Nicolai Ochibovii ... De canone studiorum dissertatio

391쪽

inventor , immensas Aetheris r giones pei VagatuS , absque oculo. xum perstrictione splendidam Solis lucem intuitus est , Lunae sphaeram penetravit, maculasque in hac ,& umbras exploraVit , & incognitas adhuc stellas , quas Madicaeas a Principum suorum cognomine , dein nominavit; cum prae ceteris Voluia minibus , Dialogum de Mundi sis sternate sondidis hi , in fluo Iqntenistiam suam , quamquam non nOVam , de Τerrae circa Coeli orbes nullo astitatos motu , sonuersione aperuit, a Quaesitoribus Fidei Romam evocatus . septuagenarius palinodiam seu blice canςre jussus, est , sedente ur- Galilaeu cju iano VIII. Romano Pontifice , Qua opinio de motu Telluris circa So.

lem, cum paradoxic s m io int

392쪽

cedere videntur , ut apud Virgi. lium , ubi Aeneas externam oculorum speciem secutus , inquit ad

Provehimur portu , terraeque, Urbesque recedunt. Sed hisce Scripturae sanctae locis

immobilitas Telluris, ac Solis mo- Solis mobili- 'hilitas probari solent e Sol e ressus eo. o u es super terram r Orrasque ut risui .γ- ei satim SoI r Generatio prae 'terit, o generatio advenit; Terro autem in aeternum stat. Oritar So ἐν occidit , s σου cum suum reDertitur , ibique renascens gyrat per Meridiem , s flectitur ad Aquil nem Ma . Ad imperium autem imine praecipientis, ne Sol, α Luna moverentur e Stetit SoI in medio Coeo , es non festuavit oceumbeis spolis unius diei i . Alia ima, ut

inquit, omnigerae literaturaeNir Ludovicus Muratorius O ., praetermix-

393쪽

Artium documeta cede

1e fidei , sa. crisque literis debent.

to jam nota , & usu doctorum hominum trita, quibus Terrae quies , ct motus Solis aperte memorari Videntur in Sacris Codicibus. Ceterum nec desunt clariora pro Solis mobilitate sacrorum Librorum documenta , nec physicae, & mathema

ticae rationes . In hanc rem praeter Keplerum , & alios consulendi sunt Ricciolius, & Alexander Tasso

Illud vero Illa meminisse oportet , quod semper Ratio , semper Philosophia, aliorumque Artium dΟ-.cumenta cedere Fidei, sacrisque Literis debent, aliquid evidenter tradentibus; non autem sacrae Literae , ac Theologia aliquid evidenter na rantes submittendae Rationi, & Ρhialosophiae, quamquam istae e Uidentiam jactent quammaximam ψ quod sane ab ipsemet exigitur ratione, cum & sacris Literis, & Fidei, ac divinae Revelationi perpetuo, ct ne incestario conjuncta sit veritas , secus vero philosophiae , & humanae ra- ioni, cum quibus saepe Oi ror in baiabitat. Quaru in Lateranensi Conci-

394쪽

lio sub Leone X. gravissime profecto, ac sanctissime anathematis gladio percussi fuerunt quidam Aristote-Iei, inter quos fuisse fertur Petrus Pomponatius, quod secundum philosophicam doctrinam mortales esse hominum animos dicerent, licet secundum Christianam Fidem immortales esse assii marent. Rationem clamonationis hisce verbis conclusere Patres e Cum verum vero minime conis traducti , omnem assertionem iuu- minatae Fidei contrariam, omnino fassam de imas . Hinc relatus Vir undequaque doctissimus Ludovicus Muratorius e Nefas ingeniII nois .fris eqse, inquit, in cunctis artibus, spe discipianis, aliter sentire, quom

Veritatis oracata cumant; unde Ec- . lus '' Ii clesiae Pastoribus jus est a Deo da ribu, eo fe*rtum hic quoque coercendi teme. 'in in uniorurarias hominum mentes , cum per eorum sententias aliqua ex parte laeditur Fidei doctrina , aut lacio sanctae Literae erroris , si VC menda-

395쪽

cii suspicione asperguntur . .

Sed Galilaei vestigiis inhaerentes ruamplurimi eiusdem census Philo-γphi veluti relatus Gassendus, Ca testus, Boylaeus, Harvaeus, Mat. pighius , aljique , ut inquit Purcho. tius , mechanicam philosephiauia Democrito, & Epicuro quondam excultam instaurarunt, multisque in locis, prout necessarium visiim fuerat , resorm runt. Hinc ex hisce , duae potissimum exortae sunt recen .llorum Philosophorum Sectae, sicilicet Gassen distarurn , R Carte sanorum . Gamendistae praeceptore gloriantur memorato Petro Gassendo, quem Orbis Terrarum cantat, nec injuria ; vixit enim quantus ei vitae cursus fuit in virtute totus ς α editis exercitationibus paradoxicis octo adversus Aristoteleos; libris octo de vita Epicuri; institutione Astronomicas aliisque multiplicis literaturae voluminibus, ita clarus obiit ut vivat adhuc; unde sub ejus essigiem haec carmina depinxit Poeta Anonymus et

396쪽

Gassendum , prae ceteri . secta- ti sint Emmanuel Majgnanus Us-dinis Minimorum , . Calimirus Ca-Duccinus , , Sehassianus Bassionius ., Magnenus, Isaacus Cardosus. Pi iniacipia corporum faciunt puncta physica, hoc est partes extensas , α insectiles r quod utique magna Pell-Pateticorum pars admittunt , teste Du-Hamelio , tametsi σῶα,uia αν GIa-jam nomenclaturam , ut perniciosam

fugiant . .

Cartesiani secuntur Renatum Descartes Hagae Turonum in Gallia natum, decimo sexto declinante seculo. A prima juventute Flexiae

studiis deditus sub PP.Societatis Jesu disciplina , in Philost,phia, α Ma thematicis, stupendos siccit progressus et arma dein more Acbilium. in

397쪽

de Carthesii philosophia.

Germania , & Hungat ia feliciter circumtulit,' sed Ρhilosophia secesssum poscente, Egmontium in Hollandiam concessit; ibique , Uir acerrimi ingenii, & praeceptis, & ex Plo , mentis adsensum cohibendum in Physicis, & nonnisi illucescenti veritati praebendum esse docuit , convecta materia ex atomorum , aliuS-ve veteris philosophiae ruinis , ut ex Ηuetio colligitur, per hyemem in Hypocausto , ita coepit philosophari , ut sorte nemo aΠ-tea fuerit ausus , utpote cui sol san:

. . arte benigna

Et meisore uro Anxit praecordia

Titan

Totam , itaque philosophiam stram, aequis rerum aestimatoribus videtur desumpsisse Cartesius ex DC-mocrito , Epicuro , di Leucippo, qui omnia ex corpusculis angulosis, levibus, & unei natis, sive haismatis concreta essu volcbant ς ut non temere scripserit idem Huetius

398쪽

sΤUDIORUM. 3ς stius o Leucippus EIectes, Dem critus , is Epicurus Carte o prcsuferunt in Mundi hujus aspereabi- Iis explicanias care sd; nam praeterquam , quod individua corpuscuta ,

ὰ inane admiserunt , quae repudiasit Cartesus , cetera prope omnia consentiunt . Cum enim placuerit Cartesio Mundum indefini tum , individua corpuscula admittere non debuit . Ceterum cum cor poris naturam in sola trina dimen-1ione positam esse disierit, nec inaiane , quod naturaliter Democritici,& supernaturaliter Aristotelei adiastruunt, asseruit. Sed hanc Cartesii de vacuo opinionem irridens Mariatialis Anglus , sic inquit in Marcum :m in Natura Pacuum , cu . Marce nego si 'Cui tamen ingenii tam se ina

ne caput.

Plurima quoque in metaphylicis hau sit , tum ex Antoniana Margarita Gomesii Ρereyrae Hispani, qui centum o Huetius Cartesus ἰ

399쪽

ium circiter annis ante ipsum goa ruit ,' tum ex libro , quem de ii namense , & innumerabilibus scripse. rat maleferiatus ille philosephus Jo danus yrianus Nolanus . Quin ti. cogito: ergo fum , quod suae do- undis ctrinae praecipuum fuit fundamenisubsiti tum ,-Divo Augustino su desumatum inquit Mersennus, ex Crysippo Daniel Ηuetius δ' , & ex Plauti Amphytruone Iohannes Baptista Vic U . omnia vero quae ex aliis philosophis sumpsit Cartesius ,

adeo mathematicis rationibus jus a vit , ac optima sane methodo illuo' fravit, ut prorsus nova di ex proprio penu desumta videantur. Sed tandem , cum post ingenstes consutntos ad philosophandum labores , in Sueciam vocatus esset a Christina Regina sapientissi ina, Holmiae occubuit , nondum agens quinquagesimum quartum annum

400쪽

Cartesus , ad cujus essigiem hoe Thetrasticon composuit Anonymus

Et satis superque de philos phia , di philosephorum se itis , ex quibus si non hausimus lucem, sautem tenebras excutiamus cognitio. ne ignorantiae nostrae , quam non Ignorantia

aliunde eruere licebit, nisi e sacris I 2ωα-

Literis, ubi Deus , omissis causis 4R rerum singularium , quarum caussa rum cognitione minus indigemus e utpote quae ad salutarem Fidei, timorum Ueritatem non pertinent . vere utilia ad aeternam heatitudinem consequendam tradidit. Hine prae ceteris Ethnicorum philoshalliantibus, philosbphatus esse perhibetur Socrates , quod sepositis iis quae ad inanem Potius , hominum