장음표시 사용
131쪽
ticae immobilis inter primum gra. Arietis A caput Cancri comprehensorum,Sed nec fuitia tunc idem iprum inter castut Capricorni & gra. a 9. Piscium, demonstratum est pauso ante,Consequens est igitur fuisse ipsum inter gra. 29. Pisscium & gra. i. Arietis. Cum autem demostratum sit, Si in. Σ9.gra. Piscium fuisset dictum caput Arietis noriar,c5sequi,declinatione eclipticae mobilis fuisse gra. 23. in. Φs. minore, ea quae obseruata est, Si vero in gra. i. Arietis, sequens esse declinatione eiusdε mobilis eclipticae fuisse gra. 2 Φ. m. 3. Circiter,maiore ea qus ex obseruationibus constat,Quid restat, Nisi filisse ipsum in medio inter gra. 29. Piscium,& gra. i. Arietisaa est,aut
partiliter in ipla capite Arietis immobilis,aut salte Pxime, paucis minutiis elongatu ab eode,Quod erat demstradu.CUides nunc Marce gloriosissime,Quod iuuenis ille,omsnium quos tu vidisti indo tissimus, ta quem non modo non dignabare tua discipulum,sed Zc indignum putasti qui nos
minaretur a te,anonimum Cacastrologii eum appellas. Vis
des inqua, uod ille ipse euidentissimis syllogismis demostrare potuerit,ea, quae tu Phoenix mathematicorum,& tot
annorum doctor,in mathematicis disciplinis pene detritus, imperscrutabilia existimasti,Nel vlla obseruatione aut des monstratione certa inueniri posse,Vbi est igitur plusa iuuenilis illa exultatio tua,qua ita applaudentes tibi inducis couiuas tuos, vales omnino, vales in sphaericis bone Marce. Qui tam stulta ta stupida comenta tua,toties pugnatia sera eum,& sese euertentia infinitis modis,ingessisti nobis, Idmcum tanto fastu,Vt omne tibi posteritatem obnoxia reddis
disse haud obscure glorieris Ubi nunc ovationes ubi encomta ubi muphi quos tibiipsi pro seruata urania iandudum decreuisti sciis tale seruatore non suspiciat,n5 admiretur, non supplex adoret u te pudet Phoenice mathematicora. deprehensum esse toties pugnante tibi,nihil usq cohaerens dicere,sepe nec propriam vocem intelligere,ab eo quem sex
132쪽
APOLOGIA sicisti tam indocta,que ita despicis e sublimi,veluti interpea
cudes,inter reptantia super terram, Deprehensum aute,non
in re qualibet,non in his solu quae obiter dicta sunt, Sed piscipue in his quae tot demostrationibus tuis maxime astruis. Non tantum in his quς sunt extra causam,sed & in eo quod erat caput 8c cardo totius controuersiae nostres Turpe erat vel in minimo deprehendi ab eo que prouocasti tam supersbe, tam contumeliose. Cuius obsignatas literas, scriptas ad amica protraxisti inhumanisse ad indiciu totius orbis, nestranspositam literulam praeteriens abs y calania, Maltercans puerorum instar de generibus aut inflexionibus vocabulo
rum,ubi de rebus& altissimista grauissimis erat disputatio. Quid erit ergo,quando non solu in familiaribus literis tuis. sed in his quae edidisti orbi conuinceris toties,Ne 3 hoc soslum,sed M in illo ipsis criminationis tuae libello,Non latinistatis peruersae, qua quis arguet in te qui consutus es ex sesloecismis , sed falsitatis,NGineo quod paru ad rem faciestat,sed in eo quod est summa totius accusationis tuae, Non
quolibet modo, sed pugnare ipsi tibi: id p ita manifeste, ut vel puero apparere possit cotradictios Quo hic loco erit rei
indignitas Quid hic respondebis sAn te nondu pudet in to csi supercilio ingessisse istas Num rectius existimas quasdrare in te epitheta quibus nos exornasti, totus fumus, tostus ventus & quedam multo acerbiora alibus enim iocis monachali modehia ludis nobiscussieno nimiru, sacerdos, monachus,theologus,Ita opinor edoctus a Christo, ab euagelio Napostolicis literis. Sed in eiusmodi costistitione novelim par esse te . Ita enim sapientes existimauerat Cum inquinatissimis hominibus no esse couitio decertandu ,nem maledictis aduersus improbos 8c impudenteis velitandumesimilista copar fias eoru ,dum paria aut cosimilia dicas,at audias.No igitur propinabo tibi de eode poculo, e p conuitia covitiis retalia . Sed habeo satis,pro veritate deceristasse hactenus,& te tibi reuocasse subinde ob oculos,ne perctas posthac ad eunde nugati modu. Quod si quaeda durius
133쪽
in te dicta sunt,tibiipsi hoc imputabis,in que nihil satisdurudici potuit pro tuis meritis,qui tot Couitiis, tot maledietis, nihil me tale merente ta inhumaniter prouocasti,praesertim apologia illa tua,ta insulsa,tam indocia,ta impudenti, tam arrogati,ut nihil unil viderim magis, quod satis super p hactenus fecim' euidentissimu . Lectore facile spero mihi ignosciturum,si forte videbor aliquado in te linielii paulo immodestius ,aut excandescere vehemcti .Quandoquide,etiam sicubi excidissem ipsi mihi,si quado anteuertens dolor effutisset quippia,iuuenili calori dandu essetaliquid ,praesertim taliter laceisito,& a te decrepito sene,monacho, sacerdote, theologo, que erat squu se praestare iuuenibus nobis modestiae christians exeplar tot maledim s& couitiis frustra proauocato,Nunc aute hoc eo confido magis,quod scio menctfecisse satis pro rei indignitate . quae acerbiore multo exposstulabat obiurgationem, Sed lepus iam est receptui canere. Nel est quod expectes fortassis, ut epilogu subiiciamus erratoru tuoru queadmodu in Priclara illa tua apologia aduersum nos infeliciter tentasti, Haud enim est alius,q si apolopiam tua tota,una cu literis tuis ad me omnibus,ad verbum lubscriberemus. Nam frequeter errata,ipsa etia verba excesdunt. qua in rc mihi ignou as oportet,sin5 per omnia resp5di diligentiς tus, εἰ quod multa etia praeterit prudens,quo rum videlicet pertractio nulla legentibus utilitatem allatura erat,New enim exitu unq inuenisset nostra oratio, & simult dio & nos minore enecassemus. Tu vide quid malis, Si velis posthacin gratia redire nobiscu, nihil per me stabit, si modo eu pristiteris candore,qui literaru studiois, & veris:
tatis inuestigatores decet maxime, ut confitearis ingenue,quq vera didicisti,& ia cognitos errores n6 tuearis obstinarata pertinacia,ne authoritate tua seducat iuuenesia indoctioinres. Sin pergis facere more tuo, ia semel mpertus es, quale me sis habiturus in hac parte, que coram audies fortasse,&quide breui volctibus beris. Vale Lutectς Parisioru. Apologiae ALBERTI PIGHII Campensis: FINIS.
134쪽
Alphonsiliae positionis, de motu orbis stellati: Per
V ONIAM tota ferme Alphonsina positio mathematice a nobis demonstrata est,qua a Purbachio in multis quidem Perperam,in multis vero insufficienter explicata ostendimus, eripro iratim fuerit, veluti ante demonstratorum epilo:
gu, Alphonsinam sententiam de motu stelliferi orbis,breuisbus,ta quanta possumus claritate subiicere. Et deinceps
explicare,quonam ingenio Per tabularum ministerium iisse sit Alphontinus abacus,etiam per imperitos mathematicararum demonstrationum,referri ad eclipticam octauae λhaeurar,a puncto vernalis aequinoctii supputationis initio facto. Nunc ad rem ipsam. ES tellatum orbem Alphonsus trifariam moueri existimas uit, Motu mudi aut diurno,qui primi mobilis est,Motu nonae sphaerae, que mediu:augid &fixaru appellant. Et insupmotu suo peculari accessionis & recessionis, per decursum duoru capitu Arietis& Libri octauq sph rq,inparuulis circulis,circu capita Arietis & Librq nonae sphqrs descriptis.
EPrimum mobile,semper eodem & maxime simili,regaeas :ri,irrequietossi motu ab Gortu,Per summu caelum, meridis emcy,in exortum recurrem,in quatuor 8c viginti horaru spatio circulum suum absoluit. EHuius motus axis :mundi axis appellatur. Cuius duo exstremitates: poli,vertices,cardinesis mundi identidem nunclcupantur,aequali interstitio ab aequatore circulo,per quem mundi globus circunuoluitur, omniquassi remoti.
ESphaera haec nferiores omnes tantillo tepotis spatio sesmel circa mundum secum ducit, nisi quantum in aduersum propriis motibus nituntur. Ita inferiorum omnium multis ludo 'nam hanc sequi Videtur,quasi omnia,primo,primae punitati semper eidem Mamili tamen mouenti,M
135쪽
simo NSINAE PosITIONIs ENARRATIO reant,obsequantur p,8c nihil in rerum ordine appareat, nisi diuinitatis motus. Nonae λhqrae,praeter motum illum uniuersalem, msid num,aut diurnum: alius motus est proprius, quo uniuersali illi in aduersum nititur, semel ab occiduo per lublime caelu,
annis *9o oo prius extitis,in occiduum remeans. 6 EAxis huius motus ,mundanum axe in mundi centro sescat. 8c poli eius, a miis mundi,iugi constantii invariabilitate partes duo & viginti, minii. quadraginta quini distare demonstrati sunt. T EMedius huius globi circulus, qua nonae sphqrae ecIipti iram dicunt in quo ipse rapidissimo primae lationis motui, eo qui dimis est motu it obui', obliquus incedit: bifaria seu
cans aequatorem,& quatum nunc dithim est,perpetuo des clinans ab eodem. Cuius plana superficies extenta quaquaversum,designat in sphaera suprema ecliptica,qua vocant, regularem, aut primi mobilis. Eius autem Naequatoris cor munes intersectiones, capita appellantur, aut primordialia puncta Arietis 8c Librae primi mobilis.s QMotus huius mobilis, Norbem stellatum,& septem totas quae sub eo sunt sphqras planetarum,eir ducit lecu. Quo re & medius augium & inerratiliu motus,in abacis astronos micis appellatur. Medius aute, non verus, quod & motus octaui orDis eisdem comunis est,qui nunc quidem addit ad hunc motum istorum,nunc vero minuit ab eodem. 9 CEst autem huiusmodi motus medius,arcus eclipticae Prie: mi mobilis, Arietis eiusde, M Arietis nonae sphaerae capitiestas, interceptus. Quem morum,determinant lineae a censtro mundi per ea capitum initialia puncta ad primi mobilis eclipticam produme. Octauae sphaerae tres sunt motus. Primus mundanus, a primo mobili, Secundus ita aduersum nitens, & ex oppostito factus a novo, quos iam descripsimus, Tertius Peculiararis N proprius,quem trepidationis V ant,aut motum a cessus & recessus.
136쪽
EMotus iste est eiusmodi,ut per illu duo puncta eclipticae ii octauae sphetrae aut solaris itineris e diametro constituta,quet capita vocant Arietis, ta Librae octauae sphaerae,motu ςquauli ac uniformi,duos squales circellos describant in concaua superficie nonae sphaerae,circum designata duo puncta eclipticae eiusdem,veluti polos,quae capita Arietis A Librae noe
nae sphaerae appellantur' .... II sistum circellaru quilibet,ab ecliptica nonae Iplagrarinduo equa secatur ,hic in parte eoa,illic vero occidua,medi tarem,ad se quidem facta comparatione, id arcton, & me: dietatem linquens ad austrum. Medietas autem silperna,Ilula scilicet quet citra eclipticam nonae ad boream relinquitur: borea aut leptentrionalis dicitur. Quae vero subsidet, & vlatra eclipticam nonae destituitur ad austrum, austrina,meris dionalisl nominatur. Punmis parui circuli in arctoae medietatis medio Conitu i , tutus, quadrantes eiusdem disterminans atm distinguens ristetrionalis punctus dicitur,Partis aute austrinς: punctus meridionalis. Is autem, qui capite Arietis nonae sphqrs in sublimi celo medios c5stituto ortu respicit: orientalis. Qui vero respicit occasum:occiduuspunctus appe latur. EAbscindit aute quilibet paruorum circuloru partes octos i decim eclipticae notae sphaerae,Vt sit arcus eius eclipticae in ter capita Arietis MLibrae eiusdem,& circuserentia istorucircellorum comprehensus ,partes nouem magni circuli.
EIn paruulis istis circulis capita Arietis N Librae octauae is spherae mouentur ,hac lege,Vt dum caput Arietis o uae moccidua sectione circelli sui, Meclipticae nonae constituitur Librae etiam initium sit in occiduo sui circini puncto, Et ducaput Arietis illius fuerit in sectione exortiua circelli lui oceclipticae nonae, M Librae principium est in morima. Dum aut caput Arietis illius est in septentrionali pucto circelli sui 8c eclipticae nonae, Librae caput est in meridionali. visceta commutant. Et omnino, Dum Arietis caput partem demeat borealem, meridiana detinet Libram, Et contra.
137쪽
ALPHONSINAE posITIONIs ENARRATIO Dum austrina detinet Arietem, bra meat per vela am,opposita semper sibi diuendicantes loca. is CHac lege motionis virus capitum, Arietis x Librae octauae sphaeret,circsiferentiam sui parui circuli,in quo cir fertur,in To ooannis aequali motu semel absoluit. 17 EConsequens est autem ad forma motus istius,u, dum casput Arietis octauar,costituitur in alterutra sectionu paruuli1ui circilli ta eclipticς nonae sphers,statuet ςcliptica octaue iplana supficie eclipticae nonς sphqrς, Quod in una reuolutione capitis Arietis estuus in suo paruo circulo bis accidit. is EExtra duas vero semoes istas , icsis fuerit caput Ariotis est,uae in paruulo suo circulo,ecliptica octa recliptica nonae sphaerς bifariam secabit. 19 CEt intersectiones istς ,sunt pemetuo,quado tame ecliptiscae se dispescui,capita Cacri &Capricorni octauae mhqri. Na duo ista, la Punctoru omniu eclipticae o laus sphqrs. I motu isto,circuberetis eclipticae nong s p cohqret diuqaute se intersecat eclipticae in capitibus Cacri 8c Capricorni nonae sphaerς ,nisi du caput Arietis octauae costituitur in alterutro puctora latitudinis maximς parui sui circuli, ubiscussi vero intersectiones eclipticam fiat ecesse est ipsas per quadrante magni circuli a capiti, Arietis N Librae octav Ah rae distare. Queadmodu a nobis supra demostratu est. 26 EEx quo consequens est, Circulum magnum per utriuis eclipticae polos productium, super capita Arietis & Librae octauae sphqrae semper incedere.
xi CPalam quo p, capita Arietis & Librae inaus sphqrae,semper manere puncta maximae declinationis eclipticae octauae ab ecliptica nonae,quado non sunt in eade plana superficie. xx gConsequii etia,intersectioes eclipticaru moueri in duobuarcub' ecliptiri notas splKrae octodecim partiu,qu1tos abi scindunt parui circuli a o eade. 'Hos ait arcus isos se :per dirimunt capita Cancri 8c Capricorni nonae sphaerae. Quare di noue grain capitibus eisde elongati eas cotingit. vin arcubus istis,interiectiones eclipticaru et uetur secta
138쪽
PER ALBERTUM PIGHIVM dum ordinε signoru, quando caput Arietis octivae a pum: cto occiduo paruuli sui circuli per arctoa medietatem elusedem mouetur,vs A dum ortiuu punctum attingit,Remesant aute, M aduersus signorum ordine recurrui,capite Arietis octauae ab exortivo illo pucto per notiam partem circelli sui decurrente,vsi dum ad occiduum punctum reuertitur. Quivis autem in una reuolutione Nitis Arietis octauae
spaerq,bis accidat,ut ita Cancri ε Capricorni eiusde statuantur sub capitibus Cancri & Capricorni nonae sphqrae, Nuq tamen capita Arietis & Librae o Laus sphirae, lub caespitibus Arietis & Librae nong constituutur. Cu enim eclis plica octauq sph rq contingit circulos paruulos in puctis Iatitudinu alterutrini, capita Cancri & Capricorni eiusde, coniuncta sunt cu capitibus Cancri & Capricorni sphsraenonae, Capita tamen Arietis N Librs octauq sph rq, etiam ita,nouem partibua magni circuli,a capitibus Arietis, & Librs non spheret distabunt.
Quinetia,Ea est figura motus istius,ut sola capita Aries istis Zc Libr punctorum omnivomidi spirartae,aequales cim
ferentias circulorum describant. Cinteravero punctat eius firmameli,neutiq circulos,nessi certos arcuS circuloru,
sed iudi isses magis, irregulares' figuras describat uniuersalter capita Cacri MCapri.eiusde,qus,vt ate demostrata est.mota in duo, arcub' ecliptiri nonς sphqrq partiu. is, si ii autem eclipticae octauae sphaerae describunt in mos is tu isto,binas quasi ovales figuras circa polos ecliptics fixae, quasijde copulat inuice. In qui figulis , li ecfiptics octauae spli re nunc quidem accedunt ad totos eclipticae fixae,nsic aut elogant ab eis ,n vero coisigui cu eilae, secudu 'caput Arietis inaus,plus,aut miti', aut nihil distat ab ecliptica fixa,& sectasi ui,aut accedit ad ea,aut recedit ab eadῆ. WHabet M hoc mirabile motus iste, in in tota si haera nulla a Pum relinqt imota,RRare nec polos habere manifestu est. EQyauis autem es plica fixa et uatorem intersecet semumr ad eundonangliam, partium videlicet duu dc viginti,
139쪽
ALPHONSINAE POMNONIs ENARRATIO minu. quadraginta quini, in capitibus Arietis. N Librae primi mobilis. Ecliptica tamen octauar sph araequatorem1uccessive secat in singulis punctis comprehensis in duobus arcubuS,quos,cotingens utrim p paruos circulos in pussis latitudinum,ab aequatore separat. 9 EArcus istos,capita Arietis & Librae primi mobilis diriumunt medios,Atl ita fit,ut in una reuolutione capitis Arietis octauae in paruulo suo circulo,eclipticae octauete M squastoris intersectiones bis conueniant cum capitibus Arietis MLibrae primi mobilis,bis item maxime ab eisdem elongere:
tur,nunc ad orientem,nunc vero ad occidentem.
3Q ECapite Arietis octauae sphqrae in boreali puncto parui sui
circuli constituto intersectiones eclipticae octauq& aequatos ris,in arcubus nuperrime dictis maxime distant a capitibus Arietis N Librae primi mobilis ad occidentem. 31 EAb eo septetrionali puncto caput illud Arietis seluens,duin austrinu perlatum sit,intersectio vernalis eclipticae octauq& squaloris,pergit cotinuo ad oriente,per singula supradium arcus aequatoris puncta transiens, Coniuncta cum capite Arietis primi mobilis,quado caput Arietis octauq exortivupunctum parui sui circuli pertransit, Peruenit aute ad maximam a capite Arietis primi mobilis elongationem orient lem,quando caput illud Arietis octauae notium iam punctuassequutum est,Eadem est autem & de autumii interiectior ne,& de capite Librae primi mobilis ratio. Discedente hinc capite Arietis illius,du in arctoum iura: sus punctum euaserit,vernalis intersectio remeat retro, adsueruis signorum ordine,aequali velocitate recurrens per ars cum illum aequatoris,qua nuper secundu ordinem signors processerat per eundem, In qua repedatione,secundo conc- a iungitur cum capite Arieti primi mobilis, quando caput Arietis octauae circelli sui punitium occiduu pertransit. Est autem in termino elongationis maximae ad occidentem , quando caput illius Arietis arctoum circuli sui punctiun it rum assequutum est.
140쪽
EA rcus ille aequatoris, in quo vernale intersectione prope 3 caput Arietis primi nuperrime dim lege variari diximus.
hoc est,nuc procedere in eode,nsc remeare,nuc post, nucante caput Arietis primi existere,nuccolungi csi eode,non est squuis in octibus reuolutionibus capitis Arietis omui in paruulo suo circulo,sed maxime inqqualis. Maior autem dc minor,secundum P capita Arietis & Librae non sphaesrq,proximius accedui ad capita Arietis 3c Libri primi morabilis. Maximus vero,quando capite Arietis octaus in alter σutro punctorulatitudinu circelli sui costituto, caput Ariestis nonae statuitur sub capite Arietis primi mobilis,Et postest esse partiu quadraginta quatuor,&dimidis circiter uni'
unde δc vernale intersectione gra. 22. m. I s. fere a capite Asrietisprimi mobilis contingit esse remotam. CEtu aute definiti sint arcus arquatoris,quos intersectios 3 nes eclipticae octauae sphaerae N aequatoris nunq excedunt, In tepore tame quo cetra parvoru circuloru per motu nonssph rqvnu circuitu factur,nepe,in. 9o oo. annis,quodlibet
puctu eclipticet octaui sphqre,qquatore in nuper dictisarcus
Duq,prope capita Arietis & Libri primi mobilis intersecat. Non solu aute intersectiones eclipticae octaure dc arquato 3stis variatur assiduo per motu ista,sea 3c anguli intersectiosnuistatu fiunt c5tinuo alii at palii, Hinc coligisse creditur, Solis maximas declinationes,diuersis temporibus diuersas etia inuentas ab obseruatoribus. maiores enim repertς sunt a Ptolemto si ab Almeone,ab illo etiam maiores obseruatqsunt e quς nostra tepestate repetiumr,Cu em orbes augem selis deseretes,moueantur super axe ecliptics octauq,admotu eiusde . 8c orbis sole deferes,super axe,pridicto axi squiσdistanti,Palaest, Cetrusolaris corporis in plana superficie eclipticae octauae sphaerae perpetuo moueri, unde ad euarias
ris .maximas etia solis declinationes mariari manifestu est. EFit etia ex dicta euariatione intersectionu eclipticae octas e dc aequatoris,ut non aequa sint tepora quibus reuertitur