장음표시 사용
221쪽
118 Institutchinargicarum Lib. II. DIrrumentum , ad extrahen- Terebra directa, dum ferrum infixum, tubulum quod quintum est habens arundine seu hastili va- Guidonis instru-cuum. hoc uti possumus loco mentum d am- quarti instrumenti Pid quia plianda Ossa, qui urebram inucsam appellat. bm tela istarent.
222쪽
De plagis,seu cruentis vulneribus. a a Formula forsitas exciseria,
ia . . infixa eximantur. Hoc est sextum G idonis inra m
mas appellatur. Hoc etiam ad ρ-ptimum Giuido nisis humetum resertu
223쪽
224쪽
De plagis, seu cruentis inerisus. iSi
vesteunda intentione eurationis Vuliurum.
SEcundam thientionem in eurandis vulneribus quae est , commissio dissidentium, seu distantium partium con- Missu niuiunctioin assequimur per orarum adductionem, seu labim emim Γαι rum vulneris inuicem distantium attractionem, & appli-eationem , membrum ipsum laesum quarii seri poterit lenissim ε tractando. Dissidentium nanque coniunctionem seu agglutinationε praecedit necessarib orarum adductio. Quae autem diducta sunt,in idem adduc uir,aut vin- Lilia. m. is culo ex duobus initiis circundato, aut sutura, aut fibulis nifariam quas Graeci ἀ τοῦ rer vocant) impositis, aut horum qui- distantis o-busdam, aut omitibus. Qubdsi vulnus ut prop6suimus: ra via ieris simplex sit, hoc est, solem continui in carne diuortium, imide aiam cum ovo neque astuctus vllus,neque symptonia vllu adsit, cuntor. nec magnum si sola fascia orbiculatim citcuhgata, Vulnus sim- diductae partei committendae sunt, Ita enim vulnus proa plex exsulaeul dubio coibit, de citra aliquam aliam extrinsecus adhu partium. c bitam curam coalescet.Huius autem conditionis & coale- mistionὲ scentiae effectrix causa ola certe est natura. At si magnum si tinaris.1o vulnus sit, adeo ut diductae partes in totum, atque ex actὸ μ' praedicta deligatura eommitti nequeant suturis ipse addu ieentur: deinde 'bi sie deligatae, aut futuris adductae sue- mereat rint, utinatoriis praesidiis utemur,quae collectam sumo rum iubluuiem desecare,&consumere queant: alia veri, ne influat,prohibere. Plaga autem ea sui potissimum debet,quae in molli darte accepta est,maximόq; si discista auris ima est, ut Celsus ait,vel imus nasus,vel frons,vel bucca,vel palpebra,vel labrum,uel circa guttur cutis,vel venter: vix enim iis partibus deligaturam vulnus admittisso si vero in earne vulnus est,hiatque,neque in unum orae se acii ὁ attrahuntur,sutura quidem aliena est,imponendae ve- Fibulae. ro fibulae sunt, quae otas paulum tamen contrahunt,qud minus lata postea cicatrix sit:sGE autem fibulae latius vulnus esse patiuntur.3s τε fretia infentionL
' Ertius scopiis,qui in curando sinplici vulnere chirus 3R go proponitur,est,ut diductoiu orae, ita ut in unu per comissorum
adductione coniuncti; sunt, conseruetur,& maneat. Confer conseruaιro. uabutur aute optimὁ huiusmodi extrema,quae in vitis coacta sunt iisde serὶ auxillis,quibus & in idem adducta sunt:
225쪽
181 Institui. Chirurgicarum Lib. II.
nempe,decenti ligatione,apposito membri siau,& suturis,mupli. ii r si necestariae videbuntur. Porro bifariam simul manen , e mla mu& adgluuii tur quae commilia sunt,alia enim per se, bature qua co- ope aliorum subsistunt ac manent. Per se quidem,quqcun minum r. que secum concrescunt, ac coalescunt,aliorum ope t ea quae consantur,& quae glutino es quo tenentur : ac qua concrescant coalescantu e omnino mollia naturaliter tu toportec ratis sane est inquit Galenus tum caro ipsa,tu quaecunque carnea,ex ipsa constitutione sunt. cunque vero dura siccaque sunt, eorum diuis e partes coire simul nequeunt, alienum enim terminum nequaquam adrest, runt, Gd glutinum aliquod vinculumve, quo commissa maneant,requirunt. Et talium quidem sanatio in sequen
tibus D cipietur. Nunc de iis quae per se uniri pol uat,i eceptum sermonem peragamus,& quomodo vul O ligari
si modo vulnus ligari renuenianra: modi seu differentiae tres sunt apud Aui Fen. quarta lib.quarti. Nempe incarnatiua, ex-hul sua, &retentiua: ita enim eius interpres,oc recentioresa chirurgi eas nominant. Incari,atiua,quae magis proprie Dearmativa a figluti natori a diceretur, recentibus tum vulneribus,tum seu asiluti- fracturis accommodatur. Debet autem fascia in hoc genatoria deli nere deligaturae a duobus initiis versus medium eius ei ig*t m. circumuolui dg principium deligaturae fieri ex parte aduersa loci vulnerati ducendo,atque ii uiciendo alterum so sciae principium versus partem superiorem membri, altς-rum versus inseriorem.Ea vero latitudine esse debet fascia ipsa,vtie inci iniecta,non vulnus tantum,sed usque ad aliquid utrinque etiam oras eius comprehendat, quantum videlicet videbitur neeenarium. Si ab altera parte caro magis reeessit,ea melius attrahitur. Si aeque ab utraque transuersa comprehengere oras debet, aut si id vulneris ratio non patitur,media primum iniicienda cst,& tum in 'tranque partem ducatur. Caeterum arctior esse debet ligati xa super locum laesum,quam in partibus adiacentibus. Cauendum tamen semper est,ne vel nimis arcta,vel nimis laxa sit. QuMiaoquidem quae laxior est,non continet,quod autem non continetur, Habitur. At vero quod vehemendus est adstrictum,dolorem premendo excitat,& proinde iluxio
226쪽
De Plagis .seu cruentis vulneribus. 1 8 3 i
fluxionem proritat . & phlegmonem accresciliquandoque
etiam gangraenam. Danda igitur opera est,ut vitato am- ibarum incommodo, utriusque fruamur commodo. Id fiet
ut Galenus aitὶ si quod nimium est declinabimus. Ergo Lib. c.messa
3 nec adeo arctare deligaturam debebis,ut iam comprimat, necblieam nec adeo remittere,ut laxa sit. Et ut summatim dicam, de- GH fu Haligatum terminus, sit bona laborantis tolerantia.C terum ut oe eontia extrema fasciae acu assuenda sunt. Nam nodus sinquit Mat. neque
Celsus; ulcus laedit nisi tamen longὸ est. Et si necessitas HIDruataro desideret, plures fasciae iniiciantur, & modo qui supra dictus est,reuoluantur. Itaque hoc deligandi modo vulneris . i, labra adamussim committutur, & quominus circa vulnus
excitetur phlegmone, cuius rei curam imprimis habere oportet) prohibetur ut tibi. sexto methodi Gal. annotauit. Η Sunt qui pamini litieum duplicatum adaptant vulneri, α stringendo acu dei uper assuunt. Haec de prima ligaturae
Sedunda Aligaturae differentia,quq expulsoria dicitur, xantiquis ulceribus & sinibus quos cauernosa vicera vo-, G t. H cant) propriε aleata est,hoc enim commodi praestat in tu deligar ra. iis,quod a fusidd ad os collectam huinorum colluuiem extrudit, di ne Oidaniplius in locum affectum confluat, v lilia prohibet. Haeς autem fit laseia ab altero tantum pxinopio reuoluta,incipitque ab inferiore parte membri labo- raptis, ubi arctior esse debet. Ab hinc ad superiotem p x- Mello ratem facta circumuolutione, eam paulatim soluendo , dic expulsoria pensaturisi saltem os per quod sanies emanat, ad superi fit inferne . rem partem porrectum sit, Interdum enim inserius spe- sursum.
ctat. Voco autem hic partem superiorem cum Galens, quet. L4.I.met versus cor,aut hepar vasorrum radices spectat. Rurnis ra- mri dicem vasis appellamus,priorem eius partem,quae iocin
vi propior est, vel etiam cordi. Porrb huiusmodi ligatura adaptari solet membris inaequalibus, id est, quae non sunt aequalis crassitudinis, cuiusmodi sunt tibiae, scindendo sa- η sciam ipsam, singulo quoque pylmi interuallo 3ream V et v. ladὸ acu assueudo, ab ea parte maximὸ, quae gibb' est, seu, . . 'ut dicunt,arcuata πιὸ vel δ a parte altera dorsali. Hoc autem genus ligaturae utilissimum est in antiquis ulceribus, M. varicibus,& tibiarym inflationibus. b. Dubg 'rix retinet mςdicament3, accommod*- , in
227쪽
18 i. Institui Chirurgi carum Lib. II.
meleatura membris,in quibus non potest fieri arctatio , seu strictura, ratinens. neque alia deligatura ,Vt in collo, dc ventre, atque omni- . bus abscessibus,& dispositionibus dolorificis. Hare autem perficitur, linteolo, seu fasciavnicum finem, seu ut dieunt caput habente,vel quae sit multorum capitum seu brachio- s. rum,prout res exigit. Atque eius deligaturae principium, super locum affectum iniicietur, & in parte opposita, vel nodus,vel potius sutura fiet. Talis autem deligatura lenias u ter,& citra dolore,cum appetet tempus, tui debet.Qubd vulneri L si si linteola nimis adhaereant, ea tanti er vino madefacito, rogando aptis donee secit E separari possint:fascia vero ad vulnus deligansma. dum, lintea aptissima est Galeno libro sexto Therap. quae nec nimium mollis, nec nimium dura sit. Quod enim molle nimium est, & algae ritu fragile, non tuti, continet. Quod verb durum nimis est,premendo offendit. Si igitur ex panno veteri, non tamen nimis detrito , suaui,leni,& mundo : eaque latitudine,& longitudine. quam natura partis desiderat. Vt si humerus tib deligandus sit,fasciam quae latitudinem sex digitorum habeat, assumes: at s is muriquinque,si tibia, quatuor,si brachium , trium digito- rum. Si vero digitus ligari debeat, unius digiti latitudine fascia assumenda erit. Eius vero longitudo si pro ratione numeri iniectiomam, hoc est, pro necessitate reuolutionum. Hoc igitur, ut & multa alia, quae seriptis mandari - non possunt medici,ac chirurgi ingenio, quod ut Dam
scenus ait tum artem,tum naturam operantem magnoῖe-
: laborantis, Ut expressit. Deli - a non possis, nisi ' 'prius vel ex fisura, vel pontura, vel utriusque indicationem sumpseris. Hactenus de modo deligandi. Nunc de quali tate,& modo suendi. Tosutura in vulnerib. De enga.
fura ren ' a' 'Riplex futura comuniter fieri solet in vulneribus, ag η
m. 1 glutinatoi ia quam incarnatiuam vocant, suppress i ria sanguinis, & labiorum in unum adductorum, ad rem- VIus sutura pus conservatrix. Sutura agglutinatoria Omnibus his pla- anxiatina- gis seu vulneribus in molli parte accepto competit, quo- Driae. rum labra sic inuicem dissicent, ut sola ligatura in via innadduci
re actuuat committitur. besecacinoeno
cognitio consorinationis ipsus particula i quarto Therapeutices Galenus his verbis gare sinquit) commodὸ aegram particular
228쪽
De Plagis,seu cruentis vulnetibus. 18s
adduci non possint, & quibus nihil iam extraneum inter ipsa oras intercipitur. Sed de recentia esse debent vulnera,quibus hoc genus suturae acesimodetur,vel saltem si vetera fuerint,ac dura,callosaque labra habuerint, per scarly ficationem, aut cutis ablationem, sanguine emi lio renovata. Haec autem fit quinque modis. Primδ, filo sorti, ae- δε Hi qui quali, & laeui, cuiusmodi est serieum in communibus sal- que siuturae rem vulneribus, primum punctum faciendo in medio di- agglutina- uisionis vulneris, deinde alterum in medio spacio utrius- toria. io que lateris, de ita deinceps procedendo vi inter duo quincunque puncta punctum intercedat donee, vulneris labraritὁ eommissa suerint. Itaque neque nimis rara,neoue nimis erebra sutura esse debet. Si enim nimis rara est, non continet. Si nimis crebra est,uehementer afficit. Quia quo u saepius acus corpus transuit, qu6que plura loca iniectuin vineulsi mordet,eo maiores inflamationes sinquit Celsus= Libr.Foriutur. Sic igitur futura oras iungat,ut ne ipsae quide inter se ex toto c6tingant. Quod scilicet, si quia intus humoris e reueritis qua emanare,ac effluere possit. Solfit aute c6- io muniter unius digiti trasuersalis spactu inter iniecta vincula relinquere. Porrb acus longa,ae imis esto,cuspide tria- γ sulari,cauda verb excavata,vt in ea filsi recondatur Se tr. essentum acus non remoretur. Ita enim mitius corpori insidet. Caeterem cannula habeatur fenestrata, eui incumbat, is ac innitatur altera pars labij.vulneris,ne scilicet hue atque illiae agetur, dum acus intromittitur: de viper fenestellam videri posse, quando acus pertransierit. Atq; ubi iam acus traiecta fuerit,una cum filo trahatur:sed interim vulneris labrum,quod propὸ filum est, specillo huic parti ap- 3o plicato,veluti fulcimeto , & adminiculo innitatur ne dum
filum extrahitur, labrum etiam consequatur. L etur au- tem primo duabus inuolutionibus,secundb una ciuntaxat, 'deinde filum scindatur,aliquantulum remotὸ a nodo. secundo modo fit sutura incarnatiua, seu agglutinato- secuLs m Π ria acubus, aut pinna cum acu introducta, hae autem uti. dus suturamur in magnis vulneribus, & prosundis, in quibus labra agglutin plurimum inter se distant. Atque tot numero acus im- t ια. ponendae iunt, eum filo in eas intromisso, quot necessariae videbuntur. Filum autem circa era reuoluendum est, eo
i modo quo muliereu lae facere solent, dum suas acus superim s
229쪽
manicas aut capitia asseritant: atque hoc modo relinquuntur usque ad vulneris consolidationem. Notius m Tertio modo sit sutura haec agglutinatoria dicta ver d- sutura culis aequalibus ex stupis vehementer contortis , de ν ncarnait - cilibus ad modum soli'xoxb calami,vel sestucae,longitudi- sne fere medij digiti. Q lod si velimus suturam longo tempore perdurare, pinna scriptotius 'calamus, loco stupatum assumi debet:fit autem ad hunc modum, Vtraque vul-. xeris ora traiici debet, acu filum ducente, Deinde facto per idem foramen xecursu, ex ea parte qua νenerat reci Iopie nd a est: sic qqumn ansai yna remaneat, ea pRrie qua 'μ. remeauit. Id qua alter m veruculi extremum impone dum erit. Pollea fines amborum filorum, cuntis inquam k α rege tis constringuo , S silper alterum ver culi caput liraturam farito ,.iuque sita rescindito , Sc verucubim hoc pacto usque ad persectam vulneri* coitionem I.
Diu- mr nominanx disiunctas, atque hiantes vulneris oras com vginti. mittedo. Sunto aute fibulae ipsae vel maiores, vel minores, io ξρυ μ. ..pm ratione partis vulneratae: ab utraque vero paris ἔς D .i uae, figaturque hamus unus in altero vulneris VbbN 've
oria: sus alterum ducatur,in quo & iter Lamus ipfigatum facere selent qui pannos su endo apparant, ii Utunal fibulae inquam quibus bjantis plagae oras sic rabimuβ, u intillam vim desiderant, sed eatenus 'tiles se , qua nusculis ducentem quasi suas rente subsequitur. , iv Ir: lud Inius reo Quinto modo diductae vulneris rae committuntur,paneus suturae nis utrinque admotis, qui figuram triRngvlarpax es rant, suearnati. & e simi inapnitudine, qua membro laeso congru e vi- ια iue. de tur, Qui suturae modus,in iis maxime locis conuenit, in quibus volumus cicatricesiacta vulneris ag lutinatio . ne, non apparere, ut in facie. Panni Ruten .elupa diri. yi'. - . . . . scoso linimento, ac pertinaciter adlinerent; oblini deb t. quod recipiat puluerem sanguinis Araconis iburis & ma'iue ι , i. . . iii cS,sarcocollam,picem pollinem,id est,harinam vo- , laxilem molendinariam. ae onania mim oui . candido. liquore subigi debent,& in unitatem indigi. Atque ubi linimenti formam ea iam induerint, supradictos pani nos intendi debent ,qui vitioque postea ad latera x ulne-
230쪽
De Plagis, seu critentis vulneribus: a I
ris, ad pollicis unius distantiam supra vulneratam par- tem agglutinandi sunt. Vbi autem hare panni frustula siclinimetito Oblita,desiccata fuerint,ingeniosὸ,& Vt oporter, consui debentiuno facto,vulneris labra coibunt,& agglus tinabuntur. -
sutura sanguinem supprimens, fit acu filum trabent , 1
traiectis oris vulneris utriusque, per modum reuolutionis, Sutura san- uti pelles consui solent.Ea autem utimur,quando alia non DNnm fidi datur uti,propter magnum ruetis sanguinis impetum, ac- primenMI Q cepto in venis vulnere. Sed & haec utius est ad transilienda intestina cum.sauciata sent: d panniculos quoque Vae ae- . 1 ratos,&loca came destituta. Verum non admodum tutus
est hic constendi modus. Quandoquidem disrupto puncto
is Sutura quae labiorum in unum aurinorum est conser- 3uatrix,fit uvae reliquae aliae: versiim non aequὸ archa esse&- ωossus I bet. Eo eniim duntaxat nomine fit, ut simul maneant quae tu ra unius. commissa sunt Matisper dum vulnus eoaluerit. Competit aute huiusmodi futura vulneribus in came,aut molli par
aeceptis, in quibus magna facta est dilaceratio, & catris depetditio. Hac etiam facto unionis diuortio, seiunctae partes in unum addueuntur, quo citius coalescant. His etiam vulneribus recia accommodatur,e quibus in posterum ali quid extrahendum est. Illud autem de suturis ac fibuli; in uniuersum diligenter obseruanduin est, ut illis
nunquam utamur, antequam vulnus intus pugatum sit
nisi cum magna sanguinis profusio supprimensa est in nequid ibi concreti sanguinis relinquatur, id enim & in pus
verpitur, & inflammationem mouet, dc glutinari vulnus prohibet. Sed ne linimentum quidem,quod supprimendi, Languinis causa inditum est, mihi relinquendum est, nai id quoque inflammax.Comprehendi vero sutura vel fibu i ... hia non cute tantem,led aliquid etiam ex carne ubi suberit haec oportebit, quo valentius inhaereat, neque cutem Π abrumpat. Vtraque optima est ut voluit Celsus) ex acia it molt i,non nimis torta,quo mitius corpori insidati sed neque rara nimis,neque nimis crebra ob superius adductas rationes sutura aut fibula iniicienda est. Neutra etina vim ulla desiderat, sed eatenus utilis est, qua cutis ducente quasi sua sponte Absequ:tur. Caecertim tunc appetit tempus' remou