politum esse multoties, testatur. Adde, quod in casidicto praeiudicium , quod insertur, in dicum elle videtur,/at in modicis p test Princeps , etiam ex ordinaria potestate , praeiudicare.: ut recte dixit
sum. texti in leg. in rebus 9. possunt, s.commod. Vnde dicere consuevimus,
quod modicitas praeiudicij inducit aliud
ius, de quo non curat Praetor,ergo,&c.
Item ex eodem principio sit sic scilicet exigat bonum communeὶ concedere potest Princeps saluum conductum, seu iecuritatem delinquentibus, iuxta tex. tu leg. relegati. f. de Pan de quo per Bart.
ibid m, & diffusus per Resta . Castal. 'bis p a, prauileg. 339 quare multoties Fanni is quamuis multa, de grauia delicta commiserint, si consimiles facinorosos homines occidant, vel vivos capiant , & conducant ad Tribunal, con
ceduntur indultus; Idque etiamsi non adsit partis ostensae remissio ; quia se
exigit bonum commune; cum alioquin Regnum malefactoribus nimis abundetin populi continuis iacturis in bonis , & in personis amigantur: atque ita
tradant communiter Doctores in car.
φὰa in Ecclesiarum de constit. 1 Vbi tamen aduerte, qubi huiusmodi indultus coarctari , & cum clausula aliquando concedi solent, ut scilicet tales homines, quibus fiunt indultus, non accedant ad loca deliciorum, de ubi pa res ostensae degunt, quae praxis in mul- locis scruatur; sicuti notat Farinac. in Inquisit. lib. L qi s. s. num. s. 6 Thesaur.in decis Pedemant. 2i . sed de haere, & de Principe indulgente propter res prospero gestas, vel propter aliam caui am rationabilem, etiam sine remit si ne partis ostensae, & de remissione poe
narum corporalium in pecuniarias late tractat Andr.Di iit.quae sint rCal. in Uer. O bona committentium Aoanum. s.
Item ex eode principio potest,quin de consueuit Princeps cocedere pro debitis ciuilibus indultus Colonis,ad hoc ut hi
culturae , de me si commode vacare possint; quia bonum commune exigit ut praedicto tempore a nemine illi vexen tur : atqueitta habetur in leg. i. ubi Andr. de Barui. in l. coloni, r. a. Cog. de Urices.s censit. Lb. I .
Item ex eodem principio potest,quin s& consueuit Princeps concedere prouisiones, quae salua gluti dia vulgo dici 'tur, vastallis Paronum, ne contra illos procedatur , etiam pro delictis antiquis inconsulto Principe, ad hoc ne indebi.
te a Baronibus vexentur: atque ita do.
cci in terminis Auend. ubi hora pari. 1 .c V. O .& citat pro hactententia Paulum de Cast de alios multos Dinores
Item ex eodem princirio potest Princeps homincs reos, praesertim post delictum manentes in triremibus , vel ante sententiam existentes in carcere, cogcre
ad triremes, soluto tamen pretio, seu salario. Item de cogere populos ad dandos sibi milites, remigantes, & similes. Item de diruere domus quae facilitant capturam Vrbis. Item dc comburere segetes , ne ex his vivere possint hostes obsidentes , de similia. Vide Mol. tom. i. 68m. et F. O ir i. Reginaldum lib. et r. de Regentem de Ponte de potest.
An autem in casu , quod huiusmodi milites,
254쪽
milites, vel remigantes, idonque diaco de legatis, qui mittuntur , capiantur ab hostibus , teneatur Rex in conscientia solucre pretium pro redemptione illorum. Respondeo non teneri Regem , si quis ex iis accessit volt intarie, quia tunc videtur cellille iuri sit teneri autem e contra Regem , si accessit isne istarib , vel vocatus a Rege: atque ita docet Bart. tui. seruus communis,9. quad vero , f. de furi. Bald tu G p. I. anagnat. O . Vincent. de Fraiich. deos.
telligi hoc viti num tamen debere, si
nulla culpa ex parte capti interces ierit:. idemque dixit Ioann. de Plat. in leg. t. msu. Od. de re mi it. lib. t r.&Lucas de Pen. ut sis .iu sio. Cod. de nau. non ex fubi est ,quod ii naues s uni tae fuerint a Rege inuitis dominis, tenetur. Rex dominis nauium compensare damnum,
quod illae pallae fuerint. ro Idem tandem ex eodem principio si
scilicet ita exigit bonum commune licite potest Princeps, s etiam non remi tente parte ) poenam reo remittere, quias propter bonum commune, quod at tofertur priuato, potest licite Princeps ausori e rem alterius , poterit oc auferre ius alterius, quod si tamen ita non exigit bonum commane, nullo pacto po- teli licite Princeps non remittente par- . te poenam reo remittere, quia sicut in illo casu non potest licite auferre rem al- totius , ita nec ius alterius: luin imo tenetur ex ossicio,& debito iustitiae distria butia e , ius suum reddere unicuique, si tamen pars remittit, potest tunc etiam Plinceps licite remittere, dummodo id publici; utilitati viderit non obsuturum: - ratio, quia Princeps tenetur non solum
parti latisfacere, sed etiam Reipublica ad cuius bonum spectat, ne delicta r
stent impunita. Vide S. Thom. sua. r. quin se. 67. art. . in cor p. & Regentcinde Ponte do potest Pro g. iit .i 9. . nutu.
6. Osee . ubi subdit,quod de facto nonnullae pratiae absque remissione partis, a Rege tactae, inquam irritae ordine supremi Italia: Concilij. reuocatae fuerint: de quibus videri potest praeter Regentem
de Ponte O . supra cit. Ioan. Vinc. de Ann. in repet. e p. i. de Vasati . decrep.
aetat. num. 2s 2. Carauera in ritu 2 r.
Proponit r Sun COROLL. XIII. Licire etiam poteti Princeps si se is ilicet exigit aliquo modo bonum commune; operari, & iudicare contra
leges ciuiles, &in illis dispensare, non solum si leges ciuiles respiciant solum
subditos , Principem autem nullo modo complectatur, cd etiam si Principem complectantur, & spectent ad communem Reipublicae gubernationcm, idque siue leges illae ius alteri non conserant, ut quoi fur vapulet,&c.siue etiam conserant, quales sunt leges praescriptionis. dc leges, quae praecipiunt parti laesae re-cuniam aliquam a laetore dari; vel habentibus haec, vel illa merita; liac, vel , illa beneficia conferri, S c.
Prima pars huius Corollari j proba- Σtur: quia si leges humanae solum subdi tos respiciunt,& nullo pacto Princis cm complectuntur in ex aliqua scilicet rationabili causa j ex se constat, quod iis
Princeps no teneatur, vcrbi gratia, si lex extet, quod nullus induatur serico,&c. Secunda
255쪽
168 De Immunitate Ecclesiastica.
Secunda pars probatur, quod scilicet patet. Maior probatur , quia ideδ exs lcses scriptae , quae Principem complectuntur , spectantque ad communem Reipublicae gubernationem, nullum tamen alteri ius conserunt, possit Princeps contra leges illas operari, & in
illis dispensare: verbi gratia,si quis innocens pro tur clle nocens : quod
pollit Princeps in tali casu ex plenitudine sue potestatis illum non condemnare iuxta leges scriptas, secluso tamen scandalo imb etiam si esset nocens, dummodo sit Reipublicae utilis : vel necessariusὶ Item quod possit Princeps conserte alicui priuilegium, ne bona
illius praest ibi possint, quo priuilegio
existente non daretur alteri lectis acquirendi ius in bona illius, & reneretur inserior Iudex iudicare de bonis illius iton iuxta leges scriptas , sed pixta priuilegium ii Principe datum, adeo ut si illud non seruaret Iudex inferior,
peccaret mortaliter per usurpationcin
iudicii, &sententia ipsius inualida es.set. Prinniat siliquam j secunda h. De pars Corollarii : quia in hoc differt Princeps ab aliis inferioribus Iudicibus.
quod hi sunt tantum meric Xecutorc de Ministri legum, habentes solum authoritatem ipsis taxatam , per leges; Princeps autem est legislator, & conditor , ac legitimus legis interpres, s cum eius sit interpretari , cuius incondcre in residesque in ipso suprema
plenitudo potestatis ciuilis. Vnde sic formo pro secunda, hac tarte Corolla- xij argumentum: dispentare in lege humana ex causa iusta, i lem est quod ii terpretari log m , & dcclarare , non suisse animum legislatoris compi ch dere talcm casum cliti, tali iusta causa
in illa lege , sed si picini Principis ostiliteri tatari legem, crgo, & di pensare inlcgecae tuita caula. Minor scr se communi Doctorum coniensu requiritur ad dispensationem iusta causa, quia dispensatio est quaedam legis interpretatio , qua exponitur legislatorem cum de eius prudentia, & aequitate non dubitetur in non intendisse lege sua cor plecti illum casum , in aquo adeo iusta causa se offert ad ipsum excipiendum ab illa lege: ergo, M. Confirmatur, quia per omnes ad di- 3spensandum in lege tria silisciunt, pri- quod lex sit dispensabilis, id est,
non sit ex natura sua immutabilis, qualis cst lex naturalis , & diuina: Secundo authoritas in dispensante: Tertio causa iusta : at lex mere humana, ad di&rentiam legis naturalis,& diuinae, dispensabilis ,& mutabilis est 1 in Prii ope est Plenitudo authoritatis ciuilis, de causa supponatus elle iusta , ergo
Hinc sequitur, quod quotiescunque potest Princeps in lege scripta dispens
reo, poterit etiam iuxta suam prudentiam , & non secundum legem scriptami dicare: at, quoniam dixi iustam causam requiri, ut possit Princeps dispens re in lege, S aliter , quam lex praecipit, iudicare, notandum hic est , quod cauta iusta ad dispensanduin requisita dcbctelle boni nil publicum. Ratio, quia causa, & et sectus .lcbent cvmmensurari inter se ; at lo cli regula publica , au- . thoritas Principis est etiam publica, collata ei ob bonum I Ublicum, non ad destruendum, ses ad aedificantium ergo de bonum , ob quod potest Princeps di pensare in lege ; dctat etiam elle pi blicum, ut si , v. g. commilit quis init ostrenuus,&Reipubl.viiijs, homicidium, poterit Princeps cum eo dispensare in lege de occidendis homicidis, & imp
naeci etiam poenam, vel omnino con donar
256쪽
Dubitatio IV. Sem XXIV. Subsed . L.
donare, bono publico sic exigente: sie Saul merito dispensavit cum Ionata mi lite strenuo , & saluti populi tunc maxime necellario: at si homicidia sit,v. s. dilectus Principi , non tamen necest. tius, aut utilis Rci rubi. non potest Princeps cum illo dispensare; sed iudicare eum debet debet secundlim legem scriptam , cum cellet in tali casu causa publica, de bonum commulae.s Tertia pars corollarii probatur, quod sciliret, si leges scriptae, quae Principem
complectuntur , spectantque ad communem gubernationem Reipublicae, ius
alteri conferant , possit etiam Princeps contra leges operari, & in illis di spensare. Probatur, inquam, haec tertia pars Corollarii, quia cum Princeps sit custos boni publici, quotiescumque videt bono communi ita expedire, potest, quin& debet , bona Ciuium in illud rese re, & sic ob bonum publicum bona alia cuius Ciuis alteri adiudicare : atque adeo non stare praedictis legibus, etita ius illae alteri conserant.
Proponuntur circa COROLL. XIII. Aduertenda quaedam. ι Duerte, quia ut sit verum, quodo modo dixi, in tertia parte corollarij, requiritur bonum commune sic rigere, quod rarissime, & sorte nun
quam euenturum arbitrorialiter tenetur
Princeps sub poena peccati mortalis o seruare in suis iudiciis , de sententiis L ses scriptas, praesertim si leges scriptae
ius alteri conferant, v. g. vocat Paulus
Petrum in iudicium , quasi iniquo pos ii dentem bona ipsius: at ostendit Petrus
se illa bona fide possedisse toto tempore legis, & vere in illis praescripsisse, tenetur Iudex, etiamsi supremus Princeps ille sit, ferre sententiam pro Petro, nec potest dispensare cum Paulo in lege praescriptionis:atque ita docet S. August. lib. de tora Rel . cap. 3 & Arist. s. Eth.
V.6.9 3. Polit. cap. t o. ct i a. de ratio est, quia contra ius naturale est, ut cum
quis legitimo contractu essectus est d minus alicuius rei , aut ius legitimum in illam habet : expolietur illa re , aut legitimo iure , quod in illam acquisiuit, cum talis expoliatio ipso inuito sit fu tum formaliter , de Princeps , quantumuis supremus, non inuit dispens
re in furto,nec serre sententiam contra ius naturale : atque adeo non potest
spoliare eum , qui iam rem aliquam possidet , aut ius in illam per legitimum contractum habet; sed qui rem aliquam pollidet , aut ius in illam virtute alicuius legis Ciuilis habet, habet rem illam , vel ius in illam , veluti per legitimum contractum , cum possit lex cia
uilis de uno in alium dominium bon rum , & ius in illa transferre: ergo in huiusmodi legibus, quae conserunt ius alteri, non potes neque supremus Prii ceps dispentare; sed dinet necessarii, secundum illas ius dicere , & sententiam
Confirmatur , quia si posset supre- 1mus Princeps pro libito suo dispensare in huiusmodi legibus ,& non iudicare secundum illas, pollet similiter, quando duo litigant de aliqua re tollere illam habenti ius in ipsam , & adiudicare eam non habenti ius in illam; at hoc per omnes ellet furtum formaliter, de maxima iniquitas: ergo de illud, ex quo sequitur istud. Consequentia probatur; quia sicut hic litigans habet ius in rem, quam iuste postulat, ut suam iuilo titu-
257쪽
1 o De Immunitate Ecclesiassica,
to ; ita de qui rem aliquam, vel ius aliquod habet virtute alicuius legis, habet. illud iusto titulo, cum lex ciuilis conistat in huiusmodi rebus iustum titulum 3 Confirmatur secundo; quia lex praescriptionis, & aliae similes leges, non
minus conserunt nunc hominibus dominium, de ius in bona temporalia, quὶm contulerit eis a principio ius gentium , quo facta fuit diuisio rerum; sed non potest Princeps spoliare eum, qui bona possidet per illam primam diui sionem rerum , quia iam sunt illius f cta propria , estque ille illorum factus dominus: Eri neque potest Princeps spoliare eum, qui aliqua bona, vel ius in illa bona possidet virtute alicuius legis,quia sicut iure naturae antequam fieret rerum diuitio nihil alicuius erat, at facta illa rerum diuisione , quae alicui appropriata sunt, ita facta sunt illius,ut committat furtum sonitaliter,& violetius naturae quicumque alius illa bona inuito illo accipit, ita quoque licet, antequam lia: leges ius , εe dominium alteri conserentes conderentur , non esset iure staturae , neque alia via quis dominus eorum, quae praescripsit, postquam tamen huiusnodi leges conditae sunt,&virtute illarum aliquid ille acquisivit,in surtum formaliterin contra ius naturae eum illa re , vel illo iure expoliare. Itaque si aliter in oppositum non exigithonum commune: tenetur Princeps leges scriptas praesertim si hae ius alteri
conferant in tuis itidici isobteruare,alioquin mortaliter peccabit.
Aduerte secundo, quod Princeps in tali casu non sollim peccabit mortaliter , sed peccabit grauius, quam reccat
homo priuatus,cum rem alterius stibripit. Ratio , quia custos iustitiae grauius peccat iniuste agens, quam ille ad quem non pertinet ex ossicio custodia tu ilitiae, sed Princeps, sicut de quicumque alius inferior Iudex, est ex ossicio custos, deminister iustitiae, ergo, . Adverte tertio, quod Princeps in sdicto casu non solum peccabit mortaliter , seu grauiter dc grauius, quam peccat homo rituatus , curn rem alienam
subripit in sed etiam tenebitur ad restitutionem. Ratio, quia Princeps, sicut, &quilibet alius inserior Iudex , est custos iustitiae, & boni suorum ciuium: erg5s sine iusta causa in lege dispenset, unde alteri damnum sequatur, est ipse inii
stus author illius damni, at quicumque iniuste inseri alteri damnum, tenetur ex iustitia damnum illud resarcire, ergo,
An autem talis circumstantia perso- 6nae publicae in consessione explicanda sit: amrmat uterque Modina Complutensis , de Salmaticensis, hic in summa, ille in Od. de Confessione, at negat, δύprobabilius dummodo standalum abiit
Henriquea lib. 2. cap. 6. num. inglos
lit. Ο ratio quia talis circumstantia publici ossicij solum aggravat pecca tum intra eamdem se iem iniustitiae, eri , &c. Ex dictis aequuRtur multa, ideo sit.
Proponitur SUBCO ROL L A R . I.
EX dictis sequitur primδ,quod, si le
ges scriptae continent ius naturale, is per secundum eas iudicare dcbet Princeps, etiam supremus. Ratio, quia nunquam licet a iure naturali recedere, chira contrarium huius iuris semper fit iniquum ;'quinimo scut ius natu-
tale est indispensabile , ita sunt , de indispen
258쪽
Indispensabiles leges illud continen
1 Confirmatur, qnia iudex etiam iu- premus, debet iudicare,quod iustum est, Sap. i. at iustum in huiusinodi legibus contentum semper est idem, & immutabile , ergo semper iuxta ipsum iudicare ille debet., Confirmatur secundo, quia ius naturale, quamuis medio dictamine rectarrationis excipiatur,re vera tamen habet
sicut & natura ipsa in Deum author ergo si quis iudicat aliter, quam leges
istae, ius naturale continentes, postulanta
violat ius naturale & diuinum sinaul. . Confirmatur tertio , quia cum iustum, quod istae leges continent, sit ex
natura rerum, & intrinsece bonum qua ratione non potest Princeps iniit re naturas rerumi facere bonum, quod
est intrinsece malum, vel E contra, ita non potest iuste iudicare , nisi sententiam ferat iuxta istas leges.
Proponitur Su B COROL. II. Cum multis casibus.
i Q Equitur secundo, quod si obstrua
otio legis scriptae ratione loci, temporis , vel alicuius alterius circumstantiae aliquid inducit contra ius natur te , non possit Iudex , etiam inferior iudicare secundum illam legem seri-pimn , sed teneatur iudicare secundum aequitatem ,& dictamen rationis, quam vocamus epischeiam. Ratio est cadem , quam si pr. ι dicebam ; quia scilicet nunquam licet a iure naturali recedere, cum contrarium huius se in-
per si iniquum , unde rem dixit S.
quod lex iniqua, aut simpliciter, aut ex aliqua circunstantia , non est lex, neque regula, quae valeat nostras acti nes recte diri re, sed est corruptela . quemadmodum horologium,quod non consentit cum molliseus, non est limrologium , sed potius perturbatio ho
Verbi gratia, praecipit lex,ne ciuitate robsesta, portae illius vllo modo aperiantur , euenit postea casus, quod ciues fugiant hostes suos, nec aliter ab iis immunes esse pollunt, nisi apertis portis se in ciuitatem recipiant, non deliat Iudex etiam inferior, iudicare secundum ista a legem scriptam, quae in tali casu adeo obeli ciuibus,& bono communi, atque adeo, & iuri naturali etiam. Item secundo, lege sancitum est ho- 3micidam suspendi: commilit autem homicidium artis ex Rcipublicae neces iarius aut vir eruditus, vel ingeniosus, bono communi perutilis: dispensat propterea scum lic exigat bonum commune in Princeps cum homicida illo in lege de suspendendis homicidis; nam dcbet,
quinimo non porcst Iudex inserior in tali casu iudicare secundum legem scriptam,sed tenetur iudicare secundum iustam illam Principis dispensationem.
Item tertio minatur Tyrannus mor-
tem, si hodie ieiunaveris, posito tamen, quod is non aget in contemptum fidei, vel religionis, sed ex sua in ania,&c. non teneris seruare legem iciunij: quia si adesset legissator, non obstringeret. contra ius naturae te in tali casu ieiunat cum discrimine vitae; haec autena, & s- milia cognoscimus per epitchetiim id est,
259쪽
Liti De 'inlinitate Ecclesia tica.
1 Ex eodem principio posito non ten tur mulier audire factuin die isto, si vir
austerus minatur ei malum graue, si ex domo,quacumque de cauia egrediatur. Item secundo, non tenetur Sacerdos abstinere a sacrificando,quia adest, verbi gratia , excommunicatus, etiam vitandus ; vel quia altare lapideum et vestes sacras ad lacrificandum necessarias non habet, vel quia ieiunus non est, vel quia est suspensus, excommunicatus , irregu laris , &c. si scilicet ex tali abstinentia magnum malum imminere sibi videreti atque ita docent Sotus in distin D. 22.
clus s. Suar. lib. 3. de legibu , cap. 3O. num. i6. ct dijut.6. de censiurfeci. . num 4 Coninclis. p.rom.2. dist. I . dub. t 1. & alis Doctores passim. 6 Item tertio, non tenetur homo cum
periculo magni damni abstinere se a communione , seu in sacris, seu in politicis negotiis , cum ercommunicato, etiam vitando: vel si ipse sit excommunicatus, abstinere se a communione cum non excommunicatis: atque ita
docent iidem Doctores in locis supra ci
Item quarto, non tenetur homo abstinere se, si grauis mali metum patiatur cum consanguinea matrimonium contrahere , tacita intentione quantum
in me est,si nihil aliud impediat) quamuis non pollit licite cum illa consummare , ante impetratam a Papa dispensationem, quia esset copia a fornicaria , & incestus formaliter i atque ita docent Sanchea lib. 7. distat. s. de ma
& idem sentire videntur Solus i& Me Zina lacis supra citatis contra Caietan.
pit. 27. num. 3ΑΙ. qui huius dicti priorem partem negant. Item quintb , non tenetur Caithu- τsanus ad legem de carnium perpetua abstinentia, si nullus alius cibus suppetit', quia lex naturalis dictat vitam alimento seruandam; quare potius in tali casu peccabit mortitae Carthusianus si abstinere velit, sicuti recte probat Ioannes Maior in . aint. 33. quast.2 . & VasqueZ r. a. quaest. 162 cap. q. licet contrarium doceat Lessius de ius.
At quidquid sit de hoc, quando alij R
cibi suppetunt, conueniunt Doctores, quod fas Carthulianis non sit , cuiuscumque aegritudinis occasione carnibus
vesci. Ratio , quia si alii cibi habeti
possunt , carnium esus non est medium absolute necetiarium ad vitam seruandam ; diutius autem vitam prorogare delicatiori cibo nullus tenetur , si id , vitae instituto suo si alienum, de maius , publicumque bonum Yirtutis , ac regularis obseruantiae impediat, vel diminuat ; tunc enim paruam longioris vitae iactiaram perpeti, vel permittere, aratione naturali alienum non est, sed potius temperantiar,ac sortitudinis opus Deo naturae auctori maxime gratum: ad quod proinde Carthusiani iuxta rogulam tuam laudabiliter pollunt se obligare. Vide Ioannem Gersenem Zarι. 2. operum , t El. de abirementia Carthu- presium, de Victoriam rese l. de tem Orant. num. 8. seqq. de ratio horum omnium est, quia lex humana ordinarie non obligat cum magno inconam o rigore, verbi gratia, cum periculo mo iis, mutilationis, grauis infamiae , aut magnae bonorum iacturae, scuti docent communiter Doctores contra Caietan.
260쪽
Dubitatio IV. Sin. XXIV. Sub Oct. III. zii
t r. 3t a l. 96. . . &sumitur exca . consilinis , de ob eruatione ieiuni , ibi
cum non subiaceat legi necessitas, & ν gul. 6. in s. nemo potest ad iii possibile obligari, quod autem valde difficile eli, moraliter impossibile censetur, hinc Isidorus tib. s. etymol. ait: legem hum nam oportere ei te possibilem secundum hominum naturam & consuetudinem. Vnde mens legislatoris censeri debet, ut legis suae obligatio in tali casu cellet, alioquin lexellet iniusta & intolerabilis, seque ipsam euerteret.b Hinc discrimen oritur inter legislatorem Deum , ipsi que Christum, Ac inter legissatorem humanum; quod iste legum ferendarum potestatem limit tam habet, quam ultra extendere non Potest. Deus autem, ipseque Christus potestatem habet absolutam,& illimitatam, iuxta illud Matth. 18. data est mihi omnis potesa; in calo, 9 in terra. quare absolute nos ad legum suarum obseruationem adstringere potest Deus, ipseque Christus, etsi ordinarie diuinae lues non cum tanta seueritate positae sint, etiam in veteri Testamento, ut de Sabbatho obseruando, abstinentia a sanguine , , catae suilla, &c. vii testatur S.
Th m. i. a. quot. t .a t.8 Sotus lib. I. de iustit. quest. s. art 4. Victor. relect. de temper. m 6. O io. Vas l. i. a. disp. isi. OP. 2. Suar. lib. R. de lesib. cap. 3O. fert. 3. Lessius lib. η. de tu iit. θ' iuri cap. s. d.ib 2. num. Io. & colligitur ex lib. i. Machabaorion , cap. 2. num. . O I. Regum . cap. et 1. multoque magis
in nouo Testamento de suscipiendis sacramentis, per se loquendo : nam per accidens, ratione scandali, vel ratione
eroprii spiritualis detrimenti vitandi, si scilicet in speciali casu sui ptio sacramenti Ad salutem alicui necessaria esse videatur, aliter res sese habere potest lege, si placet, hac de re diffusius Suar. v s.
Part. t. s. io. II. fect. . Dixi autem ordimarae , nam quotiescumque ex legis , vel praecepti humani obseruatione maius Reipublicae commodum speratur , aut ex illius neglectu maius incommodum timetur, qu uri
aestimati debeat priuatum periculum
vitae, famae, aut bonorum amittendo rum : tunc lex, aut praeceptum, cum bonum commune praeseratur priuato , uti
supra dicebam , cum tanto periculo etiam obligare potest , sicuti notauit Carbo lib. 7. de legib. distur. 6. 8 t. t. Solus se pra cit. ι7-as c. art. . ct in K.
enim belli Dux militi praxipit ut stationem semet cum vitae periculo; &summus Pontisex Sacerdoti, ut cum si
mili periculo Christi fidem infidelibus
praedicet. Item si legis postiuae trangresso cedere videatur in contemptum Legislatricis potestatis, aut fidei, in Religi nis Citristianae detrimentum, tunc ipsa etiam naturae lex obligat ad obsα- uationem legis positivae, quamuis cum proprio vitae dispendio ; sicuti recte no
Dibtis vis,.subintellige cum icandalo. vel ciun Religionis contemptu, secundum Apostolum i