Appiani Alexandrini De ciuilibus Romanorum bellis historiarum libri quinque ueterum collatione codicum à mendis accuratius quàm antehac unquam repurgati, summaque diligentia excusi. ... Eiusdem autoris Liber Illyrius & Celticus Libycus & Syrius Parth

발행: 1529년

분량: 755페이지

출처: archive.org

분류: 로마

121쪽

'uodam Tricipitisum dicit. Ius trium

liberiaria.

Populi satioran Caesarem. Senatus adhortastiones ad Libulum.

conciliauit. Summa igitur potestate inter se sun ti,comm .ditates adintilacm partiri coeperant. Horum igitur consera sum uno libro reprehendens quidam, Tricipitium eos ni cupauit. Senatus cude ili is suspicaretur, Lucium Bibulum Caesari aduersum cum eo consulatum administrare iubet. ac subito cotentiones inter illos ,& armorum priuatim apseparatus extitere. Caesar ad diissimulandum promptissimus uerba in Senatu habuit, quasi cum Bibulo conciliari cupe ret,quantum corum dissensio reipub. molesta sit, edisserit. Cum ex animo locutum omnes putarent,ac Libulus nullo

apparatu, aut custodia in eum uteretur, magnam uirorum . manum clanculum in unum coparat. Legem deinde renui

orum in Senatum defert: Agros in commune partiri admonet, praecipue quicirca Capuam caeteris culciores,oc uberi ores habebantur,patribus diuidendos esse,quibus titum liberoru ius adesset , mercedem popularis beneuolentiae iam inde meditatus. Quippe ad uiginti hominum milia his perceptis in unum uenerat, trium liberorum alimoniam ultro deposcebant. Cum multi sententiae eius aduersarentur, si mulata indignatione quasi quae iusta, di aequa essent ab il lis spernerentur,Senatu egreditur,aber annum integrum Senatum ulterius conuocari uetuit. Cum demum in rostris

concionem habuisset,Pornpenim,Crastis mc, subindede lege interrogati cui illi uicissim assensi sunt. Populus conte ciis armis ad legislationem progressus est. Senatus cum nemo illum cGuocasset non enim alteri ex consulibus id age reliccbao ad Bibuli progressus domum, nihil Caesaris poς tentiae,& apparatui aduersum moliri audcbat,Bibulu dun. taxat huiuimodi legibus sese opponere adhortabatur: ne desidiae,uerum alacritatis opinione caeteris afferre. Ab hoc persuasus ilibutus Caesare adhuc concionante in forum prosilit. Seditione igitur ac tumultu invicem coortis, tandem

ad uulnera peruentum est, Quidam ita cruacnsibus,s

122쪽

BELLIS LIBER s Gus6Vs, 'sees reliquac, Bibuli magistratus insignia dilacerant. Tria

. bunum praeterea, oc qui illum circuesteterant plagis aggrediuntur. Bibulus nihil territus iugulum ultro nudatum ONDrebat, a micos. Caesaris magno clamore ad id opus h tabatur: Si enim quae iusta, ec aequa sunt Caesari aiebat suadere non possum, scelus omne hoc, 8c odium moriens ipse

meum reiicio. Caeterum eundem reluctante, amicitia pro ximum Iouis possessoris templum deferunt. Cato subinde ad eos missus iuuenili moreinter medios progressus est,ctacionarii. inter illos coepit, quoad Caesaris mandato e loco stablatus,e Senatueducitur. Non multo post aliis itineribus elapsus, ad tribunal iterum accessit, nec ullis minis ab ince pio deterreripotuit. In Caesarem porro peracerbe inuectus est.donec e tribunali sublatus effertur,& legesCaesaris mandato sanciuntur: Caesar praeterea populum,quamOptimas eas existimare,iureiurando adegit,lienatumoe pariter iura

re deposcit. Annuentibus multis,cum Cato silcns,quietuse e persisteret,Caesar illi,si iusiurandum recit falset, morte est cominatus,quod a populo pari modo confirmatum est. Iura re itam hi, ac notatilli trepidantes,Tribuniq;. non emialterius illi obsistere tutum uidebatur. Cum caeteri legem approbassent, Vectius uir popularis, in medium ense nu dato progreditur,se a Bibulo, Cicerone , ac Catone minsum profitetur, quo Caesarem, Pompeiumq; interficeret, ensem sibi a Posthumio Bibuli lictore esse datu ni. Causa inrauanin partem dubia, Caesar multitudinem accelerari iii

hetrinsequentem diem Uectii disquisitionem reserendam

censet.Vectius interim carceri inclusus, eaque secuta est nocte neci traditur. Cum uarie de rei eventu suspicatum esset,

. Caesar nec id se secis erenuit, asserens eos qui de se formi darent, quoad populus sibi faueret, nspirantibus in eum praebituros opem. Bibulus omnibus e manu eiectis, ueluti Privatus quidam reliquo consulatus temeore neutiqua m

Bibuli a

Cato ire

Caesarem peracerbe inuectus.

123쪽

Caesaris

leges. -

2 ... APPIANI DE CIVILInm Ro. domo pedem extulit. Caesar ad Ue 'st causam inquirenda: cum Reipub. potentiam solus obtinere leges quasdam protulit, quae in primis populo, Sc multitudini Qratae iudebam tur. Alias porro addidit, quae a Pompeio gesta, ut pollicitus

fuerat, ill i comprobarent. Interea equites, qui mediam ii ter populum, denatum tenent dignitatem, ad omnia tentiores ob lacui tales,uectigaliumcp onerum caeterora mercedem,quae a populis penduntur capientes. multitudo ne insuper seruorum abundantes, iampridem apud Senata institerant, quo tributorum onera aliqua exparteleuaret tur. Ad quae cum Senatus disterre uideretur,Caesar nihil Senatu indigens,uerum solo populo confisus, tertiam tributorum partem remittendam elle censuit. Ill i ad eorum dignia talem insperatae charitatis munus accessisse gloriates, Ca sarem ad conuicia inuitant. Sicglobus alius longe potentia or Caesari,Populusi accessit, huiusmodi ciuilitate addita. Ipse spectacula,8c ferarum uenationes edidit, ultra posse in omnes largus, re exuberans:prioru quom supernressus est munificentiam apparatu, choreis, ac munerum lioeralitate

usus. Quibus ex rebus eundem ad Galliae omnis principata quae intra Alpes sita est in quinquennium praetorem statu unt, exercitum . pro dignitate legionum quatuor illi tribu . unt.Temporis igitur spacium,quo absens futurus erat me te cotemplatus, neo minus inuidiam quae quo maiora possidentur in maius adaugescit,Pompeio filiam c6nubioad iunxit, ipione adhuc existente,ueritus ne quanquam amicus sibi seret, magnitudini tamen felicitatis eius inuideret. Audacissimum porro ex seditiosis omnibus ad magistrata Aulus in seqtientis anni,ac consulem Aulum Gabinium statuit,amibimus. cissimum sibi. Lucii autem Pisonis filiam, qui una consul tum gesturus uidebatur, Callamiam duxituxorem, exes mante Catone Rempub. nuptiarum lenocinio corrumpi.

. Tribunos uero declarauit Vatinium, ac Clodium cogno

124쪽

tisine Pulchrum,quem turpem quandam infami e notam in mulierum celebritate subnisenotum erat Calfurhie Caesaris uxoris causa. qua de re nihil a Caesare in eum animaduer sum sui cum populo acceptum esse cognouisset, quanquamulierem se ablegauerit.Reliqui ob religionem ad impietatem lasci illum persecuti sunt. FuitQ inter accusatores orator eleetiis Cicero, nec Cssar in testimonium uocatus qui quam protulit, uerum Tribunum tunc quidem ad Ciceronis insidias parauit, cum illeTriumuirorum consensum ad tali ''monarchiam aspirantum propalam improbaret. Sic moe rorepariter ob utilitatem trui eos contigit,cum inimico be

nefacere ad alterius praesidia coaeli; sint. Videtur aute Clo dius gratias uel in primis exhibuisse Caesari in obtinenda Galliae prouincia. Haec igitur tam ingentia a Caesare adhuc cosule peracta sunt. qui priori dignitate deposita subito ad alteram conuertit oculos.Interim Clodius Ciceronem in iudicium uocauit, quod ante sententiam a Senatu Iatam Len e 'tulum,Cetheguo supplicio assecisset. At ille qui ad tam illustre facinus summo ingenio uisus est uti, uilior tamen in iudicio apparuit. nam sordidam indutus uestem, flens squaiore, & sorde obsinis, ad quosq; obuios per angiportus se

prosternens, etiam sibi ignotos deprecari non erubuit, urram insigne ipsius opus ob indecentiam ad risum a miseri cordia deflexeriti ad tantum timiditatis ob unicam domesticam lapsus est accusationem, cuius uita in alienis casibus semper enituit. Quemadmodum oc Demostheni ferunt contigisse, cum caudam apud Atheniensespro se essetor turus, prius aufigisse quam in iudicium descenderet. Cl dio uero Ciceronis suasiones per angiportus cum contume Ciceronialiaexplodente, Cicero desperatis rebus sponteprofugit,in ς ilium quo oc amicorum mul titudo ex urbe excessit.Senatus quo que eum uiri unciuitatibus,regibus,dynastis commendauit. Clodius interim domum eius euerti in agris autouilia

m 3 stabuis

125쪽

03 APPIANI DE CIVILIBUS RO. Maio, . stabula. disiecit. Ob quae subinde elatus , etiam Pompeio

Ciceroni se aduertum praestitit, qui summam in urbe ea tempestate urbe etes obtinebat potestatem. Pompeius Milonem qui cum Clo G0 40 dio consulatum postillabat, uirum audacissimum ad consiritie.hd latus iem eius soco statim concitat, ocin Clodium fauores xx po/ illi pollicetur. Reditum quoque Ciceroni ex decreto iubet ς- ς0 decernere,sperans cum redijsletCicero,non ulterius inpreio eheob: sentem politiam oblocuturum esse, cum quae pallias essethlico re mente cogitaret Iudicia autem, & negocia facilius Clodio Data fuit. pcrsuasum iri posse. Sic Cicero ob Pompeium urbe eiectus ici ' ab eodem demum restitutus est, sexto, di decimo poste pulsionem exacto mense. Domus illi accaetera publicis impensis instaurata fiant. Admissus est igitur summa gloria, omnibus splendide illum recipientibus ad portas urbis. FeOςςr0 Qq runt quippe dum uirum complectuntur, di illi gratulantur des, ibi diem ferme integram fuisse consumptam, ut L emosthenisumma Athenas redeunti olim contigit.Caestar interea inter Celtas gl0i di Britannos multa rei militatis opera strenue executus, gyςμμης, quemadmodum a nobis in Celticis perscriptum est bellis. opibus,rediuiujs abundans, ad proximam Italiae Galliam circa Eridanum fluuium progressius est,exercitum assiduis . fatigatum praeliis paulatim recreans. Quo ex loco cum Pe cunias multis Romam praemisisset, annui magistratus per partes obuiam illi prodeunt,&qincunm illustres gentium.& exercituum duces aderant, uicissim exierunt, ut centum di uiginti fasces circa ipsum affuisse fama sit: Senatorij ordi nis ducentos: nonnullos, ut uicem meritorum redderent, quae ab illo suscepissentialios pecuniis acceptis illiobsequetes,alios quosdam diuerso, ait alio modo obnoxios,ac parentes. Omnia enim hunc in modum sibi asciuerat ob exer

citus magnitudinem,potentiamq; pecuniarum,neque mi

nus ob studium eximiae in quoscunci humanitatis. Venitae ad eum Pompeius,Crassus p eiusdem potestatis participes

cura.

126쪽

eum eo communit consilio uisium est Pompeium, ac Crassum consulatum inire denuo. Caesarem uero nationum ea

rum imperio,quod pridem tenuisset per quinquennium adhuc praefici. Sic mutuo consensu Rempublicam inter separtiti uitit. Pompeio ad consulatus petitione Domitius Eneo. barbus aduersabatur, oc ad diem statutam ambo ad peten

dum descenderant, nec quanquam nocte ingruente e martio campo discedebant. Iam enim lites inter eos coeptae,do

Dee Domicii seruum lumen asserentem interemere Ansecuista deinde omniu fuga, Domitius uix in domo propria sata iratus est. Pompeii uestis cruore sordida a nonnullis ad suos delata. adeo parum uter apericulo abfuit. Consules igitur designati ambo Cras Ius,ac Pompeius, Caesari, ut instiniearant Galliae imperium in aliud quinquennium prorogant. Galliae imProuincias ipsi inter se, exercitus*partiuntur. Pompeius pertu C e Iberiam sortitus, ac Libyam, amicis ad eas emissis Romae perstitit.Crassus Syriam, ac Syriae proxima,cum ad Parthi proroga cum anhelaret bellum,&ad lucrum,gloriam. accommouda existimaret,sibi assumpsit. Verum illi urbe egredienti multa quidem, ac dira tribuni annunciauere , & ne Parthis huius mali prorsus indignis inferret bellum, monuere. cui minimc parenti publicas execrationes extulerunt. Quibus

spretis Crassiis demum in Parthia profligatus est cum filio

eiusdem nominis,uniuersooe exercitu. nassa ex centum natalitum milibus,uix decem milia in Syriam e suila euasisse referuntur. Verum hanc Crassi infelicitatem eo libro abunde diximus, qui Parthicus inscribitur. Romani assidua fame diutius uexati, Pompeium annonae omnis praefectum, ecprouisorem elegere, eidemin ut piratico olim bello uiginti Senatorii ordinis uiros addidere,quos ille uicissim per pro itincias partitus est. Ipse nationes undiq; percurrens, urbem frumento, caeterisq; ad uietiam necessarijs impleuit. Qua

caussa ad ampliorem adhuc gloriam potestatemque . ta pervcnit.

127쪽

Decupla'

toro

esto mensibus masgistratu caruiti

96 APPIANI DE CIVILIBUS RO. peruenit. Ea tempestate Iulia Caesaris filia cum ex Pompeio

praegnans adhuc esseticessit e vita. Ob id timor uniuersus ciues subito inuasit, ueritos ne ex huius mulieris interitu, magiass inter se exercitibus continuoconcurreret Caesario Pompeius, turbata potissimum,&dissiculter se habete Re publica. Na magistratus per seditione,& auariciam turpi Itudio lapidibus,ensibusq; inter se contendebant. Dectapla tores ambitiosi nullo rubore ad lucra confluebant. Populus non nin mercede accepta ad suffragia prodibat. Ferunt octingentorum talentorum summam magistratus nomii lex sequestro fuisse deprehensain:ita, ut neq; consulibus Rex singulos annos exercitus ducere,aut bellum gerere fas esset hac uel in primis Triumuirorum potentia prohibitis qui quam agere. Qui autem his scelestiores aderant, aut exercia tuum loca communia urbis commoda ad se transtulerant, aut successorum suorum creationes in utilitatem propriam conuerterant: Boni uero a dignitatibus omnino excludebatur,ut ex huiusmodi inordinationeperocto fere menses urabem magistratibus caruisse notu sit: Pompeio uniuersa consulto negligente,ut dictatoris opportunitas aliquando O curreret. Et haec quidem multi inter se reserebant, unicum praesentibus malis adesse remedium,si untdutaxat potestas traderetur. necesse autem mitem simul,&pousate pro

ditum eligere his uerbis Pompeium haud indubie signis,

cantes exercituspraepotentis ducem, populim amatorchaebitum,& Senatum ob eius dignitatem quo uellet inducen tem uitae continentia,& sobrietate,ad salutationesporro facilem admodum, uel apparentem, uel existentem. B uero hanc de se expectationem uerbo quidem detestari uideba tur,opere autem licet clanculum ad eam aspirabat,& obia Reipub. confusionem,indignitatem , despiciebat Milone

quippe in Clodium sibi famulantemis populo pergraturi ob Ciceronis reditum diconsulatum ueluti in tempore ut

troclori

128쪽

BELLIS LIB ER SECUNDUs. 8 9 tro deposcentem a creatione continuit iniecta mora,quoad animo grauatus Milo, cum Pompeium erga se infidum de. Prehendisset,Lauinium in patriam prosectus est. Quo in loco Diomedem ex Ilio aduectum in Italiam,urbem primam condidisse scriptores memorant: Distat. id oppidum Rotma per stadia centum,& quinquantiata. Clodio ex propriis agris in equo reuertere, Milo circa Bouillas occurrit,&quanquam inimici inter se tarent,inuicem tamen sibi cessere, &aditerinceptum unusquisin progressus est. Interim seruus Milonis Clodio insurgens,sive ex mandato eius,sive quod hostem heri sui interimere optaret, ceruicem ense perculit. Hunc igitur sanginiae madentem equilio quidam in propinquum diuersorium detulit.Milo cum caeteris sentis ad eum spirantem adhuc,necdu uita functum propere accedit, dissimulansq, prosessus est,nem se mortem eius appetisse,nec alteri ut inferret mandauisse.uerum cum pereuntem intuere

tur,imperfecto opere discessit. Quod cum Romae nunciatu esset,populus timore percitus in toro pernoctauit. Orta tu ce Clodii corpus a nonnullis in rostra defertur, quod a Triabunis quibus dam,& amicis eius Senatui illatum est: siue honoris caussa id agerent,quod ex Senatorio esset genere,siue ut Senatui haec ipsa negligenti exprobrarent.Ex his nonulli temeritate notiores, sedilia, thronosq; Senatorum ut pyra illi erigerent, unanimi consensu esserunt, ignem. propere immittunt. Qua ex caussa Senatus, plures. finitimae circudomus incenduntur. Miloni uero tantum audaciae affuisse reserunt,ut nihil minus quam mortem iam extimesceret, de sepulchri quom honore quereret. Servoru igitur, Zc agricolarum multitudine in unum comparata,praemissis ad populum pecuniis, Marcum Caecilium Tribunum pretio ad se asciscens, in urbem audacillime reuertitur: ac confestim ipsum ingressiim Caecilius in forum, re ad eos quibus min uera Praemisera ueluti in concionem attrahit, simulans se

N ira per

teritus.

minus in morte tua extiminia.

129쪽

ira percitum,nullum iudicii momentum se illi concessimam fisus si praesentes annuissent inustam eius ut uerissimam absoluere. Caeterum Milo id opus minime consuluisse dices,

non enim cum uxore,&apparatu processisse, reliquum toporis cum Clodio a se gestum retulit uiro audacissimo,ec audacissimis amicis circunsepto, qui Senatus domum sirpra illum Qccendissent. Loquete adnuceo reliqui Tribuni,po pulusq; armis praemuniti, in forum prouolant. Caecilius octa Milo seruoru uestes propere induti iugam capessunt. Alio. eilius rum caedeS immensa oritur nullis amicos Milonis perscruciuorti uesti tibus,uerum obuios quos caedentibus, siue exteros, siueti indus ciues,& praecipue eos,Quos uestibus,aut anulis aureis a caeti. tuis ieris dissimiles adesse omenderant.Sic in Reipublicae pertur P μμ' ' batione cum ira &occisione, tumultu simul incidente, cum

maior pars eorum serui essent, armati cum inermibus ad praedas uertebanutr,nihil operis illis deficiente ad agend Nam ad domos delati,quae in illis erant strutabatur,re qui dem ad se cuncta uendicantes,uerbo Milonis amicos inquis rebant. Haec occasio per plures dies illis assuit,& ad ignem, lapide'; ,oc omnis exequendae rei caussam Milo praestitit. Senatus timore percitus in Pompeium ueluti ipsis futarum dictatorem coniecit oculos. sic enim praesentia hac commoditate indigere uidebantur.Catone deinde Senatum admonente consulem sine collega eum elegere, ut solus existens dictatoris potestatem obtineret, consulis haberet nomCn. Ita Priimis,& unicus consulatum gerens prouinciis duabus sibi desumptis,exercitibus,pectan is suffultus, monarchia insuper adeptus est urbis. Qui ne a Catone praesente uexaretur, Cyprum ut Ptolemaeo adimeret ex decreto illi contulit quod a Clodio per prius sancitum ex lege fuerat,Quod alias. a piratis capto, Ptolemaeus redemptionis causa, ob pusilla nimita tem duo duntaxat talenta miserat. Cato igitur Cypricaa rca composuit,Pἐolemaeo P cci a a marito cientiaic una cum

Catonis astutia.

130쪽

ima cum decretum audiuillet immergenteis Interea Pom/- peius poenas deli librum,ct potissimum ambitus, decupla o α, torum proposuit. Uisum in enim ut ab his principiuHeL ibi. 'publicae aegrotationis emanasset. his etiam celerem medela esse adhibendam. Principium autem legis sumpsit a primo eius consulatu, uso in secundum: quae lex annorum fere uiginticomplectebatur spacium, in quibus &Caesar consulatum gesserat. Amicis igitur Caesaris id ad eius contum liam fieri arbitrantibus , D tantum temporis antecederet, rogantibus ,ut praesentia potius dirigere uellet, quam prae terita inquirere, maxime in homines, qui ec dignitate, aeuirtute noti essent. Pompeius ad Caesaris nomen maxime indignatus,quasi uiri insontis,ct immaculati fecissent meri

itioncm,cum secundum eius consulatum tempore anteces

sisset,plura se sustulisse ait ad diligentem iam deprauaue ex longo Reipublicae directionem. hisq; prolatas legem tulit. Qua lata statim caussarum multiplicium copia astuit. Et

ne iudices ob alicuius praesentiam deterrerentur,ipse astanare exercitu cuncta intuebatur. Ac primum quidem absentes rei delati sunt Milo uidelicet ob Clodii necem: oc Gabi

nius praeterlegem,simul di religionem accusatus,abs Seis natus decreto cum exercitu in Aegyptum pertrasiste aduersantibus Sibyllinis monitis.Ipseus praeterea, & Memmius . Sextus , di alii quamplures ob ambitus, ec decuplationis infamiam. Scaurus deprecantemultitudine a Pompeio praeconis uoce iudicium subirecompellitur. deinde populo de Duo accusatoribus eius aduersante,carnisec quidam a Pompei3 praecursoribus praesto affuit: quouiso omnes conticu rQbic Scaurus capitur,di de omnibus fuga subinde recita m... tur.Gabinii bona ad fugam publicata. Quae Omnia cu 3 SO hona pus natu sum ma laude extolleretur,duas denuo legiones,& te blicata. pus ad aliarugentium imperium Pompeio attribuit.Mem mius ex decuplatione condenatus c6cede te PGpeio, utqui

SEARCH

MENU NAVIGATION