Ad Concordata Nationis Germanicae Integra Documenta 4. 1777. 406 S.

211쪽

potestatem, quantum ad ea beneficia, quae foras extra capitulorum sunt limina atque quuna praestitutus nobis sit finis, disserere de Rumi epocha, juribus, etc. quae ipsa contingunt capitula, singulaque eorum Venerabilia membra auspicium oportunissimum erit ab hoc roderangi instituto , in quo ejusmodi jurium semina sunt, primaeque bneae depictae, ae deprehensae.

g. LXX.

QUALIS SUSCI HENDI IN ILLUD IMSTiTUTUM FUERIT RATIO

t ex ordine progrediamur ,-ante reliqua merito ei a susceptione ordimur a

que pene quem suscipiendi facultas persti. terit, commonstramus. itaque jus illud, suscipiendi fratres toti Canonicoruri colleio stabiliebatur dirigente id negotii vel iscopo, ut Rectore vel in non Cathedralibus celesiis Praeposito, aut Decano vel ut videtur ex pluribus tum Crodegangis insti. tuti, tum concilii Aquisgranensis legibus. Institutum in regula a definit se cauendum summopere Praepositis, ac Praelatis ecclesiae est, ut in ecclesiis sibi commissis non plures admittant ericos, quam rati sinit et facultas ecclesia suppetit . . . Sunt namque nonnulli, qui innumerosam cleri congregationem

. . .

212쪽

tionem volunt habere; cui nec animae, nee corporis curant solatia habere. Hi namque qualiter aggregati,dum a Praelatis stipendia necessaria non accipiunt, neque canonicum seruant ordinem, nec diuinis ossiciis insistunt: Claustra, societatemque coeterorum relinquennies essiciuntur vagi, et lasciui, gulae et ebrietati et coeteris voluptatibus dediti, quid. quid sibi inhibitum est, licitum faciunt. Proinde Praepositis solerter prouidendum est, ut in hoc negotio modum discretionis teneant. Scilicet ut nec plus quam oportet, et pon sibilitas Ecclesiae suppetit, in congregatione admittant; nec eos, quos rationabiliter guis hernare possunt, caussa auaritia abjiciant. ,. Per Praepositum autem ei non notari Episcopum, ex eadem luculentissime perspicitur regula, in qua Praepositus idem est, ae Archidiaconus De Archidiacono vel Praeposito. . . qui Arch diaconus vel Praepost. tus se etc. a Pr Praelatis, aut saltim pro iis, qui Praelatis haut absimiles censebantur, habiti sunt sequentes. Praepositus, seu Arehidiaconus, Primitiarius, Ceuarius, Portarius, Cantor ex variis hujus Instituti capitulis, canonibusque concilii Aquisgranens praelaudati quos inter

primum tenuit locum Praepositus. 4l

siti recte dieantur, fur tamen oblis ut , eos o

cari Praepositos, qui prioratus curam sis diiuPr latis Ieraar. . eis. Tom. I.

213쪽

Porro de sulceptione statuitur a se sunt nonnulli, qui tantum ex familia ccclesiastica Clericos in sibi comimissis congregant eccle. sis; et hoc ideo facere videntur, ut si quando eis aliquid incommodum fecerint, aut stipendia oportuna lubtraxerint, nihil querimoniae contra se objicere praesumant, timentes scilicet, ne aut fouerissimis verboribus aniciantur, aut humanae seruituti mnuo crudeliter ad dieantur. Hoc autem non ideo dicitur, ut ex ea familia ecclesiae probabilis vitae in congregatione non sint admittendi, praesertim cum apud Deum non est perionarum acceptio, sed potius, ut propter quam intulimus occasionem, nullus Praelatorum seclusis nobilibus, viles tantum in sua congregatione admittat personas. is

Quod constituerat Regula rodegangi, stabilivit concilium Aquistra isse. In idem suum dedit subfragium Concilium Moguntinis Le Ibi , Ut plures non mittantur in monasteria canonicorum, vel monachorum,

aut etiam puellarum, quam sufferri possit. ,, Item J Praecipimus, ut unusquisque Episecopus sciat per singula monasteria, quantos quisque Abbas Eanonicos in monasterio suo

214쪽

Daheat et hoc omnino ambo pariter pro. Uid ant, ut, si monachi fieri voluerint, regulariter vivant sin autem, canonice vivant omnino. Consentit Capitulare Caroli M. 9Subponunt modi fati passus, piscopum defusceptione curam tune sustinuisse nullam; de numero tamen conuiuentium luisse instruendum, ut puta cujus sui ectioni nemo ullus se subducere, praesumserit. Iuniori-hus istiusmodi mox post Instituti amplexum subeundus erat anm claustralis, seu sciplinae . ubi velut nouitii a reliqua omicellarium turba signo quodam, quod gestare oportuit, contradistincti, hac in seminariis, scholim , quae in Monasteriis Ecclesiarum, me Cathedralium, siue Collegiatarum claustris sub scholarum Magistri, Scho. Iastici, directione efformata fuerant , adu.nabantur , Ut tum morum, tum literarum

auspicatissimum capiqntes sementem, in vi ros pietate non minus, quam scientia insignes excrescerent. in Concilii Asuisgranena Capitulare Carolim de an in L cap. . iisdem verbis Tom. I. it. p. 4rq.b Cl. Dur hanc in rem ita commentatur disside capit elavcri. . . Rudera huius rei ex antiouo anno claustrali Reersunt in hodierna se dicta Residentia minori. seu stricta et inde

tenentur durante illo nouitiat in variis ecclesiis v. g. aderbornensi et Halbesadiensi Domices- lares certis diebus in certa dormire camera

veteris claustri et aderia a certum Porpate

215쪽

sis,regulam legangi conroborantis statutum: a erga ueros, qui nutriuntur, et erudiuntur, in congregatione Canonisa, instantisima fit ad i-ben a custodia. Dein se olerier Rectores ecclesiarum inuigilare oportet, ut pueri et adolescentes qui in congregatione sibi commissa nutriuntur vel erudiuntur, ita jugibus ecclesia disciplinis constringantui: ut eorum lasciua aetas, et ad peccandum valde procliuis, nullum possit reperire locum, quo in peccati facinus proruat. Quapropter in hujusmodi custodiendis, et spiritaliter eruis diendis talis a Praelatis constituendus est vitae probabilis frater, qui eorum curam summa gerat industria, eosque ita arctissime constringat, qualiter ecclesiasticis doctrinis Imbuti, et armis spiritualibus inducti, et ecclesiae utilitatibus decenter parere, et ad gradus ecclesiasticos quandoque digne possint promoueri Libuit praeterea ob aedificatio. ne congruam, et instruetionem negotii, de quo agitur, quandam S. Patrum sententia, huic operi insereres, quae ita

pannum in veteris nouitiatus smbolum , et inde etiam adhue hodie Residentiis aptiosis accensetur nouitia haec residentia , ita ut ea non Peracta Canonici non sint qualificati ad intrandum Capitulum tempus autem residentiae hujus quondam inlimincta annalis, Odie pro diuersitate stitutorum variat is ab Concit Aquil citi can. 3s Tom. r. it.

216쪽

ita se habet prona es omniis aetas ab adolescenis tia in malum. ni incertius, quam vita ades seruiuin Ob hoc constituendum oportuit, ut quis in Clero puer est, ut adolescentes existunt, omnes in uno Conclaui atrii comis morentur, et lubricae aetatis annos non in

luxuria, sed in disciplinis ecclesiasticis agant, deputati probatissimo seniori, quem et Magistrum doctrinae , et testem vitae habeant etc. His ita praemissis oportet, ut probatissimo Sensori pueri ad custodiendum , licet ab alio

erudiantur, deputentur. Frater Uero, cui haec cura committitur, si eorum curam parvipe

derit, et aliud, quam portet , docuerit ἔaut eis in aliquo cususlibet laesionis maculam ingesserit . seuerissimo correptus ab ossicio amoueatur et fratri alii id committatur, qui eos et innocentis vitae exemplis informet, et ad opus bonum peragendum excitet. --gister Scholae, Caput Sebesae, Capseolus , Sciat sicus nomina sunt idem notantia: Huic subin sui quoque erant lubstituti a)- totam tum in humanioribus, tum sublimioribus mentita imbuendi erant 'uniores tui. Quoad sequiorem, humanioremque Pallatam uenes edocendam plerumque sibi subordinato gaudebat Coacia jutore Scholastious altiorum vero scienti ruri ecelesiasticarum Canonico necessariarum Nagister ipse extitit in variis tamen Feci FAsc. IV. o suum

217쪽

sarum scholis humaniora nequidem edoce, bantur , sed illa in scholis monasticis addiscenda exant, ex quibus transferebantur Cano. nici ad scholas Ecclesiarum studiorum F ccle. siasticorum caussa Magister ille dulcia inde pro labore suo exantlato deportans a DO. micellaribus emolumenta, qui et illi ab obse qui , prout jussserat , erant. Statutum Eccle. sae Pingensis habet: Item deseruiam Domino Seholastico sappam suam sibi apportando, induendo, et exuendo, quando fuero requisitus. Laudatus Iuuenum moderator in separato plerumque ecclesiae aedificio illic contiguo, et ab reliquo Canonicorum claustro sejuncto, cum Domicellarium juventa commoratus, ac in eodem cum iisdem requiescens dormitorio alimenta cum vestisentis subpeditabat i. qui deui praebendae minores, quae e communibus Ecclesiae bonis pro Domicellaribus fuerant adsignatae, dispositioni ejusdem, curae ac solicitudini suberant. Quemadmodum enim penes Praepositum omnium bonorum pro sustentatione Capitularium residebat ad. -ministrationis cura, ex quibus illi suam per .ciperent alimoniam, cetera : ita Seholastico Praebendarum Domiceluarium incubabat sollicitudo atque tali pacto non infrequenter obtigit, ut ab istis contra eundem suscitaren-- tur

218쪽

tur querelae, ac gravamina consimilia illis, quibus altercata sunt Capitula suis cum Prae-

Praeterea eo in Crodegangi Instituto duplexerat Canonicorum classis Capituletritam, seu Ratrum una altera Iuniorum, seu Dornicellarium quorum omnium charactere circumscribit Dureius hunc in modum byis Quod duram te adhuc vita communi Canonicorum, Monathali maxime Choe tamen in sensu strictiori nolim accipias sicut adhuc hodie se res habet, jam fuerit differentia Capitulares interet Domicellares, innumera illorum temporum monumenta demonstrant. Capitulares enim in Ecclesiis Cathedralibus Senatum Episc ri , et in minoribus, seu Collegiatis Senatum Iecani, vel Praepositi constituebant; nonaisi Ordinibus majoribus initiati voto et suo

fragro in tali senatu gaudebant et quidem Irimitus non nisi Presbyteri et Diaeoni ad apitulum admittebantur unde Paschalis I pontifex Episcopo Compostellam formam Om a stitu.

a Idem De quo argumento utraque lectu didi nissima, nec minus jucundissima videri valet dissertatio de vitulis lausis item de S. Mar tini Oguntino Monasterio ab eodem elucub

rata.

219쪽

stituendae ecclesiae delineans,scribit: λω di, noles in Eccum tua Presbteros sim Diaconos tales

constitue, qui digne valeant commissa sibi ecclesia ei

Regislassicinera sustinere. Cuni vero 'hari utempore, Vt putant plures, coepisset Su, diaconatus ad s. ordines majores refcrri; tunc quoque subdiaconis communicata sunt potissima quaeque Capitulatium jura , et ornamenta. Episcopus, Praepositus, vel DF eanus sine horum consilio, vel consensu res Ecclesiae suae alicujus momenti pertractare non potuit. Praeterea occupabant illi sedes in Choro Superiores , honoratioresque e proemoueri poterant ad Dignitates Capitulares: comparebant nomine Capituli tanquam mputati in Conciliis prouincialibus, variisque aliis praediti erant emolumentis , et juribus, dum videlicet certa promta v. g. Consol tiones, panes etc. distribuebantur inter C Uitulares , de quibus Domi cellares haut participarunt: Mensa denique utebantur in e dem cuinapiscopo, vel respective Decano, refectorio quae omnia sucus se habebant re pectu Iuniorum anonicorum, seu Domi lolarium. Hi olim dicti fuerunt Driores et e rum Praebenda Dinoratus sicuti Capitulari. hus Fratrum nomen inditum fuerat: Dum autem horiorisca qminorum adpellati tributa

220쪽

sie Iunioribus datum fuit Domitellorum nomen, comparatione desumta ex eo , quod optimatum filii Juniores Domicelli, e Damicelli Vocabantur , ac pariagium illis adsignatum Domicellaria. In statutis Laecensis Ecclisae di. euntur Domicellare Notius pueri. is Hucusis

que Durr. His adjungimus sequentia. a) Sicut in Hi*rma fatales vocantur filii Regum

et eorum patrimonia Infantialisci in Arragoniis Infaneticines vocitati nobiles summae Prosapiae: ita et in Gallia VHieti, ceu assisti, etiameelli, seu Domicelli vocabantur optimatum filii, dum juventa florescerent , maΣime autem minores, aut minimi natu patrimonia autem illis desponsa Dornucellariae. Deum prorsus modum eadem in Capitulis sortiti sunt nomina, ut Domitiessi dicerentur , qui uni res olim: eorum autem praebendae Iunioratus. In praemissis antea f. o. praeced.o declara tum luimus, quae fuerit instruendorum δε-niorum canonicorum ratio. Quantum vero ad cantum adtinet choralem Cantoris erat curae tum Cantus . tum aliorum in choro agendorum instructio concredita: Praeterea te.

ste Durrish nullo gaudebant illi loco in Capitulo , nullaque sede in Choro , etiam infra Vicariorum , seu tum temporis se dicto. rum capellanorum ordinet post , non nis inter horales ad communem pulpitum sta- re