장음표시 사용
51쪽
3α De Immunitate Ecclesiastica.
vel summum Pontificem, quod si in extraordinario casu uti sura dicebam id fieri non possit, tunc oppressus naturali iure se ipsum defendere , dc alios quoscunque, etiam laicos, ad sui defensionem aduocare potest , modo tamen iniuria maniscita sit , & nihil fiat per modum usurpatae iurisdictionis , sed sol impermodum iustae , ac necessariae defensionis. Confirmatur, quia sacri Canones neque ipsis Ecclesiasticis Iudicibus permittunt contra subditos suos aduocare sui sidium brachii saecularis , nisi cum Ordinarium iuris remedium deficit, sicuti colligitur ex cap. siquis Episcopus, T seq.2 I.quae t 3.c .i .de cio ordinari' v b. clim opus est, Clem quia contingit unct. gloss. vereb rem diis. de Religis damibus: ergo multo minus licebit aliis saeculares in subsidium vocare contra Magistratum Ecclesiasticum , praeterquam in casa necessitatis extraordinario , cum nullum
aliud remedium suppetit , uti supra dicebatur : puto igitur, quod tunc solii quis , cui violentia insertur , possit adire Iudicem laicurruquando ad talem vim reprimendam Iudex Ecclesiasticiis non adest , vel si adest , non vult illaim reprimere , alioquin non potest Iudicem sucum adire : & ratio ulterius est , quia Clericus coram Episcopo, & Episcopus
coram Archiepiscopo conueniri deber, p. Dcro, de sent. excomm. ct OR ad reprimendum,de os .ordinar. & Archiepiscopus conueniti debet coram Primate, cap. ntiqua de priuilegiis, de Primas c ram Romano Pontifice, vel coram eius Legato ad eam Prouinciam millo : ergo
oppressus a Praelato inferiori ad superi rem, & non ad Tribunal laicale recurr re debet, praesertim quia Canone, prohibent ab Ecclesiasticis Iudicibus ad laicos appellari, ut habetur lucitat. cap. qualiter . . quavis de iudiciis, ct cap. se quis
Clericum. 2 cap. cieri eum I I .que r. t. Confirmatur secund3 quia ad verita- item sententiae aduersariorum opus citet claram adesse violentiam, 'iura tamen non contingit in casu nostro: non entiri Iudices saeculares sciunt violentiam inferre Praelatum subdito litiganti, negan do v. g. appcllationem, terminoS approbatorios, dcc quousque pro lsum examinant , & acta cognoscunt; ergo prius usurpant cognitionem causae spiritualis,
quam ipsis de violentia constet; & sic non titulo defensionis procedere pol sunt Confirmatur tertio, quia qui titulo φdefensionis procedit, facto ipso violentiam Upellit,noni veritatis indagatione: quia defensio non est iurisdictionis actus in subditum , sed exectitio iuris a natura concessi cuilibet homini, ut alterum d fendat ; at Iudices laici causas ad se aduocando , non facto violentiam repellunt , s si aliqua inest j ergo illis non licet hoc modo clericum d fendere. Confirmatur quarto , quia non est sconcellum Ecclesiasticis Iudicibus laicum querelantem de suo Iudi . ad Iudicituri suum vocare , Vt βρ a diccbatur, & ratio ulterius cst, quia nemini datum citalienam iurisdictionem vii pare, oc in alienis causis se miscere; ergo multd minus id concellum erit laicis Iudicibus consequentia probatur , quia minorem potestatem habent laici Iudices ad corrigendos defectiis Iudicum Ecclesiarum, quam E contra. Confirmatur quintb; quia isti appel- lantes, quos oppressos vocant aduersari j, vel sua pos lassione spoliantur , vel in pollessione sua turbantur: primo casu ordinarium habent remedium intra an
num , ut ante omnem contentionem re
stituantur , c.i. de restitur. istolim possessorium , quoque remedium ordinarium inperit, s. retinenda, inuriecto, Insiit.
52쪽
de interdict. ergo cum, siue uno, siue altero modo appellantes turbentur, remedia habeant ordinaria, inique conceditur eis remedium extraordinarium , quale est, de quo loquimur, contra i in causast de minor. ibi, non debet ei tribui extraordinatium.
ν Confirmatur sextδ, quia cum pro facto Praelati , & Iudicis Ecclesiastici sit aliqua opinio inter Doctores probabilis, licite potest illam sequi Praelatus Eces fasticus, & sic nullam vim, aut ini riam facit subdito, si illam sequatur; e
' go non poterit ille recurrere , tanquam
vi opprciliis, ad Iudicem saecularem, nec in tali casu poterit esse defenso , sed erit mani festa iniuria , & offensio , si repellatur ab illa opinione sequenda Iudex Ecclesiasticus ; & hoc, quod modo dixi, ero dit , etiam si opinio pro subdito sit probabilior: nam, vi infra , dicetur, non improbabiliter potest Iudex serre
sententiam secundum opinionem probabilem , relicta probabiliori; cum sic, adhuc probabiliter, & non temere, sed cum fundamento operetur, atque adeo
in syndicatu sciam non delinquat non poterit de facio isto puniri vide Sanctum in f lectis diis m. 72.8 Confirmatur septiuid, quia in Regno Valentiae Consiliarij Regii, ut patet ex
Maderi a in tral t. de senatu cre. 39, s. λ. noluerunt admittere cognitionem per viam violentiae, ergo M.
9 Ex his sequitur contra Humadam l. 3.
alios, quod admittendae non sint in causis Ecclesiasticis chartae , seu appellationes tuiti iae, de quibus in quadam ordinatione Regni Lusitaniae apud Peretram in loci supra citreiic habetur: Dbemi M.quod quando aliqui profertur sententia a Iudice F
clesiaIlico contra clericum , vel contra lancum , qui sit siua Iurisdictionυ. si ipse cu-Th. det Bene Dubit. lares.
ricio, vel laicus anellauerit ad Romanam Curiam sn eo casu, u quo ane are ρε Asiunt, GT antequam tempus appellatio uis si
niatur,tm lorauerit chartam, ne pendente
appellatisne contra ipsum procedatur,ct ne
capiatur . vel ab ido saeua exigantur . ex communicato imposita , volumus, ut eorum cuilibet Hela charta initiua concedamur,
quando perscripturam publicam doceant, quia oppetiarunt , ct suas asse rationes
Prosequuntur , quamura nullatenus recepta
sint ; ita enim ab Antiquo fieri consuehit, ut ratis charta ruitiua per senatores Palatiqexpediremur. ita ibi. sequitur inquam, quod admittedae non fiat in causis Ecclesiasticis chartae, seu appellationes tuitiuae , quia hae ex dictis fiunt contra immunitatem Desesiasticam. Confirmatur, quia in casu, in quo con- ioceduntur dictae Appellationes,potest clericus vel laicus oppressus, ut patet etiam ex dictis, recurrere pro remedio obtinendo ad superiorem Iudicem Ecclesiasticum competentem , ut Canones iubent, &non ad Iudices saeculares incompetentes, quod Canones prohibent. Confirmatur secundo, quia id ctiam ii prohibere videtur Tridenti inrans f. 21. 8. 3 . de reform. in his verbis, nefas au-iem sit faculari cuilibet Magistratui ρυ- hirire Eccis Ilico Iudici, ne quem excom
municet ; aut manda)e, ut latam excom
municationem reuocet, sub trat extu , quod contenta in praesenti Decreto non sint obseruata, cum non adseculares,sed ad Ecessasicor haec cognitiopertineat.
cultates in oppositum. Orycius, supradictavera esse, quaam Ido Iudices laici procederem iudia E cialiter,
53쪽
; De Immunitate Ecclesiastica.
cialiter, at secus, si procedunt, ut est in casu nostro, extraiudicialiter, ac per in dum nudae defensionis , & protectionis opprellorum, prout ex ossicio competit Regibus, cap Reg. 23 . uast. F. & colligitur ex cap. bys, vel nepotom , ibid. q. 7. Respondetur, quod una via prohibetur, altera penDitti non debere, saltem dum similis in utraque via ratio reperi
de cum recurius ad saecularia Tribunalia per aduersarios ipsos prohibeatur via iurisdictionis ordinariae, prohiberi etiam debet via traordinariae cognitionis, &defensionis: nam similis ratio in utraque via reperitur; Pori, quod dicunt a tuersarii,in tali cognitione nullum actum iurisdictionis exerceri , verum illud non
est , quia quod Princeps facit praetextu violentiae, facit ex proprio ossicio , ut ipsi fatentur, & quae pertinent ad ossicium Principis , sunt actus iurisdictionis in haec enim distinguitur ossicium Principis ab ossicio personae priuatae , ergo&c. deinde iurisdictio dicitur a Iure dicendo , t. iis damus f. defuspectu iut. ted Iudices, ad quos fit recursus , ius dicunt:
nam vident acta, & procelliis, feruntque sententiam , ut fatetur Ceuallos ins agi s. 6. g. i. & postquam cognouerunt appellantem non habuisse iustam appellandi Causam , condemnant eum in expensis, & damnis alteri illatis, coguntque etiam Iudicem Ecclesiasticum ad acceptandam appellationem, imo & condemnant in expensis, ut fatetur idem etiam
O .s 6. 3 sed istos iuri dictionis actus e si manifestum est, de qua re vide Suar.
3 Ad cap C. patebit Offa, &vlterius Respondetur, illud procedere quo ad laicos subditos: nam falsum est, Principem cognoscendo cauiso Ecdeliarum per viam
violentiae, facere id, ad quod per dictum
caput tenetur, ex ossicio: ex ossicio enim tenetur solum iuscipere, & cognoscere causas subditorum, non vero extrane
rum, quales sunt Ecclesiastici , qui non sunt iubditi Principi laico, sed Ecclesiastico, . Ecclesia, de contiit. Vnde potius faciendo sic, sicit contra proprium ossicium:Principis enim est suum unicuique tribuere,at dum in causas Ecclesiasticas se ingerit, Ecclesiastica iurisdictionem vivrpat, & Ecclesiae libertatem viatat; ergo facit contra proprium ossicium. Ad cap. filiis, vel nepotibin Respondebitur ins a.
Secundo obiicies,iure naturae,& diu, no , licitum est vim vi repellere, innocentem tueri, .vi vim, f. de ius iur.ergo si Iudex Ecclesiasticus vim inserat potest Iudex laicus innocerem ad se confugiente tueri, eiusq;appestatione admittere. Respondetur cum glol L in leg. cit. di- Fstinguendo; licitum est vim vi re lere, quando vis insertur a priuato, concedo ; quando vis insertur ab eo , cui subditi sumus , nego , ut patet ex seg. muraarim , o de iniur. l . qui rosi- tuere . f. de rei vendi c. quare si Iudex non supremus inserat vim, seruato iuris ordine appelletur ad superiorem, quod ii Iudex supremus inique vexet, nullum superest remedium,nisi ut aequo,& patienti animo sui seratur, scuti & faciunt lata , Iudicibus suis oppressi. Confirmatur, quia in tali casu, si laicus σde suo Iudice laico conqueratur , quod ipsi ille vim inserat, negando V. g. V pcllationem , ves quid simile, non sat patienter Iudex laicus, ut Ecclesiasticus
te intromittat , & authoritatem suain interponat, acta causae v. g. postulando ad examinandum, vel iudicandam, an Iudex laicus vim intulerit, nec ne; nec saeculares Iudices vocabunt actionem illam in Iudice Ecdesiastico desei sionem naturalem , sed suae iurisdictionis usurpatio .
54쪽
pationem; ergo idem dicendum de ipsis in ordine ad Iudices Ecclesiasticos; quinimo multo magis, quia maiorem potestatem habet Iudex Ecclesiasticus stipalescum, quam e contra. Praelatus enim
Ecclesiasticus potest iudicare de peccatis
omnium suarum ouiuio, cap. nouit, de iudiciis, capit. ex tenore defor. comet.
eap.si quis de potot. 24 . quest. 3. & munus defendendi innocentes magis spectat ad Praelatos Ecclesii asticos, qu&n ad Principes saeculares, ut recte dixit gloss. in dist. cap. Reg. dc collig. ex multis decretis , i . dis . 7 Respondetur secundd, licitum est, vivim repellere; si adsit duplex conditio. Prima, vi constet de vi illata: nam si di bium sit, praesumendum est in fauorem superioris Ecclesiastici. Ratio , quia in facto, praesertim superioris , non praesumitur delictum: tum quia Iudex laicus, dum ipsi certδ non constat de vi ill ta, exponit se periculo inferendi iniuriam superiori Ecclesiastico, & priuandi illum iure suo, quia habet in suos subditos: haec autem conditio fere semper abest; quia dum in causis Ecclesiasticis Iudex laicus appellationem admittit cer- id ipsi non constat de vi a Iudice Eces fastico illata, vi ex ipsemct sacto in nifeste apparet, quandoquidem appella
tionem admittit.& se interponit ad examinandum,an vis illata fuerit, necne.Er-go c. 8 Secunda conditio est, ut seruetur moderamen inculpatae tutilae,quod non seruatur quando laicus aut Ecclesiasticus ad Iudices laicos recurrit, re appellationem interponit; quia non seruatur moderamen inculpatae tutelae , quoties inuasus habet aliam viam euadendi sine maiori, vel aequali damno, quam vim inserendo, ut patet in materia de homicidio patrato, ad necessariam sui de sensionem,sed in casu nostro inuasus habet aliam viam
euadendi, sine maiori , vel aequali damno, potest enim recurrere ad ludicem E clesiasticum, & indefectu unius recurr re ad alium , iuxta dispostionem canonum, & iuxta usum & praxim sori faecularis; Ergo c. Adde quod tunc licitum est vi vim repellere, quando id fieri potest sine maiori damno communi, sed in casu nostro, etiamsi appellans molestias,
expensas, . pateretur, currendo tamen
ad Iudices laicos, maius damnum inserret commune, nam Eccletiastica iurii si-etio violatur; & in iudiciis sequitur perturbatio. Ergo non est licitum ei ad illos recurrere; atque adeo nec est licitum illis recursuin recipere, sicuti non est licitum innocenti aggressbrem occidere, si inde Reipubl. incommodum magnum sequatur.
Ter id obiicies , hanc praxim sustia dinendam elle. Primo ex consuetudine ii memorabili, quae licet non possit tot iere omnem exemptionem Ecclesiasticam , potest tamen illam tollere in casu aliquo particulari, ut in de tollenda vi. Secundo, quia est consuetudo coniuncta cum priuilegii fama, quae vagaac incerta sussicit. Tertio, lilia talis consuetudo est mixta laicorum, & Ecclesiarum, vide simili docere videtur Surdus consil. 2. volum. 3. Tiraquei l. de utraque re atii. lns g. s. i. gloss. 8. num . 73. Maynata. de priuileg. Ecclesyara.2 art. 22. numero
88. Collegium Bononiense tu reston pro liberi. Eccles num. 18. qui propterea defendunt quamdam in quibusdam locis consuetudinem, ut talicet Monasteria non succedant; de qua consuetudine te
ro 7 . Guille . de Benedictis in cap.
dies. 7s . num. 8. bustus conpl. t 3. 'num. I I. O 12. & hoc etiam seruari re rariae, testatur Riminaldus conss.8s. mero 38.
55쪽
;6 De Immunitate Ecclesiastica.
o Quarib quia Papa hanc praxim scit,&
tolerat, & sic tacite in illam consentitii Respondetur ad primum, consuetudinem immemorabilem etiam in casu
particulari,non valere contra libertatem Eccletialticam, ut dicetur infra dub. 27. de patet ex ca'. clericis, de iAdiciu . status iuribus, ubi Pontifices aperte damnant consuetudinem particularem,in casu etiam particnlati , tendentem contra immunitatem Ecclesiasticam. 1 Ad secundum respondetur cum Suar. contra Regem An . lib. 4 cap. 4. num.1 . illam doctrinam non cite veram, sed tunc sellim admittendam , quando cum consuetudine immemorabili coniungeretur constans fama; de traditio aeque
antiqua, & immemorabilis, quod praecellerit priuilegium de quando praeterea traditio praedicta integre probaretur,
quod in casu nostro non contingit quinimo Ceuallos mordicus tenet non adesse, neque adfutile unquam tale priuil gium. Vide Dubu. 27. it. 3 Ad tertium respondetur cum Suar
contra Regem Angliae, lib. . cap. 9. nu μι- i 9.& Valboa ιν ορ. i. defroco fiet. Num.6. de aliis, tunc consuetudinem
Ecclesiasticorum de laicorum mixtam
Ecclesiasticos obligare, quando praedicta consuetudo mixta non praeiudicat Sacris Canonibus, vel ab illis non fuerit reprobata , quae omnia adiunt in casu nostro. Vide eamdem dubii. XXVI I.
. Ad quartum Respondetur, quod i
ierantia Pontificis in casu nostro non sit approbatiua , sed tantum permissiua , ad vitandum scilicet maiora mala,& incommoda. Vide DAbit. XXVII.
citatam Rotam in antiquis Io. de con
mer. 8. & alios, quos ibi citabam; quin Mo, quod tantum abest, quod Pontifex in tali casu implicite consentiat,ut potius singulis quibuscumque annis in
Bulla Coenae reclamet. Vide Sullam Co nainst 'Eullam Hrbani V I II. super rese natione Iurium Sedis e postolica, ct c. a quibu/cumque praeiudicialibuι , quae incipit Romanus Pontifex. Ex his contra Dinores supra citatos Itenent nostram sententiam Suar. contra Regem Angliae lib. q. cap. q. num. o. AZor par. I. lib. s. cap. I 1. ct i . Reginaldus tom. i. lib. 9. cap. 12. num. Issi.
Alterius de censuras tom. I. dissut. is. ob. s. capit. 3. Baldellus tom. I. libr. s. difflui. o. numer. I . Filliu ius tom. I. tra T. i 6. cap. 8. ct io. Sayrus de censur. lib. 3. ωρ. i 8. num. 6. Ioan. de Ma-deriaga trae P. de senatu cap. 39. Coriolan. in Biali. Cana excommvn. IAE. Layman tib. tradi. 9. capit. q. numer. q. Duard. in Buliae Coena lib. a. can. ιε. quast. 9. Palaus tom. 2. dissutat. vnis. Fuπὶ t. 12. vnic. s. Bonacina de legib. disput. Io. qua l. 2. 8uncit. I. paragrat. I. numeri i o. Barbos. de iure Eccles. lib. i. p. 39. f. 2. num. 18s. Gr in corti l. lib. t. doret. rat. 2. ωy. Ecclesia S. Mariae da constitui. num. i. MaideruS in Part. 2.qua l. 96.art. . ubi recte addit, quod in
casu, quod qui vim patitur, licite adit
ludicem laicum quia scilicet ad vim reprimendam non adest Iudex Ecclesiasticus , vel si adest, non vult hie illam reprimere in possit licite nempe per modum tacti, non autem iurisdictionis j Iudex laicus inspicere acta ad finem, ut ipsi constet de iniuria facta in negando adipellationem ii de ratio elle potest, quia qui potest defendere, potest etiam omnia illa , sine quibus defensio fieri non potest, praesertim quia inspectio actorum per se non est actus iurisdictionis: nam
arbitrantes etiam pollunt inspicere acta. tenet etiam nostram Sententiam Portes.
in addit. ad dubia Regulari in D. operis
56쪽
verb. appellare, num. 3. ubi sic ait: δε-ilist sm, si per apprilationem vel per Aiam
viam intra ordinem, potest vitare vim μbi iniuste illatam , incurret censuras, si ad iudices saeculares recurrat. Si vero non sit locus appellationi, vel illa non recipiatur σμperior, ad quem posset recurrere, Du-ge a stat, itaui non posset illum adire , iu- flaute gravamine ; tunc credo , posse Religi fum , vel Clericum recurrere ad Priu-c yem saecularem, non quasi appellet ad I. dicem competentem , sed solum , ut i I uccurrat tu illo gravamine iniusto , to lendo simsibi factam, modo, quo licite ρο- tent , suadendo scilicet Praelato , ut vel a pineat a vi iniusta, vel deι locum ave lations , vel Iudices nouos assignet, or μReligiosia recurrens ad Principem saecularem cum praedictis circumstantiu nullam cen uram Bulla Coena, vel alterius Bulla incurret. ita Portet.quem sequitur,Sousa in Sulla Carua ορ. i s. dioui. 73. num.
t. ct seqq. ubi probat, quod non possint licite Iudices laici vi ra auferre,nisi prius Ecclesiastici Iudices superiores eius, qui
vim inseri, requisiti succurrere nolint: quando tamen omni medio ordinario promitso, non est alia via repellendi vim a Iudice Ecclesiastico factam, vel quando periculiun est in mora, licitum erit tunc scilicet per modum facti, non autem iurisdictionis in Iudici saeculari, causam Ecclesiasticam ad se aduocate , & vim ill
lasso auferre : tenent etiam nostram sententiam quamplures alij Doctores, quos
6 Ex his etiam apparet, non recte dici ab aliquibus Iuristis ; quod etiam tunc, quando adire potest is, qui se grauatum putata Iudice Ecclesiastico, alium iudicem Ecclesiasticiim superiorem in possit nihilominus authoritatem suam interponere iudex saecularis, quasi in casu isto detur locus praeuentioni: nam ut supra dicebaturὶ tunc solum propter vim iam
iuste illatam licite recurri potest ad Iudicem saecularem, quando periculum est in mora, & Iudex Ecclesiasticus longe ab-ellet; vel si adest, vim reprimere non
Apparet secundo, multo minus recte dies ab aliquibus aliis Iuristis; quod simpliciter in omni casu violentiae , licite possit is qui se grauatum sentit a Iudice Ecclesiastico recurrere ad Iudicem saecularem , ut ipsi succurrat in violentia , de pravamine , quod patitur a Iudice Ecclesiastico ; atque adeo quod simpliciter in omni casu violentiae , possint licite Ministri Regij cognoscere causas Ecclesiasticas per vim violentiae; Iuristae autem qui hoc docent . sunt Salgad. iv traei. de protet . Reg a tom. r. 8art. i. cap. i. ct seqq. Paetra tradi. de manu regia Part. i. P. 4. st quaest. 7. M-gura in director. Iussic Eccles. Par. 2. cap. 1 . Num s i. ct s s. Calistus in tracE. de lege regia 9. 2O. num. 8 3. Auendagnus
maior tom. 7. de tertiis, cap. ΑΙ .uum. 18 o.
oc Ceuallos in tract. super hae materia edicto , & praecipue in glog. 6. num. s T. ubi dicit, quod id non fundetur in priuilegio Pontilicis, neque in eius tolerantia sed in ime Regis, cuius ossicium proprium est viminiuste illatam reprimere.& quod Rex , eiusque Ministri vim repellentes , non id emciant per viam Iutis dictionis, sed per viam iustae defensionis; quia vim vi repellere licet de iure naturae. quodque sic habeat praxis , & usus quo tidianus, quam Praxim. & usum non au
57쪽
38 De Immunitate Ecclesiastica.
dent improbare nonnulli Theologi , ut
Rodriqueet in summa tom. r. cas. 1 ff. num 8. I lamaspart.1. p. 7. f. i'. Hen riqueZ libr. 3. capit. 16. num. q. in gloss.lit. A. ct libr. i . capit. Ia. num. 6. IOAn. Valerus in dioerentiis utriusquefori, verb. Feccatum, d fer. 3. num. 2. Ioan. de laCrux pari. I .pracept. 8. quast. 3. art. I. dub. 3. concit. 3. oe deflatu Relig. lib. i.
numera 91. & pro hac sententia fr-
18 Adducunt primo e. Regum 23. quast. I. ubi habetur quod Regum sit per vim
opprellos a manibus violentorum,& calumniantium liberare, ac iniurias repellere. 3 9 Sed ad hoc cap. Regum 13 .facile patet Responsio ex dictis. Adde, quod tunc competit Regibus per vim opprellos a manibus calumniantium liberare , &tunc licet vim vi repellere de Iure natu-Iae, quando vis est clara, & manifesta:
nam si sit dubia, semper pro superiore praesumendum est ; quapropter in casu nostro iniustam vim inseri Praelato E clesiastico potestas laica, priuando illum iure suo, quod habet in casu dubio; quod autem in casu nostro vis dubia sit, patet
ex ipso sacra: nam potestas laica examinat , an vis facta sit, necne ; & cons quenter non praesupponit certam, & euia dentem vim. Vide Bonac. in Buta caena tom. 3 di p. i. ita hi s sunt T. 4. 6 .ao Adducunt secundo, cit .rextum inca' hi vel nepotib i 6. crus. 7. per quem textam nonnulli Iuristae, ut Olibanus Giuresim cap. i num. 3 i. gloss &alis, temperam putant, quod negligentia Episcopi, vel alterius Ecclesiassici Praelati suis pleri possit per Iudicem saecularem; sed
at Respondetur primd, quod intelliger das sit in casibus , in quibus Iaris tr natus collatio, atque institutio ex priui legio summi Pontificis spectat ad Regem& secundum istum intellectum qui consequentius illi literae aptari polle videtur primo adeundus est Episcopus; secundo in subsidium adeundus est Rex;
extra hunc casum puto, quM nullo modo adeundus sit Rex, cum non liceat a ponere manus in messem alienam, Si sub praetextu boni finis, turbare iuri lictionem Ecclesiasticam , & sic incidere incensuras; atque ita docent Martha de iu-
iurisdidi .har. q. centur. 2. caseu . numero . de Duard.in Buda Coenae lib. .cons. I 4.
qua l. 8.num. s. qui adducit duas alias imterpretationes ; nempe quod ex vigore praedicti textus, tunc recurrendum sit ad Regem pro reparatione Ecclesiae iurispatronatus,cum per Ecclesiasticum Iudicem ipsius Rector cogi non potest, ut in cap.
petiynm ii . qua l. l .ct cap. non licuit dist.
i vel cum deest Iudex Ecclesiasticus, ne scilicet tunc propter distantiam ab Vrbe Roma , Ecclesia interim ruat pendente prouisione facienda per Romanum Pontificem. Respondetur secundo , cum Abbate, 2 2 ut iupra, supradictum textum non esse
intelligendum; quod in desectu Iudicis Ecclesiastici Princeps saecularis possit causas Ecclesiasticas ad te aduocare, sed quod
hic moueat superiorem Ecclesiasticino de neglecta, aut inique administrata iustitia vel quod faciat instantiam superiori pro illius correctione;atque ita docent Christophorus de Angulano in tract. de legib.
Alterius de censuris tom.IAis'. 6 ib. s.cap. 1. qui citat Butrium Abbatem , Imm lani , & alios Doctores mox infra citam
Respondetur tertio, cum Suar. contra λ3
Regem Angliae lib. . V. 8. solum ibi dici, quod Patronus Ecclesiae, si viderit borra
58쪽
bona Ecclesiae ab inferioribus clericis defraudari , moneata piscopum ; si videat defraudari ab Episcopo , moneat Metropolitanum; si a Metropolitano, Regijs
auribus intimet, non quasi, ut Rex iurisdictione utatur in Metropolitanum, uia ut authoritate sua illum moneat; vel si id satis non est, implorato Pontifice, eius authoritate illum cohibeat. Interim facta, & potentia impediat, ne Ecclesia in bonis uiis damnum patiatur. Respondetur quarto, quod praedictus textus fuerit sublatus , & abrogatus ab
Innocentio III. in cap. qualiter, ct quaπ-do de Iudici)s, atque ita docent Coriolan. iet BusLCarna excom. 1 .sol 916. Fillucius
bas , de alij penes ipsos, S per dictum c.
qualiter, Er quando dicendum eli etiam cum Duardo, correctam , & iublatum cite eop. si quis cum clerico, O , si qui, aci
Proponitur petitio, eiusque Reso
lutio. 1 T Etes, an aliquis Princeps de facto ha-1 beat a Pontifice priuilegium, Vis arcendae in caulis 3 Assirmant, tale priuilegium habere Regem nostrum Hispania
rum Baiano 2. a. quast. 67. art. r. Clarus
lib. s f. vitimo quaest. 36. m. 26. Menoch. de retinenta posessione remed. . num. Fq.
lamin. in ira l. de summo Pon sic.
de cognitier viam et olentia, gloss. ,. alle
rat stegern Hispaniarum illud non hab re , sed vim dictam arcere ex iure regali;&sic diu praxim Tribuiralis de la Fuerra
defendere , &a peccato, & censura excusare conatur , excusationis causam aufert,
cum neget, gem Hispaniarum, vel ipsius ministros, ac magistratus id emcere ex priuilegio, vel ex consuetudine fundata in priuilegio ; quapropter cum supradictis Doctoribus contra Guallos dicendum potius est, Regem Hispaniarum adeo Iustum, & pium a summo Pont fice tale priuilegium habere, quod quicumque Principes a summo Pontifice habent , ab excommunicatione Bullae Coenae excusantur , aduocando ad sua Tribunalia causas spirituales; modo priuilegii formam seruent; de in b priuilegium
reuocatum non sit; de qua re vide lina dubit. X X VII. per totam , ct Bulum Vrbam I II. super raseritatione Iurium sedis , Osrotica . 9 infer: orum Ecclesiarum . personarum iste Ecclesibicarum,4 qmbustumque praetu ictatibus, quae incipit. Romanus Posti ex.
Et quod de priuilegio vis arcendae in acausis dixi, idem etiam dico de priuilegio conserendi Episcopatus, & alia beneficia , necnon & de priuilegio cognoscendi quascumque alias causas spiritua
Vt igitur Reges tribunal de la puereta sliatare, Episcopatus, & beneficia consertre, vel ab as causas spirituales similes cognoscere possint, requiritur priuilegium
i Papa concessum ; nec susscit ulla consuetudo , aut praescriptio, etiamsi esset immemorabilis , cum peri tua tolerat tia Pontificis: nam cum versemur in his, quae non sunt quaesibilia sine Principis concessione, tolerantia non sus atur; haec mi est tantum simplex contice
59쪽
ca, seu patientia, quae nuruquam inducit dispensationem in liis quae sunt contra iuris dispositionem, ut est text. in cap. cum tiam dudum, de praebendu. & ibi Ois ea siquidem conticentia intercedit ad euitanda tantum scandala, quae sequi possent in procurando auferri huiusta di abusus, ut tradunt Doctores tu cap. 2. e prabend s, quandoquidem crimen Publi eum dissimulare dupliciter contingit, uno modo ipsum actum criminis non
prohibendo, cum prohiberi possit. & sic Eccletia non sustinet,nec dissimulat,imo prohibet in canonibus Iupra citatis; altero transgressi rem tali sprohibitionis non puniendo, & sic Ecclesia dii simulat propter dissicultatem correctionis: multa enim tolerantur ; quae si in iudicium deducerentur , exigente iustitia non tolerarciatur, ut dixit textus supra allegatus in ca . iam dudum, de praebend. vide Rotam in una Aquinens Monasteri' die as. Ianuarir i sol. coram Illustrissimo Seraphino. vide etiam Turre cinatam in canon singula, num. 8. di imit. 89. Zabarellam consit. num. 2. Riccium in praxi, to/n . re tui .i 3 & Doctores,
quos citat sequitur Silua de bene Ois
docet, quod quamuis ex priuilinio concedi possit laico per Papam collatio b
neficiorum , & similia, non tamen potest id consuetudine,aut priscriptione acquiri , quia laici sunt incapaces iuris si-ctionis Eccle asticae ; quam Tuscita opinionem Probus in 'addit. ad Ioannem Manaehu n capit. 2. praeben. nAm. 7. 98 in s. allerit esse communem & ratio huius opinionis est , quia ut consuetudo excuset, & valeat , debet cile legitima, & praescripta, consuetudo autem praescribi non potest , quoties subiectum cst incapax illius rei, quae scrconiuetudinem induci praetenditar, ut
notat Panorinit. & Felinus in cap. eat Iam depraescopi. oe in capit. q. do con
suertia. Decianus in trast. crimin. tom. I.
lib. q. cap. 9. num. 14. & alij communiter , cum ergo laici suit incapaces
Iurisdictionis spiritualis , & Ecclesia-
tur , i plos non polle hanc iurisiicti nem per consuetudinem acquirere; Ex quibus apparet , non poste praetextu conluctudinis Iudices laicos te tueri, de excusare ; & ideo subdit Tuschus tibi supra num. Q. quod omnes similes c sus , qui sunt , prout attestantur Doctores ., ex conluetudine alicuius Regni , vel Prouinciae , sunt contra ii, commune ; & sic super eis non potest seri sundamentum, nisi quia sic de sacto seruatur. Vnde talis consuetudo, vel praescriptio, etiam immemorabilis,
Dices immcinorabilis consuetudo est sussiciens indicium , quod ex legitimo priuilegio inchoata fuetit ; quia praeiu-mitur honesta : nam cum non possit probari mala, praesumitur bona, ergo Gc. ita multi Iuristae , quos sequitur l'c-
mer. i 8. Et ratio ulterius cst, quia quidquid per priuilegium , aut disi i sati num Principis obtineri potest, id etiam
per consuetudinem temporis immem
rabilis introduci polle videtur ; quia tanti temporis poticis a , vel consueti do facit praesumptionem tituli, icu priuilegij, sicuti colligunt Doctores ex cap. i. de prascript . in 6. ergo si sinus in casu ue seu facto aliquo , quod n Me iuri naturali , neque diuino repugnzt , quo minus saltem per summi Pontilicis consensum , ac priuilegium cohonestari possit, verb. grat. ut laici iurisdictionem aliquam in E esasticias exerceant, vel iis, aliquam collectam imponant,
60쪽
imponant; vel clericales decimas possibdeant; vel in eadem Ecclesia duae dignitates simul cum canonica obtineantur, deci sequitur in eiusmodi casibus consuetudinem immemorabilem introduci poste. s Respondetur, regulam illam: acquias iliapriuilegio, sunt etiam acquisibilia
consuetudine, aut praescriptione, limitat tam elle, nisi lex consuetudinem, tanquam abusum, vel corruptelam improbet , sicuti ex communi notauit Felin. in cap. accedentes, num. i 1. de praescrifit. ibidem Abb. numero 3. 2 in ca8. quanio
in 6. nam praescriptio locum habere non potest, si Ius faciat hominem incapacem possessionis, & consequenter praescriptionis, ut videre est in Iure decimarum, quod cum ex propria institutione sua Ecclesiasticum sit, in laicum cadere
non potest ; nisi ex speciali, & legitima
Ecclesiastici Praelati concessione , aut priuilegio , cap. Prohibemus , cap. dum de decimis , cap.causam quae,de prascript. cap.decimas lib. i 6.quaest. 7. ergo nisi alia
quis cum praesci iptione talis tituli possideat, nunquam potest praescribere quia incapax postidendi, est etiam incapax praescribendi, sicuti docent gloss. Abb.
Felin. & alii communiter iis cit. cap. causam unde, & glols recepta in cat. r. de prascri t. in c. ver. non extat Abbas inc F. peruevit, num. s. de cens . Couarm. reg, sessor, ara. 2 f 3.vum. 8. dixerunt,
quod , tamen si is, qui pollessionem
temporis immemorabilis ostendere potest , non teneatur titulum allegare, cum ob temporis diuturnitatem id sae-Th. det Bene Dabit. Morat.
re dissicile sit, atque i se tanti temporis continuata possessio ius tribuat, id tamen intelligendum iit tantum, si capacitas sit in possidente. Quae ratio si militer locum habet , quotlcscumque
Iura aliquam consuetudinem, tanquam irrationabilem , damnant: nam hoc ipso reddunt eam inesticacem ad praescriptionem inducendam : quandoquidem consuetudo, per quam praescriptio rationabilis esse debet, capit. vli. de con-huetud.
Excipe primo, nisi talis consuetudo 6 scientia , & libera patientia, seu pcrinis- sone Principis adiuuetur; sicuti notauit
Excipe secundo , nisi talis consuetudo Tpraesuripto aliquo titulo iuuetur, V. g. constante fama priuilegii concessi, quod temporis diuturnitate amissum sit:nam fama dat iustam causam credendi, ut ait Abb. cap. de quarta num io de Procrifit. tunc cnim praescribens non sundatur in mera postellione , aut consuetudine, sed in titulo, ex quo capax fiat posscssionis, consuetudinis, ac denique praescripti nis cum bona fide, sicuti recte notauit
Grauet. Ac. cit. & Mascardus conclus137i . num. 31. ubi est; quod data inc
pacitate praescribentis, solus cursus temporis nil potest operari, ut reddat capacem eum , qui incapax est; quare tunc opus est, ut allegetur titulus priuile j, aut exemptionis & ad probationem talis tituli sussiciet probare lapsum temporis, cuius initii memoria non extet; ii nimirum Testes adsint, qui dicunt, semper suis te constantem famam, taleius alicui competere ex speciali conccssione seudi, vel Apostolici priuilegi j x
quo ratione , & praescriptione Iuris aliquem possediisse a tempore, cuius initii etiam ex auditu,seu Iclatione maiorum,