장음표시 사용
41쪽
non potuit sibi temperare , quin obsignationem visiori Prophetia ad Deum reserat quoque. III. Quod maxime attendi velim , non proponuntur haec stecta , ad claudendum praevaricationem, ut finis rei, id est, temporis longanimitatis exhibendae , quae ad resipiscentiam ducit sed ut finis De decernentis. Si rem pressius consideremus , apparet contineri hoc versu declarationem terni decreti divini , quoad finem a Deo intentum. Non enim promittitur modo gratia Dei erga populum, ejus que tempus, sed decretum Dei enarratur de tempore praeciso. Ut sensus sit decrevit Deus vobis dare tantum temporis, hac intentione , ut fiat certo , quod sequitur , occlusio peccati c. A snis intentus a Deo in decreto suo semper est echum sortiri debet. Ergo cum populi Judaici incredulitas Mimpietas
sub Templo secundo , praesertim adversus Christum , mons lata constet , eaque severe , juxta hanc praedictionem Danielis , a Deo punita sic sequitur , si praescriptorum ossiciorum executio sit finis intentus a Deo decernente , Deum suo fine excidisse , quoniam populus conditionem non implevit. Quod injuriosum Deo ac indecens est, Unde imprudenter a Viro summo dictum arbitror , stare dccisionem divivam , nisi praescripta haec o iuncam fecerit populus. XXX. Non lubet plures aliorum atque alienas exegeses
corradere, es sub examen revocare. Proseremus rectius, quod
ad hunc locum dicendum esse arbitramur. Ubi primo consideranda veniunt mala auserenda , triplici vocabulo expressa Primum est viva I notans ex origine, usu egressionem ex voluntate , praecepto ac potestate superioris, quae sit plerumque
destinato&contumaciter vid. I Reg. XII. 9. Reg. I. I. VIo,
io. c. Secundum est nes ni notans proprie aberrationem ascopo Quia illuc ducente xx. 6. linea recta, Tertium I dicit proprie perversitatem, incurVationem, pravitatem praecipue in cursu , ex qua frequens caespitatioci cons. .l. LIX. s. Lix. 6. Primum, ultimum sunt singulari , medium plurale. In quo non puto es e fundamentum distinctionis, quam heic facit Celeb Coccejus, qui veto ad desectionem Iudaeorum a Rege suo, n sena peccata Sentiliunt multifaria, ad pravitatem fidelibus adhaerescentem, trahit cum verius primum&ultimum, ' singulari posita, collectivo
42쪽
Otiv sumenda sint. Missis aliis distinctionibus , quas quidam
hei faciunt, notamus, quod in sacris , quando omnia omnis generis peccata , quorum infinita mole obrutum est humanum genus , exprimere Spiritus Sanctus constituit , haec tria voca. bula, foedissimam peccati naturam sua significatione declarantia, frequenter uncta adhibeantur. Vide Exod XXXIV. I. V. XXXII. I. imprimis Levit. XVI. I. ubi omnia Israelis peccata , quae confiteri atque hirco emissario imponere ad expiationem debebat sacerdos, tribus hisce vocabulis exprimuntur. Et imponet Aharon ambas manu sua capit hirci vivi, confitebitur super ipsum a st bam omnes iniquitates siliorum Israel cin I SE DR cor omnes defectiones eorum, Run 'a' cum quibuscunque peccatis eorum , ct imponet ilia capiti istius hirci 2 emittet eum per hominem commodam in desertum. Non erit praeter rationem , si statuamus, huc igitum intendisse Angelum. Ante observavimus, inter rationes, ob quas tempus hoc decisum perni aco annosque Sabbaticos numeret, esse etiam hanc, quod in eorum fine Christus es e turus esse cxpiationem Omnium peccatorum veram& consummatam. Quae observatio fundatur in eo,quod Lxx. nooz si rite numerentur, desinant in anno
Jubilco, A quod hujus promulgati initium sit dies Cippurim. Praeterea numerabis tibi eptem septimanas annorum , septem annos septem vicibus, ita tempus septem septimanarum annorum sint tibi quadraginta novem anni. Tunc facies , ut ubique personet clangor trabe mense septimo , die decimo eius mensis die expiationum faciatote ut personet tuba in tota terra vestra. ut antis laetis annum qin quAgesimum S c Levit xxv. 8. 9. Io. Quia ergo in sine hujus
temporis decreti talia miseris mortalibus per Christum erant adserenda benescia spiritualia, quae analogiam habebant cum iis, quae obtingebant Israeli in anno Jultaleo, die Expiationis ejus initio, quaeque spiritualium horum umbrae&sgurae erant ideo Angelus xx. Hebdomadas annorum nominat, atque de defetitionibus , peccatis, iniquitatibus , tunc vere per Christum eXpiandis, ut olim typice edisserit. Ex qua observatione sequitur, non tantum, quod peccata non omnium, sed electi I prael solius indigitentur, sed etiam, quod ea non maculae aut vitii insit , sed reat scies de si heic intelligi debeant. Eo no
43쪽
mine enim peccata Israelis olim hirco imposita fuere , te
ipsum sacramentaliter ablata. XXXI. Ablationis porro modum egregie declarat Angelus, triplici itidem Verbo. Primum est Multi volunt ob icissitudinem iterarum iniri literam, pro ri esse.
sitam, ut radix ut se notione covsummandi, consumendi. V. V. habet ut consummetur pravaricatio. Expressum id est
ex Graeca versione, quae habet ζαι πλεβ ῆνι αμαρταν Apud Theodoretum legitur εως ζ λωρου, να et Q ,τωμαλεσθηνο αμαρπι- Prius illud modo apud Tertullianum rea peritur Ouoad usique inve- etur delictum Patet autores harum
versionum is a pro sumsisse , quod verbum cum coκ-
summare , nem imponere, consumere etiam, Tacere ut res dispareat, notet, hinc Graeci per πλεσθην, Quem λαι-οου, expresserunt Utramque hanc vocem cum legamus apud Theodoretum , miramur magis ipsius expositionem , quam cum Eusebi de Chi sostomo communem habet, juxta quam consummatio 3 antiquatio peccati notaret augmentum summum .supremum impietatis culmen , ad quod , per crucifi-xionem Christ i , Judaei increduli assurgerent. Certe ita non antiquatum est peccatum , sed vires robur majus nactum quod autem inveterascit, indies magis deficit, est bi, ανιωριοῦ. Ne dicam de contextu sequenti, ubi per vocabulamn Q a, incrementum sed abolitio peccati significatur. Rectius itaque alii, per consummationem, antiquationem peccati, hujus deletionem cibolitionem gratiosam intelligunt. XXXII. Verum absque necessitate de permutatione Iiterae Lini hic cogitant, cum vox t retenta liter es stia significatione optimum sensum fundat. Scilicet notates Iproprie claudere 1 Sam. I. o. Per. XXx II. . . V xx xxv III. . c. Unde 'I cum duobus Segol, Mi , a cauer, n ovile , caula, cui pecudes includuntur. Hinc
Graecum κλεια claudo, clavis δἴc. Retinemus nos hunc
sensum claudent, qui primus' proprius ii ἐμφαπικώ-qης est, uti exsequenti nostra exeges amplius patebit. Sicuti iam id quod clauditur, a conspectu absconditur, te noceat inhibetur, ita desectionem claudendam dicit Angelus , quod a
44쪽
tonspectu De Judicis removeretur, ne videret puniret eam, atque ita coerceretur, ut peccatorem resipiscentem accusare, d biti postulare , eumque condemnare coram tribunali Dei amplius non posset. X X III Non modo claudendam desect ionem, sed 3 inviolabili sigillo peccata, ut nunquam erumpere queant, porro declarat Deus , altero verbo inn, Juxta Maso rethas Meri hic est inn, ad finiendum, absolvendum, consem mendum N c. Sequuntiat alii rara , alii et Cet retinent. Absque ullo de boni sensus actura periculo alterutrum elloi potest. Utrumque enim et Teri et a Sp. Sancto prosectum, ac aeque authenticum, cum quibusdam, non dicerem. Cum autem remetis non facile deserendum sit, sevoce in textu retenta, ex codicum 'etustate, vel plurium consensu, in quibus speriebatur. nisi vel sorma Grammatica plane fit aliena , vel sensus parum commodus inde emersurus evidenter deprehendatur tutissimum judicamus illud ei retinere , quia sensus optimus inde emergit, nec ratio Grammatica valide obstat. Regulariter quidem deberet media radicalis in m 3', esse da-ges ata cum praecedente vocali brevi atach. Sed non pr te consuetudinem est, in con)ugationibus agesatis indagessabilium instar compensationem quandoque sumere non modo I ised i illusit Gen. xxxi. 7. illudere Exor vii I. as pro 'in Atque hoc modo legendum esse non dubitarunt Graeci, vertentes, Tir pes cimi. Quam lectionem etiam secutus est Tertullianus, quoad usique ignemur peccata. Et apposite satis ob gnatio peccatorum eorum occlusioni jungitur, quia illud , quod firmiter clausum volumus, obsignare solemus Dan. I. 18. Matth. xxv II 66. Hinc inter alias multas vocis huius significationes ea etiam obtinet, qua notat aliquid quasi valida occlusione abscondere Hoccultare ab alioruni
conspectu Dan. II. q. a. ob XXXVII. . Apoc. XXII. Io.Quo sensu inei venit, notans adeo peccatorum omnium absconsonem validam , non ut memoriam eorum retineat, ac diligenter servet ea Deus, ne ullum elabatur impunitum, conf2ob. xiv. . sed ut eorum prorsus obliviscatur , ut pereant, nec in rationes Dei veniant in aeternum, ut eoruin intuitu peceatorem condemnet Qui suppresa, subacta, ac in maris prosunt
45쪽
s inditates abjecta, Misb. VII. 19. vi accusandi condemnandi
peccatorem penitus destituantur.
XXXIV. Haec autem valida peccatorum absconsio 1 conspectu Dei judicis id omne non est, quod duplici hac phrasi claudendi obsignandi , significatur. Verum amplius m us, quo id fieri debet , declaratur, nempe interposito quodam operculo seu tegumento inter peccata faciem summi i dicis, quo clausa, recondita, Min aeternum remota essent ab illius vultu. Quod redemtionis nostrae mysterium praefiguravit olim Deus perculo propitωtori , quod ex ejus mandato Arcae superne impositum erat, ad tegendas Legis tabulas, in ipsa A cae cavitate sepositas Et pones varian is arcam Testimonium tabulas legis I Reg. III 8 Heb. I x. q. quod dabo tibi. Et pones in In ris perculum propitiatorium super arcam superne, ct in arcam pones Testimonium, quod dabo tibi. Et conveniam te illi , Ur loquar tecum desuper e propitiatori , e medio duorum Cherubinorum , quod es super Arca Testimonii. Exocxxv. I 6. I. 22. Habitabat Deus inter Cherubinos, unde praesentiam suam gratiosa certis quibusdam signis, responsis
manifestabat Israeli. Hoc autem non decebat Deum, nisi lex, ossicii quidem norma, sed Miransgressionis index, peccatoremque accusans condemnans , tecta esset operculo quodam, quidem propitiatorio, quod nempe sanguinum adspersionis adjunctum haberet, quo posset placare Numen , etiam cum Testimonio istius legis Illud vero operculum aureum , sanguine animalium brutorum conspersum , id, quod lex postulat peccatore, praestare non poterat ad placandum Numeno cujus sanctitas, justitia, veritas, longe aliud placamentum exigebant. Praefigurabat itaque aliud operculum , ipso auro infinities praestantius alium Mediatorem, non brutorum, sed suo ipsius iu- finiti valoris sanguine conspersum , in quo Deus secum mundum reconciliaret, inui vicio μοι legis impleret, ut peccatum condemnaretur. Hic autem est Filius Dei JESUS CHRISTUS, Mediator Dei hominum, quem - έθε ante tempus, vel ante facies hominum Deus λας ργον pereulum propitiatorium per fidem, insanguine pilas Rom. III. s.
XXXV. Adeo multa in Christo conspicienda Nditanda ac ci edenda sunt fidelibus , ut integer sacerdotii Levi
46쪽
tici apparatus necessarius fuerit, ad cognitionem quandam mysteriorum, quae in ipso recondita sunt, dandam Israeli. Sace dotes, altaria, victimae ipsae, umbrae erant ejus, qui simul sacerdos, qua Immanuel, Victima, quoad humanitatem, &altare soret, qua Deitatem. Mensa cum panibus propositionis in Sancto collocata pium delineabat, qui panis vitae est, simul mensa, in qua quaeri Winveniri is debet potest In Sancto Sanctorum Manna, Virga Aaronis, ipsa Arca integra, speciatim perculum ei super impositum, vario respectu gurae Christi fuerunt Quae omnia latius exequi iustitutum notastrum non patitur. Hoc solum monendum censemus , quod Lex Arcae inclusa alium respectum induat, si Christum sub imagine Arcae integrae, quam si eundem sub similitudine perculi Propitiatorii concipiamus. Priori nempe modo significabatur studium Legis, quod in Christo perfectissimum ac exactissimum
soret. Quorsum alluditiai DL XL. 9. Facere voluntatem tuam Deus mi delector vo lina an 'm uexetua medio viscerum meorum est Posteriori modo Lex consideratur ut peccatum monstrans , eique vim peccatorem accusandi condemnandi concilians: δυναμις ἡ μα nioe νόμος Cor. XV.
6. Hoc pacto Lex dum consideratur, Christus illud opercu-him est propitiatorium, quod praestando id , quod lex exigebat, sanguinem proprium fundendo , eique iram in corpore anima sustinendo, implevit κωωμα ζ νόμου , eique ieccatis os obturavit, eaque coercuit, arctissimeque conclusit, ne amplius eum, qui in Christo est, peccatorem condemnare valeant, eumque execrationi subjicere 4 Dei gratiosa gloriosa communione arcere queant 2 Cor. V. 8. 2. Rom. VIII. I. ue Gai. IM Cor. v. I. 16. 7. 1 oh. II. 2. cc.
Huc respicit saltes, Beatus, cujus tectum L p catum Ps cxx11. I. Ab tulisti iniquitatem populi tui, exiui omne peccarum eorum, Selah. Val. xxxv. 3. Huc respicit Deus in hoc nostro textu, quando peccata Claudenda deso tonanda pronun
XXXVI. Sapientissimo prosecto consilio haec ita Licrum ur. Inter alia, quibus Templum secundum caruit a Judaeis constanter numeratur etiam Arca cum Propitiatorio. Dese tum
jus umbratili operculi abunde compensandum ore misione
47쪽
Christi veri Propitiatorii, in consolationem delium promittit oeus. Praeterea die quovis Expiationis, cum sanguine Pontifex summus adytum ingrediebatur, eoque ipsum perculum in pergebat, 'o pacto ei Vim ad legem peccatum claudendum , semper de novo conciliabat imo hoc sanguine quasi sigillo, perculo impresso , peccatum ac legem obsignabat, ac valide occludebat coram Dei , Cherubim inhabitantis, facie aspectu. uJus umbrae veritatem in Christo fore conspiciendam, in fine I xx hebdomadum, in jubile spirituali , die Expiationis vero praernancin Dinas elegantissime. Nempe tum san mi in conspergendus erat Christus proprio, cujus virtute ἱλοι Oo factus peccata obsignaret, oculosque Dei ab iis plane
averteret, ne intueri iniquitatem in Pacobo , neve perversitatem aspicere in prael possit Num XXIII. Is adeo ut, si quaeratur iniquitas praelis, ulla extaret , peccata Iehude , nulla invenirentur Per L. O. utpote Virtute illius fundamentalis,
prius rudius per passiones excisi, dein sculptura elegantiori per
gloriam secutam expoliti, e conspectu Dei, uno quidem die, remor Zach. 11. Et sic quidem, ut eorum amplius, exactione etiam chirographi, non recordaretur Deus Per XXAI. 34 Heb.
XXXVII. Supposuimus ita de hisce rebus disserentes, ipsum perculum sanguine olim conspersum fuisse. Operae pretium erit hanc hypothesin pauluhim illustrare ac confirmare. In Cod Poma Cap. Iv. dicitur, quod Pontifex non intueretur ad spargendum sursum aut deorsum. Verba haec sunt. Nec intuebatur ad pargendum sursum aut deorsum. Ad quae verba
Meriuhamius. Non intuebatur in propitiatorium ; neque enim opus erat, cum sanguis , ut in Gemara traditur , in terram lapsus sit, ad propitiatorium non pervenerit. Confirmat hanc glossam ex artenora , cujus verba latine hunc in modum exhibet. Non
intuebatur ad spargendum , non sursum, ut esset sparsi una infastigio propitiatorii, 2 septem deorsum in medio ejus, ut supra
propitiatorium non pervenerint, sed in terram deciderint. Nos secus sentimus. Verba textus sic se habent. Et accipiet de
sive faciem Propitiatorii, orientem versus; rasa , t in , c ram propitiatorio sparget , septem vicibus de illo sanguine digito
48쪽
Deum Sponsorem acceptasse, victimam in locum peccatoris su rogasse, in cujusloblatione olim futura hactenus acquiesceret, in
fide offerentibus peccata remitteret, mundum reliquum toleraret, externaque beneficia Israel conferret, corporales etiam plagas sisteret Actum v I. 6. 7. Gen. VII G2 I. Sic nihil consummavit Lex, sed fuit επει γωγὴ κρώττον ἐλπίδ Av11.19. ac signum igillum expiationis verae , per melius acri scium perficienda , quam hic ut futuram igitur Deus promittit. ι .XL. Facta est ergo haec expiatis iniquitatis per Filium Dei in plenitudine temporis manifestatum in carne, Jesum Christum. Huic, quod olim in victimis, maximeque in hirco distincta eremonia praefiguratum fuit Levit. xvi. r. a. imposita Mimputata sunt peccata nostra , ab ipso sponsione aete ira voluntarie suscepta j Quae imputatio peccatorum, eorumque in se susceptio causa est , quod mons vocetur Heb vir. et r. i quod peccata nostra sua dicat s xl. 13. xix. . . quod olim dicere potuerit te I risx inveni redemtionis re lium Iob. XXX . 22. 23. quod cum ipse innocens in se sanctis sinus fuerit, tanta mala, caelitus immis , in corpore anima sustinuerit; quod alias salva Dei Patris sanctitate, justitia, veritate, bonitate, absque hac peccati imputatione fieri non poterat. Agit Messias de hac susceptione V lx IX. Io cons Rom. xv. . . Ut autem ut victimae piaculari imputata ipsi peccata nostra sunt, ita 8 propter ea traditus, vulneratus, crucifixus, mortuus est Rom. iv. s. LV HI II. q. s. . . Tactus est pro nobis, ut olim victimae loco offerentis, meres li .io.
αμαρτα 2 Cor. V. I. execratio Gal. III. Is quando peccata stra
Furseum ipsemet, sacerdos, victima, in corpore seu tulit super i num Pet. I. 2q. Quod autem sanguis mille arietum olime ficere non valebat, nisi in imagine, id Christus unica oblatione sui ipsus confecit. Inde veniens in mundum prius illud abstulit, ut operim salueret Heb. x. 9. ex . xl. 8. 9. Expiavit peccatum .delevit, quod hactenus extabat in tabulis summi Creditoris, δι εαυτάκαι- ρλο μοι ποιηm a P, F μοι nis ηυων consedit ad dextram majestatis in altassimis Heb. i. s. ' ἀει im ας per immolationem sui ipsius factus manifestus Heb ix et adde Heb. ix. is colos. i. q. Atque ita unica oblatione τελείωκε consummavit
49쪽
m it in perpetuum eo , qui sanEcti cantur , impetrata actu reis
missione peccatorum, ita ut memoria eorum recordatio, tanquam nondum expiatorum, pereat Heb. X. I . 17. Haec illa expiatio vera consummata est, die expiationis vero conficienda heic promissa qua semel facta sacrificiis & sanctuario terrestri amplius locus
XLIII. NarrantJudaeorum Magistri, quod Summus Sacerdos linguam coccineam, quae lanei staminis erat, rubro tincta, alligaverit die Expiationis ad caput hirci Emissarii, quod quando hircus ille de rupei et dejiciebatur, ea colorem exuerit purpureum, nativamque aloedinem induerit, in certum expiationis praestitae testimonium. Quod ut rite animadvertere posset hirci illius ductor, linguam coccineam dividebat, dimidium ejus ad rupem , dimidium vero inter hirci cornua alligabat, ne, si tota ad frontem hirci appensa fuisset, contingeret
sorte, ut qui hircum duceret nesciret aliquando an albuis tr quia dum hircus praeceps serebatur, cum reliquum corpus iusta velaminis capiti obtenderetur, linguam coccineam tegi ne- cc se erat. Addunt autem, postremis temporibus Templi secundi, A quidem quadraginta annis ante destructionem Hierosolymorum , contigisse , ut lingua illa coccinea non exalbesceret; quod irae Divinae non factae expiationis per Pontificem Maximum, argumentum erat. Quae si vera sunt, perhibet; Iudaei testimonium contra se ipsos, testimonium dant inscii inviti expiationi factae per sacrificium Iesu Nazareni, quem crucifixerunt, eodem ferme tempore, quando lingua illa coccinea, juxta ipsos, in rubedine sua manebat. Interfecto enim Filio Dei, gravissimi sceleris reatum sibi contraxerunt Judae , ob quod iram suam sic ostendisse Deum singulari cgiavioris judicii insecuturi documento , ipsi me sessa tentur.
Et quando Ponti sex futurorum bonorum , sui ipsius oblatione, expiaverat Omnia omnium sibi datorum peccata , haud mirum crat , quod lana illa rubra in rubedine sua manserit; factum id est, ut significaretur frustra Judaeos hircorum sanguine quaeiere peccatorum suorum expiationem. Quicquid sit de hac traditione Iudaica , eatenus eam contra Judaeos recipimus, quatenus expiationem hanc . in fine V annorum suturam, eodem praedicti temporis articulo sat an esse ostendit. Dubi tant
50쪽
iant a teroquin Viri Doctissimi, an haec ita se habuerint, uti Judaei sabulantur quamvis illi, ne videantur absque ullo sundamento ex Scripturas Sacris haec tradere, confugiant ad locumtis i. 18. quasi ibi allusio esset ad ritum hunc, mirabilem
rubrae lanae in albam mutationem. Ita quaeritur in sch , Tractatu Schabbath. Unde habemus . quod alligare debuerint linguam coccineam capit hirci emissarii ' Ex eo, quod dictum; si fuerint peccata vestra sicut ibapha, mi nix dealbabuntur. Vid. Spencerum de Hirco Emus.
. V. Verum non sustici ad peccatoris salutem liberare ipsum a reatum poena peccati , nisi simul ipsi adducatur jusvitae aeternae, commuiri Dei, a qua per peccatum excidit,
cujusque spem amisit. Unde ut perfectum 'lvatorem Chri'stum describens Angelus, ei porro tribuit uuitia aeterna ad-ἀ ctionem. Vox justitia notat in sacris eam cetitudinem cogitatorum dictorum factorumque, qua cum legis postulato exacte conveniunt. Ita Paulus Vocem δικπιο νην, quae convenit
cum Hebris et , sumit Rom. X. Moses enim describit justitiam, quae es ex lege, quod quis erit ea homo vivet per ista Haec prina vocis notio est ex qua caeterae futant, quando pro statu absolutionis a crimine , vel jure ad vitam aeternam sumitur es iv. 7. Prima ha notione hei etiam vox sumenda est, quando reliquae nominatae non exclilduntur. Intelligimus nempe per justitiam hanc, non aliqualem, sed persectissimam omnibusque numeris absolutam legis obedientiam quae praestita est causa peccatori , cujus peccata expiata sunt, iuris ad vitam aeternam. Qualis justitia cum nullibi hactenus reperta fuerit, nec apud homines omnes peccato coinquinatos inveniri potuerit, merito eam adducendam, id est praestandam, de actu Apendam loco, bono peccatoris declarat Angelus. Ita frequenter Prophetae dejustitia hac ut futura, loquuntur VLxxxv. II. V L. o. Nec silent iidem per quem haec mgritia foret adducenda eri xx III. s. 6. XXoI. I . 6. σχLv. q. adde Dan. IX. 1.Ies. Lo I. II. Haec justitia revelatur Euangelio Rom. 1. 17. I. r. monstratur esse in IesuNarareno nostro, vero Davidis Germine. Hic adduxit usi-riam , quam praedixerunt vates. Cmnem enim justitiam im