장음표시 사용
211쪽
suit; recensente consule hi duo acceptam cladem,nmissorum militiam Humerus relatus septem millium ac ducentorum. Dum h: C in Apulia gerebantur, altero exercitu Samnites Interamnam', coloniam rO- mariam. qtin' Via latina est, occupare conati, urbem non tenuerunt: agros de Populati quum praedam aliam inde mixtam hominum atque pecudum, Colonosque captos agerent, in Victorem incidunt consulem, ab iniceria re telantem: Nec Praedam solum amittunt, sed
ipsi longo atque impedito agmine incompositi caeduntur. Consul, Interamnam edicto dominis ad res suas noscendaR recipiendaSque revocatis, et exercitui hi relicto, comitiorum causa Romam eSt profectus.
Cui de triumpho ageriti riegatus honos, et ob amissaicit millia militum, et quod captivos sine pactione sub
XXVII. Consul alter Postumius, quia in Samnitibus materia belli deerat, in Etruriam traducto exercitu , primum PervaStaverat Volsiniensem agrum :de ita cum egressis ad tuendos fines haud procul moe-itibus ipsorum depugnat: duo millia octingenti Etru-
coloniam romanam cons. IX, et 8 . quem in mia latina est vide ad II. 39. n. 33, in Latio: nam aliud opp.ri doni nominis in Umbria. aliud in Piceno fuit. Consi ad Tacit. Annal. I.
vide ad III, 1Ο, n. I Mocalis. qui sorte, quum hoste trigmente diffugi sent, nondum ad aedes silan redierant: nisἰ dictum Pro simpl. vocatis; aut legendum evociatis; Duk.io. Quod captisos sine pactione sub Imum misisset e vox sinae Perperam omissa in avid. Emest. r et Stroth. Nempe sub iugum missi liberabantur, et abire sin antur. Id ergo indignantur Patres, tin eaptivos ita remissos esse, ut nihil inde eommodi respublica recepisset. M. p. XXXVII. t. In Etruriam traducis exercit, . praepositio in abest a
212쪽
Acorii in caesi; caeteros propinquitas Urbis tutata est. Ilirusellanum agrum exercitus traductus; ibi tion agritantiam vastati, sed oppidum etiam expugnatum :
capta amplius duo millia hominum , minus duo millia
circa muros caesa. Pax tamen Clarior majorqtie, quam bellum in Etruria eo anno fuerat, parta est e treS VR-lidissimae urbes, Etruriae capita, Volsinii. Perusia, Amretium , pacem petiere; et, Vestimentis militum, Dii mentoque Pacti cum Consule, ut mitti Romam oratores liceret, inducias in quadraginta antios impetraverunt. Mulcia praesens in quingentum millium peris in singulascivitates impotita. Ob hasce res gestas conSUl quum triumphum ab senatu, moris magis Causa, quam SPE impetrandi, Petisset, videretque alios, quod tardius ab Urbe exisset, alios, quod injussu senatus ex Samnio in Etruriam transisset, partim suos inimicos, partim collegae amicos, ad Solatium .aequat. ae repulsae sibi quoque negare triumphum : α Non ita, inquit, Patresu conwripti, Vestrae majeStatis meminero, ut me COD-
u sulem esse obliviscar. Eodem jure imperii. quo bella u gessi, bellis seliciter gestis, Samnio atque Etruria
u Subactis, Victoria et pace parta, triumphabo. s Ita senatum reliquit. Inde inter tribunos plebis contetitio Orta : pars intercessuros, ne novo exemplo triumpha ret=, aiebant; pars auxilio se adversus collegas trium- phanti suturos. Iactata res ad populum est': Vocatur que eo consul, quum M. Horatium . L. Valerium
i; Drahenti. ad X, x; xx VIII, vel es quoque honor triumphi Petit n. 8; XXXIII. 4 r. n. 6. negaretur, idque eollegae rius solatio
a. Amplius duo millia hominum, esset. minus, O , etc.; vide III. 64, n. s. s. Ne no- ea Flo triti horet , 3. Mulata Proesens p v. I, ra, n. 6. sine auctoritate senatus, et sine iussu 4. Ad solotium inquatre repulsin. Populi. ut ip- eamdem, quam collega eius ractata res ad populum esι: vide cap. 36 extr. , repulsam ferret, ad lII, Io, . a.
213쪽
consules, C. Alartium Rutilum nuPer, Patrem ejus
qui tunc Censor offici, non ex auctoritate Senati , Sed
jussu populi triumphasse' diceret, adjiciebat, se γυ-que laturum fuisse ad ργα liam, ni sciret, misci ianofilium tribunos ' plebis legem impedituros: volun
salem sibi ac fa rem consentientis mPuli Pro O Lhus jussis esse ac futura. Posteroque die auxilio tribunorum plebis trium , adversu S intercessionem Sol
tem tribunorum. et Consensum senatus, celebrante
populo diem, triumphavit. Et hujus antii ' Parum coit
Stans memoria est. Postumium, auctor est Claudius V,
in Samnio captis aliquot urbibus, in Apulia susum
iugatumque, Saucium ipsum cum paucis Luceriam compulsum : ab Atilio in Etruria res gestas, cumque triumphame. Fabius, ambo consules in Samnio et ad Luceriam res gessisse, scribit, traductumque ita Etruriam exercitiam s sed ab utro consule non adjecit , et ad Luceri:im D trimque multos occisos : in lite ea pugna Iovis Statoris aedem votam, ut Romulus ante voverat; sed fanum tantum id est, locus, tem -
. M. Horatium ... triumphasse ἰ .
III ζ63, et VII, 1 . - Patrem jus, qui Dine sorte nune censor metς vide x, 4 . Nox M aute ad populum suppletidum, vel excidit. g. an mira nobilium tribunos pl.; vide ad II, I . n. 6.9. Et hujus anni, etiam hujus; ut superioris, de quo Vide cap. 3Ο. Memoria, historia. o. Aucior est Gaiatas vide ad II, 58, n. r, et VI, 42. n. M tilio in Etruria, etc. Fasti utrumque eadunt. CL Pigh. Annia. ad an. 459. - HE. Anim. hiat. C. 4, P. 216. II. Fabitis ambo sal. ambos -- rates .... scribis; vide ad 1, 44, n. 5.ra. Sed fanum tantum, id est, Deus templo e atras, sacratus sal. jam saeratus ferat; vide ad I, 5s. n. 3.
Totum Me id eri sacratus glosaae speciem habere, saltem aseratus esse glossema τοὐ Gottis, non male Pi- batist Stroth. Forte etiam legendum Amre Romnias anta o-rat vide ad 1, t a, n. 5 : se anum tantum fuerat hactenus. Hoc demum II ino, ere. Faeide die ex he h. e. hanc , et cmi rem ex haetentis oriri Potou. - num igitur et redes, vi proprie Onui inoi querentur, sis disserebant, ut DAvm esset area nuda, et solum ali uideo Eon. Decratiam; redes ipsum aedilietum. Hino Fest. , sistere furia quum in condentari
214쪽
υ. m. LIB. X. CAP. XXXVII. XXXVIII. dis, ue
plo estatus, sacratus fuerat. Caeterum, hoc demurn anno, ut aedem etiam fieri senatus juberet, bis ejus - lem voti damnata republica, in religionem venit. XXXVIII. Sequitur hunc annum et consul insignis, L. Papirius Cursor, qua Paterna gloria, qtia Sua, Et hellum ingens victoriaque, quantam de Samnitibus nemo ad eam diem, praeter L. Papirium patrem con-Sulis, pepererat: et sorte eodem conatu apparatuque Omni opuletitia ' insignium armorum bellum adorna-vcrant; et deorum etiam adhibuerant opes, ritu Do- lam sacramenti vetusto velut initiatis militibus, delectu per omne Samnium habito' nova lege : ut, qui juniorum non convenisset ad imperatorium edictum. quique injussu abisset, caput Iovi sacratum esset. Tram exercitus omnis Aquiloniam est indictus ad quadraginta millia militum, quod roboris in Samnio erat convenerunt. Ibi mediis sere castris locus est consopus cratibus pluteisque, et lintei S contectias, patens iacentos maxime pedes in omnes pariter l artes. Ibic libro vetere linteo lecto sacrificatum, saceri tot
t3. Bis viasdem voti damnata repubis, voti solutionem itebente; videas, N. 2. En. - RePublica pro tu . respubliea in rel. etinnit reposui cur onov. qui bene monet, Sensum esse post inani jam his respub. voto Iovitati ri laeto aervata erat, VIstam mariti ad religionem Pertinere, vel resionem postulare, ut justa sedes
tam sali deo conderetur; cf. XXII, 33, et II, 5, n. 4. Beete quidem
dicitur φ. ibi relicionem venis sa tem res n religionem venis XXII. 33, et uid Cicer. do Nat. Deor. II.
4 , sed inns reete respub. Br relis. venit, ut uatus. ete. ἰ DDEr. C r. XXVIII. t. Sequitur huncam trini et 'sul et bellum, etC., h. e. annus, quo et cousul fuit insignis, et hellum, etc. Conser ad D. 3l,
2. DPutentia insiynium annorum. te. , ut olim; vide re, ε .3. Delectra per omnium Sammmm ha-hito πο- tem, saerata, ut; gni, et .
eonfer Iri, 39, et ad II, 8,ri. 3s I ,
intentae, vel tabulae quibus quid Praesepitur. Eo. 4. Me libro Metere linteo, qualibu libris etiam nomani olim ut hantur. Cf. ad IV. I. n. I. - Liam ... Dceo,
qui lectus fuerat, nempe ah illo Ο, io
215쪽
ovio Pacti O quodam, homine magno natu, qui se id Sacrum petere astimabat ex vetusta Samnitium religionc Τ; qua quondam usi majores eorum fuissent, tuum adimendae Etruscis Capuae clandestinum oepissent consilium. Sacrificio perfecto, per viatorem imperator' acciri jubebat nobilissimum quemque genere factisque : straguli introducebantur. Erat quum alius apparatuS sacri, qui perfundere religione animum
posset; tum in loco circa omni contecto.7 arae in medio, victimaeque circa caesae, et Circum Stantes Centuriones strictis gladiis. Amovebatur altaribus miles, magis ut Victima, quam ut Sacri particeps : adigebaturque turri ando, quae Visa auditaque in eo loco CSSent, non enuntiaturum. Dein jurare cogebatur diro cluodam carmine in exsecrationem capitis familiaeque ut stirpis composito, nisi isset in Praelium, quo imperatores duxissent; et si aut ipse ex acie fugisset, aut si quem fugientem vidisset, non extemplo occidisSet. Id primo quidam abnuentes juraturos Se , Obtruncat circa altaria sunt : jacentes deinde inter stragem victimarum documento caeteris fuere, ne abnuereri Primoribus Samnitium ea detestatione obstrictis, decem nominatis ab imperatore, eis dictum', ut
1 aetio, qui sacerdos larius sacri suit. Posset ultima vox abesse hine aena dispendio, et quidem eam ignorat
dote, fiamum iaciente, et id sacrumpro; huius sacri administrationem; Strothius. 5. Vettista Samnitium religione; qua quondam usi mrajores eorum fuissent, quum adimerHLE Etruscis Capuae, ete. ἔ
a. Per Diutorem i orator, ete. vide ad Il. 56, n. I x. . In loco circa Omni contecto, BC.
sint is velis ut supra , arae, etc. Flearia ex Festo e in Legio Samnitiui n-teata appellata est, quod Samni 1 traules singuli ad aram, vellanteia circumdatam, non cessuros se in Umiliti iuraverunt. a 8. Diro quodam earmine ve ad I, 4, n. 9ὶ, in exsecrationem. m Posito, quo dira imprecabar in eaput suum , familiaeque, nisi et, et . s. Primoribus Samnititia . . decem nominiatis tib imperatore, dictum . Eie. Locum hune ad inargim e teis sui ita legendum conjeeit' ragoniu& ἰ
216쪽
virum legerent, donec Sexdecim millium numerum consecissent : ea legio linteata ab integumento consepti V, quo Sacrata nobilita' erat, appellata est; his arma insignia data D, et cristatae galeae, ut inter ca teros eminerent. Paulo plus viginti millium alius exercitus fuit, nec corporum specie, nec gloria belli, nec apparatu linteatar legioni dispar; hic hominum numerus , quod roboris erat, ad Aquiloniam consedit. XXXIX. Consules prosecti ab Urbe : Prior Sp. Carvilius, cui veteres legiones, quas M. Atilius, sup rioris anni consul, in agro Interamnati reliquerat, decretae erant, cum eis in Samnium profectus, dum hostes , operati superstitionibus , concilia secreta
agunt, Amiternum oppidum de Samnitibus vi cepit; caesa ibi millia hominum duo ferme atque octingenti: capta quatuor millia ducenti septuaginta. Papirius
Novo exercitu sita decretum erat) Scripto, Duroniam urbem expugnavit; minus, quam collega, cepit hominum, plus aliquanto occidit: praeda opulenta utrobique est parta. Inde pervagati Samnium consules, maxime depopulato atinate agro , Carvilius ad Comi
nium, Papirius ad Aquiloniam subi summa rei Samnitium erat) pervenit : ibi aliquamdiu nec cessatum
in Priamoribus Raninitium ea detestatione obstrictis. deeem nomi ii ab imperatore; quela di tum, etc. i. Habent eis edictum Potiug. et Ilea imoniens. B. An vocula eis meria. 1egendum et obstrictis, decem nominatis ab imperatore edictum, ete. 8 ED.
Ut mir virum legerent; vide ad IX, 39, n. 3.ro. Ea legio linteata appellata est ab intextimento consepti l Oei; a linteis.
quibus conteratas erat locus, mali fi pluteis pre consePtus ut xupra. Cons. ad IV, Io, n. s. et Fest. voe. D. .
t r. His arma insignia diata, etc. ἔcons. IX, ε . CAP. XXXIX. t. operati superat Nonibus; vide ad I, 3I, n. 7. - Α--temum oppidum Sabinorum, in Vestinorum finibus, ex erius ruinis incerevit Aquila, vel Fureonium. vel hodie S. Vistorio, seu ν latore. . Atinate agro : intelligo Atinam Volscorum, sed quae hoc tempore erat in P,testate Samnitium; Drah. I aerebat Duher. . et Antiate legebat Cluver.
rei Somnisitim : vide ad III. s. n. 6.
217쪽
ab armis est, neque naviter pugnatum; lacessendo quietos, resistentibus cedendo, comminandoque ma
gis, quam inserendo pugnam, dies absumebatur. Quod
quum inciperetur remittereturque, omnium rerum
etiam parvarum eVetitus proserebatur in dies. Altera romana castra viguiti millium spatio aberant; et absentis collegae consilia omnibus gerendis intererant rebus: intentiorque Carvilius, quo majore discrimineres vertebatur , in Aquiloniam, quam ad Cominium, quod obsidebat, erat. L. Papirius, jam per omuia ad dimicandum satis paratus, nuntium ad collegam mittit; sibi in animo esse, Postero die, si per ausPicis liceret, confligere cum hoste : opus erae, et illum, quianta maxima in posset, Cominium Ore n re, ne quid laxamenti sit Samnitibus ad subsidia Aquilon tam mittenda. Diem ad proficiscendum nuntius habuit: nocte rediit, approbare collegam si consulta reserens. Papirius, utantio mi Mo, extemplo concionem habuit; multa de universo genere belli, multa de praesenti hostium apparatu, Vana magis sPecie, quam efficaci ad eventum, disseruit. Non enim cristas via Lnem facere; et Per picta atque aurata scutiast tramim manum Piliam ; et candore tunicarum fulgentem
aciem, tibi res ferro geratur, cruentari. Auream Olim atque arKenteam Samnitium aciem a Parente scio GCCum Aquilonia , urbe ad Apuliae fines sita prope Λ dum stumen hod. Ce- τω a , conjungitur Cominium opp. incerti situs, quod alii Samnitibus . alii Hirpinia assignant, quodque vel diversum est ab Cominio Ceruo XXV. 34 extr. , vel idem.
amnis ad Zmican m satis lus meud. c ron. ad XX l. 34. 4. Quid laxam ας v. II, 24, n. 4. 5. Approbare collegiam consutia ἰ v. ad III, 6a. n. 3. - sitio misso. quum ad collegam misisset nuntium. Iox de praesentis hostium apparatus Ucina magis syecie eoni. Gronou. Sed Mania magis specia g. e. ad e. Per RP-
6. Picta atque aurata scuta. . . Occi
218쪽
cidione Occisam; molliaque ea honestiora victini hosti, quam psis arma, fuisse. Datum hoc fram nomini
nilium ora eremur diaco; Foliaque ea referrent. quin insignis Publicis etiam locis decor uis 7 emni. Deos immortales adesse' pro ter toties petita foederia. toties rvtia: tiam, si qua conjectura mentis Quinti sit, nulti unquiam exercuui fuisse infestiones, quam qui ne ndo sacro v mixtia hominum Pecudumquoreiae respersus, ancipiti deum irin des olus; hinc foederum cum Romanis ictorum testes deos , hinc DrisDrandi aduersus foedera suscepti exsecrationUs horrens,inoitus jurarerit, Oderit fac mentiam; -υ tem redeos, cives, hostes metum
XI9. Haec, comperta perfugarum indiciis, quum apud infensos jam sua sponte milites disseruisset, fiamul divinae humanariue spei pleni, clamore Consentienti pugnam poscunt : poenitet in posterum diem dilatum certamen; moram diei noctisque oderunt. Tertia vigilia noctis, jam relatis literis a collega, Papirius' silentio surgit, et pullarium in auspicium mittit Nullum erat genus hominum in castris intactum cupiditate pugnae summi infimique aeque intenti
erant : dux militum, miles ducis ardorem spectabat. Is ardor omnium etiam ad eos, qui auspicio intererant moenit: nam, quum pulli non pascerentur, pulla-
ter ipso foederam a vobis violatoriam testia in; vide ad I, 12, n. s. ED. Si qua, aliqua, cori e rem mentis ἀλνλα sti. at mentem et consilia deorum aliqua conjectura assequi liceat.
hine . tum ob foederit ruta, hine, tum juris randi exsecrationes. CAν. xL. r. Clamore consentienti. fausto nomine; vide IV, 3 . 2. Putrius silentia surint: vida ad VIII. 23. n. 22.3. Pnuarium in auspicium mittit. uspicium ex Pullia capere iubet: su-
219쪽
uo8 T. LIVII u. c. z. rius, auspicium mentiri ausus tripudium solistimum consuli nuntiavit. Consul laetus auspicium egregium esse, et deis auctoribus rem gesturos, pronuntiat; Signumque Pugnae proponit. Exeunti jam sorte in aciem nuntiat perfuga, viginti cohortes Samnitium quadringenariae si serme erant) Cominium prosectas. Quod ne ignoraret collega, extemplo nuntium mittit: ipse signa ocius proferri jubet, subSidiaque suis quodque locis, et praesectos subsidiis attribuerat. Dextro cornu L. Volumnium, siniStro L. Scipionem, equitibus legatos alios, Caios Caedicium et Τrebonium, praesecit. Sp. Nautium mulos, detractis clitellis si, cum cohortibus alariis in tumulum conspectum propere circumducere jubet. atque inde inter ipsam dimica
tionem , quanto maxime POSSet, moto pulvere OStendere. Dum his intentus imperator erat, altercatio
inter pullarios orta de auspicio ejus diei, exauditaque ab equitibus romanis; qui, rem haud spernendam rati, Sp. Papirio, fratris filio consulis, ambigi de au-
perstitio uota et absurda, quam ad ultima imperii rom. tempora viguisse mireris.
sus; cons. ad XXI. 63, n. 8. - Triapussitim solistimiam ἔ vid. Cic. Div. I, x5; II, 8 et 34. - Αuspicium e pullis summa reli*one a Romanis captabatur, hoc modo: pullos in fovea asservabant ii, qui ex ipso Meebantur pullarii; his igitur pullis, quando auspicari opus erat, Puti, vel ossa obji-eiebatur. Si pulli e cavea egressi non
essent, aut Progressi ossam non attigissent , inde colligebatur periculuinimmitiere; sin autem Paseerentur, binnum augurium habebatur, praesertim
xi iis vescentihus aliquid ex ore decidis,ot : idque tripudium solistimum appellabatur. Quia enim, ait Cic. de Divin. II, 7a, qtrum pascuntur Pulli, necesse est aliquid ex ore cadere. et terram pario. id est, se ire, terriρα-νium primo, mox terri 'tidium dicitim est: hoe quidem jam tripudium diei. tur. Solistimum autem dicebatur.a solo, quod feriebat ossa ex ore pulli decidens. ED. S. Quadris erant; v. VII, 7, n. a. 6. mlos, detractis clitellis, etc. ἔvide ad VII, 14, n. 4. . Ciam cohortibus alariis sal. ala-ribtis sociorum peditatu. Atiae non nunquam sociorum Copiae, at Plerumque equilum quantum unius legionis
erat stum CCC); Str. Cons. ad XXV.
220쪽
LIB. X. CAP. XL. XLI. IO9spicio, renuntiaverunt. Iuvenis, arite doctrinam deos spertientem natus'. rem inquisitam. De quid inc m- pertiam deferret ad consulem, detulit. Cui ille, α Tua quidem macte virtute lilige iitiaque eSto' : caeterrirnu qui auspicio adest, si quid falsi DNntiat. in s metu ii,stim religionem recipit '. Mihi cs ii dein tripudium g nuntiatum pol tilo romario exercit Uique egrΡgitima auspicium est. n Centurionibus deinde imperavit, ut pullarios inter prima signa constituerent. Promovent et Samnites signa; in Sequitiar acies ornata armataque, ut hostium quoque magnificii m spe tactiliam esset. Priusquam clamor tolleretur, ConCUrrer tiarq ΗΘ, emisso temere pilo ictus pullarius ante signa cecidit. Quod ubi consuli nuntiatum est, adii in praelio fiant, u inquit; habet poetiam nox iram caput .u Ante constitem haec dicentem corvus voce Clara OCCin Mit : quo laetus augurio consul, afuirmans nunquam humariis rebus magis praesentes intersitisse deos μ', signa cariere, et clamorem tolli jussit. XLI. Praelium commissum atrox, Caeterum longe disparibus animis. Romanos ira, Spes, ardor Certaminis, avidos hostium sanguinis in pra lium rapit: Samnitium magnam partem Decessitas ac religio invitos magis resistere . quam in serre pugnam , cogit. Nec Sta Stinuissent primum clamorem atque impetum Ro-8. Doenix, ante doctrisam deos spernentem serus p eo s. ad III, 2o,n. 6. Epicureos his vertita perstringi monet Gebh. Maete etvrtiate diligentisque esto p . II. I 2 , n. I . -Qui ianvicta Ndest, P erat, e. pullarius : smi illud verbum de naeria usitatius; Erii. ro. In semet ipsum religionem re cipit; vide ad II, 5, n. 4. Ir. Insequitur acies ornam, Ieco
linteata, armatagrae, alius exercitus XX millivni vide cap. 38 extr.), et quidem Ornata acies, ita ui 1ostium νυ gue, quamvis hostiuria esset, seu hostilis acies, mognifcum vecta ἀ
ad VI, 4i, n. s. t 3. Nunquam humanis rebus magis pra sentes interfuisse deos, evidentioriptimentiae favorisque sui significa-