Nicolai Ochibovii ... De canone studiorum dissertatio

361쪽

Bemhi caris meri in San garii tumulo, juxta Vallam Mergellinam in Despacae TemplO,Neapolia

ius SanaZarius , notum est , quod epigramma, sive quam odem con fecisset , in loculis includebar no vem, & noUies CXaminabat ,' tumisque dabat legendos . Et Epos illud illustre , quod de Partu Virginis libris tribus complexus est nihil se re illius versibus invenitur castigatius; & sane, nam illud sacrum Me ma viginti annorum lima fuit per politum . Clauditur eximius hic ΡΟ ta tumulo juxta Villam Mergellinam in Templo Deiparae Vimini ab se dedicato, vicinus cineri Uirgiliano, ut qui arte pares , & studiis , etiam monumentiS conjungerentur . Marmoreo autem tumulo,

Petrus Bembus genere , doctrina, dignitate, ac fama clarissimus, hoc carmen inscripsit:

Tantus enim fuit Virgilii imitator, & hujus phraseon exscriptor, ut i lius opus ab eodem Virgilio dictatum fuisse dixeris. Scripsit Etrusca

362쪽

carmina pari lepore, saleque arriden.tibus utrimque Musis, aut cum vi liis insensus corruptis moribus praepilata jacula Iambis intorqueret; aut cum honestum amorem cultissimis versibus commendaret . Idque est quod Latomus indicare voluit hoc carmine:

Major in assumto ratio, quo nomine constet ;

re minus.

Claruit Accius syncerus Sanagarius initio decimi sexti seculi, qui poe- sim Latinam ad illud fastigium evexit splendore ingenii, imitatione optimi cujusque veterum , Ut Poetarum hujus seculi princeps merito habereiatur . In ejus scriptis elucent non modo venustates , S lepores omnes Latinae linguae , sed & animi vigor , & sententiarum acumetu , lon- longeraevige supra Bembum , aliosve Italos, Poetas iuPexae qui eo tempore styli Romani puri 'tatem restaurare studuerunt. Quamis mam non desint qui putent , Φx Italos , nempe Iacobum SanaZarium,

pracastorium , Flaminium , Vidam,

363쪽

roetas sex Naugerium , & Bembum a tribus Gallis, hosque Gallis superatos fume , nempe a

suse aio, ' 'Cancellario Hospitalio, Adriano Τur-nebo , & Iohanne Doreto. Sed teste Iosepho Maligero , Huthenovius, Gregorium Auchananum Scotum, eos omnes Poetas , & Italos , & GaI-ios superasse asseverat , ut ex hoc Disticho liquet e Tres nasis Gaiai senos vicere, sed unum Vincere Scotigenam, non potuere virum. Quem Poetam dum respectat , idem Scaligerus , magnifice inquit:

Imperii fuerat Romani Seotia f.

Romani eo vii Seotia fnis erit. Verum, si placet, quoniam haec satis, superque de Re poetica diximus , Cuius instinctuq Dei optimi Maximi donum est ad Sacra, ct Moralia reserendum ' atque adeo non inultis datur adyta divinae hujus facultatis penetrare, & cum illa necessitudinem habere , sed paucis admodum r

364쪽

puer , aut ardens evexu ad aethera Dirtus. Ad reliqua nunc progrediamur, opor- VIII. tet , nempe ad naturalem Philo . PF DTV Pniam , sine qua nemo intellistere SOPHIA . AC potest characteres , quibus immem Iuv*cris sum hujus universi volumen ab OΠΙ-nipotente Deo inscriptum is satur,& ad ipsius summi Numinis cognitionem Dervenitur, ut testatur Ap notus ad Romanos, cum ait: μω-

Abuia Dei per ea, quae 'rita μας,

inteuecta conspiciuntur . Haec etenim Coesique vias, s δε-dera ino bat; , Defectus SoIis Darios, Lunae Pr

labores:

Unde tremor terris e qua Di m ν a cita tumessent, obicibas ruptis, rursusique in st-- ipsa res nee - . 'Quid tantam oceano propereηt 'tingere Sotis 'berni ; vel quae tardis mors noctibus obsee. Neque alia ratione ceteris moris talium praestitisse videtur Salomon udaeorum Rex , quam quod om-

365쪽

,ia D Ε- CANON Ehium optime sit philosophatus ,' qui

oblata sibi a Deo bonorum omnium optione , sapientiam, quasi optimum ,& excellentissimum bonorum , P ssula it ψ quare accepta. a Deo sapientia : Disputavit supra Iignis a Ced o , quae es in Libano, usque ad hassopum , quae egreditur de pariete ; s disseruit de jumentis, S Do. Iucribus, S reptilibus, s piscibus,

ut Sacra Scriptura testatur ita .Rdamus na- NaturalCm hanc Philosophiam turali philos cum scientiis ceteris ab omnipotenis quo scientiis a te Deo nUmeris Omnibus absolutam Loo ornatu . sine ullo accepisse dicitur hominum Parens Adamus ; sed cum ob violatam Dei legem ab eo , in quo positus erat , deliciarum horto

Numanum fui set expulsus , inter ceteras pec- Adae sese,ir Cati poenas, ignorantiae tenebris tradiciolatiae te- ditus, in eas traXit omnem posteria

Sed non minus frequenti es.sectuum singularium observatione, quae experientia dicitur , quam αex Mercurii Trismegisti , & ex S

366쪽

thi nepotum columnis edocti homines prae , & postdiluviani , eam a fundamentis pene instaurare omni ope, acri stuato , & improbo labore sunt adgressi . Quoniam autem inter omnes Nationes , Graeci prae d. ceteris diligentius in singulas illius gulas philos partes incubuere, eamque in quom d iebri IIT clam veluti corpus digestam scriptis VRbv e. suis ad Posteros transi ni serunt, illustriores Philosophorum sectas a Grae- ς,.cis repetendas esse jure duximus .

Primi autem Graecorum philosophi t. i 'in duas sectas dividuntur , scilicet test ' Dogmaticam , & Academicam . I ρ

Secta Dogmatica, quae eos comis

prehendit Philosophos, qui veritatem assecutos esse se , saltem in pluribus contendunt duplex est, Ionica ,& Italica . Ionicae sectae dux fuit Thales Milesius , Phoenix origine , 'ΛLE & inter Cives Milesios adscriptus, Μιιε iuS. qui in epistola ad Pherecydem , quae

resertur a Laertio in Τhalete ; in Aegyptum penetrasse ait, ut eX ipsis fontibus puriores patriae doctrinae latices feliciter hauriret . Ex Aegyptiorum ergo , quos adierat.& Phoe-

367쪽

A Phamicum, ad quos genus fere. hat, rivis. in quos magnam Mosata cae doctrinae copiam confluxiise , ouomodo Dilandit Isuetius ιφή abunde I hales Thales Deum hortulos sitos irrigavit . Hinc Deum definiebat, quod principio , di sine caret ἰ quod rerum Omnium antiar quissimum est : atque hanc akhat

esse mentem, quae cuncta ex aquis formavit . Hinc hominum cogitata perspecta Deo esse sciscebat . Hinc hominum animos primus imn orta

les esse dixisse sertur . Hinc lucent tenebris posteriorem esse statu it. Quae sime non ex apothecis philo-i mphiae, sed ex intimis verae Theologiae mirothecis, depromta sunt. Non semel igitur candide cognoscit piato amicissimus veritatis homo , ejusque rationis exhibendae promtissimis, aliique Complures, quaecumque de rebus divinis a Graecis disputata sunt, ex Aegyptiis scholis esse prosecta -Τbaletis Thaletem se elati sunt Anaxi-.fectatorer . mander , Anaximenes, Anaxagoras s

368쪽

Xenophanes, Heraclitus, Democri- tus , allioue , qui Τhaletis Phil 1ophiam iIlustratam , ad Socratem iisque, ac Platonem detulerunt. Italicae sectae princeps fuit Pythagoras Samius , in Syria natus , juxta Iamblichi aliorumque sente tiam. Is Patriae revisanclae desidea

rio, Sidonem, Τyrum , & Byblum

naUigavit , ac totam sere lustravit Syriam ; ct Chaldaeos, Hebraeos, Arabos , ac Aegyptios praeceptores habuit. Assyrios quoque, & Ρersarum Magos audivit , ac praecipue ut Appuleius tradit, Zoroastrem , &magna demum disciplinarum memeditatus , philosophiam suam instruxit. Quam multa autem Mosama, inter Judaeos, ct vicinis Gentes conquisiita , illuc transtulerit , optimus

testis Hermippus , qui Iudaeorum dogmata , ac leges Pythagoram insitam transtulisse philosephium , stripsit , ut ex Iosepho su , & origine discimus. Testis & Aristo t

thagoras.

369쪽

DE CANON E

lus Iudaeus apud Clementem Ar xandrinum 0, & Eusebium J; horum ille colligit aliquot Pythagorae dogmata , & Mosaicis consentire ostendit ,' velut illud a Decalogo , quo stulptilibus interdicitur, expressisse Pythagoram ostendit; cum vetuit imaginem Dei annulo inscrtiabir ex Aegypto autem, Samum re-

Samum redit, triam a Polycrate tyranno premi. 'taliam se re- ut aIt Diogenes Laertius , recepit

se in Italiam, tempore Servii I ul-

Auditoruo lii, Romanorum Regis, ct Crotonao

Ndititia in Calabria ulteriori , quae tunc ferius est , le- magna Graecia dicebatur , philosio- d. iii ' ' phiae per annos circiter viginti Operam navavit, ibique leges Italis cledit, atque cum discipulis clarus ha-hitus est , qui serme teste Laertio, trecenti Rempublicam praeclare administrabant , ut merito Aristocratia , hoc est Respublica optimatum videretur . Hinc , ut scite inquit eruditissimus Gravina , e Magna

370쪽

Graecia, ubi divinae ille locavit, ac humanae fundamenta sapientiae, facta sunt civilis doctrinae Iurisque divortia , legesque ab ejus discipulis ad finitimos populos traductae fuerunt e Pythagorica schola : qu rum celeberrimi sunt duo , Carondas, quorum plerique Τhuriis leges tulisse volunt, & Zaleucus, qui Loocrorum regimen constituit . Purhagorae dogmata inter c Pythagoraeteros amplexi sunt ΤimaeUS L - fuerim ample

crensis, Philolaus Crotoniata, Par- δ δ' menides , & Zeno ambo Eleatae, Melissus Samius , & Archytas Τ rentinus , qui omnes Physicae praecipuam dederunt operam , ad institutionem usque veteris Academiae, cujus princeps fuit Socrates e quo tempore animadvertentes Philosophi in sterilibus speculationibus, tempus sine piaculo. consumi non polle; exemplo Socratis , animum ad morum scientiam converterunt a illic enim Homeri testimonior . . . . agitur praDumque probumque. Soca Academia princeps fuit Socra- TEs ATHE