장음표시 사용
211쪽
Cerritum. DuraZanum. Fundi. Fratia. Somma Gallucium. Ischia. Laurum. Malalone Mari glianum. Marzanum. Concha
Pedi mos Abbaottaranum. Palma.
Rocca Secca. S. Angeli. S. Donatu. Snessa. Sora Theanum Traiectum. Venafrum. Formicula Rocca Mondrag
Campania. Capra. Contursis. Capaselis. Castelluccia. Castellu ad ma centes. re stabiae. Castellii ad mas Ere Linteretieru 8 3Dianum. 8
Gragnanum. 76 Gi funis. 86 Laurinum ma- 88ιint,a Hirpini. Sarnum Sicignagnum. Tram te. Vietre Mature Tertia prouinciatis Principatus ulterior ex partecontinens Cain paniam, simos,Pelignos, Hirpinos, Sabi- II nos , Samnitas , PLArianum Aterola Bagnoitini . Bisaccia. Ceruinara
212쪽
Basilicata, Lucanos, Brutios magna Grinciψm , Fecentios , σHirpinos ex parissi continens. Ios
Foren Za. Grottula. Lacignana. Inonigrum. Iasonum. Latronicum.
Lautellum. Laurentiana: Marsicum ve
Acris. Atellum. Amanthia. Amendolara Apigliarium. Beluedere. Bisignanum. Casale nouu. Castellur .
Castellio Cosentiae. Cassanum.
Castrovillare Carpansanu. Colicum.
Cercssiarum Citrarum. Cumpanum Curiglianu. Coscntia. Depignanu . Fe ignum.
Mangune. Marioranum Mendicinum Mormandu. Motta S. Luciae. Mons altus.
Nuccria superior. RioIuum Paula. Pasernum Pendace. Petrafittain Regina. Roggianum. Rouitum. Rende. Rossanum. Roglianum . Saracina. Sici glianum. Spe Zanu par.
213쪽
a 3 Polycastrum calubria ulterior. 2 4 Polisthena.
latina. 183 Tarentum. et 89 Tertia. Octava prouincia Barensu. 29cii Aquauiua. 19x Altamura, 29 2 Andria. 193 Barium. α9 Barietta. is r Bitontum.196 Bitet tumis' CasaMaxima 198 Capia r sum. 199 Callanum. OQ. Cesteminum3or Conuersanu. 3ox Fascianum.
214쪽
Modugnum Mola. Monominu . Nota. Nuce Palum. Puglianum
ortona. Palena. Pestum Comstantinum. Sulmo' . Toccum. Vallum-
Decima prouincia. rutium vverius.
prouincia a frutium citerius continens ex parte Samnitas, Praecutinos, frentanos, Pelignos, vestinos Mam
Iulia noua. Leonesta. Lori sum. Lucolumia Mons Realis. Montonium. Montagna. Pescum. Pixxulum. Roccamedia. Theramum . Truentum, siue Ciuitella
219 Boianum Campobassu. Gambureia . Morcone. Aseruia. Daodecima complectitur Laris , Sabia uorum Samnitumqupartem, de qua supra
Decimatertia Dp gia Duuniamque complectitur.
Alarinum. Astulum. Biccarum. Bouinum.
Cerignota. Celeuis. Cereolum Dellecitum
Luceria. Mansredonia Parcina S. Agathae s. Barthol mei. Scieueri a Troia Termole Vicum.
Tot itaque sunt Remi Neapolitani oppida,quibua sint plu
res, quam tercentum amus. At si illud Italiae non aequat te
215쪽
tiam partem connumeratis Alpibus Cottijs, Graijs, Lepon- . iijs, Paeninis,Camis,& Istria, preterea vero duae reliquae pa res plerumque sunt Vrbium frequentia & amplitudine prestantiores, quilibet nunc videt, quanto hac parte praesens Italiae itatus talicior sit antiquo. Qiod, ut adlluc. illustrius fiat apponemus summatim, quot oppida, & habitationes, qui destribunt regnum Neapolitanum testentur esse italiciomittunt autem vicos & pagos.
Prouincia Laboris continens etiam Neapolim,Aenariam,Pr cytam complectitur oppida habitata centum triginta octo. . Domorum vero quinqueginta. octo millia centum quinquaginta duas. 13isa Principatus citeriori
Habet oppida centum viginti quatuor. Ia Domorum quadraginra septemmillia quingentas sexagintata C duas. 37 1si Principatus Vlterior. Recenset oppida centum quadraginta novem. I 'Domorum trigintamdlia quingentas trigintaquinque. 3o 3 3Prouincia. quae dicitur Basilicata. Numerat oppida nonaginta octo. 08 DDomorum trigluta octo millia, septingentas, quadraginta- septem. 387 Prouincia Calabriae Citerioris. Complectitur oppida centum triginta quatuor 234Domorum quinquaginta millia octingentas septuaginta Octa. 33747
216쪽
A Trouincia salabria Vlterioris. Habet oppida centum t iginta unum. 23 Domorum quinquaginta quinque millia,quadringentas qui m aginta septem - 13 1
Trouincia Imbuntina. Contiuet oppida centum sexa utauum. Domorum quinquaginta millia octingentas septuaginta . sos B Trouincia Barensis. Recenset oppida quinquaginta novem. 1'Domorum triginta octo millia octingentas septuaginta unamur I. i. rutium citerius. ιNumerat oppida centum quadraginta septem. Domorum viginti sex millia octingentas viginti octopreterea
Selaitanorum ducentas decem & octo summe omnium Q
Habet oppida centnm viginti xa Domorum quadraginta octo millia quingentas nonaginta no .uem, Sciauinorumque nonaginta. 486sscimitatur Molisin Numerat oppi fit nonaginta novem. v Domora quindecimmillia quingentas nonaginta tresia 11693
Capitaniata. Continet oppida sexaginta novem. morum decem & nouem millia sexcentas quadraginta nouem Sclauorumque mille centum quinquaginta quinque. ao 4
Sunt igitur oppida mille quadringenta sexa inta tria, habitationum quadringentae octuaginta tria millia, quadringen eas septuagintaeocto. -
217쪽
sed praeter haee plurimi sunt pagi catalia vocant in quibus Atot sunt domus , ut Vrbibus, quales multas recenset Strabo, Plinius, Ptolomaeus , possent adnumerari. eorumque nullam
nos habuimus in Superiori descriptione rationem verbigratia In Anuersano territorio Iulianum continet domos. a Pagus S. Antami. 43 6 In Summano,Pagus S. Anastasi j. 4 8 1 Adhuc autem praeter memorata oppida simi veluti extraia
36s Neapodis 3 68 Caieta 3 et Puteoli 366 Auersa Massa 37 a San. Germani u367 Capua 37o Nola 373 Surrentum
- , Iam cum dixerimus a regno Neapolitano vix confici Italiae tertiam partem , si adicribamus Italiae Iilriam , Ca nos , Alpes Laepontias, Graias. Paeninas, Cottias,quod faciunt Strabo, Plinius, ac Ptolomaeus, ac propterea nos ex ipsorum sententia supra attulerimus Vrbes Istriae, Carnorum, & Alsium dictarum . quae nunc italiς non attribuuntur, o com siet regni Neapolitani oppida, quibus sint aedes plut quain ter cinnim, esse trecenta septuaginta tria , hic numerus si term iplicetur, conficiet mille centum , ac decem nouem, qui Cerit numerus oppidorum Italicorum e domibus plusquam trecentis constantium. Sed esse longe plura, hinc colligimus,
quod reliquaeae duae partes Italiae sint plerumque Dequentiores, quam regnum Neapolitanum, & habeat oppida ampliora , Nam si excipias Neapolim, cui possumus adijcere longo interuallo distans Aletium, non est in toto illo regno similis Vrbs vlla Romae, Venet ijs, Mediolano, Gaenuae, Florentiae, Ferraris,Veronae,Bononiae, Brixiae, Cremonae, Placentiae, Perusiae, Patauio, Senis,Mawς,Vrbibus quindecim reliquae Italici Atque ita de caeteris ide dici potest maiora maioribus,ac mi- . Dnora minoribus conferendo. sic quoad frequentiam scribune
principatui Pedemontano cis Alpes esse oppida plusquam dulcenta quinquaginta quinque , in Marchionatu, ut vocatur, Montisferrati tum maiora, tum minora tercentum sexaginta. In agro Patauino septem sunt oppida insignia Montinianum, Castrum Baldum, Ateste, Mons Silicis, Sacum, Campus S. Petri Cittadella, quibus alia sex haud multo minora adiunguntur Miranum, Oriacum, Titulum, Liuianum,Arq G, Consiluium, Anguillatia .numeratur preterea tercentum
218쪽
h quadraginta septi m oppidula ita vocamus, quod illis sua sunt
templa, forum , plateaque communis, ex quibus Vrbem Ci. cero definitavi iam certissimo cognoscamus,Italiam longe eL
se habitatissimam in his locis cum . Cum vero singulis Oppiadis suus sit Populus, liquet etiam plures nunc esse Populos, Italiae, quam prius . nam Plinius Populos, & Oppida simul enumerat tantum 4 y Strabo oppida 23 D his posterior Pt
lemaeus 1 8. & tamen adscribunt euersa, & exigua . Nos vero omisimus Oppidula minora,quibuS domus tercentum plerumque haud sint; quamuis illi recenseant Oppidula multo A minora : quae si nos voluissemus persequi, numerus eorum longe ingens excreuisset. Nam descriptio regni Neapolitani refert Oppida Regni duntaxat Neapolitani & haec collat non
conficere Italiae tertiam partem, neque elle ita habitata, ut tres reliquas, aut Oppida tam magnam eius, ut aliarum regionus. E quibu fit, oppida Italiae omnia nunc esse supra tria millia sexcenta quinquaginta. Nam, ii Regni Neapolitani sunt, quot inde habemus; illud autem non conficit nisi Italiae tertiam partem habetque oppida mille quadringenta sexagintatria coli igitur necessari O,reliqua esse multo plura, quam C quot diximus,& insuper aliarum partim multo maiora. QuodH antiquorum more, cuius meminit in Vita Poplicolae Plutatachus, vellemus Oppidis ascribere arces, ac prsteaea vicos, quos liber non adijcit numero memorato, incredibile esset, quot eorum numerus in i talia sciret. Atque ita quod Aelianus qui imperante Hadriano vivebat, scriptit, Aliquando Italiae nulle Oppida, siue Urbes mille centum nonaginta sex, quae
florente Imperio tunc non extarent omnia , nunc locum non
habet,quando liqueat esse longe plura,qpam suerint umquam in Regnum Neapolitanum quoad frequentiam,sive oppido D rum, siue habitationum, vix ut diximus iuxta antiquos fines Italiae tertiam partem conficit. Quo circa habebit Italia, si hanc rationem sequi velimus, oppidorum quinque millia octingenta quinquagintaduo: quibus si, ut dicebamus,adium, geres, quos descriptio regni Neapolitani non adnumerat,vicos, & arces, quibus non est delubrum , suae plateae, spatia que communia,ex quibus Cicero cum antiquis Vrbes definit, multitudo seret innumera illorum. Cum vero asseveretur ibi Regno Neapolitano esse habit tionum 486. mili. & 178. quibus non adnumerat habitationes Y Ne
219쪽
Neapolis, Neapolitaniq. agri, hinc Italiae totius si quis dicat es Ase habitationum quindecies centena millia, non aberabbitavero.Cumque plures sint uni domicilio homines, quam alteri; pensatisque omnibus, assignari soleat cuilibet domui quinque
homines, aut etiam plures, Regno Neapolitano erunt hominum prope tricies centena millia, adnumeratis iis, qui Neapopoli,&in agro eius morantur, quorum volunt esse trecenta sexagintamillia. Neque vero hac in re,quad habitationes, decipi possiimus. e regijs enim censibus, qui exiguntur quotan .nis,certissimus ille numerus habetur.quod se e quolibet domicilio tantummodo unus educeretur , solum Regnum Neapo- BIitanum daret militum quingeniamillia, & tamen quadruplo plures mortales domi remanerent. Italia porro tota prod ceret in aciem, si cogere ad arma suos incolas vellet militum quindecies centena millia & nihilominus, ut diximus, quadi plo amplior multitudo in suis aedibun consideret. De maioribus Italiae Urbibus,magnificentioribus aedificiis requentiori Italicorum multitudine, Venetiarum dignitate, monas rijs,te mplisq. extra Vrbes admirandis, hospitalibus δε-
mibus, collegiis rasilicis I. ad omnes disciplinas per Ccipiendas pulcherrime constructis in Italia post aetate Consinatini ue post semani. Pontificis auctoritatem flabili. tam. . cap. II.s TENDIMUS ltaque apertissime, ut ne, mo i am tergiversari possit, nunc esse multo plures Vrbes in italia, qua fuerint olim. Vrgebit tamen aliquis, ac dicet, Urbes antiquorum fuisse ampliores:atque ita, quod multi- Diud ni illarum deerat, magnitudini debebitur: ac, si superamuS prisca tempora oppidorum numero, illa nobis praesjabunx amplitudiue paucoru.Sed, qua ratione-id asseuerari potes&ffutire enim qu libet,est omnium;probare,paucorum . Equidem pecurrenti antiqua, ac sigillatim sicula transacta peruoluenti,non occurrit umquam fuisse in Italia tam magnas Vrbes, ut aetate nostra , si Romam demas. Proseratur enim , quaeso, ςcquando fuerint in Italia nouem Vrbes eodem tempore, quantae sunt Roma, Venetiae,
220쪽
A Neapolis, Mediolanum, Cenua, Florentia, Ferraria , Vero
na, Bononia. Quibus addas licet alias octo, quae sunt Brixia. Cremona, Placentia, Perusia, Patauium, Senae, Mantua, Aletium. Omnes erunt decem, & septem . quibus eodem tempore tot pares in Italia non habuit antiquitas tota . Nunc enina quidem Romae est idem murorum circuitus, qui olim, sed& amplior multo. Nam, quidquid est aedificiorum in Vaticano colle , spatioque, quod inter Tiberim, ac templum Sancti Petri intercipitur, non erat olim, ac proinde etiam nullis moenibus cingebatur . nunc omnia cernimus esse domibus,palatijsq.. reple-B ta, ac muris circumsaepta. Cognoscimus Praeterea, locorum,
quae antiquo circuitu ambiuntur, dimidium non habitari, cuius quidem solitudinis detrimentum resarcit aliqua ex parte Vaticani frequentia. Superiores tamen nouem Civitates freque tissimae lunt incolis, neque a prisca Romae magnitudine multum distant. Atqui Ausonius, qui imperante Theodosio vixit, post Romam tres tantum Ciuitates amplas in Italia recenseti quas non illi secundas vult esse, sed longo interuallo distantes. ita, ut primus Romae locus debeatur, secundus Constantinopoli, tertius Carthagini, quartus Antiochiae, quintus Alexandriae. C sextus Treveri, septimus Mediolano, octauus Capuae, nonus Aquileiae, quam vocat oppidum Pacatus in Panegyrico Traiani. Vt rideamus, qui distinguunt Vrbes, ab oppidis . Neque t men Mediolano contigit amplitudo ante Constantinum . Pomponius enim Mela non ponit illud inter Italiae Ciuitates celebres , neque illius, ut celebris, ullam mentionem facit, praepo-inens Patauium, Mutinam, Bononiam, quas in mediterraneis
Italiae opulenti issimas omnium a sinistro latere facit, , dextro Capuam. Strabo autem scribit, Mediolanum non ita pridem vicum fuisse: contigitq. illi magnitudo post Diocletianum, Da Maximianum et equibus hic Thermas in illo Herculeas, quod
Herculeus ipse nominari vellet , exstruxit, anno tercentesimo primo, ante imperium Romae initum per Constantinum undecimo. quod Ausonius idem restri . Patauium porro, Mutinam, Bononiamq. hic nullo loco ponit, cum det decimum Arelates undecimum Emeritae, duodecimum Athenis, tertium decimum Catinae, quartumdecimum Syracusis, quintumdecimum Tolosae, sextumdecimum Narbonae. septimum declipum Burdegatae iaVt cognoscamus, Mutinam, Bononiam, Patavi q. imperio Romano florente, usque ad Constantinum, non inter praeclaras V 1 omnino,