장음표시 사용
691쪽
6 1 Selecta ex inbris Topicorum
tamen probabilis videatur .propter verisimilitudinem,&' parentiam veritatis quam habet vel propter verisimilem rationem,qua probati porcst. Ut intelligatur , formaIem rationem probabilis propositionis, non tam in re ipsa consistere, quam in apparentia, vel apparenti ratione,respectu plurium, vel sapientum, ut docuit Atystoteles. Vnde sequitur,quod quamuis rc pugnet , duas contradictorias esse simul veras,non tamen repugnat esse simul probabiles, quia sepe eontingit,ut utraque habeat pro ic viros doctos, quibus vera appareat, α etiam verisimiles rationes, quibus probetur.Verum in ipla re,necesse est alteram carum cile falsam. Non tamen est necessarium lut aliqui decepti existimant)quod si una propositio est probabilis : eo ipso probabilis etiam sit eius contraditioria, cum manifestuin sit posse contingere, auod illa appareat vitis doctis vera,& verisimiles rationes pro se trabeat:haec vero,nulli appareat vera,nec aliqua verisimilis ratio inuenta si, per quam
Propositio probabilis duplex est: Quaedam per se ; Alia vero ρνε-pter aliam, ex qua deducitur. Per se probabilis illa dicitur, cuius probabilitas ex sola notitia terminorum absque alia ratiocinatione,per quam probetur,euidens est,ita ut intellectus non possit no iudicare,esse probabilem. Talis est haec : omnis mater dillit filium:aut omnis amicus dilige diis est:& hane propositionem persa probabilem adfiniuit Arist. i. lib. Posteriorum, dicens : opinio, en aeceptis immediata prop/sitionis, oe non neeessaria . Opinionis nomine,assensum talis propositionis immediatae intelligens: hoc est, quae sine medio iudicatur probabilis,ex sola notitia terminorum. Et asiesus huius propositionis, per se probabilis,vocari potest intellectus , intra genus probabilis propositionis: sicut intra genus euidεtis, vocatur intellectus assensus propositionis nece statiae,qui sine medio habetur,sola signiscatione terminorum cognita. Alia est Propositio,non Aer se probabilis, sed quae ex alia per se probabili colligitur,per euidentem, aut probabilem consequentiam: aut ex euid ii alia, per consequentiam solum probabi m.Et haee est similis conclusioni scientificae,quam ex euidelibus praemissis.& per euidentem syllogismum colligi inus.Nihilominus ex utraque propositicipe probabili, potest fieri syllogismus dialecticus, vi per se est manifestuin. Diidnam I filotimus Topicus aut dialecticus.
EX plicatis singulis partibus syllogismi dialectici, non erit difficile definitionem eius intelligere:quam assignauit Arist. ca. lib. r. Topicorum , his verbis r Dialecticus autem θllogismus est, qui ex probabiιibui es collectui: id eae, qui ex pro 'sitionibus pra-
692쪽
Selecta ex libris Topicorum. 67 3
bilis in procedens , prodiabilem etiam conclusionem eolligit. uae sic intelligeda est, ut e x utraque praemissa probabili, vel saliena ex alic ra, pro ccdere debeat, nam i aepe contingit, ut ex una evidenti,& at tera probabili efficiatur.Talis est enim iste Omne animal diligit sibi simile : Omnis homo est animat: eroo Omnis homo Oil git sibi simile. Conuenit autem cum lyllogismo demonstrativo , iucornoni:& generica ratione dispositioins, in Modo,& figura dil- tinguitur autem ab eo, specie, per modum concludendi. nam demonstratio concludit per medium necessarium: hoc est , per causam, vel esrectum nec ellari uin . probabilis vero, per medium probabile:quia iace reddit causam nec effectum conclusionis D cccssa riam, sed solum probabilem moc est, quae talia apparent pluribus, aut sapientibus, ut explicatum est. Itaque non distinguuntur per solam materiam ; Vt probauimus in pol terioribus , sed etiam petformam specialem ; ex modo speciali concludendi desumptam: cum in forma generica dispositionis syllogisticae conueniant. Asyllogismo vero sophistico, distinguit tri per formam veram , aut apparentem: atque etia in per probabiles, aut apparentes propositiones. Nam ex illis procedit diale sticus, sophisticus vero ex his. Sed diuersum quid est procedere, ex probabilibus aut ex apparentibusiam licet probabilis propositio fit illa : quae apparet vera, quamuis forte vera non sit, non tamen cuicumque id apparet, sed tantum sapientibus , 1dque propter fundamentum verisimilis rationis: vel propter verisimilitudinem eiusdem veritatis. Apparentia vero,ex quibus procedit syllogismus sophisticus nec rei pectu sapientum dicuntur talia : nec etiam vera apparent, cum funda, mento rationis probabilis, aut cum verisimilitudine eius idem veritatis, sed cuicumque,& sine his fundamentis. Vnde solam , & na dam habent apparentiam veritatis & ideo deceptoriae proprie dicuntur,& syllogismus ipse,ex sic apparentibus procedens, vocatus
etiam deceptorius. Enumeratio,atque ex litatio locorum ex qui 3 deducunttir arg.
probabilia pro dissutarie ne ineunda. Tvoc solum restabat explicandum: ex his, quae pertinent ad diruax opulationem dialecticam instituendam: nempe Locu , ex quo desumenda sint probabilia argum vel syllogismi. Explicatis namque de eognitis huiusmodi locis facile erit cuique argumenta probabilia inuenire quibus in disputationibus uti possit. Et licet usus Iocorum, ad quamcumque scientiam pertineat, secundum applicationem ad propriam materiam ,eorum tamen explicatio, ad lolam spectat dialecti eam, cuius piprium munus est , methodum praebere omnibus scientiis,ac disciplinis, ad disputationem insti.
693쪽
6 Selicta ex libris Topicorum.
Locus autem,eX quo eruuntur argumenta, diuiditur in latri se-1 3τum,Sc Extrinsecum. Locus Intrinse- ocatur ille, qui ad substantiam rei pertinet,vel substantiam eius comitatur.Quae ad substantiam pertinent.sunt haec,Definitio,Genus,Disserentia, aut Pars aliqua rei, ut Materia,& Forma: vel Partes integrantes,Vt Caput,Manus,aut Brachium. Quod vero comitatur substantiam,aut est Totum : quod ideo comitari dicitur substantiam rei : quia includit partes: in aut Descriptio ipsus rei:aut Proprium rei: aut Accidens: aut subiectum illius. Vnde Dei intrinseci,tantism sunt nouem De finitio . Genus, Differentia, Partes, Totum, Descriptio, Proprium, Accidens, & Subiectum. Locus extrinsecus , dichur ille , qui non est in ipsa re, nec ab ea procedit,sed ex aliquo extrinseco desumitur. Locus autem extrinsecus diuiditur , in Eum : qui habet aliquam affinitatem stum ipsare: & in Eum, qui habet aliquam repugnantiam cum ea. Loci ex-rri'seri habentes affinitatem .sunt, Coniugata Similia,Causae extrinsecae,nempe Efficiens,& Finalis: Effectus extrinsecus, Maius, Mi mus, Auctoritas diuina , vel humana. Lori vero extrinseri repugnan-ressum Contrarii, Disparata, & Dissimilia. Unde loci extrinseci, undecim sunt : quos si cum nouem intrinsecis coniungamus, inueniemus locos omnes, tam intrinsecos quam extrinsecos , Viginti tantum esse: quos sigillatim , breuissime tamen explicabimus: ut ratio singulorum intelligatur, & usus eorum reddatur facilis. Loeus primus a De initione.
FRequens usus est huius loci a Definitione, in disputationibus
ex eo , quod essentiam Aefiniti continet, & cum eo conuertitur. Unde nt: ut plures propositiones uniuersales deduci possinteT ea, quae vocantur Maximae, & quasi capita ,sub quibus pluros particulares desumuntur, ad instituendos syllogismos dialectico . Et si quaestio proposita, circa quam disputatur, sit Absoluta , possumus assumere in argumentatione , definitionem subiecti , aut praedicati,aut utriusque:ex quibus deducuntur Maxima , Affirma. tiua,M Negativa. Alfirmatiua sunt, Quidquid conuenit definiti ni, conuenit definito : & Quidquid potest conuenire definitioni, potest conuenire definito & aliae similes. Negatiuae , Qu2d non conuenit definitioni .non conuenire definito:& Quod non potest conuenite definitioni,non potest eouenire definito. Gratia exen pli;Si proposita q. disputanda B, An Dialectica sit necessaria ad alim
scientias eo arandas Subiectum huius quaestionis est Dialectiea. Pradicatum vero necessarium Possumus ergo uti definitione Dialecticae, sic arguentes:Scientia doeens argumenta conficere, neces.saria est ad alias scientias comparandas. sed Dialecti ea est scientia, docens
694쪽
Selecta ex libris Topicorum. 67 s
docens argumenta conficere:ergo necessaria est ad alias scientias comparandas. Et secundum eandem proportionem , possumus uti definitione necessarij,quod est pridicatum quςstionis,atque etiam desinuione ,simul subiecti,& praedicati. Si veto quaestio sit Comparatiua,nempe , An necesum ad alias βιentias magis conueniat dia clica ruam ea teris artibus, uti possumus definitione iubiecti,atque etiam praedicat vel utriusque, deducendo ex eis Maximas quasdam similes superioribus, cum his aduerbiis magis,& minus. Ut si dicamus, Cui magis conuenit definitio, magis conuenit definitum,& sic de caetetis. Secundus loeus a Genere. xs T Isdem fere modis uti possumus, loco a genere Nam propte I ne . . cessariam connexionem , quam habet cum speciebus , deducuntur ab hoc loco plures Maximaaex quibus instituere possumus argumenta: ut sunt istae, aeuidquid sintialiter eonuenit generi,etiam eonvenit eseruialite peciebus. Se , Quoή repugnat generi,repugnat etiam speeiebuitai clue de aliis, iuxta modos arguendi a definitione explicatos.Εt ad Lunc locum gencris, roducitur losus Speciei:quia similem habet connexionem cum indiuiduis:& ideo non additur alter Iocus a specie,sed eaedem fere Maximae deduci possunt, atque a genere:& eodem modo debent applicari,ad formanda argumenta a specie. Tertius locus a Di serentia.
VAlde similis est locus a Distfrentia , duobus praeccdentibus a
definitione & a genere. Nam duplex c si disserentia, bubalterna,& Atoma. Et si siub alterna sit,de eisdem speciebus praedicatur ac genus:& eandem habet connexionem intrinsecam cum eis: Quare eaedem Max imae, ex ea deduci possunt, ac ex senere. Si vero sit Atoma, cum definitione conuenit in duobus Primo. in eo, quod intrinseca est speciei. Secundo: Quia cum ea conuertitur. Unde similes etiam Maximae ex ea deduci possunt:ac deducuntur ex definitione, & eisdem modis applicari debent ad syllogismos dialecticos conficiendos.s artus locus a Partibuti
P a rei sint in triplici differenti a.Subuerimi;ut species respectu
generis: Esentiales;vt materia,& forma:aut genus, de digereneia:& Integrantesint caput, manus. & brachium. Et ex his : Quaedam sunt nuclsaria ad conustentia totius sine quibus esse non potest: Vt caput cor,& similes. Aliae non fiunt ne tessariased sine illis eos potest:vt manus, digitus,pes. Et a primis potest deduci argum.
695쪽
ς Selicta ex libris Topicorum.
secundis deduci non potest:quia neque inferunt consistentiam totius,nec eam tollunt. A partibus plures Maximae deduci possunt,
propter necessariam connexionem,quam habent cum toto,& cum eis totum : ut sunt istae: 22uod necessario remitatur parrem . necessis- ο etiam debet comitari totum: ἐκ, fere drepugnat parar, tiam repugnae toti. Et haec accipiuntur ex parte fias iecti propositae quaest. Aliae vero possunt sumi ex parta predicati secundum proportIOnem. Luinim uem a Tetst.
Totum duplex est. Aliud istur are,quod est uniuersale praedi-αγcatum respectu inferiorum,quae sunt partes eius subiectivae: t genus respectu specierum:& terminus distributus signo uniuersali: ut omnis homo,respectu particularium,quae sub eo continentur. Et ab hoc toto , ad eius partes, sumuntur omnia argumenta, quae si unt a superiori ad inferius negati uis : & in summulis sunt manifesta.Αliud est tolum Essentiale, aut integrale; ut homo ,equus, domus. Et ab hoc toto deduci possunt plures Maximae, & ex eis conci plures syllogismi vi, Posio ma necesse es poni omnes partes ne- eqsarias. Unde valet arg. a positione totius ad positione cuiuscunque partis neeessariae, & etia Ablato toto,necesse est auferri aliquam partem necessariam.Vnde valet argu .a negatione totius ad negationem alicuius partis necessariae sub distinctione:ut si deficit domus aut non est fundamentum,aut non est tectum,aut non est aliqua alia pars nec effaria. Loeus sextus a Descriptione.
D criptis est definitio quam appellarc solent descriptiuam: quia is
non explicat essentiam rei, nec per genus,& differentiam traditur, sed per propriam passionem , conuertibilem tamen cum redescripta: ut animat,aptum ad iidendum cum homine:& ideo omnes Maximae,quae ex definitione deducuntur, ex descriptione deduci possunt,& eodem modo appl icati ad syllogismos constituendos.Et quod de descriptione dicitur,de definitione,quid nominis,
intelligi debet cum conuertatur etiam cum re,non tamen de etymologia nominis: quia saepe contingit, diuersa esse,id a quo nomen imponitur , & illud quod significat . quare non potest argumentum firmum duci ab etymologia ad rem significatam. Loeus β'timus a Pronio. P Reprium est, quod non ind eat, qui ἡ est esse ν iisti autιm ius , Omeonuersim praedi atur ut definit Aristot. eap 4. . tib quas dicat. Ps priam passionem non pertinere ad quod quid est,seu rei essentiam .c Euerti tamen cum ea sicut definitio conuertitur cum defi- nito. Et ideε iisdem fere modis eadem fere arg.deduci possunt a
696쪽
sicut bene colligitur , Rem cile perrectiorem . quo perfectiorem definitionum habet: ita quo perfectiorem habet pallionem : cum
haec procedat ab citcntia, tauquam a propria cauta. Loetis octauus ab Atei linte., Λ Ccidens est. quod adest, di .ἰerii se l. elo, prater corruptionem eius: cxvi delinit ibidem Arist. Sed haec definitio sblum videtur conuenite accidentibus vete in hae leti cibus quae ideo vocantur intrinseca: nisi cito minus etiam alia quae solum videtur extrinsecam denominationcm significare, sub nomine accidentis hoc loco debet intelligi: ut dextrum esse, vel f ni itium par erem: aut visum vel intellectum esse. quia in modo denominandi similia iunt accidentibus intrinsccis. Ab accidente deduci pollunt plutes Maximae,& ab his plura arg. Vt, Si μcci Ga prassicati uon conuinium μι iacto , non Gharebit ρ ῶcatum μιieito r quo arg. vlus videtur beatus Petrus, Actor. h. pro b ins discipulos non fui ne eblios : quia tempus illud tertiae horae dici, non erat couenicas ubi ictati,& id o. nec discipulis , cum eadem hora eis imponeret ui obrictas Et bene probatur. aliquem non occidisse ait 'urn, si probatur eo tempore, quo occisus est, in coduin loco occisionis non fuisse ed alibi.
D8 bubiecto hiha 7Mm, intelligitur locus iste, cui inhaerent accidentia, non de subiecto praedicationis cui potcst praedicatum
essentialiter conuenire:& ideo merito numeratur inter locos in- . trinsecos. A si biecto possunt deduci Maximae istae& similes: Cui repugnant accidentia,eriam reprinat subiccium: ut si alicui repugnat intellectus , etiam anima .& si repugnant corporea accidentia, etiam repugnabit corpus. Ubi rubiectum ι K ibi debent esse accidentia: dc Vbi non βιnt acciάenita,nee ebi subiectum: Sc Motis nobis mouentur omnia. qua sunt in nobis: id est, accidentia. Et ex his & aliis Maximis multa possunt effici arg a loco Subiecti: de isti sunt omnes loci intrinseci. Sequuntur extrinseci. Locus decimus, , primus inter Extrinsecos,A Conitu atta. Coniugata dicuntur voces, qua sub diuersa terminatione . eandem formam significant, atque participant . & propterea quali idcio iugum ducere videntur; ut Iustus, Iustitia, dc iustc & omnes catas, per quos variatur idem nomen : & verbum. Ad haec reducunturalia quae eandem formam significant, licet diuerta omnino sine Voces : ut Iustus , & Studiosus: quae ita se habent, quantum
697쪽
Selecta ex libris Topicorum. 67 9
liti de maiori & mitiori ,ei uidem conditionis. Nam si diuersae r troni S sint, non valubit argumcntum. v. g. Angelus potest intelligere,quod est maius ergo potest ambulatu .quωd est nianus. Quia diueriae conditionis sunt. intelligcie, S. ambularc. Item non potest ambulare,eigo nec intelligere. Loctis 3 6 er, I 7 ab Authoritate Diuina. - humana. T ii nonium fide digni musi es innititur, valde extrinsecum est re bus res sita is vii creditu: ut ex se est manifestum. Vnde locus ab auctoritate fide digni maxime extrinsecus est. Sed si sit ab authoritate Diuina in fallibilem veritatem tubuit rei: luia cum Deus . sit summa,& ptima veritas, non potcst falli:& cum iit summa bonitas fallere non potest. Unde quae Daus tcstificatur, ea in fallibilem veritatem habent. 3: tales iunt res nostrae fidei . quas propter Diuinam a uilioritateni credimus, & argumenta Theologica , ab hoc praecipue loco deducuntur. , Ab humana vero authoritate aut testimento , non adeo firmum are.' ἁ duei potest. Sed valet plurimum , ad explicandas res diuinae fidei. Nam licὰt tacii Doctores, homines fuerint, tamen expositio sacrae Scripturae,quam omnes, vel plures eorum adferunt setiam s dissentiat unus , vel alteri maximam facit fidem : quia non est credendum, permisi se Deum eos in hac te decipi, ad quos pertinet, Scripturam ex ponere, & expositam aliis tradere. Valet etiam multum in rebus , quae dependent ex libera hominum voluntate ; ut ad impositionem, & significationem nominum : quia nominibus utendum est, ut plures utuntur. Praeterea in Iebus quae por sensus euidenter cognoscuntur: atque etiam in his , quae ad n istoriam pertinent. quae inniti debent cui dentiae alicuius,ut plurimum, perassensus habito ex qua ita contigisse credunt alii. Sed non valet in his , quae cognoscuntur per discursum , in quibus praecipuum locum ratio tenet,quamquam adhuc in his multum valeat communis consensus omnium. Semper ergo ducitur argum .piobabile,ab authoritate humana : & quo plures sunt, qui aliquid testificatituri, eo efficacius argum . deducitur. Negative tamen , non est ab authoritate humana arguendum,qtia si probetur, rem non ita esse, quia a nemine narratur: quia non est necessarium scripta fuisse
Loeus I 8. ab Oppositis .c, Repugnantibus seu Dista ratis.
Non multum digerunt duo isti loci, ab inpositi, is Repugnan-
698쪽
6 8o SeleZIn eae libris Topicorum.
Sc Relativo. Inter Patrem & Filium;Et in contradictorie oppositis; Maxima haec semper est vera: Luod cui conuenit uni, non potest eon
uenire alteri, &, Cui non conuenit unum , necissurio conιι enu alserum:
quia immediata est eorum oppositio Et idem est in priuatiue Oppositismon quidem absolute,led circa subiectum aptum , ut, Cui
renuenit caritas,non potes simul eonuenire visus: nec Cui eouenit visus, poteris aut conuenire eacitas. Et si visus non conuenit , necesse eri conuenire recitatem: Sc, Si non conuenit caritas necesse est visum conuenire. an contrariis vero , valet arg. ab affirmatione unius , ad negationem alterius : ut,est album: ergo non est nigrum. Sed non alet a negatione unius,ad negationem alterius : ut, non est album: ergo
est nigrum et quia oppositio contraria , non est immediata. Et similia argumenta deduci possunt, a repugnantibus,aut disparatis, quorum exempla satis sunt manifesta. Lotus Io. α Dissimili. Dusimilia appellantur,quae diuersam habent formam , aut natura ut albedo,& dulcedo:album,& nigrum:homo, de leo: ad quae reducuntur ea,quae licet eandem formam habeant,non t me in c0dem gradu, sed diuerso:qualia sunt,calidum ut vinum,&calidum ut octo. Et ab utrisque deriami possunt argumenta. Quia, qua uni conueniunt,non possunt eonueni3 e alteri. Sed semper sunt accipienda formaliter,hoe est, in quantum dissimilia in natura, vel gradu:& non secundum alias rationes materiales in quibus manifestum est, posse conuenire. Et haec notasse sumiat circa librum
. PRO LIBRIS ELENCHORUM. Tractatus de syllogismo Sophistico.DVo agit Arist. in duobus libris Elenchorum, ut uniuersali di- tuisione,totum hoc opus comprehendamus.Explisat naturam siluismi Sophinis, paratum eius, ex quibus componitur, tanquam obiectum proprij. Deinde locos omnes enumarar x quibus fallacia argumenta deducuntur,aut occasionem sumunt: qui sunt Fallaciae tam in Dictione quam extra Dictionem. Nos vero ea, quae ad fallacias pertinent,ad summulas remittentes. in quibus copiose
explicantur,aliquid de natura syllogismi sopitistici diccmus:qua intellecta.quidquid in praesenti opere tradit de eo Aiistotelesialiqua saltem ratione percipi possit.
699쪽
x Thei simus sophistilem in et, inologiam nominis squamus, idem siqnifieat ac syllogismus lapicntis .cum ortor sit sapiens usu ta men philo phicae scholae factum est, ut iam non stilogismu; δε- pientis, sed decipientis, aut decipere volcutis, per eum intelligatur. Quia per sophista, non iam verum sapientcm, sed eum,qui sapiens videri vult omnes intelligui. Definitionem & Diuisione ollori mi Ophistici tradit Ari. r. li. Topic. c. I. Sed ut tria illa,quae de eo considerari possunt. commodius explicentur, a diuisione incipiendu est. Diuidit autem Ar i. syllogismum sophisticum , in tria membia, fle primum ita definum Litigiosus autem est syllogi ras, ex his q: a vi.
sentur probaόitia non sunt autem. Secundum vero, his vcibis. Et qui x probabilicus quiιι minuι ex his qua vide tur probabιtia, est apparens.
Et paulo inferius , de utroque in particulari loquens asserit; Primum, cito verum siyllogismum: Secundum, non verum , sed appa
rontem. Postremum membrum, vocat paralogismum : & ait cum
esse , qui assumit propositiones proprias alicuius scientiae quae vias, ea scientia assumuntur. necessariae sunt: sed ut ab co asi una utitur,si tum apparent necessariae , & sunt fatis. Et talis est syllogismus iste: Lineae ductet ab eodem puncto, in idem p tistum, sunt ae-' quales Chorda & arcus ducuntur ab codem punino : ergo sunt aequales Syllogismus iste constitutus est in materia geometriae, sed maiorem propositioncm sic accipit geometria: Omnes lineae recto, ductis ab eodem puncto. in idem punctum. sunt aequales. Et sic vera est, ac necessaria sed cum accipiatur in illo syllogismo, sine illa Voce,recta .apparet quidem necessaria quia apparet eadem: sed sat se est,& valde diuersa; ut constat, & ideo procedit ex propositionibus illius scientiae apparentibus necessariis, non tamen vere necessiariis. sed falsis ' Ex his autem tribus s*llogismis primus qui dicitur Litigissius, de
tertius qui dicitur Paralo i mus, conueniund in eo , quod uterque
seruat formam syllogisticam, cum in Figura, & Modo constitua- tur: unde ex hac parte non peccar : ed differunt in his, ex quibi procedunt Quia prior ille procedit ex his,quae apparent probabilia. sed probabilia non sunt: paralogismus vero . ex necessariis, ac propriis alicuius scientiae,sed quae nec sunt necessaria, nec ad illam scientiam pertinent, sed sunt falsi. Secundus velo, qui etiam litigiosus vocatur, in utroque disse et ab aliis duobus. Nam primo no seruat sormam syllogismi sed peccat ita ear& id co dixit de eo Arg. esse litigiosum syllogismum .esec vero est e syllogistram. hoc est, . non habere velam formam syllogismi .d solum apparentem.
700쪽
sunt omnes, qui regulas syllogismorum non seruant: sed vel ex medio aequi uoco procedunt,vel non distributo , vel ex negati uispiaemissis:aut alios defectus patiuntur circa formam. Secundo intelligitur, Hos ires Ollogimos, essentialiter se diuersu: 4 quia vel differunt ratione formae syllogisticae : vel ex parte praemissarum. Ex parte quidem formae, differt secundus a primo , dc tertio:&cum differentia ex parte formae sit essentialis .euidens est. dissevre essentialiter ab eis.Tandem primus,& tertiux, licet conueniant in forma syllogistica, & qiuasi generica, differunt tamen
in forma speciali,ex modo concludendi desumpta. Nam primus procedit,& concludit ex his, quae solum apparent probabilia.Tertius vero,ex his quae apparent necessaria. ideo pri-mps & tertius differunt taliquam verae species syllogismi. Secundus vero , non differt ab eis, tanquam vera species quia cum non habeat veram formam syllogismi,nec vera species,eius esse potest:
sed solum secundum apparentiam. Unde duo illi sunt syllogismi simpliciter,iste vero non, nisi secundum quid : quia solam habet apparentiam syllogismi,eo modo,quo homo pictus, solam haberapparentiam hominis:differt ergo ab eis analogice. Quocirca intelligitur tertia,Diuisionem siluisimi subistiri in hae r
tria membra esse , Analogi in Analogata. Verum respectu duorum
membrorum,nempe primi,& terti j, esse generis in suas species:&ideo Arist. non definiuit omnes una definitione .sed diuerssasimul diuidens syllogismum sophisti eum in haec tria membra: &. singula definiens. propriis definitionibus. Quarto intelligituri Generatim diuisionem θIIuisimi, in Demem sit aituum, Dialectieum, ct Sophis iram , esse diuisionem generis in se σ rara si sophisticus solum sumatur pro eo qui non peccat in se
ina,quo pacto primum,& tertium solum comprehendit. Nam s lum hoc modo sumptus vera species syllogismi est: subalterna tamen , cum in duas alias spe etes diuidatur. Tertius vero syllogismus non est species vera syllogismi, cum forma careat:sed solum secundum apparentis. Unde si sophisticus sumatur, prout omneutres comprehendit,eadem diuiso generalis ex parte eius erit analoga:cum unum membrum comprehendat, quod non est syllogismus . nisi secundum quid. Prater hane diuisionem olluimi, in tria illa membra, quae essen- ώtialis est diuiditur diuisone aceid niali,in membra, secundum duos diuersos effectus, vel fines , quos per eum intendere potest sophista. Primus finis ea, ostentare scientiam & aucupari gloriam ' Scune icitur syllogismus βρhi tieus tantum, vel litigio : quia sothii d per eum, non tam intendit disputationem instituere,quam item ai t litigium , verbisque fallacibus conuincere responden-7em,&ideo iapiens h aberi, in opinione vulgi. Secundus finis ess, pericu