장음표시 사용
361쪽
,iI DE VIRI Busaeformes prolas. Illum enim aspectum deo Iiberatum picturae non sequitur subita & vehemens Mai mi passio , & ideo non p'test si
De secundo, dico Heliodori historiam esse fictam,Sc ideo illius exempli nullam vim esse se : vel, ut dixi, prolem sorte fuisse ex adulterio, ex patre albo.
De quarto, dico videri fabulosum. De quinto, possibile esse, dc ostendere vim
imaginationis. De sexto, iudico esse supra vim & poten tiam phantasce , & credo non esse verum . nec D. Hieronymum mendacii arguo, quia ipse hoc tantum ex aliis, & non a seipso, refert. Forte tantin accidit per adulterium cum servo aliquo Athiope , cujus amore sorte mater fuerit detenta. Alii dicunt forte ex humoribus corruptis in corpore foetus acci disse : sed sunt nugae, nec ita possit ut corrumpi in corpore humores, ut ex iis foetus niger fieri posset : prius enim scelus extingueretur, quam talis evadere posset. Alii putant sorte acci di sti, quod aliquis in familia suerit Althiops, avus proavusve . cuius similitudo in nepote revixerit: ut Hi aliis factum aliquando fuisse Aristor. 7. histor. animal. 6.& Solinus Polyhist. cap. a. referunt. Sed non
credo sic obliteratam in filio similitudineis, in nepote reviviscere posse. Quid duid sit, tu credo vi imaginationis fieri potitisse.
362쪽
Ad septimum dico, possibile esse, quod quoad pilos, & deformitatem coloris, dc ungues magnos, & etiam figuram faciei, aliqualem
cum urso similitudinem habuerit: non est tamen credendum , quod habuerit veram perfectam. Quo d si habui siet , quis scitan, sicut in palatio Ursinorum erant picturae ur forum , non fuerit etiam ipsum animal verum , cum eoque mulier ipsa rem habuerit Ad octavum & nonum & duodecimum dico, sorte desormitatem fuisse levem secun - .
dum colorem, aut aliquos pilos, ungue S ma' jusculos, de forte aliqualem etiam carneam. aut osseam in capite & aliis partibus excrescentiam speciem cornuum , perae, cinguli , notae referentem , & exaggeratam rumici
vulgi ,& ve. bis authorum , di sic fuisse possibilem. Sed si fuerit terribilis , & cum maximo recessit a iurma humana, cum veri S cor Nibus, vera cauda, ungulis, perfecta nigredi ne,&e. dico non suisse naturalem , sed mira culosam, & a Dei justa castigatione prosc- Etam. Nam sorinatrix non habet potestatem cornua , caudam di ungulas producendi , nec ordinem ullum ad figuram diaboli
Ad decimum dico, me non credere. Qui. . enim ipse erat senex, & historia erat vetusta . ob cujus vetustatem non 'oterat facile ab aliquo redargui, ideo tum in illa, tum in alii , quas aliquando commemorabat, saepe erat . O 4. . ' Val le o
363쪽
3 o DE V I R I E ii svalde infelix coniiciendi veritatem. Deus sit animae eius propitius. Ad undecimum; videri casu , Sc non virtute imaginationis factum fuisse. Saltem virtute imagina: ionis non accidit quod bini producerentur, sed tantum quod capitibus connati. Nam, ut conclusione s . est oste sum, tempore praegnationis, id est, quando iam unus foetus est descriptus, & aliquousque eius consormario est progsessa , no iv pQ test amplius numerus mutari. Ad decimumtertium, videri non esse verum, vel fuisse casuale, dc male virtuti imaginationis adscriptum. Ad decimumquartum, dissicile esse credi. tu , partes quae antea erant consormatae integrae, superveniente postea imaginatione, potuisse a natura sejungi de dividi vero vulnere. Quo enim cultro natura divisit eas Si in hora conceptus , aut paulo post, antequam for
tus suisset consormatus , id contigisset, fieti equidem potuisset: at quia post contigit praegnanti, videtur impossibile fuisse. Al deciniumqurnium dico , esse possi
Ad decimum sextum , vel fuisse falsum,
vel suisse casuale ; nulla amem ratione virtute imaginationis conringere potuisse. Numerus enim foetuum vel non potest a phanta ita mutari, vel saltem non potest mutari. tempore' praegnationis, ut conclusione sq.
364쪽
I M Α o i v A T i N I s. Vis est ostensum. Et quomodo desiderium trium mortuum in humero pistoris potuisset causare tres foetus 3 Potuisset quidem in foetu uno causasse tres cicatrices in humero, aut tria frusta carnea : at quomodo tres proles λ Desiderium trium cera forum non producit tres foetus, sed unam aut alteram maculam in foetu uno , cerasi sim timidinem habentem. Denique quomodo morsus tertius potuit o
cidisse tertium foetum 3 Desiderium cera serum negatorum non extinguit foetum, sed maculat. Et, si tres morsus causaverunt tremfoetus, ergo tertius morsus causavit tertium
scetum, seu productionem se vitam illiu se atquomodo teri ius morsus potuit cousasse productionem seu vivificationem, S incrementum tertii foetus , & extinctionem eiusdem 3 Extinctionem non potuit causa se nisi mul tis mensibus post ἰ quia iam erat adultus cum nasceretur , & sic multis antea mensibus creverat: at quomodo imaginatio & moesi ita ex morsu tertio dc negata potuit multis mensibus post foetum extinguere Ridicula ista sunt, & indigna fide recte philosophantis. Ad decimum septimum, admirandum mangis esse, quam inquirendum, quomodo imaginatio & timor matris causet eundem timo, rem in anima foetus.
Ad decimum octavum , possibile esse, eo. que vim imaginationi a comprobari.
365쪽
Ad decimum nonum, etsi parum ridiculum ideatur, tamen non esse impossibile. Ad vigesimum : fateor talia saepissime
evenire , 5c exinde maxime phantasiae vim e-
Ad vigesimum primum , casu labrum stes tu i illi defuisse, non vi imaginationis. Quo modo enim abstersio sanguinis a labro cau saret defectum labii causare potuisset la, bium sanguinolentum, sed non nullum. Ad vigesimum secundum respondeo, fieri potuisse, quod illius mulieris pectori adna
ta fuerit aliqua informis particula carnis, ru diter aliquam lacertam aut animalculum ad- umbra n si sed imprimis non potuit fuisse lacerta cum perfecia configuratione s quia Armatrix hominis non habet scientiam con . formandi lacertas. Secundo , non potuit fuisset nata nec postremis mensibus, nec immediate ante partum : nam postremis mensibus, cum jam corpus sua cute firmiter est circumscriptum , nihil potest amplius tale enasci ex ea ; & quando enasci posset, non ita. blevi tempore nasci posset. i. Ad vigesimum tertium, vigesimum quastum, vigesimum quintum, dico esse possibi ilia & notoria, ex eis. phantasiae vires maxib
Ad vigesimum sextum, suisse supernaturale, ut supra dictum est i tamen ex eo satis . Fbari, animalia pec imaginationem natu i . militet i
366쪽
I M A G IN AT IONIS. 32 r 'taliter posse signare , & hoc credidisse de sci. visse sanctum illum vitum , & ex illa scientia fetim id experiri volu ille: quanquam sic s-snasse solo intuitu virgarum decorticata Ium, fuerit lupernaturale.
Ad vigesimunt; septimum dico , possibi se sui sse.
Ad vigesimum nonum S trigesimum primum, esse nugas, S propterea tali arti culi1
Ad trietesimum , non polIe habere verita-
tem : primo, quia imaginatio gallinae excubantis nihil amplius ovo jam genito impertit, ut conclusione 3 4. es ostensum ue secun do, quia formatrix ovi non habet ordinem ad figuram aut formam essem talem serpenti de ideo non potest producere eam. Ad trigesimum secundum dico, in illis montibus animalia non esse alba propter imaginationem nivis, sed a temperamento dc natura loci. Hoc est manifestum , primo quia scribit Olaus Magnus lib. i 8. hist. Septent. c. 8.& Ortelius in Livonia, quod cum to to aestivo vernoque tempore lepores in regione septentrionali pristinusti colorem ser vent, post autumnum ac primae nivis casum colorem mutent, & ex fuscis fiant albi: ergo
non fiunt albi propter matrum in conceptu imaginationem. Secundo , quia et si Plinius lib. . 8. c. sa. dicat in Alpibus inveniri albos lopores, non dicit tamen hoc e sim propter imagi-
367쪽
3as D E VIRI Bus imaginationem ι sed potius , quod aliqui
putent eos nive vesci. Est alia quaestio,inu IT S T IO XXIII. cur phantasia non semper imprimit in fatum νε timaginatas eodem modo , se epe, tam diversis. Vincet enim experientia, quod easdem res saepe exprimat modo diversissimo. Interdum tantum secundum colorem, interdum secundum figuram , interdum secundum quantitatem, interdum per substantiae corpo . ireae aggenerationem, &c. sic aliquando cerasa, fragra, mora desiderata, exprimit solo colore & macula aliqua rubicunda s interdum producta quadam substantia carnea, rotunda, colorata , vel non colorata s uti supralis exemplis, & non raro alias factum audivimus. Sic animalia , a quibu mater terrorem concepit, interdum exprimit sola cicatrice in foetu producta, ictum vel morsum referente sinterdum pilis productis, similitudinem ha bentibus cum pilis illius animalis, ut saepe lapparet,cum mulieres a gliribus aut muribus sper territae fuerunt. Interdum exprimit simili. itudine figurae faciei, sic ut facies habeat con- sformationem seu figuram scut facies illius ianimalis; ut apparet in exemplo as. Conclusionis 4o. mulieris a simia deterritae , in io emplo conclusiotia dia. a capite porcino si- i
368쪽
IMA s INAT I ON IS. yasbi in mensa ministrato verecundatae. Aliquando exprima totius corporis assimilatione s ut apparet in exemplis 8. 9. & I 2. mu. Iterum a figura diaboli perterritarum , quae foetus Produxerunt toto corpore ad similitudinem diaboli consor malos 3 ut in exemplo 7. mulieris quae toto corpore ad similitudinem ursi figuratum produxit. Interdum exprimit producta substantia carnea , illius animalis similitudinem gerente ; ut in exemplo 22. de lacerta carnea. Interdum exprimit
ratione diversissima, causando in foetu quandam proprietatem odio habendi illud ani mal a quo mater deterrita fuit ; ut patet in
conclusio LVI. Hujus exactam dare rationem est impossibile , possunt tamen variae causae assignari. Sunt enim illa secreta naturae valde stu. penda, quae admirari potius licet, quam investigare. Imprimis potest hoc pendere a tempore quo imaginatio contingit. Nam si illa contingat in conceptu, vel statim post ,
ante omnem conformationem , Videtur quod foetus secundum se totum possit conformari
ad similitudinem animalis vel picturq de quibus fuit imaginatio i si autem contingat se ro & tempore praegnationis, non potest. Ratio est , quia tum corporis figura necdum est
descripta , & ideo potest tum adhuc describi ad similitudinem rei imaginatae : quando
369쪽
3ro DE UIRI Bus posse etiam produci foetum illis animalibus perfecte ut fere perfecte similem. Imo dico
non posse produci foetum, cujus vel solum caput, vel soli pedes, vel brachia, aut aliae partes habeant perfectam similitudinem cum illis. Nam si cui formatrix non habet ex se scientiam aut instinctum formandi perfecte totum animal specie distinaum, ita non habet etiam scientiam formandi aliquam partem solam. Qua enim ratione possct ecingere, modo una partem illius animalis in uno homine , modo aliam in alio, eadem posset di in tertio homine effingere omnes,& totum animat: at non
potest totum , ut dimim est :)ergo nec par tem eius. Neque sufficit directio phantasiae: quia, etsi phantasia possit ejus actionem natu, ratem parum immutare, dc paululum seduce re a persecta hominis similitudine ad aliqualem similitudinem rei imaginatae; tamen non
potest immutare&seducere in totum, nec pO'test superare instinetiim naturalem ejus, sed ipsa semper revertitur ad illu , & secundum it -- lum semper maxime, & magis principaliter
osteratur,& totu efformat. Phantasia enim est
solum dirigens : cuod autem diligit,tantum modu addit actioni,no autem totam cssentia ejus potest permutare. Unde quomodocta nq, consormatrix dirigatur, non potest sic dirigi, ut dirigatur extra semitam totale suae apti tudinis & inclinationis naturalis.
Dico tertio, phantasiam posse mutare se
370쪽
IMAGINATIONIS. Iracundum quid figuram foetus , seu aliquarum partium ejus : S dico phantasiam sacere posse , ut foetus aliquo modo di rudi ter adfiguram alicuius animalis perre utetur, puta simiae, porcelli,canis,&c. id est, potest facere ut mulier deterrita a cane vel simia producat foetum habentem caput , quod Cui 'dem principaliter sit simile capiti humano, sed tamen aliquo modo referat caput canis' aut simiae s ut quod sit prominens aut ob longum , aut alicubi pilis consitum , sicut caput eanis ; vel planum , certis quibusdam lineamentis, prominentiis aut cavitatibus si mi ae effigiem reserens. Hoc enim non est
contra naturam consor matricis humanae.
Quia etsi tale caput habeat aliquam similitudinem cum capitibus illorum animalium, principaliter tamen est caput humanum. For- matrix enim humana non est praecise determinata aut alligata ad aliquam certam figuram, sed habet suam latitudinem sub qua potest formare capita cum variis figuris,alia sic, alia aliter , & faciem unius hominis sic, alte rius aliter. Et ita saepe etiam citra concursumphantasiae, facit in uno homine aliquando faciem habentem similitudinem aliquam cum simia , in alio cum cane, in alio cum rΟ-stro accipitrino, dic. Et ideo, quando a phan-l tasia seducta aliquando efformat ad simili tu .dinem illorum animalium , nihil facit contranaruram, inclinationem aut potentiam suam;