장음표시 사용
31쪽
est te is culpae, adeoque venitur haec lata culpa in perinde ac levis culpa in restri us contractibus,tii lagibus deso opponi, coque offecti levi culpae comparari
Et lia' lententia late demons lauta est
tolide probatur , ut alia omittam, saltem ex tri tCo . 6. V. 8.σse . I Ulterius, o nulla culpa praestatur in socie utri latc, nec media diligentia exigitur a bci sed alteri beio C ' i' apuratur, quod socium parumn ne quidem pro cominu ni hominum modo diligentem , allum iecit. Duo Ghi,
2 . Quantum ad definitiones reliquarum specierum cui si culpae ac diligentiae, satis illae fiunt not.e S de casu saltem 'notandum, quod casu in genere fieri dicatiir quicquiti ex ' improviso iit, id est . quicquid a nobis acti non titit provi 2I sum, is provideri potucri l. Fr. . . Pro c. Quod liciti dea . tem debuit provideri, legibus improbatur illa imprudentia, ani catus talis incipit cilc culpa inde cit quod aliquando evillima ex is aut lata culpa vel concinentur iit, casu, vel ci opponuntur, prout in legibus pro culpa habentur, vel
non l. o. i. H. incisum. l. I 2. l. s. Custia reor. I. Q. f.3.
temperandi rigoris naturalis. Praetor c. ipsi, ure civili mi y ' tior, quoties ivla blus lus , quod lege civili punitus negle π o. O lim nec ullum negotium civilescolitinet, introduxit,li, tum in eo dolum non culpam comprehendit Cum enim dum uni, lege civili nihil deco cautum nierit u licere putavit, si do go Ium saltem coercerct ut hoc expresse dicitur in Li. I. 1. ''Vb s offasmod his cro verbis misium est satis , coerceri se lium dolu, sim dolum erus , oui civiliter obseratus non es. mine in ηψ' -
32쪽
precario, etsi solius accipientis sit utilitas, tamen dolus tantatum praestatur La. ρrta 8. . a. mar. nulla enim inde uris civilis est acti, quia totum a liberalitate Concedentis descendit. LIq. . l. Ι . g. II. Furt. Unde tunc nulla actio nascebatur. f. a. Donat cum ergo a solo Praetore hoc iis liberalitatis
introductum sit, sussicit dolus, lata culpa quae ratio indi-gitatur ind. LI.g. 3. Idem est in edicto Si mens ap. mod drc. per d. l. i. g. I. nam nec ibi civilis actio est. d. l. I. princ.
g. 26. En totam ferme culparum materiam breviter, sed latius tamen deductam, quam opus fuit sagaci enim& non praeoccupato ingenio vel margines sufficere fere potuissent. Apparebit attente legenti, in hac materia in qua acutissimus Cius Donellus agebat inesse nodos inextricabiles , in quibus stupra Dd se torqueis se discentes cruciant. lib. 6.
comm. γ ad Certissimas rationes ac principia redactas, ut putem a temeritatis nota, quam affricare volebas, abundo
me liberatum. In dispp. de dol. Culp. m. prolixius S magis per ambages singula auris civilis supposita Eclaicis imprimis rationibus. quibus, ut dictum, studiosi tunc operam quoque dabant explicui hic autem id curae habui, ut a prima sua origine totam materiam brevibus deducerem, singula plenius probaturus, ubi rescivero, quaedam eorum, sed justis argumentis ac rationibus, oppugnatum iri, Vel Correcturus, ubi aliud apparuerit. His ergo ostensiis jam propius conferamus.
33쪽
Anactio alicujus positi esse nata es tamen ipse non malis agere.
se agentis, C quae actio contrariatur legibus, nec se est . I onease λ ι contra leges maledicatur. Vc non inspexisti ii disti mula: til. i. g. en Pinu. itam allega vcram: ibi enim interminis idem allerit Cius Delinquituin incluit, aut ropo Iro,aut impetu aut NA casu, dc quoad calum idem, quod ego, cxcmplum asteri pergit enim casu , cum in venando teltim in ser .im m sum hominem interfecit. En hic eliosam dicitur illea tu quo quis cro casu in Cnati Onchonianem occidit, de certum tamen cit, cum in deliuquere et male agere, pertext. evr. in . . U. Jxit casu enim iiii os nemo praestat. l. 6. C. pCn. a I. un s. l. 23. V. O. l. 23. insin. R. I. Cyc. cc quisquam tenetur, qui nudo cali citra ullam culpam homi nem occidit per . . Leg. q. l. 9. ult eod. vcnatio enim tunc ur gcntium crat licita per j. . Rcr. div. l. I. g. I. I. ALF. A. R. D. Cum crgo nihil in Calucrit culpae,&occisiosbio casu contigerit, conflat occis Orcinnihil male cgille, uata
34쪽
nem malam dici ratione male agentis. Nam ad plenam ma- ixi mi perfectum delietum duo concurrere debcnt,ma tum actiis, ut sic actus sit lege pr libitus, malum genvi , quod consistit in animo&perverso propivito seu inclinati Oilc ad talem actum. Cost. siuit distincta,&aliud est malum actus quod in laesione legibus prohibita, aliud malum agentis, quod consistit in malitia animi ac propositi,&alterum sine altero else potest i-
CCturrumque ad plenam malitiam ac delictum Onc Urrar.
g. q. En hujus rei veritatem in l. o. oen iuri. Si quis enim rem aufert furandi quidem animo sco domino Volente, est quidem in agente malitia animi . propositum scit. furandi , ipse tamen actus neque furtuna est,n C JUC Ullum aliud delictum, quia nemini invito aliquid ausertur d. l. 66.9.pen. Furi f. 8 eod. Clenti autem nulla fit imuria. l. 9.Ita .pluva. M. C. transac .LiQ. R. I. En aliud Si quis aufert furandi animo rem derelidham,animus furandi magente malus est, ipse actus tamen furtum aut aliud delictum IIoncst, quia iacinini aliquid aufertur, cum sit res nulliit S. I. 43. f. Furt. Item, si quis furandi animo conclave utravit,dummodo me vi, propositum quidem furandi malum est, etsi nullus furti actus ubsequatur l. 2I. f. . eod. arg. l. . princ. jur. Vice versa : Si quis invito domino rem auferat, cum putet cum consensurum est malum aliquod in actu, quia navit domino Jus suum aufertur, quod lege prohibitum est; non tamen in agente, quia putavi do inaniam consensurum, sic abfuit malum propositum l. 6. . propen. l. 7s.str. Furi eod. Idem est, si quis in citatione hominem casu occiderit, Iuxta f. 2. . 6. Et quid nihil tis, verum est quod dicitur m Q. f. a. Sicar homicidium fieri pollic, nec tamen esse pro homicida;
35쪽
n 'c' da verbdiu hominem occidit, a rei posse. contra,'O'micidiam sine homicidi, verb. - nemno occidit, pr. homicida damnandus illud scit si absit propoliti malitia, b, s non occident amni. hoc admisi hoc, si ad lit: eterbs vulne
I. Et deniquein alii pen Adult violatum trimonium quoa u. ubsiliebata est ergo hic actiis lege prohibitus non tamen qui mulicrem duxit adulter est,quianc civit repudium jure nullumen ad se absit animus
delinquendi. O. eti. Neque vero quicquam ad rem rcipoudes quod saliciniit adulterium ratione mulieris scientis Elii enim , quod mulier vitium repudii scivcrit . l. plane non dicaturi adcO-que hoc quoque gratis abs c fingatur quin uno mulier multo minus intellexillic videatur his litium ex lege quam mas; ranacti hoc quoquc quod fingi posito, id alte micquitur, quod mulier, si civit, tiam perfectit in adulterium commilcrit, quia malum actiis& animus concurrunt; in viro autem,qui ignoravit, idem quidem cli malum actiis, at in agente animus abcit per g. r. σ3 8. In stas. Si malus es a Ius, o ndo quis casu hominem occidit, idem suo aue erit, si tegula ex aedibus cadens occidit ho- nem. Nihil minus. cges actibus hominum positae sunt,
non lapidum homo lege prohibitus cst hominem occidere, non tegula adeoq; prohibitio legis, in qua consistit malum actus, per. S. 3.3ion inest actu lapidis, sed alii hominis, etsi animus male agendi in eo non sit. Denique diximus,
malum actias humani inde esse, quia concurrit cum animo ad perfectiun delicitam, g. 3. non autem concurrit actiis lapidis, non magis quam actus Naturae, quae morte naturali hominem tollit.
36쪽
Ad cap. Decis . An imperitia, simplicitas, rusticitas sc.
tendant. g. I. Alterum, quod notabam , hoc est Quo magi aliquid fit per socordiam, simplicitatem , rusticitatem,mzrriam c. eo magis remotum est a culpa delicto: quia hoc magis abest propositum, animus delinquendi, qui in clictis spectatur, quo magis committitur per ignorantiam, quae consensum excludit, c.' seci. I. f. 9 β 2. Har initiis terminis recte se habere asseris sed ita explicas, quod vera haec sint in deliciis, non VCro in culpa proprie dicta Ais enim: In deli iis non culpa tuo magis abest propositum, eo minus qhis delinquit , hocsen excusiit a culpa, h. e. delicio, rusticitas, simplicitas. Indeque negas, quod inde concludii hirci Rusticitatem, imperitiam potius culpam excusares, quam intendere &c quae deinceps sicquuntur. Vcrum quot haec unica decisio cr-ronea peperat naevos ' ordine conferam. 1 3. Dicisci. In desieris, non in culpa, quo a is abest propositum, eo minis de qui Per culpam proprie dictam intelligo cana, quae semper, in omnibus negotiis adeoque sua natura culpa est,nina culpam lata inci uti apparet ex dis'. asseri uis 3. 6. nec non ex affert. qua habcturus'. 9 in n. quibus locis latissime demonstratum fuit, hanc culpam continere propositumi animum non quidem desin quendi, sed tale quid agondi, unde scit
37쪽
dam in alii accidere posse; quae Tu semper confiindis,)kiemque coli patebit. q. im orso haec eulpa non minus a dotii coissi stat in proposto pro squadam, sequitur suae inevitabiliter, eo magis culpam nam abesse, quo magis abest tale propositum in quo culpa consistit cum cnim haec invicem ronais S tollant, unum prae alio solessius abeae non poterit se si idem hoc ex sequentibus
renitabitur; m de non est, cur hic sim prolixior. 3.1. Dicis Ouod implicitas ct ruficit u excuset a culsa, h.e. dehcIo ion autem quatenus sumitur Aro culpa proprie di-cZa Vide, quaeso, Vir Ampi quantum a critate Iuris hic boas Anne, quotic in legibus dicitur dicitur autem lapiti inuo ignoscendum rusticitati, simplicitati, imperitiae hominis, quae alia sunt culpa, hoc statuitum ignoscendum esse homini qui per rusticitatcina implicitatem, Z impcritiam, non cro, qui per dolum S delictum seu malitiam commisit Nonne crgo hic rusticitas S simplicitas excusat a culp.i dum rusticitas illa causa est, ne quis ex ea tanquam x culpa teneatur Conseramus quaesi, leges. In I r. fuit. Jure se rusticitas excusat ab ignorantia proprii iuris, quae nunquam dolus aut delictiim est,sed tantatum culpa per t. ai3. g. vis. l. oy rinc. V. S. l. '. f. 2. Iur umIn ult. in hin et c. rusticitas exculata culpa, quod vocatus neglexerit venire in us nam si dolo abest: non excusat rusticitas. d. l. 2. f. uli. in princ. In Luit. C. testam cadem rusticitas excusata negligentia subtilitatum uris, quae sane non dolus sed saltem culpa cst In L .f. ult. I p. vent. cadem excusat, negligentia corum quae Praetor in unxit, per rusticitalcm commilla. In O in l. r. f. ult eod. xpres se infirmitas mulicris cana tantum ab imperitia excusat, non vero a malitii uti discric additur. Item in L 3. g. 12.
38쪽
ad Silan imperitia S rusticitas non a dolo ut ex rosi ibi dicitur sed ab ignorat uia juris Pra totai .Xcusat. In l. 2y. g. i. Probat. Etas, imperitia, desidia S c. cxculanta ne
gligentia, qua quis indebitum solvit, quae Olus utique non est. In l. 7. 6 Iurisae expresse imperitia .rusticitas di
citur non excusare a dolo, sed tantum a culpa , quae per imperitiam vel rusticitatem committitur idemque est in l. i. f. ult. Edend. Et denique ne pupillatas quidem aetas pubertati proxima excusat a dolo LII. fr. R. I. l. 23.furi . f. I 8.eod. 3 f. 2. L Ul Aq. LV. C. 'urn. c. I De puer. Cdum rusticitas hominis ustae aetatis. Contra tot tam Cla CXtUS,
quos omnes fere allegavi ae disp. 24 9 non Vercticasserere, rusticitatem c. excusare tantum a dolo, hona culpa;
cum in utroque directo contrarium debuisse dicere. Ut taceam idem hoc ostendi ex g.ρrac. g. 6. Hinc ostenditur am porro qubd male. . rejicias , Uicitatem , o imperitiam potius excusere culpam quam intendere. Quid multis confer rusticum JCtum; ignorantia in hoc potius erit culpa, quar in illo rusticitas enim illum excusat. d. l.2. . ult. Iur. sec. d. l. ult C testam. Confer mulierem &JCtum, illam ignorantia)urisi simpli
hunc sub)icit. d. las princ versis maxime junct. . I. Probat. In his nequidem apud tyrones, nedum apud Te, Vir Amplissimi, vel admonitione alicia opus csse credidis. senug. 7. quidem non me latet, quae ibi sit causa e roris. Incautius percepisti has formulas Rusticitati, simplicitati oc inscitur Vel Rusticitas c. excusant a de- octo vel cula quasi sensus sit Euo per rusicitatem committitur, non videtur culpa vel dolo committi Mihi avicinia in legibus ita accipitur Rusticitati, plicitati erc. igno-
39쪽
i r ne ex ea tanquam ex culpa quis teneatum; non auicnio enus, ne propter cam etiam quis excusetur si quid do- commiserit Et ex hac incautiore explicatione tot nataerunt aberrationes aliae.
8. Et nihilominus audes me in ineptae confusionis monti .uli bonis arguere, cuius Tu adeo hic reus cs. L conicia di, me culpum S delictum ceu dolum ideo contundere , quia dixi rusticitatem xcusare a culpa proprie dicti, quod verum cile satis ostensum est . . seupr.)cum Tu dicas istic ori excusare rusticitatem esca delicus urio Quis am cptae hu)us confusionis, quam Vocas, est Autor 6.9. Dicis s. In LM. sin. O. tui. agi de culpa quae negligentiam enotat. Hoc non nego, sed affero haec enim trequentius cst levis culpa Gratisi provocas ad vocem
n Iogent , quippc quae simplicitc posita potius mediam negligentiam denotat Ap. 2.2.3. . lata enim culpa non dicitur,et ntia simpliciter, sed neg emia nimia magna
g. o. Sed id videris velle, in d. l. 3. f. uti agi de lata culpa, non cui id enim negavi. Ostendam tacili argumento contrarium c. in . l. per rusticitatem, incr-riam dcc non inrclligi latam culpam, sed levem. Rusticitati cnim inertiae in negotiis civilibus saepius ignoscitur, ut abunde ostensum sup s. st latae culpae nunquam ignosciatur, quia dolo aequiparatur, M. 29.ρ l. 226. V. S. Lata culpa igitur non est rusticitas, inertia c. Addo aliam rationcmo Lata culpa cit ignorantia clus quod omnes sciunt, peritii imperiti, docta, rustici. d. l. 2I'. f. ut . d. l. 223. pr. V. Rusticitas, imperitia cc. non est ignorantia mus, quod omnes, scd quod critiores, cultiorcs tantum sciunt , impcriti autem S rustici ignorant, indecii in dia
40쪽
Citur impcricia. de rusti Cuasci quae proinde non sunt lata culpa.
g. i. Dicis 6. Facile admittimus , quo Vmmo ' plicito es inertia excusat a dos o poena infamiae. Satis amobvium est, hunc errorem corrigendum css. ex . . f. a Dicis . Euod in gene e culparum tamen haec ρ δε- gentii sic rusticitas, inertia &c de quibus ii d. l. 3. g. ult. mi' nussit excusabilis sed Vus extrem fgradus, prope ad dolum accedens. l. 226. HS.cte. Iterum manifesta falsitas Extremus negligentiae gradus est, nescire, quod omnes cui V. G.
2I d. l. 223. V. S. I. 9. g. 2. Iur. Cn. Rusticita autem si Iac-
scire saltem, quod peritiores, cultiores, qui rustic onsunt, sciunt uti an prae crtimus dicere f. o. g. 3. Dicis denique . me sature culpam committi per inertiam ct rusticitatem c. mihique me contraicere , dum Lis, quando nimia unt, lata culpae accenseam di p. a. pag. ψF.
Utique per inertiam&C. Committitur levis culpa cd non
lata vel proprie dicta, quae semper pro culpa habetur , ut ubique addidi. Si autem nimia, maxima sit imperitia rusticitas , non ideo est culpa lata, quia est simplex imperitia justicitas sed quia nimia est affectata , quando
sic nescitur, quod caeter omnes, imo rustici etiam alii sciunt,eXqua praesumitur propositum Vide qua L, Vir Ampl. quam facilis sis ad contradictiones imputandas , quod vel sinceritati Tuae non satis convenit, si civeris, vel peritia: si ignoravis tam facilem huyus rei solutionem, quam se is mihi ignosces. Quod etiam in tanta rerum luce Meviden tiamihi ineptas confusiones aflingis, quas tamen ipse fecisti, molestius quidem ferrcna, S seruor sentire mea vesium, quod cx laxiore rerum adeo evidentium tractatu iit, nauci solet 'crum,cum semel ad conferendum non vindicandum prodierim, gaudeo saltem , patere mihi am transitum ad aliam collationem. COLLA-