Aristotelis ... operum omnium pars prima septima, quam Logicam, seu organum appellant cui addidimus argumenta, ac potius paraphrases, & annotationes ex Boethi, Ammonij, Simplicij, Io. Grammat. & Alexandri sententia in singula capita ex Ioan. Marinell

발행: 1585년

분량: 984페이지

출처: archive.org

분류: 철학

871쪽

est alium esse . his autem sensus non est neque Te. 67. terrae,neque unius alius elementorum. Mani- ianta animalia motui neque enim hunc possibile est habere non animal existens, neque, cum sit animal, alium nabere necesse est, pr ter huΙ. Et propter hoc quidem alia sensibilia exupera es non corrumpunt animal,Vt color, di odores diu onus: sed solum sensus, nisi Reundum accedens. puta si simul cum sono pulsio fiat,& rous, . di a visis & odore alia moueatur, quae tactu cor xumpunt,dc sapor quoque, secundum accidii simuItactivum esse sic corrum pit. Tangibilium autem exuperantia,ut caIidorum, Oc Iri Te. 6s. oidorum, de durorum corrumpit animal.SOm- nis enim sensibilis exuperantia corrumpit Gensum quamobrem & tangibile tactum .hoc autem determinattrin est Usum vivere. sine enim tactu demonstratum est, ν impossibile est animal esse. Quocirca tangibilium exuperantia nosorum eorrumpit sensum , sed & animal. quia necesse est solum habere huc animal. Alios autem sensus habet animal, sicut dictum est, non ut sit, sed ut bene sit. Vt uisum, quia in aere, re aqua,ut uidear,omnino autem, quia in Perspiscuo.Gustum autem,propter iucundum , atque molestum , ut sentiat id, quod in alimento, re concupiscat,& moueatur. Auditum autem, ut

1gnificetur alicuid ipsi. DiiSuam autem, ut i Mificet aliquid alteru

872쪽

ARISTOTELIS

STAGIRITAE :

caput Primum. partes ammae eo Mnes dicantur,de quibus Naturalis Irad et considerare:

que modosinguli sensui a in ilibus insint. v o N IA M aure de anima fm seipsam determinatu est prius, de de uirtutum qualibet fin partem ipsius; consequens est sacere eonsiderationem de animalibus,dc uitam habentibus omnibus,quae sunt propriae, ecquae coes operationes eorum. Quae igit dicta sunt de aia, Hibijciatur de telias aut dicamus, di primu de primis . t Vm autem maxima dc communia,& Proyria animalium communia esse, di corporis, ta animae,puia sensus,dc memoria, dc ira, dc deside xiuna,& oino ap teritus: dc ad haec uoluptas , de dolor i etenim haec feth insunt Oibus animalibus.Ad hac aut . hac quidem omniu sunt Lita

873쪽

88o De Sensu

participantiumc5ia, haec vero animalium qui busdam. Existunt autem horum maxime quatuor coiugia numero sola,velut vigilia & lom onus,& iuuentus & senectus, & expiratio & respiratio,& vita & mors. De quibus considerandum est,uid est unumquodq; eor &-quas causas accidunt. Naturalis autem & de 1ati itate, & infixmitate piim cognoscer nec rimanitatem nec infirmitatem possibile tieri carentibas it Quare sexhmi.& Meat eo in m qui magis philosophice arte prole ritu tur,illi quidem finiunt ad ea,q de Mecticina, hi vero ex ijs,q de natura incidiunt,q de

Medicina. Quod autem Oia MN a cola lintais occorpori. non immanissessum est. Oia. n. naec quidem cum sensu accidui, haec vero per senium. Quaedam aut, haec quidem passiones huius exHs Ent , haec vero habitus: haec autem custodiae, di coset uationes, haec vero corruptiones, pri uationes. Sensus autem, quod per corpus fit ani

ne Sed de sensu,& ipso sentire quid i

xe accidit animalibus haec passio, dictu est prius in iis quae de Anima. Animalibus aute: qua a Ialest unumquodq; , necesi e est inesse senium;per

hoc. n. determinamus animal esse, & non aiaI. Proprie aut ἔm unumquodque tactus,& gustus insequituroia animalia necessario. tactus qui dem, propier dictam causam in iis, quae de Anima: dustus vero propter alimentum, iucundum

enim discernit ipse& molestum circa esca, ita ut hoc quide sugiat, illud autem proi equatur. N. omnino sapor est gustativae partis pamo.Sensus autem, qui per exteriora, gradientibus ipiorum insutit . queadmodum odoratus, auditus,

874쪽

Et Sensilibus. 88t

visus omnibus quidem habentibus causa salutis insunt,ut Praetentientia prosequantur alimε tum, mala autem, θοῦ corruptiua fugiant. Haben tibus autem di prudentia, eius,quod boni gratia; multas .n .an nunciant dicieretias, ex quibus contemplabilium aduenit prudentia , oc agibilium. Horum autem ipsorum ad necessaria quidem vitae melior est visus oc Im se, ad intellectum autem Em accidens auditus:Multas enimi dine renitas, di omnimodas vii us ann unciat potentia, qua Omnia corpora colore participant; ita ut de comunia maxime per hunc sentiantur. Dico autem communia, tiguria magnitudine.

motum, Quietem, numerum./ uditus autem soni tm differentias, paucis autem, Mea q vocis. Secundum vero accidens ad Prudentiam audi tus plurimam confert partem; sermo. n audibilis existens causa est disciplinae, non secudum se, sed secundum accidens: ex nominibus eiu constat. nominum vero unumquodq; nota est. Quare a natiuitate Privatoru utroq; sensu prudentiores sunt caeci mutis,& surdis. De virtute

itaque, quam habet sensuum unusquisque, dictum est prius.

caput Sera nclum Defensoriis,ex q/- constentria opiniones tum aliorum, tum vero pro . in qua etiam corporis p r ,

te ipsa sint constituta. - lN quibus autem nati sunt fieri corporis sensoriis, aliqui quidem quaerulii Em elementa corpora: no potetes aut ad quatuor quinq; existentes conducere, basilant de quinto. Faciunt aut oes visum igni4 qa passionis cuiusda ignorant cam. cu.n .constainiit, dimouetur ocular, videtur

875쪽

. Hoc aut in tenebris natum e

oiae; α Habet aut dubitatione hoc dc alia.' hiit se videre oeulu et quare eigo oci: seεα illo hoc no accidit iCausa aut huius, i dubitationis, re putadi igne visam esse. hinc sumenda. Lenia.nan tenebris nata sunt fulgIre non in la e facere,ocaI ut vocat in nigrulaene a staret. Apparet aut hoc, cu mo

hoc aut celeri s facit motus , ira ut v eatur liud esse videns,dc visum. Quare et non fit,nili celeriter re in tenebris hoc accidat: Iaene n in renebris natu est salgere,quod modum quoru

e si mouet oculus, non accidit, ut videatur u

res duo & unum esse uidens, dc visumino ipse seipsum videt oculus, queadmodum dc 2 te iactione. Qm,si ignis esset, ut d: cItdocles , bc in Timaeo scriptum est, di accideret videre exeunte,quemadmodum ex laterna,luminet quare non & in tenebris videret utiq; visus Dicere autem quod exanguat in tenebris egrediens, sicut Timetus dicit,vanum est oin In exit ictio luminis estὶ extinguitur.n .aut

Simo aut stigido Olidu.&siccu, qualis esse' vi.qui in earbonibus ignis,& flammassu'rum

Q ut inui in lumine apparet existens. Si igit inest quidem, sed

Eat oer die & aqua extingui lumen ,α in glacie maxime fierira patiant hoc. Nunc aut pedocles aut γε existimare,anqn quidem ex te lamine,sicut dictu est Prias videre,ait mim.

876쪽

Et sensilibus.

Albi uando quidem sic uidere ait,a irando actem deiturivus iis,qui ab iis, quae videntur. Democrirus autem, quod quidem aquam esse discit, bene dicit: quod autem putat ipsum vide-xe esse irvam imaginem, non benes Hoc enim accidit,quoniam Oculus lenis est, de est non in illo, sed in vidente : passio .n refractio est. Sed omnino de apparentibus, dc de refractione nῶdiim ipsi mani testum erat, vi yidetur. Incon gruum autem & non succuriisse ipsi,ut dubit ret, quase solus oculus videt, nullum auten aliorum, in quibus apparent simulacra . Quoditi ut visus est aqua , velum quidein , non tomen *Misit iplum videre, secundu quod aqua est, sed secundu ui quod peti Picun, quod oc aericom mune est Sed magis seruabilis est aqua ae-se,N magis tu sceptibilis,quare pupilla,& cc Ius aqua sunt. Et hoc est in ipsis operibus ni nifestum;videtur enim aqua,quod defluit, cum corrumpuntur oculi, di in omnino nouiter forcistis ci uitate excedens , di splendore. Et ab

877쪽

884 . De Sensi

buin oculi in sanguine praeditis pingue, & crassum,O Is hoc est, i permaneat hunudum in-eoncre iste.Et io corporis minime eurigo ociis tui; nullus. n.unquam,qa iri tra palpebras est, raguit. Aialium vero exaguium durae Pellis. Pnt oculi, bc hoc facit protectionem. Iriationabile

vero omnipo est,eXeunte quoda,Fisum Videre,

di aut extendi usque ad astra, aut quadamteras prodeuntem coniungi,sicut quida dicunt. Ino enim melius est in principio coiungi oculi. Sedoc hoe stultum . quid enim est coniungi Iumeri lumini, vel quo hoc possibile est eὶ non.n quo libet coniungitur cuilibet. Et interius exteIwIi, quoὶ membrana enim inter est. Quod igitur

sine lumine impossibile est videre,dictum estinalijs. Sed siue luanen, siue aer est, quod est interrem visam,& oculum, motus, qui Pipium, e Ituidesa.Et r5nabiliter, quod interius aquae est.anua .n. pers Picua est. Vr aut sicut exteritis non sine lumine,ita dc interius. Perspicuum igit oportet esse,atque necesse est aquam esse, quia non est aer: non enim in vitiano oculi aia,aut animi

seu sorium est, sed manifestum, linterius. Quare necessario perspicuum est, dc receptiuum luminis,quod interius oculi.Σt hoc et in his, qua accitant, manifestum: iam enim cutibusda vulneratis in bello iuxta tra , ita ut auscissi essent meatus oculi, accidit fieri tenebras, sicut lucer-ma extincta, eb g, quasi laterna quaedam,abscu sum fuit per syicuum,dc vocata pupilla. Quar .si quidam in his accidit,scut dicimus, manife- stum si oportet fio litie modum attribueredi assignare unumquodque sensorium uni elementoriim, oculi quidem visituum aquae existimandum,aeris v ero sis nos sensitiuum

878쪽

Et sensilibus. 88 s

autem odoratum. Quod enim actu odoratus, Hoc potentia odoratiuum est 3 sensibile. n. facit agere sensaian, quare necesse est existere ipsum Potentia erius. odor vero furnosa evaporat lo est, sumosa autem evaporatio ab igne . Qua pedi cirea e erebrum loco odoratus psopitum 1ensbriium est , potentia enim calida trigidi materia est. Et oculi generatio eudem ha t modii ;a cerebro enim constat oculus: cerebrum aut εsigidissimum, de humidisti inu Partium c OIP ris est.Tactivum autem terrae. ustativum veroseexies quaeda in tactus est. Et io iuxta cor sensorium est ipsorum. s. gustus & tactus: cor. n. oppositum 'cerebro, & est calidissimum parti u. Et de len dira quidem partibus eorporis hoc modo sit det inminatum . ,

Caput T crtium. De coloris essentia,colorum generatione, at rue insione.

DE sensibilibus aut ijs, qIm unumquodquefensorium,ut dico colore di sono,& od .ae,5 sapore, de tactu, uniuersaliter ditam est.

si actio ipsorum in iis,q de Anima, di qd ipsum

operari νm unumquodque se iis oriorum e quid aut oporteat dicere quodlibet eorum, s. quid color, quid sonus quid odor, quid sapor, ciuiliter& de tactii considerandiim est & ptimum de colore'. Est igitur unumquodque dupliciter dictum, hoc quidem actu, hoc autem potentia. . Quod igitur actu color est & sonus, quo est idi u l aliud ijs, qui rin actum, sensibus, ut vitioni, di auditioni, dictum est in iis , qua de Anima et quid autem v nuin quodque e uum cxiit en ς sa-ςietuensum, dc actum, nunc dicamus. Qitemadmodum igitur . dictum est de lumine in illis,

Lll a quod

879쪽

bd sit color perspicui sin accidens ;sinest aliquid igneum in Per Pic Q, P δις πιdem illius lumen est , piluatio vero Ouod dicimus uersiticuum, non est Propriun sic dictorum corpoxum. sed est qda cois natura,& virtus, quae se paerata etdem non eri in his quidem magis .in illis . vero minus . Quemadmodum ergo dc coreor necesse est aliquid ultimum esse, ocnis igit iratura in inde terminato πipsius autem quod invium quod quidem erat utiq; aliquid pala est, quod autem hoc sit color, ex accidentibuS maritestam. Nam color aut In

colorem vocabant:

te, sed non est extremitas corporis, ted eadem naturam oportet exilesimare, quae eκterius coloratur oc interius. Vnt aut aer, di aquae tenim aurora tale est. Sed ibi qMdem,qnluvindeterminato accidit, non eundem colo ς na-bet accedentibus Prope, remare. In OOIPosibus vero, 'isi transmutationum,determinata eri, re appare tia colocis. M anifestum igitur, quod ide re ibωα hic sulceptiuum coloris est. Feri ρicua esS Fm qa inest cor olibus , inest aut PlaS,aut mi nus in Oibus colore facit Partici Pare. - λuin exrremitate color, huius utique extremixas atrnua eris. λre color vaq; erit,peri yicui in cor Pore deteritii nato eXtremitas. Et isti orum et Persis, uoxum, Pax λ aquae, dc ii quid aliud t te, es quibuscuq vi aliquis color Pro Priabit elistria exiremitatem similiter omni ab inen. Lin

880쪽

Et sensilibus. 88

Iti aere facit lumen ,est autem non ,sed priuata esse. Ouemadmodum igitur ibi hoc quidem lumen, illud vero tenebrae, ita de in corporibus innascitur album,& nigrum. De aliis autem c latibus iam diuidentes quot modis contingit fieti, dicendum. Contingit . n. & si secus inuic Eponantur album di nistrum , ita P unum quodque eorum sit inuisibile propter paruitate , qPautem ex ambobus visibile se fieri . hoc eniti, , neq; album potest videri, neq; nigrum. Qm autem necesse est habere quidem quendam colorem, neutrum aute horum possibile est, necesse

est in istum quendam esse, & speciem quandaeolotis aliam .Est ergo sic existimare plures eo- lares esse,quam album, dc nigrum . Multos alit proportione, tria. n.ad duo, sc tria ad quatuor, ει pin alios numeros, est secus in uicem iacere. Alios aut oino fin nullam Proportionem , sestsecundum excessum quendam, oc defectum in commensurabilem Et eodem utiq; modo hos habere consonantiis;in numeris enim proportionatissimis colores, quemadmodum ibi consonantias,eos esse, qui delectabilissimi colora videntur, veluti purpureus.& Puniceus, & pauci quidam rates, propter quam quidem causam & consonantiae Pauca, qui autem nun innumeris alios eclores . Vel etiam omnes colores in numeris esse, hos quide ordinatos, illos autem inordinatos: de hos ipsos , quando non puri sunt, quia non sunt in numeris tales fieri. Vnus igitur modus generationis colorum , hic est.vnus autem apparere per inuicem,quem a modum interdum pictores faciunt, alterum colorem super aliet irin manifestiorem super-Folientes . quemadmodum quando is aqua, I. II, 3 vςi

SEARCH

MENU NAVIGATION