장음표시 사용
451쪽
: sis itine cibus frangendus, sed paulatim
labor augendus.Equus fatigatus mirum Holutati in modum recreatur, adeo ut recens ap--xtilitia
pareat, si vel in stabulo, vel alio mundo loco extra ventum aut pluuiam ultro se volutet. Quare Xenophon vicinum scabulis locum volutationi idoneum postulat, quo a laboribus soluti volutentur e qui, quandoquidem hoc exercitio & salubritas indicatur,& quasi restituitur. Danda enim opera, ut vesperi diligeter curentur equi,atq; a sudoribus extergantur,utque noctu quietem habeant. H ye
me laneo stragulo operiendi propter fri Dremi is gus,aestate lineo propter musicas. Cauen- dum,ne longioribus itineribus, vel labo. γ'
ribus urinae reddendae potestas denegetur,sed mox hora una ab inchoato ψὰli-- - tinere,vel labore,excutiendo lotio sistatatur. Ducendus extra viam,& si concedatur,in fimetum maxime ouilium.Quod si urinae reddendae impedimeto cruciet, meta eade admouenda,q frigori, nepeoleu immistu vino sup ilia et renes insu-su.Ite pedicul'peni immisse, aut etiasmigma podici inditu auxiliari coptu .Quae 's no lsuerint melle decocto&sale collyriu tenue soramini,quo meat urina indie E e a sunt
452쪽
Sunt qui de bitumine collyrium naturae ilibus inseri prscipiant. Aelianus s ibit retetam in equo urinam solui, copioseq; lreddi,si virgo zona,quam gestat, faciem l Peducura. equi feriat. Pedum quae praecipua cura est incolumitas conseruabitur, si,ut Gu- ii
pra de stabulis indicauimus, rotundis lapidibus, vel axibus constrata diligenter mundentur.Subinde chelidoni aut plantis stercus bubulum,uel,si hoc desit,equi lnum in datur, & tibiae deorsum desti centur straminis manipulo conuoluto. Vt lautem Ungulae crescant, Vel attritae reparentur, Allii capita in uncias P .ruietem ni pulos tres, aluminis tu si &cribratiuncias 7. axungiae veteris pondera a. stercoris asini plenam manum commisceas, ac decoquas, & utaris. Ab itinere pedes diligenter expurgadi,ne quid luti,vel so dium inhaerere patiamur. Vnguento ungulae attritae reficientur eo, quo dixim modo. Articuli quoque, vel suffragines post iter calido 'ueatur vino,vel otium unum aut alterum incutiendum pedum
plantis:i psae tibiae cereui si a calida,aut si- viiij signi mili fomento confoveantur. Si alterum catio in pedem protendat equus, neq; aequaliter equo. stet, indicium est alicuius vitis, ac infirmitatis.
453쪽
I I R. III. DE RE RUSTICA. 2I 0
mitatis. Claudicare cotingit equum,Vel Claudieriquia ungulae ex itinere attritae,Vel serra- tionis νιtiui turae vitio, vel etiam exociosa instabulis humorum collectione, vel deniq; e gallis atq; crurum aliqua lesione. Quod si e serratura claudicet, malleo cocutito singulos clauos,& in cuius ictu senseris vitare, eum clauum eximito:vel frigida infundas ungulae,&,qui primus e clauis exiccatur, hunc euellas. Si pus sit, id exprima
tur, atque inde picem cum axungia veteri bene coctam imponas. Oportet autem solum ungulae aperi re celeriter, ut per inferiores partes, si sit apostema,digeraturne per coro nutas faciat eruptione, quod disti cilius& lentam curatione admittit. iSignis aut id deprehenditur,nam priore pedem planum ponet .Quod si sui pedat, pedem subrades,& locum,quem videris
nigriore digito sulfabis, si cesserit in dolore,& maturuerit, aperito, facilemq;emittito. Si claudicat introrsum, nec pre mat nisi extremitates, indicium ex ungula laborantis. Sin toto pedisequaliter terram calcat,alibi quam in ungula laborat. Claudican non flectiens iuneturas,tqsionem circa iuncturas indicat. In genere, si claudicat, sumito canabem cum oui
454쪽
albo atq; im ponito pedi, quo claucu a L. & post ferrato. Si vulnus secerit, puluere ostrearum , & aerei vasis saliginem benε tonsa ad siccandum in spargito, vel alba oui cu saligine atq; aceto imponito. Crecrepatia' patiarum, ut Vocant, vitium,in inter iun v t Grapcturas & ungulam contingit ad similiti para cura. dinem scabiei, oriturq; e stabulorum sumis&humoribus crurium madidorum, cura eadem,quae Grapparu, quod ipsum quoq; vitium in iuncturis pedum, rumpens carnes & pus generans. Euullis pilis lauet locus cere uisia tepida, vel aqua d coctionis malue, sulphuris,&sepi arietini, quoru substantia obligetur iuncturis laesis vesperi atq; mane. Vel cum sepo a rietino,aut hircino,axungia,arre viridi, ac sulphure vivo,bolo, sapone vel smigmate decoctis, factoq; ungueto linenda quotidie bis, lauandumq; vino tepido, inde exiccato loco iterum vngedum:abstinebitur ab aqua. Vini quoq; seces cura castarum discre patiis adhibetur. Gallarum, ut vocant, inflationes& tumores in tibiis,quas ali j aquatilia, ali j ozenas appellant excindendo & cauter ijs curantur.Non ulli eaSin aqua frigida rapidam si equus crebro ducatur consti in gi&reprimi existimat. Item
455쪽
I M'. III. DE RE RUIT Ie A. 22 Item lauare sale, aceto, axungia, & oleo per dies aliquot obligando, vel scarificatione curare solent. Externa adustionibus curantur. Si dorsum e sella vel tumel. at inflatum, vel laesum fuerit, Vegetius iubet cepas in se ruenti aqua decoctas, at- . que sic seruentes, quantum corium sustinere potest, i inponere, fasciaque illi
gare tumori,& una nocte tolli inflatio- nem . Item salem tritum cum aceto mi-stendum additoque vitello oui ,& loca, quae tumere coeperint, perfricanda, atq-sie destricta siccabuntur . Etiam herbam piperit idem contusam cum succo lsuo imponunt,& mox residere tumorem experientia docuit. Dorsum vul- Dosattrineratum lauetur cereuisia& butyro li- n cura.
qui do. Est morbus qui frequenter in se stare solet equos, quem alii syncopς γ nncope. alij stenachoriasin, alii aliter appQllant, ranatho vulgo 'vel vocatur, quo si corripia- tur equus , aurem deprimito , & ubi is V desinit auricular extremum , incidito raphlebotomo, vel scalpello saniem ex
purgato, cauendum , ne vena, quae est paulo superius, incidatur. Si equus in- calescens vel potu , vel vento laeda
tur, vulgus Germanorum Uerungem versans E ς 4 Vocati
456쪽
rentris δε- loris cura. aduersus Mumta. Aduersus Arubricos. Theumata
Ony PADD H ns BA vocat, sunt qui distentionem putent 1 Vegetio,alijs in susticationem appellari, remedium:C5cisa in frusta minutam ii stelae pelle,addito butyro recenti, ouoq- putrido cum aceto, idq; comixtum per cornu insundendu ,ac post madidostra gulo contectus equus stet donec incalescat. Ventris & intestinorum dolor se dari creditur equo&mulo anatum aut nantium conspectu. Vt a mustis non in- sestentur iumeta ,succo soliorum cucurbitae iumentorum pili in ringantur sta te media . Solent & lumbrici iumentorum intestina affligere, indicium, si s inde ad aluum respiciant, si crebro volutentur, si candem iactent. Remedium adhibetur cornu ceruinum, aut sabinarrita, atque cum aceto per cornu data. Columella iubet manum per anum inserere,& fimum eximere,ac deinde anum aqua marina, Vel muria lauare . Rheuma, siue catarrhus equum redditpigrum& languidum,nihilominus duci equita ri ciu e patitur , estque labor mediocris non inutilis: tepida potetur aqua, iniectis triticeis furfuribus, & quo magis eXcreaverit muccos, hoc melius habe bit . Sunt morbi aliquot in curabiles,
457쪽
ta quorum ratione ex Aediliso Edicto redhibitio debetur, nisi aliter cautum sit in stipulando. Quales Asthmatici,suspiriosi,lunatici, serpigine vel in terrigine insecti,vermem appellant, qui morbus,si ad testiculos usque proserpat, incurabilis aestimatur. Adduntur gallet
intrinsecae vel introrsum mananteS. ADthmaticum tamen curari quidam negat
quod phthisi homini mortiferar assimitetur.Salus tamen promittitur,si principiis occurratur.Nam sanguinem in siccis morbis detrahere contrarium est. At vino & oleo commixtis tepefactisque per ungendum totum corpus,&aduerso pilo usque ad sudorem confricetur. Interna autem hac potione a prima die curanda. Succum ptisanae,adipem suillum rem in sum& amylum ex molle passo, quae decocta per cornu danda ,ut canalis gutturis maxillarumq; compago laxetur, quo facto, loco calido statuatur. Itemprodest hordeu viride,atque herba,quae ariditatem temperet. Proderit &potio ex passo ouisque crudis & butyro, thure atque croco,dulcibusque quae asperitatem mitigent.Interim quoq; ungendus modo, quem diximus.Lunaticos curare studet
458쪽
Ουἰz AD PH ny nsn Ao ,2 tem porum parte detracto sanguino. Ad haec quotidie oculum calido fometo curant foris. Intrinsecus colly rio thermantico acerrimoque perplures dies in ungunt donec curetur. Scabiei & serpigini quidam adhibent cantharides contusas mixta aerugine inungedo, deinde secro candenti Vel sartagine corpus equi calefaciunt. Alii bis in die aqua calida sub
Iuunt,& mox decocto & trito sale cum adipe defricant dum sanies emanet. Praecipue salutarem aiunt adipem vituli marini inter initia, si inueterauerit, vehementioribus opus remediis , & adhibetur bitumen ,sulphur, pix liquida axungiae veteri commixtae pariq; mensura decoctae,subinde scabie re siccata piceque Ii quida cum oleo illita. Infricatur& fuligo ulceri ex alieno. Pluribus &equi &bubuli pecoris morbis succurrit radicula, consiliginem vocant & pulmonariam,
pectoris pelli inserta, facto prius subula
ramine. Adversus omnes equoru morbos probatissimam curam tradit vegetius centauream,absynthium,peucedanu,
serpillum, sagapenum, betonicam, Lxifragam,aristolochiam rotundam aequis ponderibus tundes,& cernes,si subrit animal.
459쪽
mal,cum aqua si non febrit,cu vino optimo dabis,& singulis per sextariu aquae vel vini cocti piaedicti medicaminis sin
gula maiora cochlearia commisceas, &per fauces ingeras. Deplere animalia ve- Deplendite res vetuerunt absque necesSitate,ne co ratio. suetudo minuendi ,si tempore aliquo factum non fuerit, statim morbum eneret.Rectius ergo minoris aetatis animalibus&bene valentibus no detrahedus sanguis nisi e palato. Maturis non in como duid cum in pascua mittuntur,sed cautio adhibenda in secando ne altius imprimas manum. Castrata prorsus non sunt deplenda. Barbaricis equis ferunt nulla adlii bendam medicinam .EVPH. De equis iam satis:ad asinos descendere tete-pus postulat. H IPP OCO M. Praeposterus hic progressus: attamen quando sic iubetis,hac quoque in parte non deero,Vt tandem, meo penso persoluto, vos paria symbola con seratis. A si norum, Vis.
Vulgaris cura, neque tamen aspernan da cum propter varios Vsus , quos praebent, tum propter pascendi facilitatem. Nam qualicunque , & parabali pabulo contentum id pecus, solijs, spinis, sarmentis, paleis, quib.omnes regiones .
460쪽
abundant,etiam gliscit,tum imprudentes custodiae negligentiam sortiter sustinet, plagarum,laboris,famis, & penuria tollerantiss. rarisq; morbis afficitur: propter quae tardius descit quam aliud ar- mentum .Quare huius animalistam exigus tutele plurima & necessaria opera re ini Uus. spondent. Nam & oneribus gestandis dorsuariis asinus equo par,vehicula trahit non nimio podere, molarum,&conficiendi frumenti pene solemnis est huius pecoris Vsus.Quare maxime ruri necessarius asellus, qui &vtesilia in urbem,&ad molam frumentum gestare ac rei portare commode potest.In Aegypto,&Lybia ubi leuior humus,etiam terrae proscindendae eius usus: & delicatae illic mulieres asinis splendidet phaleratis vehuntur. Quinetiam ad disciplinam docilis. putatur,atque hodie in Cairo ad tibias
saltare,& alia ludicra exercere circula i toribus edoceri,traditur. In mercando, inquit Varro, utcsterae pecudes emption nibus&traditionibus dominium mutant,& de sanitate& noxa caueri solet. Quadringentis nummis asinum emptum Pipre- memoriae proditur. In Celtiberia qua-cilim. dragenis nummorum millibus asinas