장음표시 사용
431쪽
Respondeo, hoc enim tantum quaerit, an hae ratione quod possit sequi iniqua condemnatio, recte mittatur creditor in bonorum possessionem latitantis, & docuit Papinia. hanc causam non esse honestam, ut possit iniuria iudicis co
demnatio sequi ubi nulla est actio et non sit igitur missio haeratione, quod condemnatio sequi possit iniusta, alioquin fie. ret passim: sed si quis quaesisset a Papiniano, an hac ratione, quod posset esse aliquid in peculio rei iudicatae tempore hac consideratione fieri posset missio in bonorum possessionem.
Si ereditorpatrem quipeculio δωἀMur,heredem institueris. quia monis templia in Falcidμ rationeste tur ,M- Iemporis peculium σε siderabim . Aduersatur I. si creditor. ad i. Falcidiam . quae ait tempus aditionis spectandum. res ita componitur: si deminutum sit peculium,tempus mortis spectatur, ut in hoc ι. si creditor. si auctum sit peculium tempus aditionis dict. l. si creditor. sed quia in Gallia nulla sunt solemnia aditionis, o lemensaifiι is vlfhaec controuersia futilis est.
In legendis auctoribus accurate semper cauendum est,ne decipiamur: namin numeris locis legitur verbum commendare deprauatum in commodare,ut olim legebatur in l. 9.C. depositi. res commodatas p γ commendatas, id est, depositas, qui error effecit,ut Tribonianus in t .vit. commodari .poneret quod in ea constitutione legisset commodatum pio Commendatum perperam. quod discusso Iure vel animaduerso diligentius debuisset emendare, commodare in commendare , atque ita eam legem ponere debuit sub titulo depositi, nam S sententiam dictae legis vltimae tueri nemo potestabiaque calumnia . quod vult ca lex in actione commodati non esse compensationi locum,sed rem commodatam statim reddendam etiams quod vicissim debeatur, est falsium l. Lucius. mandati. Lin rebus.kquod autem. D. commodati. &specia liter tantum lioc est receptum in actione depositi, ut non ponDisitigeo ν Corale
432쪽
sit ei obiici compensatio, omnes aliae actiones compensationem patiuntur ipso Iure. L. I 2. pionum. I. si vis. D. de usu & habitatio. si v sus ministerii, inquit Vlpianus, alicui factit relictus ad suum ministerium utetur,&ad liberorum coniugisque : neque videbit ut alii concessisse, si sint ut cum ipsis utatur, quamquam si fi-llofamilias usus serui sit relictus, vel seruo, patri, domino ueadquisitus: ipsius dumtaxat usum exigat, non etiam corum qui sunt in potestate: iniquum est enim filium cui usus a diu est relictiis non posse habitare cum liberis, finge : usus est i gatus filio familias, adquiritur patri Iure Romano, pater a
tem utetur aedibus cum Uxore, & cum liberis, & cum seruis
omnibus, an etiam filius, cui legatus est usus aedium, potest habitare cum liberis S uxore, minime ex sententia Vlpiani. L. cum filiolamilias. II. D. de legat. 3. cum filiosamilias vel seruo alieno legatum,vel hereditas datur, fidei committi patri vel domino potest, quia ante constitutionem Iustiniani exaequatione legati, & fidei commissi recte a patre vel domino relinqui legatum potuit non fidei commissum, ut Vlpi nus docet in Frasmentis de fideicomm . L. pater. f. fidei comm . D. de legatis. 3. finge, a legatario reliquit fidei commissum collegio cyiusdam templi, is moram fecit in praestando fidei commista, cum iam nata esset actio collegio, de interca dissolutum est collegium auctoritate principis: quaeritur an fidei commissum remaneat apud legatarium non,quia fuit in mora, quia conueniri potuit ab
actoribus collegii fidei commissi nomine: an pertinebit igitur ad heredem minime, scd ad eum cui bona eius collegii princeps adiudicauerit, quod ita obseruatum fuit in Galliam disset utione collegii templariorum.
si debitori deportatio irrogata est non potest pro eo fideiussor accipi, & licet obligatio ciuilis& naturalis extincta
Et ita non pugnabit t. fina. de duobus reis, cuius hypothesis est, duo sunt rei debendi: singuli igitur tenentur,& in
studum conueniri possunt: unus deportatus est, an nihilon
433쪽
ominus alter obligatus maneti minime: quia personalaluitur, non res seu obligatio, quoties res soluitur, personae liberantur: si persona cximatur, liberatio personae non prodest caeteris,quae distinctio hodie inutilis.
Papinianus: lege venditionis ista facta: si qui sacri aut religiosi,dui pablici est eivi nihil venis, si res non in usu publico, sed in patriamoniosis, erit Cenditio eius valebit, nec venditori proderit exceptis, qua non habuit locum. Non valet venditio eius quod est in patrimonio fisci, M.non sanae mentis videtur qui talia Vendit. hinc Vlpianust. cum seruus. alias apud Iulianum. g. 8. D. delegatis. I. si vero
Salustianos hortos qui sunt Augusti, vel fundum.Albanum, qui principalibus usibus descruir, legauerit quispiariosi est talia legata testamento adscribere. item campum Martium, aut forum Romanum, vel aedem sacram legati non posse constat, sed & ea praedia Caesaris, quae in Armam patrimonii redacta sub procuratore patrimonii sunt si legentur,nec aesti matio corum debet praesari, quoniam commercium eorum nisi in iussu principis non sit, cum distrahi non soleant, pos- . sunt tamen distrahi a principe Iure Gallico. Cui sententiae obstati. 39. g. vlt. D. de legatis. I. ad quam respondi ut debui,sed non breuiter δί enucleate ut volui. respondeo igitur illam legem non loqui de re fiscali, sed de priuata re principis: alia sunt fiscalia, alia patrimonialia principis, vel alia in patrimonio fisci, alia in patrimonio priuato principis: rei fiscalis est commercium, rei priuatae principis non est commercium, quod confirmat l. 9.& ro. C. de fundis patrian.lib.H.l. 9. de omni agro deserto.eodem lib.
t. 7. Ferum . deseruis ex .rtanias.
Serum ea lege votis ne in Italia est, quodsi aliter factum esset, conuenit citra sipulationem πν poenam praestaru emptor, vix est ut eo nomine vindicia ratisve vendisor ager ρβις, aciam viiliter, si
434쪽
non struata lege in poenam quam alii promisis, incidit huic consequens erit, υι Iactenus agere possit quatenin alij praestare cogitur, quidquid enim excessit, poena non rei per sicutio est, quod epoena
causa exportaretur, conuenit, etiam abscmonu ratione recte agetur:
nam videntur haec interse contraria esse, cum beneficio ad Hi haminem intersis hominis: enimuero poena non irrogata indignatio seolam
Haec est hoc loco Papiniani sententia quae mihi mirum
in modum placet, sed in ea etiam non permansit, sed retra.ctauit eam in lib. 27.quaest. ex qua l.8. proxima. cuius ut conciliationem conquiramus, nihil est: sunt enim planae contrariae. nam quod scripsit lib. Io .immutauit lib, 27. vi demonstrant illa verba l. s. hoc titu. aliquando placebat, sed inquit in contrarium me vocat Sabina scntentia: namque admoniatus a Sabino eam retractauit. In l. io. de condit.&demonstrat. deest negatio uno loco
quam species proposita indicabit, finge, legaui aliquid filiae si
nupserit, illa nupsit,sed non apic, non Iure, non impleuit co-ditionem: ergo nondum peruenit ad legatum, sed quaeritur an postea contrahendo nuptias possit implere conditionem, Ac capere legatumr quidam non posse dicebant,quasi defecta conditione, sed Iurisconsultus putabat benignius esse dicere nondum impletam conditionem: ita hahent omnes libri, sed legendum, benignius dicere nondum impletam conditionem,non defectam : nam si defecta esset, frustra ei pareret .filia.
I. si Tisi M. 48. D. LMeiusseribus. Si Titias & Seia ro Maevio fideiuss. subducta muliere, dabimus insolidum aduersus Titium, actionem cum scire potuerit, aut ignorare non debuerit mulierem frustra inte cedere .g. s. huic similis illa quaestio videri potest ob aetatem si restituatur in integrum unus fideiussorum, an alter Onus obligationis integrum excipere debeat, sed ita demum alteri totum irrogandum est: si postea minor intercessit propter i certum aetatis ac restitutionis.
435쪽
Hodie omnibus correis debendi ex Nouellas'. bene seium diuisionis, hoc est,ut non sit liberum creditori cum vno eorum experiri insolidum, Ut cogatur diuidere actionem, ut fideiussores siue correi no tenerentur, nisi pro virili, si omnes soluendo fuerunt litis contestatae tempore. Obstat l. si Titius.l. 8 C. ad Velicianum. ubi filius fideiu sor non tenetur insolidum. apparet non fuisse duos correos debendi. ideo marem teneri pro par de non fit diuisio inquit,si sint duo corret,ut hac lege.
. I. 39. Flu. mare. . Viso atque uxore mores inuicem accusantes cansam repudii deis disse virumque pronuntiatum est ud ita accipi debet, ut ea lege quam ambo contempsierunt, neuter vindicetur, paria enim delicta mutua pensatione disoluuntur. ' in
Hodie sublata est actio de moribus, qua de re quaeritur Tertullianus quod sublati sunt magistri morum,hoc est cen
L. miles. f. si socer. de adulteriis. socerum qui accepit dotem, num de praehensa in adulterio retinere vel petere lucrum ex dote, non dicit dotem, sed ex dote, id est, partem dotis, non totam dotem, & Horatius ait doti metuero sextam tantum, quod. indicat l. mulier. D. soluto mat. hoc vide fusius in his legibus. retcntio sublata l. ynica. f. taceat. C. de rei
Obstat l. secunda. F. si publio . de adulteriis. l.si uxor. f. iuindex. eodem. in quibus ostenditur cana quae criminaliter accusata est adulterii a marito,non obiicere Compensationcm lenocinii. solue non ut damnetur maritus, sed ut oneretur, sed referre,retorquere non relatione criminis, sed innocentia purgari. L. cum mulier. admittit accusationem morum. I. z. D eodem. admittit ita dirimenda lis est in actione de moribus ciuili admitti compensationem parium criminum, in actione de moribus criminali non admitti l. I. ad legem Iuliam. de adul.C. accusiitur ab herede adulterii. l.nailea. F. defun. D. c O, Dissiligod by GOrale
436쪽
IIS te igitur statuo fructus diuidi inter proprJetarium & v Q.
fructuarium pro rata eius anni quo finitus est usu sfructus. I. si operas. i6. si ususf. pet. siue sint pendentes,siue consumpti. l.7.
obiicitur l. defuncta. D. de usu fructu. cuius spccies est fiuctuarius locauit fundum ex Cal. Mart. eademque die pensionem sibi solui curauit, & mortuus est mense Dccem bri, atque ita finitus est usustructus morte fructuarii decimo mense a locatione, quo tempore coductor collegerat omnes fructus eius fundi: quaeritur utrum pensio sit diuidenda inter proprietarium& fructuarium pro rata anni, an heredi fructuarii debeatur integra dc ait heredi fructuarii pensonem e sse soluendam integram Calend. Mart. quia eo die pensionem solui conuenerat: non fimgitur distributio inter fructuarium & proprietarium. Sed non absque ratione falluntur in computatione anni. quo ususfructus constitit, computandus non est a die locationis, sed a die constituti ususfructus, S ponendum Oonstitutum fuisse Calend. Ianuar. locat. Calendis Mart. durasse. igitur usum fructum annum integrum, non mirum si pensio integra debeatur heredi fructuarii.
Interpretes multum dissimiles ab Aristone, quem Plinius scribit, sic Iura publica tanquam priuata, sic antiqua laquam
noua,sic rara tanquam acida tractasse, nec crit unquam fidus interpres Iuris , nisi qui Sc antiquum, nouum & medium Ius ben C cognouerit . ergo imitemur, Aristonem , & nullius Iuris cognitionem negligamus, in quo Doctores nostri versari errare malunt, quam veritatem cognoscere: nec existiment
nihil ex Iure antiquo residere in Pandectis: resident enim innumera, quae si nolis agnoscere, necesseaest haereas semper in luto: nec existimemus, quae sunt scripta in Pandectis Omnino congruere cum nouissimis constitutionibus. C. hoc enim est manifeste falsum, ne existimemus hoc Iustinianum
437쪽
ipsum voluisse cum iubeat in praefation c. D. de veteri Iure enuesωnd. ca quae sunt scripta in his libris ita esse acci paenada tanquam ab ipso Iustiniano scripta, non tanquam scripta. a Papiniano, vel aliis auctoribus: superfluas igitur esse inseriptiones auctoriam, quod sic us,quodq; Cernimus, nequc licere nobis scire,ncque cernere instit.scribere nihil esse dissonum in D. Vc C. ergo mhil esse simile, cum tamen multa sint non similia tantum, sed eadem & iisdem verbis repetita multa esse quoque dissona atque contraria: nihil est hac opinione perniciossius, &quod Iustinianus ait, nihil esse contrarium, nihil dissi iniic& congruum cum quolibet inter se : ex quibus constat codex Sc Digesta ,id cst, commendatio operis potius quam assirmatio vera dc demonstratio eius, quod conatus eli , quod satis egit, non etiam peregit, pleraque scribuntur a nobis aut dicuntur, non quod verastat, sed fiunt ostentationis gratia, vel demonstrandi conatus nostri: sed ita est iis rc spondendum,neque ad summum perueniet,qui fuerit Iuris contemptor, quique non cognouerit restare in D. inulta vestigia duarum familiarum inuicciri dissidentium Sabinianorum de Proculianorum. exponenda cst igitur nobis est l. cx Iure antiquo. In l. 4. de test. tui.l. 4. C. de testamentaria tutela. quod si heredes non instituerit, delenda est negatio, in l. y.de confir
L. vr plano Videatur. l. II. eum actum. de negotiis gestis. l. 18. Sc I9. de administ. secundum Proculianos. l. I 8. & l. Procul iam s. contraria sunt. imo ita est omnino, nec tamen in
eo haesitandum est,quod tamen Accursius facit.. I. 3o. ad Trebestianum.
Imperator Hadrianus, cum Visim Cerealis silio suo Viuio Simo niZ.si inpotestate sua esse dessessit, hereditatem restituere rogatus es.sit ac multa in fraudem eicommisi e ι probaretuν, rest Iur hereritatem sitio tuit, ita ne quid in ea pecunia, quamdiu sitius e ιυs vi
ueret urti haberet: nam quia caustones non poterant interponι con-
se uata patria potestate, damnum conditionu 8ropter fraudem instixit post decreti autem auctorxI4Iem,iu ea hereditare silio militi com-
438쪽
parari debuit, sires a possessorabin pni vel etiam cum debitoribus do oporteret, seta paterninreuerentiae congruum est. egenti fortestatri os clo udicu ex accessonibus hereritatιs emolumenIumprassari.
Obstat l. etsi ante diem .g.cum patre. D. eodem. Gltun propter moros patris fit restitutio hic.
si centum homines, quos ego herosue meus elegisset, stipulatus,antequam eligerem, duos heredes reliquero, numero diuiditur stipulatio diuersum erit,si iam electis hominibus successerint, hoc est singuli heredes eligent S petent so . sed . si iam elegero ego qui stipulatus sum, puta si elegero Stichuaut Pamphilum.&alios usq; ad Io o. in singulis heredes mei habituri sunt partes pro indiviso Sc singuli in singulis partem hereditariam pro indiuiso ferent.
Obstat l. in stipulationibus. D. eodem. negationem abundare existimo. a Filia nepos & caeteri sberi possunt institui sub conditione.l. 4 in princip. l. 6.f. I. de heredib.institu. l. I. g sciendum de suis & legit. hodie iure nouo omnes instituendi sunt pure aut exheredandi. Lult.de eonssit.instit. Verb. legis quemadmodum si exheredato codem filio, nepotes,cum filius moreretur, heredes fuissent instituti. Verba sunt contorta & legendum quemadmodum si exheredato eodem filio nepotes & heredes instituti postea. repudiassent, de casus hic est. filium exheredauit, nepotem praetermisit, nec vero ethn debuit instituere vel exheredare, quia non erat suus praecedente filio: recte igitur filium exheredauit, nepotem praetermisit & extraneum scripsit nondum igitur exheredatione consiliente, quia ante hereditatem non valet exheredatio, mortuus est suus filius deliberante scripto , atque exheredatione nondum obtinenze, . post mortem filii heres scriptus repudiauit. nopos Crit suus
439쪽
Florentiae aliter,uulgo aliterqc si propositum nou fuit, deinde sequitur remissum etiam.videtur, quod sciens passus est eas species inferri, ergo obligatur etiam earum rerum nomiane, quod iniquum esse nemini dubium est. . L. si quis filium. G.hoc tit. l.pen. f. vlt. hoc tit. filius exheredatus transmittit quaerelam. Hoc verum est deliberante herede scripto, vide l. 1. de pollicitat. l. filius. de donation. ratio, quia donare quidem dc uouere Deo aliquid per alium potest, testamentum facere per alium non potest. g.illa instit. de heredum qualit. &different. Non luget eum uxor neque parentes iusta serunt suspendioso l. liberorum. . non solent. de his qui notantur infQui sine causa se vulnerauit nec necauid, capite punitur, I.vit. de bonis eorum qui ante sententiam. Si vero ex causa manus sibi intulerit impaticntia doloris&taedio vitae, nec factum peregerit ignominia tantum n latur quasi vir,non vir qui non potest te Ire dolorem. l. omne. s. q9i se vulnerauit, de re militari. l. si quod aequum. S. vlti. de poenis.
g. militia mis telamento militis.
. Ratum erat testamentum patris factum inter liberos scriptum notis, non litoris. l. vltima.Cod. familiar erciscura. quibustumque verbis vel indiciis, quod hodie sublatum est Nouell.Io .nam etiamsi inter tuos liberos fecisti testamentum notis, non valet, notis far chiore, sed non notae sunt ut solemus scriberes. p. q. r. nA testamen tu scriptu signis, singulis, id est singularibus litteris valet ut fp. q. r. l.Vnica. g. nouissimo. C. de caducis tollendis, hereditas non agnita transmittitur ad heredem, in quibusdam casibus trasmittebatur etiam vi l .i2. de Carboniano edicto si scriptus heres, inquit Papin. contra que filius impubes, qui si nectus dicitur ex edicto primo hoc est Carboniana ordinaria hon. possessione petit exc-pla legitimi, secudu tabulas interim accipere no potcst, quod si medio tepore scriptus hereo, vel ille qui intestati possessionem habere potuerit, moriantur, heredibus coru succurrendum erit, quid enim si non potuerunt adire hereditatem.
440쪽
cuius interpretationem, mendacissima sunt omnia, quae in hanc legem admittantur. ι. A de regnIa Caton. Catoniana regula non pertinet ad hereditates neque ad legata cla rem dies non mortis tempore,stapos aditam hereditatem cedit.
In Lilla legendum est libertates non hereditates,s.libera. 'ibus .de caducis tollend. l. si ita scriptum. s. regula de liberis& posthumis.
u.δε his suavi inagnis. Heres qui tacita dem contra leges accommodauit, is ea parte qua fraudem adhibuis,Muidra non virtur,or ita Senatus censuitsed se maior moduι instιtationis quam fraudi aerir, quod ad Pastidiam aliisu Mesuperfluo qaana πιιnebisur. Aduersari videtur.l.si tacitam, ad l .Falcidiam s. proxima. . Ultimo. Solue hoc est ex leuioribus delictis in quibus excusatur fi lius 3c seruus qui non impune tulisset si non paruisset, at in atrocioribus delictis non cxcusatur,quia quiduis perpeti debet, Ac satius est mori quam in hac re patri vel domino mo rem gerere, & unusquisque in atrocioribus delictis habetur pro libero. La .ad senatus s. o Aestia. Nonnunquam autem ex voluntate variὸ rescriptam se iudicatumes,videlicet si non sub appellatione heredum, sed propriis nominibus
expressissideicommissem relinquatur. Qui exprimit propria nomina, enumerat personas, enu meratio autem personarum hunc essectum habet ut exaequetur in fideicomita,si heredes dixerit aequales tui heredes nominatim. D.de legatis I.& ita in l. cui fundus de condit.& d monstrat.si quis ira Iegauerit, duobus lego Caio & Titio fumdum, si centum dederint, enumeratione personar um, con ditio dandae pecuniae diuisa videtur, adeo ut singuli of-