Corpus scriptorum historiae byzantinae Theophanes Continuatus, Ioannes Cameniata, Symeon Magister, Georgius Monachus

311쪽

THEOPHANIS CONTINUATI LIB. V.

ὁ βαρβαρος, καὶ οἰδως ἐφέσει χρημάτων ἐκοντας τους πολλους 20

59. Contigit vero per haec tempora ut et Agarenorum classis Romanam dicionem invaderet. verum imperatoris assiduis ad deum preeibus solertibusque statutis nec non commoda rerum admittistratione, Victoria a Romanis stante, Agareni probrosa clade assecti sunt. Tarsi enim umeras, Esmanus nomine, maximarum triginta navium quas combaria vocant instructa classe Euripi arcem aggreditur. Helladis praetor Oeniates hic erat imperatoris iussu iustas satis copias ad tuendam urbem ex omni Graecia inducit, et in moenibus praesidia apta disponitatum videntes oppidani naves moenibus propinquare, barbaros iue spisεiss rittarum ictibus eos qui in muris erant eonantes repellere, Ira ac a dore plenis animis strenue impetum sustinebant, petrariisque et arcuba listis ipsaquε manuum vi intortis lapidibus multos quotidio barbarorum iocabant. neque id modo, sed et maximam classis partem, secundum nacti ventum, igni Graeco incenderunt. anceps itaque animi aegreque forens barbarus, haud ignarus pecuniarum amore non paucos sponte se morti obiicere, ingenti scuto auro pleno pro vallo exposito, ''hoc' inquit praemium ae honorarium illi dabo, nec non lectas virgines centum, qui primus muros conscenderit auisquo tribulibun victoriae auctor exsti-

312쪽

DE BASILIO MACEDONE.

πεοοντος, ἐτραπησαν Oι λοιποι καὶ των διωκοντων ἐπικει/ιένων ιέχρι τάυν υπολοίπων νεων κατεσταττοντο, καὶ φονος ἐγένετο τῶν

βαρβαρων Πολυς. οι γαρ περιλιπεις ὀλίγας Πληρωσαντες των νεων μετ' αἰσχυνης απέφυγον προς τα ιδια. ουτ ος ὁ βαρβαρικὸς στο- 10λος διχα ναυτικῆς των 'Pωμαιων δυνάμεως, ταις του βασιλέως ευχαις καὶ ταῖς etων αντιπαρατα ut ιένιον ἀλκαις, περιπανῶς ητ- καὶ δυσκλεῶς ἀνεχωρ σεν. 60. Oυτω δἐ του απὸ Ἀρσου διασκεδασθέντος νένους, Paἱ cino μητης αυθις αντηγειροντο θυελλαι. του γαρ Σαχὶτ ἐκώ- 16 νου του εποχαην τῆς τοιαυτης αριηρευοντος νήσου, ἐχοντος di καὶ σωτιον τινα συνεργον, ἄνδρα πολυειστην καὶ δραστήριον, ἐπτακαὶ εἴκοσι κοριβαρια κατὰ Κρήτην ἐγένετο. προσῆν δἐ αυτοις ἀναλογως καὶ πληθος ιιυοπαρωνων καὶ Πεντηκοντορων , ας σα- κτοτρας καὶ γαλέας ὀνηιαζειν εἰωθασι παριπολλοι. εαθ' ων κατὰ 20 τῆς 'Pωμαίων ἐξιυντες ἐπικρατειας καὶ παντα τον Αἰγαῖον κατα

λυῖ s ενοι, πολλάκις δὲ καὶ μέχρι τῆς ἐν Ἐλλησπόντω Προικον

terit.' viderunt cives, et quo res spectaret animadvertentes verbis somutuo exhortantur; hisque animati, ex composito reseratis soribus, in barbaros sortiter irrumpunt. multisque caesis, ipsoquo a inera letali vulnere accepto demortuo, ceteri in fugam versi insequentibus, ad reliquas usque naves victoribus contrucidabantur. ingenAquo barbarorum lacta strages. qui residui fuerunt, paucis navibus impletis ad sua cum probro diffugerunt. in hunc modum navalis barbarorum exercitus absque navalibus Romanis copiis, imperatoris precibus pugnantiumque larii robore, illustri profligatus victoria est ac inglorie abscedere coactus. 60. Sic vero Tarsensi dissipata nebula, Cretenses rursus exortactsunt procellae. Saeto enim Apochapsis filio eius insulae amera, sed et Photio viro strenuo ae bellatore illi socio ac administro, septem ac viginti combariis instructa classe; pro quorum numero et ratione myoparonum multitudo erat et henteconterorum plerique facturas galeasque vocare sueverunt cum illis in Romanae dicionis loca excurrentes Aegaeumque omne depraedantes, nec raro ad ipsam in Hellesponto Proe-eonnesum irrumpentes, multos captivos ducebant, alios contrucidabant. Cono Sua vero, cuius ante meniimmua, Nicetas patricius, Romanam

313쪽

300 THEOPHANIS CONTINUAM LIB. V.

πτρι συγκατέφλε ε , καὶ τους ἐπ' αυτῶν βαρβαμους μαχαιρα καὶ πυρ και οδωρ διεφιερίσαντο ' τὰ di λοιnta φυγῆ σωτηριαν, sοσα τον uno τῆς θαλάσσης διέφυγον κίνδυνον, ἐπορισαντο.

κητας, τὸν 'Πορυφαν φημι ος αἰσίως χρησάμενος πλ* δι' ολί--γων ημερων καταλαμβάνει την Πελοποννησον. καὶ τ p λι μένι MΠροσορ/ιισάμενος Myχρεων, καὶ ιιαθων υτι τα δυτικωτερα IIελοποννησου ιιέρη, Μεθώνην καὶ IIάτρας καὶ τα προσεχῆ Κορθ-D θου χωρια, λυμαίνεται τὸ βαρβαρικόν, βουλὴν βουλευεται συνωτην καὶ σοφῆν. ου γὰρ ἔκρινε δια θαλάσσης την IIελοποννησον

διελθειν καὶ δια του Μαλε- κάριψας το των χιλιέων 3ειλαον μῆ-Nκος υναμ ετρήσασθαι καὶ του προσήκοντος υστερῆσαι καιρου, αλλ'

μιλίων om Atunc triremium praefectus, fortique eum illis conserto praelio, statim ad viginti Cretensium naves igni Graeco combussit, harum classiariis barbaris, aliis alias gladio igni aqua absumptis. reliquae naVes, quotquot maris periculo superiores exstiterant, salutem fuga quaesierunt. 61. Quanquam vero sic imminuto Cretensium numero, sicque illis infausto pugnae exitu, haud tamen ut quiescerent adduci potuere, sed rursus rei navali animum attendentes loca paulo a Bygantio remotiora, Peloponnesum scilicet ulterioresque insulas, deuratabant ac praedabantur, ductore classis, cuius supra meminimus, Photio. mittitur contra illum cum Romana elasso, qui illi bene praeerat, Nicetas Oorypha. is fauSta usus navigatione, paucorum dierum spatio, in Peloponnesum eva sit; appulsusquo ad Cenchreorum portum, eum didicissot occidentaliores Peloponnesi partes, Methonam Patrasquo ac loca Corintho vicina, barbarorum classo lato divexari arino diripi, prudens catumque consilium iniit. haud enim commodum existimavit Peloponnesum circumnavigare, et per Maleam flectendo millo miliarium spatium remetiri, commodiquis temporis iacturam sacere ac rebus opportunir verum ut ex itinere com- Paratus erat, atatim noctu per Corinthiacum isthmum multorum adnixu

314쪽

DE BASILIO MACEDONE. 301ρία καὶ ἐμπειρία προς τὸ ἐκεχ εν μέρος κατὰ τὸ Ἀρον διαβιβασας

τας ναυς εργου εἰχετο. καὶ ουτω πεπυσμένοις τι Περὶ τουτουτοις πολεμιοις αἰφνιδιον tirup αινεται , και συγχέας αυτων τω δεειτους λογισμους διά τε το ἐκ τῆς προτέρας ιιαχης δεος και διὰ το5 etῆς απροοπτον δἐ -στῆναι και ἀλκῆς μεμνῆσθαι παν- Ρ

τερον. - τως ουν κατακερτομήσας, και ἀναλογους των ἐργα--οθέντων αυτοις ποινὰς εἰσπραξάμενος, του καὶ αυθις κατα τ*ῆς

2DῬωμαὶκῆς ἐπικρατείας ἐκστρατετειν ουκ ὀλιγον δέος ἐνέβαλεν.

solertique experientia ad alterum littus per siceum ac continentem traductis navibus opus accelerat, hostibusque nihil dum tale quid cogitantibus aut praemonitis repente ingruit; Impletisque terrore eorum animis tum ob prioris pugnae cladisque recentem memoriam tum ob inexspe- Cintam irruptionem, nec coire nec prorsus fortitudinis meminisso permisit, sed navium aliis i o absumptis aliis submersis, ipsorumque barbarorum aliis ense sublatis aliis maris prolando mersis, ipsoque illorum duee interempto, reliquos per insulam dissipari coegit; quos ipsos postea intra casses adactos ac quasi venatu ac indagine captos diversis suppliciis subiecit. aliis cutem detrahit, iis maximo qui eiurati Christi baptismatis rei essent, hoc ab eis auferri, non eorum aliquid proprium, dicens. aliis eorrigias ab occipitio ad pedes usque malleosque acerbo Cruciatu extrahebat. alios tollenonibus quibusdam sustollens, sic ex alto in lebetes pice plenos iniiciens pellensque, ipso illorum baptismate illos se impartiri aiebat, quanquam acerbo et caliginoso. sic Sub8annans, ac pro facinorum ratiotio debitis poenis excrucians, non levem timorem iniecit, ne deinceps Romanam dicionem armis infestare ac diripere au

deant.

' Hoc modo meridianis natibus dissipatis, Romani imperii navis a naufragio tuta dirigebatur. 6e ex Occidente saeva rursus procellR

315쪽

γὰρ ἐρετῶν Ουκ ἰλιγοι πρὸς τὸν κίνδυνον ἀποδειλιάσαντες κατ' oλα. D γους λαθραιως απεφυγον, ων τῆ λειποταζία τὸ προσῆκον τάχος

ουτως κατὰ των duσμενων αὐλθειν. μηνοει δἐ τὸ συμβὰν διὰ ταχυδρο εου τευ βασιλεῖ. ὁ δἐ διὰ ταχείας ἀποστολης των πρὸς τουτο ἐπιτηδειων πάντας τους λειποτάκτας ἐζωγρησε καὶ ἐρι ἶ ρου- ρους ἐποι/ησε. σκοπων di ὁπονς καὶ οιιοφυλων συνου τὰς χεῖρας 20 καθαρὰς καὶ τὸ προσηκον ἐφιποι tu δέος τοις υπολοι Ποις των ἐρετων, ως ἄν /ιη καὶ ἄλλοις ει η πρὸς μίμησιν ἡ τουτων κα- P 187 κία καὶ ἐθελοκακωσιν οι πλεῖστοι καὶ ραστωνευωνται, βουλὴν 3 σκευασάμενος P 8 ἀποπέμπει Ρexoritur. Asricae namque amemumnes magnis navibus sexaginta instructus Romanam dicionem invasit; cunctaque interiecta diripiens ac multis adductis captivis ad Cephaleniam usque ac Zacynthum insulas Per-Venit. quibus auditis imperator ad opem ferendam quam primum accingitur; navaliumque copiarum ducem Nasarum cum valida militum manumittit, triremibus ac biremibus aliisque cursoriis navibus iisque multis stipatum. celeri Nasar navigatione ventisque secundis usus brevi Methonam Venitet ne tamen citius hostes aggrederetur, tale quid obstaculo fuit. non pauci reinigum, poriculi metu deterriti, occulte paulatim diffugerant; quorum desertione, navibus ea quae deceret celeritate carentibus, desiciento remis impellentibus vehementi in hostem impetu, baud OPercte pretium putavit sic malo instructa classe cum hostibus congredi, remque adeo per Celerem cursorem denuntiare studet imperatori. ille, missis prompto qui ad hoc idonei essent, desertores omnes vivos capitet in carcerem trudit. spectans vero qua demum ratione et a tribulium Caede impollutas manus servaret, et reliquis remigum quem Par e et timorem incuteret, no mollis eorum defectio in exempIum aliis cederet

Pllutesque sic desertores ac elanguidi segnesquo fierent, sapientiaximum

316쪽

DE BASILIO MACEDONE. 303

5 τας ἐπι του γενείου καὶ τῆς κεφαλῆς τριχας φιλωσαντα δια φλογος, περιελειν αυτῶν τὸ γ φυριο ια τῆς μορφῆς, ἐξασgαλισα-

init consilium. nempe excubiarum drungario praecipit ut vinctorum in praetorio ac maleficorum, in quos legum severitate lata capitis sententia ait, triginta numero sub noctis adhuc tenebras educat, vultusque illorum fuligine oblinat, ac erasis flamma tum barbae tum capitis pilis sormam omnem aboleat, ac undo dignosci possint, caveatque ne quis prorsus eos salutare vel alloqui audeat. qui secus saxit, is vero morte luat. hos porro ceu desertorum navalium capita in Hippodromo acriter caedat, citoque revinctis post terga manibus per urbis forum traducat, ac deinde noxiorum vinculis constrictos tuto in Peloponnesum mittat, ut quo loco fugam fecisse existimabantur, poenas debitas luant. in eam rem ope ram conferre iussus Ioannes Peloponnesi praetor, dictus Croticus. is Porro imperatoris iussioni parens, pro vinctorum numero totidem furcas erigi iubens, ad so missos in eis suspendit ouasi qui fugae auctores e Stitissent. quibus auditis visisque Romani classiarii tum illos deplo-rdire ut timidos atquo miseros, tum ipsi ad mala quaeque ac graVi animisi roborari, omnique semota mollitio vitaequa deliciis, ut cito ad

versus hostes educat, imperatorem ducemque rogare.

63. Inter haec ipsi quoque ex Peloponnesiacis cohortibus ac Mar-

317쪽

THEOPHANIS CONTINUATI LIB. v.

των κατὰ Πελοποννησον στρατιωτων καὶ Μαρδαιτμ αναπληρω- σας , καὶ τὸν στρατηγὸν συνεργὸν προσλαβομενος, πρὸς ἐπιθεσιν ευτρεπιζεται. τυλ/ δε Σαρακηνῶν ἐδη πολλὴν δειλιαν του Ῥωμαικου καταγνόντεον στολου δια τὸ δοκειν τὸν μεταξυ χρόνον ιιάτην αυτοῖς κατατρίβεσθαι, καὶ kr' ἀδείας πολλῆς ἀπὸ των Oi-5κείων Lζερχομένων νεων καὶ τας ουποκειριένας ληι μενων χωρας καὶ νήσους, ἐξαίφνης πλησίον αυτῶν αφανως γεγονιὸς ὁ τῶν Ῥω-

D τίθεται τοῖς πολεμίοις ἀπροοπτως ἐν τῆ νυκτί. καὶ suo τε συστῆναι μητε προς ἀλκην τραπῆναι ποντες καιρὸν δυστυχρους απεσφάτ-wτοντο, καὶ αι τουτων ναυς πυρὶ μετὰ τ υν ἐπιβατῶν καὶ των συναυτοῖς κατεφλέγοντο. οσαι δε τὸν του πυρὸς κινδin ον διεφυγον,

ταυτας τ' ἐν Μεθώνη του θεου ἐκκλησία φερων ὁ μσαρ ῶς

χαριστηρια ἐdωρήσατο, καὶ ἀπὸ τῶν λαφυρων καὶ των περιλειφθέντων σωμάτων ωφεληθῆναι τον υπ' αυτὸν λαὸν συνεχέύργησεν. 15δηλοποιεῖ δἐ ταυτα Θαretoν τευ βασιλεῖ, καὶ περὶ του τι χρηἐντευθεν πράττειν καὶ ποῖ τραπεσθαι πυνθ άνεται. ον ἐπὶ τοις

πεπραγιζώνοις ἐπαινέσας ὁ βασιλευς προσωτέρω ἐγκε-

188 64. Ἐπεὶ ουν τοις προκατειργασμένοις προειμος ἐν ο20

daitis suppletis auctisquo ordinibus , ascitoque praetore adiutore, ad impressionem sese accingit. Saraceni Romanam classem ingentis ignaviao ac timiditatis iam insimulantes, quod frustra interim Viderentur tempus terere, licenter admodum ac secure navibus egressi subiecta praedia insulasque diripiebant, cum repente improvisus eis accedens navalis Romanus exercitus, signoque dato, noctu inexspectatus hostes ag greditur; ac nec coeundi tacta facultato nec animos sumendi, miSero trucidabant, navesque eum vectoribus ac reliqua supellectili et impedimentis igni cremabant. quae vero navos ignis ereptae periculo su eas Nasar ecclesiae dei, quas ost Mothonao, velut gratiarum actionis munere donavit; manubiis atque captivis milites gaudere iisque ditari Permisit. rei Vero omnem eventum ocius imperatori significat, quidve in Posterum agendum aut quo vertendus animus ducendaque classis sciscitatur. imperator ob praeclaro gesta laudatum ulterius progredi iubet. 64. Alacri igitur exercitu superiori victoria in Siciliam Panormumque traiicit, urbesque ibi Agarenis Carthaginensibus tributarias diripit, Praed que agit. onerariae plures captae ac scaphae. onus olei ingens

318쪽

DE BASILIO MACEDONE.

copia mercesque aliae pretiosae. tantam inde olei vim invectam ferunt ut eius libra venierit obolo 65 sed et ad Italiae partes transvectu eadem classis, pedestribusque ac equestribus Romano in copiis coniun- Cia, quarum ductor erat Procopius imporatoris protovestiarius et Leo Apostupem vocabant) Thracum et Macedonum dux, multa, eaque Romano imeerio utilia, gessit. nam et classem rursus ex Africa Prosectam in Insula cui Stesae nomen idem Νasar devicit, ac quas Agareni urbes munitas ac praesidia in Calabria et Longobardia tenebant, paucis Rdmodum exceptis, cuncta eis erepta eorum tuo ingo liberata Romanaodicioni restituit. inque eum modum Romana quidem classis insidiis in-Videntia Nemesique superior, spoliis opima multisque clara victoriae coronis, ad imperatorem reversa est, implens omnes cives ac rem Pu blicam laetitia, multaque imperatori gratiarum actionis et consessionis divinae Iaudis praebens nomina atque momenta. 66. Terrestres vero eo piae haud prorsus invidiam effugere. Ve mm gesserunt illao quidem sortia clara ine facinora; orta tamen βub ipsius praelii tempus discordia ac contentione ducem amiserunt qu maior dignitate erat. cum enim dissiderot Leo a Procopio, Γο ηοri Theophanes eontin. 20

320쪽

DE BASIMO MACEDONE.

mi νος καὶ πιμαρετος ο κουβικουλάριος κά πρῶτος τῶν οἰκειο- τατων αυτῶ γραφὴν κατα του ἰδίου δεσπότου προς βασιλέα συνε- θεσαν, δι' ης ἐδηλοιτο καὶ s του πρωτοβωτιαρίου Προκοπιου B

κλημα καὶ αλλα τινα βαρέα καὶ δυσχερῆ. o Σαμαρετος λα- βων καὶ προς την βασιλευσσαν εἰσελθων τευ βασιλει ἐπιδέδωκεν.μαθοντες di τουτο οι του Ἀποστυππη υιοέ, υ τε Βάρδας καὶ ὁ Λαβίδ, -τοχειρες του B-νου καθίστανται, τοῖς ξίφεσιν αυτον Io ἀνηλειοῦς κατακοφαντες. ὀιὰ δὲ τὸ τοιουτον τόλμημα καὶ τὸ ἐκ βασιλάως δέος ωροιησαν μετὰ του πατρος Προς Συρίαν φυγειν. ἄκουσας di ταυτα ὁ βασιλεὶς σων τάχει πολλέυ Βαρτλnέδονα τον μαγκλαβίτην απέστειλε προς τὸ κατασχεῖν αυτους καὶ προς αυτον αγαγεῖν. ους ἐδη πρὸς Καππαδοκίαν κατέλαβε, την προς 2b- CIs ρίαν οδὸν συντονως ἐλαυνοντας. πειραθεὶς Ουν αυTους κατα τὸ πρόσταγμα τὸ βωιλικὸν κατασχεῖν, ἐκείνων di ἀντιστακτων καὶαμυνομένων εἰς δουν υν, σννέβη κατα τὴν τοιαυτην α μιμι ιέπνκαὶ στασιν σφαγῆναι τους δυο του ποστυππη τιους, αντον δὸληφθῆναι καὶ δέηπιον in ναι πρὸς βασιλέα κατα τας ἐν Ἐρεία re βασιLκας οἰκίας τὸ τηνικαυτα τυγχάνοντα ' ος τῆ κρίσει RIανο νηλτον μαγίστρου βασιλικῆ κελευσει υποπισων καὶ τὸν ἔνα των ὀφθαλ- ιων ἐκκοπιές, αφαιρεθεὶς di καὶ των χειρων τὴν ιιίαν διά τε τυν

γεῖν om P . 18 'Aποστυππου A, Barberinus ἀποστατον eonsensu tum protostrator Baianus tum cubicularius Chamaratus, ipsi

necessariorum primus, accusationem struunt apud imperatorem contra herum suum, qua et protovestiarii Procopii necem eius voluntato certo- quo consilio tactam insinuabant, reumque maiestatis agebant, nec non

gravia quaedam alia ac difficilia ei imponebant. accusationis libellum Chamaretus accipiens, ingressusquo Byzantium, imperatori porrexit. ea ubi rescivissent Apostypis liberi, Bardas Davidquo, sua ipsi manu Baianum perimunt, corpusque minutim immani facinore ensibus concidunt. sceleris indignitate ac imperatoris metu conterriti assumpto patro in Syriam concito eursu diffugiunt. quibus imperator auditis, Barill Pedonem mandavitam qui illos detineret quam celerrime mittit. iam in Cappadociam venerant, cum in Syriam eontento cursu approperantes invenit. conatur ille, quae ad eum erat divalis iussio, hominos tenere. enimvero illis obnitentibus ac pro virili aeso tuentibus, contigit ambos vostypis filios in ea digladiatione rixaque cadere. pater ipso Captus Vanctusque ad imperatorem tum in regiis aedibus in Hieria versantem adductus, eiusdemque iussu Manuelis magistri iudicio subactus, unius oculi effossione uniusque item manus amputatione luit, tum ob. indicta

라틴어 텍스트