장음표시 사용
91쪽
buisset. Famelici admodum sunt,sicibi uidissimi,ita ut quicquita apprehendunt in aluum statim traiiciant, nihil attendentes, an stomacho suo Conueniat nec ne unde vel hamos ferreos, secures in ventriculis ipsorum saepe reperto Bataui affirmare non dubitant. Tursiones vel phocmaas Lusitani Tamnos, Galli vero Marso, vo 'cant, suntque duorum generum, quidam rostrum habent instar suis a Tu si nil, cuminatum, unde etiam interdum Delphines vel porci marini nominantur. Alii os latum&planum habent instar Lamiarum, quo nomine etiam ab Hollandis vocantur,cumque quasi cucullati appareant,vocantur propterea etiam Monachi Marini. Longitudinem plerunque habent s. vel, pedum, caudam discriminatam. Cum dissecantur adipem praebent, lardum carnemque suibus nostris similem , Omnia enim intestina habet cum porcis communia, Meodem cum ipsis etiarii cibo vescuntur. Cateruatim semper incedunt grunnientes instar suum, quod quidem certarum tempestatum signum, indicium haberi solet: Sed&Lamiae cateruatim in mari natare videntur instar ursionum. -- vel porcorum,a quibus tamen celeritate nonnihil superatur. Paulo sunt minores Balotis,sed branchias vel foramina in capite,quibus aquam expuant atque transmittant, nulla habent.
CAP. XXXVI. DE OMNIS GENERIS STLVESTRIBUS ET DOMESTICIS
animalibus,quae in his regionibm inveniuntur, quomodo nimirum qu ibinque instrumentis capiantur.
ERARuM aliorum animalium, tam bonorum quam nocentium defectum nullum habent,nam a Lusitanis si quod adhuc deesset, statim eo transportaretur. Et quidem quod adferas attinet, inter illas quidem Elephantes primum&--,
praecipuum obtinent locum, nam&vastissimae&fortissimae sunt omnicum ferarum, quae tantum sufferre, perficere laborem possunt, quanto nulla alia sufficiunt animalia, sed libenter omnia perficiunt,in tanta cum voluptate , ut etiam oneri potius succumbant, quam socium aliquem admittant,maxime si bene habeantur, in cibo potuque defectum nullum sentiant. De virtutibus eorum alii multa annotarunt quae hic repetere necessarium non est, ita ipsorum adus o. annos extendi potest, nisi vis aliqua ipsis inferatur, Quo plus autem annorum assequuntur,eo colorem piis Io accipiunt elegantiores,inprimis vero caudas habent admodum prae stantes, quae etiam in magno ab Indianis habentur pretio.Diligenter autem ipsis insidiantur,quamprimum intelligunt ubi locorum sese conti neant,cum illis non ad laborem solum utantur, sed etiam carnibus eorum vesci passim soleant. Capiuntur vero tali modo,principio locu obseruant,quo sese oferre, iis eviindi
frequenter soleant, ibi, foueam statis profunda facitit orificio eius stra si h ---mium foliis arboria operto, Huius igitur doli ignarus Elephas accedes, in eam incidit,quo facto adsunt statim Nigritae iaculis, missilibus eum hastis in fovea captum conficientes, Cumq; eo interfecto descenderunt, me bratim eum in partes diuidunt,de quibus cuilibet liberu est accipere quantu voluerit. Pelle sellis, sedilibus insternunt, cauda vero Regi tan- qua insigne aliquod munus flerunt, qui eo ad muscas abigedum utitur.
92쪽
simia es, Cercopitheci. Simiorum duo
Postea Pardales etiam habent&Tigres, illas quidem nostris per omnia similes, has vero alterius a nostris naturae. Ita enim comparatae sunt,ut discernere inter homines albos, nigros possint, ita ab albis hominibus in uniuersum abstinet,cum tamen nigritas saepenumero interficiant devorent. Feroces autem admodum sunt, crudeles, ipsis etiam leonibus saeuiores, pellem habent multis puncturis variegatam Minterstinctam, quae propterea etiam magni aestimatur. Cum fame, gentur& nullum offendere in agro animal possvn quod vorent, aedificia hominum ingrediuntur, comprehensumque animal quodcunque, secum abducunt, idque sine omni metu intimore, spectantibus etiam hominibus,quos ipsos etiam iugulare&deuorare interdum solent. Dit ficulter admodum capiuntur, etiamsi enim iaculis veneno infectis petantur, nisi tamen comprehen constringantur neglecto vulnere fugam arripiunt, quamuis postea inter currendum, veneno scilicet ex motu isto magis accenso. excitato, deficiant, inin agris exanimes reperiantur. Itaque talem eas capiendi dolum Nigritae excogitarunt
Diligenter obseruatum locum ubi sese plerunt continere solent, multis palis stipitibus muniunt, facientes in eo decipulam seu caueam quasi, ligneis interseptam longuriis, muscipulae qua mures apud nos capiuntur, non absimilem, Ingressae igitur bestiae allatum cadauer, quod ibi occultatum vident, irretiuntur,. iaculis postmodum conficiun
Simiis Cercopithecis tota abundans est regio suntque variorum generum , Quidam enim barbam habent albicantem, reliquum vero corpus maculosum multis punctis variegatum iis inclum, sin ventre quidem pilis niueis in tergo vero spadiceis conspiciuntur,pedibus nigris, nigra cauda Bataui simi barbati vocantur Alii vero etiam reperiuntur , quibus a naribus albis Bataui nomen dederunt , quod nihil albi in uniuerso ipsorum corpore exceptis naribus cernatur, fer admodum sunt, indomiti, odoreque suo pessimo nares hominum grauiter afficiunt. Sidam etiam Iaccirillissimiles inueniuntur, quibus littus graniferum abundat. Omnes autem ad duo referri possunt genera. Quidam enim feroces admodum sunt hominibus infesti,&hi admodum sunt foecundi,reperiunturque aliquibus in locis tanta copia, ut incolae arma aduersus eos capere cogantur. Quidam vero hominibus fauent, libenter cum eis conuersantur,siconuictu
Omnes autem in genere admodum ingeniosi sunt&callidi,ita ut, quod semel tantum viderunt,imitari statim conentur, pullos suos admodum diligunt, nunquam otiosi conspiciuntur,&membris omnibus ad humanam accedunt formam, ut ipsis praeter sermonem, loquelam vix aliquid deesse videatur, unde etiam Nigritae maledictos eos homines esse asserunt,qui loqui quidem si vellent,posinent. Capiuntur plerumque funiculis ab arboribus suspensis.
Leporum,Vulpecularum ceruorum, non exiguus ibi reperitur numerus,sed alibi tamen maior, alibi minor, nihil autem a nostris differunt,nec rationem Nigritae peculiarem eos comprehendendi habent, cum enim forte potum ad flumina veniunt, adsunt statim AEthiopes iaculis eos petentes, ut decidant, moriantur. Serpentes quos regio ista alit, nostris non absimiles sunt, si magnitudinem
93쪽
dinem vel amplitudinem eorum excipias. Quidam enim palmorum,o. longi, s. lati deprehenduntur. Et haec quide magnitudo eoru vulgaris
est,occurruntertim interdum etiam maiores, sed rarius tamen Nuper
quidem captus est aliquis longitudine, o pedum, cui portando viri G.
Fauces habent admodum capaces, ita ut integra deglutire gallinas, anseres possint. In terra aeque ac in aquis vivere ponunt, ventre cibis replero, prosternuntur in terram, somno indulgentes , more ebriorum hominum, sicque oppressi, facile interficiuntur. Nigrita enitri eis libentissime vescuntur, carnes eorum vel gallinarum carnibus prae
Sed Maliud quoddam serpentum genus ibi reperiri dicunt, quos
Dracones vocant,aiis&cauda rostroque bene longo&dentibus acutis P -- M
umis, quibus pecudes carnes crudas quascunque conficere facile pos ' sunt formidabiles. Colore lunt caeruleo& viridi,&ab Ethiopibus pro riis habentur. Odio Elephantes persequuntur maximo, quos etiam calliditate sua interimere possunt. Vinarum sunt in his regionibus plerunctii decem, quamuis alibi inventi cnt Dracones ioo pedum longi,
qui volando eo usque ascendere&attollere sese potuerunt,ut vel aues in aere volantes comprehendere botuerint
Sed Crocodilus ibi reperitur quimal perniciosissimum, quod tamet, diminaquisquam in terra vivere potest. Accepta enim praeda statim ad aquam properat, ut eam ibi abscondat. Non solum autem pecora sedae homines abipere inde uorare audet Ortum Chocodili ex ouo habent, quod magnitudine sua ouum anserinum noli superat, crescunt autem in tantam magnitudinem, ut pedes interdum Eo. longitudine sua excedant. Pecora vero abrepta in aquis non deuorant sed abscondunt solum, cum iis vesci volunt, ex aquis retrahunt. Magna sunt pedutia petanicitate, mute tam dura,vt nulla eam hasta penetrare possis, sed in ventre tamen molles sunt,&facile vulnerati possunt, itaque dexteritate prudentia opus est, ut capti interficiantur. Lacertis chamaeleonibus regio ista etiani non caret. Et referunt Laereta, inter alia Bataui, in sylva ipsis lacertam aliquando tantae magnitudinis occurrisse, ut crassiti virum aequarit in longitudine vero o. pedes habuerit, squamis albis opertam, ita ut instar cochleae vel ostreae alicuius enituerit, quae cum ad quadranterii horae consistens Honandos probe intuita esset, tandem in sylvam rursus aufugerit cum tanto strepitu,quasi ingens ceruus arbusta perrupisset. Chamaeleones,lacertis non absimiles sunt, sed colorem tamen alium, O . n. ad malum nempe aureum fere accedentem prae se ferunt, cum ausem hominem aliquem intuentur, vulgarem suum colorem mutant, exiguo utuntur cibo, ita ut etiam vento vel aere pasci ais victitare dicantur. Nigritae inter venenata animalia haec duo non numerant, arefacta enim
magna copia distrahunt, in cibum assumunt. Porro multis etiam Moschi vel Zibethiseris Catis abundant, quos Lusitani at Dagalia AEthiopes vero anhan vocant, Haec animalia et '' et ' 'iam in aliis Indiae Orientalis locis, in Iara reperiuntur, sed nulli bi eius sunt praestantiae, ut cum illis quae in Guine vivunt, conferrito sint, ubi vocantur Castor . Nutriuntur autem multa copia a Lusitanis qui non exiguum ab ipsis commodum percipiunt, ex o ridi nempe
94쪽
vel moscho quem egregie purgatum,&vitri probe obligatis inclusum,
Lysabonam transmittunt,magnoque preci divendunt. Sed non facilec ducantur. nutriuntur, praeterquam enim quod admordendum seni, per propensi sint,meris etiam tantum carnibus vescuntur, Gallinas nimirum, columbas, alias delicatiores carnes expetentes, cibumque plane respuentes alium Forma ad vulpeculas proxime accedunt,exce--sta cauda,quae feles vel catos eos esse demonstrat, per uniuersum corpus punctis pardalis instar interstincti sunt. Capiuntur potissimum ab
Ethiopibus in sylvis, cum adhuc artate florent. Virilis sexus praefertur steminino,&quo ferociores, intractabiliores sunt, eo oschum proferunt praestantiorem. Multi praeterea lepores,ut alibi pessim, sic potissimum in vini repe-- riuntur. Cum autem eos capere volunt, cateruatim ad locum eum sese conferunt, ubi lepores congregatos norunt accipientes singuli duos vel tres denigratos baculos brachii longitudinem obtinentes. Porro circumdato undique&cincto loco ubi lepores latitant , ingentem strepitum baculorum percussione excitant, quo perterrefacti lepores prosiliunt,exitum quaerentes, sed baculis Nigritarum percussi occumbunt,at que ita magna saepe copia capiuntur. Venationes omni bus liberae sunt, permissae. Sed simulta ferae aliae ibi reperiutur, tam inusitatae peregrinae formas, ut cum nulla nobis nota fera conferri possint, cum praesertim incolis etiam ipsis natura ipsarum sit incognita, Batavi vero terrae confidere, a nauibus procul abs cedere, ut feras perscrutentur non audeant, ne a Lusitani Somprehensi in seruitutem redigantur. Iam quod ad domestica animalia attinet, Canibus selibusque abundant plurimis, Et canes quidem latrare non possunt, nec mordendo nostris similes, sed plane muti existunt,varii coloris sunt, nimirum albi, nigri spadicei,sului flaui,c Assumuntur autem in cibum, unde in locis aliquibus, magna copia,Velut oves vel sues,in forum aguntur atque venduntur. Nam, Elia ab ipsis, WCa is a quod idem sonat ac oves vel capras sylvestres, eandem ob causiam vocantur, suntque primum munus quod ad nobilitatem aspirantes Regi Orferre coguntur. Caeterum nostri canes in magno apud ipsos haben ar preci, propterea quod latrare possunt,audito enim canum latratu, loqui eos Nigritae existimant. Sed feles in magno sunt apud ipsos precio, cum mure capiant, qui
Nigritis in ciuitatibus passim habitantibus multum molesti esse solent. Vocantur ab ipsis ita bat , suntque pelle pulchra, tenerata Assumuntur vero etiam in cibum quemadmodum de canibus antea di-
oues saccae eius loci,mediocris sunt magnitudinis, Non mulgentur ab hominibus,vix enim tantum lactis habent, quantum nutriendis vitulis sufficiens est, quos etiam aegre sustentare, educare possimi propter pabuli siccitatem&inopiam aestusque vim maximam. Gallinas capras, quae simul etiam oues, verveces eorum sunt, a Lusitanis ex Insula S. Tium acceperunt. Et Gallinas quidem facile ipsis est sustentare cum frumento abundent optimo, quo saginatae vel Caponibus nostris non cedunt, quamuis quoad magnitudinem iis paulo inferiores existant, Oua quae pariunt, magnitudinem ovorum columbianorum vix assequuntur. Columbas
95쪽
Columbas similiter a Lusitanis acceperunt, unde etiam chronam, quod aues a candidis hominibus eo delata significat, vocantur. Colum C'--- bis nostris fere similes sunt,nisi quod capita habeant aliquantulum minora, nondum vero maior ibi cernuntur copia. Sed sues a Lusitanis acceperunt, vocant vero ea suntq; exi guae magnitudinis,&carnis suauissimae Anseres quos nuper ab Hollandis acceperunt in 'rum vocant, inpro Anfra, pter raritatem in magno babentur precio.
CAL XXXVII. DE AVIBUS ET INSECTIS OMNIS GENERIS, VAE
inregionibus illis inveniuntur. Vivinquae ibi reperiuntur genera varia sunt, pauca tamen nostris similia Primo quidem Psittaci caerulei coloris, mata Psittaci carui
gna frequentia per arua passim volitantes cernuntur. Ho a rum pullis incolae admodum insidiantur, ex nidis eos eruentes idque propterea quod rectius, melius ad garriendum assuefiant si a primo quod dicitur ouo in aedibus foueantur, incum sylvestribus passim volitare non permittantur, Atqui non tamen eius sunt praestantiae, nec garrire etiam tam commode via resiliani illi virides, di
Deinde viride quoddam auium genus occurrit,sturnis nostri non A....i id multum dissimile, quod ipsi ha- , Batavi vero Paroquiten vocant. Has aves laqueis&retibus capiunt, eodem fere modo, quo Fringillae nostris capiuntur. Valles amant campestria plana milio consita,eoenim libenter vescuntur. Amice inuicem vivunt, concordiam unice colunt, si enim par aliquoia uiario includatur, turturum fere naturam imitari videntur. Aspectu admodum delectabiles existunt,per uniuersum nempe corpus virides, caput vero habentes colore mali aurei signitum&condecoratum. Eiusdem autem generis adhuc aliae reperiuntur, rubri&sanguinei u uisncoloris, nigro in capite puncto,&atra cauda insignes, paulo tamen supe-3q- rioribus maiores. Sed mali eperiuntur aues, EmbetiEis alauis vel Fringillis quas vo secant aureis non dissimales, coloris nimirum aurei vel crocei. Hac autem e et 'in agris non morantur, propter serpentum, aliorum venenatorum animalium insidias , sed nidos suos a tenuissimis arborum ramusculis quam artificiosissime suspendunt, ubi ab insidiis omnibus tuta se esse
Habent adhuc minutas alias,quas carduelibustostris assimilare limia m. eis A.,-cet, eas Nigrita vivas ori inserere, huna cum plumis atque intestinis deuorare solent.
Habetur porro genus aliud Aquilis non dissimile, nisi quod capite ad Galli decumani, quem Gallopauum Gesnerus vocat, speciem,m fm' magis accedat. Volucres sunt fastu, iracundia tumentes, Nigritisque admodum perniciosae, multum enim ipsis damni inferunt, qui sibi admodum ab eis metuentes frumentum subinde aquam ad montana deferunt, ut escam reperientes ab iniuriis abstineant,ipsique ita placatas
96쪽
itia si, mitiores eas experia mir.Vocant eas rastriae Drat , quod idem sonat, ac volucres a Deo misi as, S summo studio cauent, ne damnum aliquod ipsis inferant, aut ullo modo eas offendant, cum illud inultum habere eas non posse certo sciant. Delectantur sordibus,&plerunque in sterquiliniis locisque aggesto fimo foetidis atque obscaniis versantur, unde etiam adeo foetent,ut nares hominum ostendere vel longinquo
Reperiuntur etiam ibi Ficedulae Gallinagines, auiculae nempe ad stagnorum ripas crepidines frequenter versantes, sed minori copia. Turtures vero circulo nigro circa collum obducto quasi torquati ce nuntur, sed phasiani perdices a nostratibus parum distant. Pavones similiter a nostris non differunt Ardea stellaris siue Taurus, inserto terre: rostro mugitum frequenter edit, unde etiam pro Ferius ipsis habetur,ut supra quoque a notatum est. Sed nec Arduis vulgaribus, nec Gruibus, nec Gaviis, carent, habentctiam genus quoddam auium Ciconiis nostris non absimile, nec vero necessarium esse puto, avium hic prolixiore instituere catalogum, Cum illis ita abundent,ut tota fere regio auibus oppleta videatur, nemine fere existente qui ea capiat, cum instrumentis ad aucupia necessariis destituantur.
Iam quod ad Noctuas,Vlulas,Vespertiliones&c. quemadmodum e iam ad insectat, locustas, ranas&alia attinet,passam illis abundant, ita ut de eorum defectu conqueri nemo possit. Sed, Cancri terrestres ibi inveniuntur. Bataui autem aliquando noctu in agro splendidum aliquid lucens inuenerui animalculum,comprehensum igitur. strophio involutum , icin ictam esse putantes, Nigritis obtulerunt,sed nihil certi de eo cognoscere potuerunt, donec facta iterum luce, viderent vermiculum esse nigerrimum muscis quas hispanicas vocant, non absimilem, excepto calore quo erat plane piceo.
in Apibus ad arbores mellificantibus,items de nigris formicis sub terra habitantibus,&ius ectis aliis plura hic dicere necesse non est. CAP. XXXVIII. DE HERBIS ET FRUCTIBUS IBI NASCENTIBUS, ITE Imque de vino Palmarum,quomodo nimirum crescant, mirumque virtutis sints efficacia. ALAM vs Indicus Saccharites, altitudinem p. vela pedum crescendo assequitur,medulla optimi saporis, qua vulgo melarundinis vocant,repletus, multa habet internodia, seu articulos, folia vero longitudinem duorum cubitorum, sed latitudinem calamo hispanico minorem obtinent, colore ab arundine veIcalamo vulgari nihil differili flores late dispergit Radicem calamo hispanico similem habet, sed aliquato tamen suaviorem, stolones siue surculos interdum ex radice emittit, qui postmodu abscissi transplantatur. Terram requirat calidam&humidam, quae causa est quod in Hollandia plantatus non crescat. Cum maturitatem assecutus est,eodem modo quo frumentum abscinditur, sed plus temporis antequam maturescat requirit, duas enim aestates crescendo consumit, donec iustam altitudinem attingat, Cumque abscissius est, multum adhuc laboris requirit, ut cibo conueniens aptus reddatur. Dem in nra
97쪽
De tritico turcico quod ipsis, vocatur,supra dictum est oryEa in culmis crescit nonnihil inflexis&incuruatis,firmis tamentario idis, Spicas habet acutissimis aristis formidabiles, grana vero ipsa lumis inhaerent siue folliculis cerei coloris,Culmus longitudinem habet unius pedis cum dimidio assimilatur vero stipulis hordei, sed radix ad triticum magis accedit Originem traxit ex India, secvniuersum fere terrarum orbem distractum atque disseminatum est, ita ut vix ullus reperiatur hodie locus oryga vacuus. Multum requirit caloris, messis eius sera admodum est, in septembrem nimirum incidens. Hoc vero
mirum est,quod granatam dura&spissa, humido delectentur agro,& uod terra humida inuliginosa frumentum procreare tam praestantis saporis alimenti tamque siccum possit. Zingibet in multis invariis locis crescit, speciem quandam tenuio gregibis. ris arundinis,qualis in nostris regionibus passim reperitur,prae se ferens, Ad spithamas duas vel tres a terra assurgit, radix vero Zingiber ipsum
est,iam enim mensibus Decembri&Ianuario, terra erutam, arefaciunt,sed luto prius diligenter circumdatam,ne quid virium per exhalationem humoris extractionem forte amittat, experientia scilicet edocti, quo diligentius rimulae foramina obturentur, eo praestantius, generosius ingiber euadere. Sed alia ratione gingiber crescit, nimirum velut gladiolus,vel etiam velut lenticula palustris, caulem habens duos vel tres palmos altum P Verum radicem hanc dum adhuc viridis est,in partes aliquot disseca am,he his permixtam, aliis, astuso aceto sales Moleo in acetarium praeparant comeduntque.Crescit vero Zingiber omnib in locis calidis si trasplantetur, terrae
inseratur, nam quod sua sponte a nemine transplantatu crescit,efficaciam virtutem habet exiguam. Quamuis interim negari non possit vi tutem hanc pro diuersa locorum qualitate&natura mutari, ita ut non ciusdem ubique praestantiae reperiatur Optimum igitur&praestantissimum ex res ad S. Domin affertur, quod vero Insula Thomae promontorium viride suppeditant,paulo minoris efficaciae existit.
Frumentu illud quod Batauis Utan, thiopibus vero Mam tu voca Metititur,potis'mum in Africa reperitur, quidem in peculiari quodam loco
qui nome etia suum inde obtinuit, Crescit aute in agris, admodum ory-Eae,seminatur etiam quemadmodu frumentum verum,sed ad tanta altitudinem non assiurgit. Folia habet stricta tenuia, quibus frumentu illud instar auellanarum nucum adnascitur, Aristas habet cum tritico siue m conuenientes, colore rubicundo. Caeterum putamina habet, quibus apertis grana demum inveniuntur,cuti tenellulae involuta,&piculiaribus quasi loculis admodum granorum in malo punico ab invicemdistincta. Ficus Indicae, per totam fere Indiam inveniuntur, suntque fructus ipraestantissimus&omnium qui in India reperiuntur, post Coequos utilis et
simus frequentissimusque.Non uno autem eodem ubique vocantur nomine. Nam inomnea dicunturBanam, Bresiliani vocant eas Pacon Scarborem ipsam Pet verilia alavaria autem Patan nominantur.
Arbor ramorum expers plane est,fructus vero ex ipsa prorumpi stipite cernuntur, folia habet longitudinem unius orgyae,latitudinem ve-
98쪽
ro trium palmorum fere excedentia, quibus Turcae quidem pro papyro tuntur, Alii vero parandis aedificiorum suorum tectis ea adhibent. Frutex potius est quam arbor vera, nullum enim lignum habui, sed si confringatur speciem refert in fasciculum conuolutorum foliorum. Ad viri alicuius altitudinem a terra assurgit, qua assecuta folia protrudere incipit, quorum natura haec est quod vetera inare facta subinde erumpentibus nouis decidant, semper enim alterum alteri cedit donec fructus maturitatem suam assequantur. Neruum folia habent in medio transeuntem, satis crassum, quo in duas aequales dirimuntur partes, Inter ipsa autem folia,flos erumpit, magnitudine ovi Struthionei, qui malum persicum colore referens, progressu temporis late sese extendit,ut admodum caulis alicuius promineat, huic ficus adnascuntur instaracinorum ingentis uae,quae donec folliculis suis inclusae sunt, formam maiorum fabarum referunt, in dies autem magis magisque augentur&crescunt, donec longitudinem spithami latitudinem vero palmi ave-
quantur, cucumere quasi repraesentent. Resecantur autem antequam ad perfectam maturitatem perueniant,
atque cum caule suspenduntur, qui tanto interdum pondere est, ut ab uno viro vix eleuari possit, Caeterum post aliquot dies in aere penden- - te maturescunt, flavumque colorem contrahunt Exsectura autem li--ψi'-Π- quor profluere solet albedinem lactis referens . Non plus unico arbor ista caulem una vice profert, sed cui ultra centum ficus adhaereant, cum-nue caulis resecatur, ipsam simul etiam arborem abscindi necesse est, ut Iola radix in terra relinquatur, ex qua statim noua arbor emergit quae spaci menstruo iustam non solum altitudinem rursus assequitur ed&fructu nouo exornata cernitur, ita ut iterum resecari eam necesse sit,idque singulis mensibus per totum annum ita continuatur. Caeterum fructus hic tenerrimus suauissimus, lenitates mollitie
sua vel butyrum superat, coloris est ex albedine flavescentis, infrigidat
ventriculum,&non solum raucedinem inducit, sed&diarrhaeam prouocat si nimirum immoderate comedatur, Mulieres etiam salaces&libidine admodum prurientes efficit. Sunt autem qui ex suauitate fructuum arboris pulchritudine coniiciant, arborem forsitan eam esse,
quae in medio paradisi consita , fructus eos protulerit, quibus primis parentibus nostras interdictum fuerit vesci In medio fruinium crucis apparet signum , si nimirum cultro dividantur, quod Nigritae admodum auersantur.
Porro se a habent, sevcstus tenerrimos suauissimosque ream ab odoris gratia quam a saporis praestantia commendatissimos. Variis autem appellantur nominibus, illis enim qui in canariis vel fortunatis habitant insidis, nanila, Bresilianis, riam, Hispaniolam inhabitantibus Iaram, vocantur, Hilpani vero qui in B resilia sunt, Iu in nominant. Duorum autem generum sunt, masculini nimirum, faeminini, quorum utrumque magnitudinem malorum medicorum , quae Melones vulgo vocamus obtinet, coloris sunt pulcherrimi,ex flauo nimirum viridique rusta suauiter rubentis,qui tamen, ad maturitatem ubi fructus peruenerint, paulatim in colorem mali aurei desinit. Naturae sunt
calidae, humidae, At sine vino illis vesci non licet, concoctionis sunt facili mae, immodice tamen si comedantur, inflammationis causa exi
99쪽
In Galae unius tantum generis inueniuntur, Assurgunt ad orgyae dimidium a terra, folia habent herbae, quam semper vivam vocant, similia, si instar raphani in orbiculos dissecentur,&vino hispanico perfundantur,cibum praebent adeo delectabilem, ut eo expleri saturari vix posset S. Natura sunt calidissimae, lagro delectantur arenoso, Liquo rena, si exprimas,praebent,vel musto dulciore in . Atqui si cultrum quo in scindendo ioc fructu usus es, non statim abstergas, sed madidum ita seponas, deprehendes eum vel semihoruhespacto ita exesum, consumptu, ac si aqua forti conspersus fuisset. Causa saepe ingentium morborum existunt, ii immoderate assumantur.
Iam quod ad Inlamnattinet quibus regio ista etiam abundans ea, i. los seminari plantari necesse est instar raporum nostratium, Nihil e 'φ'-nim aliud sunt quam rapa sub terra nascentia, quemadmodum etiam raporum flaui coloris magnitudinem assequuntur Colori sunt in exteriori parte murini vel cineret, intrinsecus vero rapis nostratibus albis assimilantur, quamuis dulcedine suauitate aliquantulum ab eis differant. Si in aheno, cum carnibus decocti, cuticula exteriori,liberentur, oleoque saIeprobe perfundantur cibum praebent suavissimum, sed panis loco passim habentur comeduntur, suntque cibus Nigritarum vulgatissimus fere quotidiarius. Simili modo Batates hahem ntimis , si colorem excipias,non admodum dissimiles, sunt enim coloren qnnihil rubicundo,siaporem habent nucum sub terra nascentium, Suntque cibus Nigritarum vulgaris, assis enim&elixis passim vescuntur.
Palma arbor,ex qua vinum colligunt, similis fere est Dactylo arbori, mi 'quam ipsi, in vocant,item alteri cuidam qua apsis Lant' dicitur. Reaperiuntur enim huius generis arbores aliquot, quae foliis quidem fere conueniunt, sed certis tamen notis signis ab inuicem discernuntur. Et haec quidem proceritate ab aliis differt, quam caeteris omnibus m1-norem habet.
Ex hac arbore vinum suum colligunt,perforata iam liquorem suppeditat lacti non dissimilem, qui frigiditate suauitate sua ainnodum
delectabilis existit. Non diu autem asseruari hoc vinum potest, sed necesse est ut recens ex arbore collectum bibatur , tunc enim non dulce solum, gratum potu sed inebrians est, dolorem in capite excitans, sed si asseruatum veterascere incipiat,acidum plane fit, ad biben dum ineptum,quin imo breui temporis pacto in acetum plane transit, ut acetariis adhiberi possit Vrinam ciet,&hominem non valde grauat, quippe quod facile per urinam rursus dissipetur. Quam primum ex arbore promanat, feruere incipit ac si igni appositum esset, Wium tantae virtutis est, ut si vitro infusum probe obturetur, ne vel transpirare vel aerem admittere possit,vitrum disrumpi neces est, Verum ubi ita deferbuit,amissa statim suauitate,tantam breui tempore acredinem austeritatem contrahit, ut a natura sua degenerasse, plane deprauatum esse videatur. Sed tamen etiam aqua valde miscetur Miluitur antequa uti foro venu exponatur, ita ut no facile purusicut ex arboribus promanat,haberi possit Corrupitur aute ab ipsis,
100쪽
Nobilitas i rum lucro . Munera pro cquiren a nobilitate. Sualita ad no
partim ex avaritia ut copia eius maior fiat, partim vero ut palato melius arrideat,crastitie eius nonnihil discussa, moderata, temperatum enim aqua modica,mulsi nostratis saporem acquirit,colore ad mustum quam
Arbor haec quando inveterascit, ita ut exsuperna parte, vel cacumine nihil suppeditare ampIius possit, statim a terra abscinditur, nihil eius praeter radicem fit reliquum. Postmodum ab altera parte accensa, vini si quod in trunco adhuc restat, calore isto ad partem protruditur oppositam,&in subiectam ollam colligitur, quo ita expresso truncus
tandemVulcano consecratus comburitur. Caeterum ex radice,noua statim arbor emergit,quae ubi dimidium annu attigerit,vinum rursus suppeditat aeque ac prius generosum. Cum autem non sit diuturnum, hoc vinum primo statim diluculo illud colligi necesse est,ut circa meridiem in forum prolatum vendatur, eo ipso statim die absumatur, per noctem enim sepositum acescit, perit. Non frequentes admodum hoc loco Palamira visuntur, quae arbores sunt ramis&frondibus in uniuersum carentes , fructus vero ex stipite protrudunt, illis non multum dissimiles, quas Ananas vocant Fructus ad maturitatem ubi peruenertit,colore aureo delectabiles apparent, aperti vero,nucleos vel granula exhibent,instar mali alicuius punici quam plurima, quae saporis sunt suavissimi, cum folliculus exterior,cui grana ista inhaerent crudus sit&esu plane ineptus. CAP. XXXIX. DE NOBILITATE IPSORUM, VOMODO NIMIRUM, ET
quibus eremoniis nobiles creentur temque qua ratione nobilitis comparetur est confirmetur. V Leti in his regionibus Nobiles inueniuntur, sed tenuioris tamen fortunae inopum exiguarum. Quamuis autem non admodum lucrosa existat nobilitas ista,&parum ex ea commodi perari possit, summo tamen studio ab illis expetitur, Dies enim noctesque eo contendunt ut tantum pecuniae acquirant, quantum ad comparandam nobilitatem satis est, quae certis sumptibus acquiritur Triplici enim munere nobiles alii primo honorandi sunt. devinciendi,primu est canis qui ipsit Cabra de uallo h. e. Capra vel ouis sylvestris dicitur,alterum ouis est vel capra domestica Tertia um est bos vel vacca. Praeter haec autem munera sumptus adhuc alios facere quam plurimos cogitur nobilitatis appetens, ut paulo post apparebit, Et haec quidem munera inter nobiles alios distribuuntur. Cum igitur nobilitatis candidatus aliquis, ut ita dicam, qui ad honorem hunc aspirat,excussis diligenter viribus suis, deprehenderit, se oneri huic esse ferundo, necessarium ante omnia est, ut nomen suum apud praefectum Regium profiteatur, bouem in forum productum ibi alligari curet. Hoc enim facto publice proclamarii sectus iubet hunc&c. nigritam, ad nobilitatem aspirare, eo&c. die insignia nobilitatis consecuturum. Interea dum fama haec percrebuit, Nobiles omnes sese praeparant, ut solennitati huic interesse, spectacula dare populo posse
sint.Candidatus vero seu futurus nobilis, omnia praeparat quae ad festiuitatem