장음표시 사용
31쪽
que ipse. & omnis Populus Israel possent sibi per poe
nitentiam consulere, &Prodesse, non autem ad detegendum delictum, illudque vindicandum, dum a Deo dete flum , iudicatum, damnatuq; jam fuerat, MIosue in Achan, sive fatentem, si ve negantem, Divi nam sententiam mutare non poterat. XV. Quapropter cum nullus ex praefatis Sacris Textibus terminis nostre Praxis adaptari valeat, non dicat quaeso Auctor, quod ex illis pateat imperatum a Deo pluries fuisse Iuramenrum exigi ab omnibusfusi diis de quolibet crimine , ω quidem gravissimo, quale es Furrum, Adutiterium. Homicidium, θ' inobedientia praecepto Dei, qua mix ex confessime maximὸ instaret 'o famae, bonorum, cr
quandoque vitae jactura , ad quam avertendam, timeri prudenter poterat Mum peieraturum. Siquidem sub his titulis vere delicta in Sacra pagina enunciata reponenda non sunt: In primo namque capite potius de Trussa, qu1 de Furto agitur, & si de furto, cum solummodo insta' ret poena dupli Inrecundo non de Adulterio, sed de Zelotypia, etsi mulier confitebatur etiam Adulteriu . dotis amissione, ac separatione thori tantum puniebatur. In tertio non de homicidio, sed de expianda Ciavitate, & Populo Israel pro cadavere invento hominis mortui ex causa occulta, qui etiamsi ab alio necatus fuisset, non exinde tamen intrabat poena mortis, dum 31.1 . in aliquibus casibus tolerabatur, pro quibus quatuor Civitates Refugii constitutae fuerant a Divino rasi latore, ut etiam 'indicta Consanguineorum occisi , ό' et occisores innoxii viverent. Et in quarto quamvis agactur de transgressione Divini praecepti, Reus tamen noi, ab homine, sed a Deo ipso processatus, judicatus, Mcondemnatus apparet. Consideret ergo Author qua
QCui, Quomodo, Ad quid, & Quibus in Causis
juramentum in Sacra Pagina inserebatur. L Jam enim per nos transeundum ad secundam
32쪽
partem assumpti Authoris: in qua relatam consuetudinemJuramenti Reis deterendi in Canonicis, ac Civilibus etiam Sanetionibus fundari asteriit Et quoad
Gnones brevissime me eXpediam, quia ex lecturaeorumdem responsio ipsa Promanat . Primo namque pro sundamento dictaesuae propositionis affert Author Capit. ex Litteris de iurejurando, sed laoc nil commune hau here cum terminis nostrae Praxis Criminalis convinc,
tur, idque clarius per se ipsum fulgeret si Glossam in
eodem Capitulo resterre non Omisistet, quam ego per Litteri3ω extensum exponam, ibi: Dramentum istud de dicenda ταritate praestatur solummodo in Spiritualibus Causis, ut supra Cap. dudum a. de eleel. Iuramentum enim de Calumnia is talibus non praestatur Cap. Litteras de durament. Caqvam n. requiritur etiam a Praelato Ecclesiae de Consuetudine,prae opue cum de facto proprio agatur, alias non videtur quod Pr Dius fit interrogandus , ut sipro Capitulo Dudum i Et 'per sud Iuramentum respondemr an um de eo quod sit Viae i. g. idebet fimpliciter respondere Scis , vel Nescio et Sed per Iu- ramentum de Calumnia respondetur in eo evi raradisi , -
existimar, icum requisitis illis qui continentur in Ver M'sibus productis pariter a Glossa in Capitulo Maerentes 1. de Im amento Calumn. Unde eX Praemissis notandum i
quantam obligationem inserebat hoc Juramentum Et si querelar ve acle veritate dicenda, quia sicuti Teste Plutarco adiud Romanos Sacerdotibus, sola Assertione judicialiter, is ,ris credebatur, ita per praedietum Jusjurandum re- mondere solummodo Scio, vel Nemo Ohligabatur ι . Deindeque videat Auct0r, quibus in Causis , Aquando id Iuramentum exigi licebat, quia ex eordem capitulo non dabatur nisi in re quasi notoria, Min subsidium quando aliunde probari non poterat , sicut ibidem ad liquidandam sortem mutui de Boanis Ecclesiasticis , ex quo inde Usurae probatae jam . . D apparet
33쪽
apparchant, Sortis vero quantitas per Testes haberi non poterat. XV: I. Minusq; convenit ex praedictis omnibus cir cumstantiis alter Textus in Cap. cum Dihm 18: de accis. t. Sed si quid per dictum Textum firmetur consi qeMame trapruri deremuS, patet hulac etiam longius distare a te minis nostre Praxis et immo ex ipsomet resultat abusus Juramenti a nobis praticati, atque abrogandus
XVIII: Firmat etenim dictus Canon. quod fi
ve malefie. veis. qai juravit de dicenda veritate, non admittatur amplius ad excusationes proponendas contra propi- Cartar. de exeq. sent. am consessionem, sed des nietur causa per condemnationem eiusdem Rei consessi in poenam deli sto com Baiard. ad clar. dignam; Sicut econtra habetur in toto Titulo de Pi μ' ontione Canonica, quod si quis medio linamento se I Itk . e. t s. n. 3 6 nocCntem de oblecto UrimIne asserebat: tunc pari-0 - ter definiebatur Causa, dc liber praetensus Reus dia 'mittebatur . At in nostra Praxi nec definitur Ca m coiis ι - η Φ3-sa, nec condemnatur, vel absolvitur Reus, etiamsi medio buxamento sub praedicta forma Innocen-
med. oq. gr. ι. vel Sontem millies se probet ι A J si enim fals I, irri'.. Is tur delictum, datur ei semper Terminus ad dicendum ι b. 3.q contra propriam Consissioncm, quamvis medio tali Iura mento de veritate dicenda emanatam, ac in eo te oldaist d Mat etiam mino, si ReuS se falsum dixisse probaverit, modis
.i,i , , an supra relatis absolVitur, absque ulla peri urit ani
xi text. Farinae. ιος. madversione: Si Vero Consessionem impugnare non' idem dum ς huiusmodi Consessioni non perinde tamen to vitate .etula relaxa. tallto creditur, lea TilcuS CX proprio omcio in om ., bis 'it. s. s.' nibus eius Partibus, tum ex re, tum ex ri', fBIium . 3e in zzs. eam verificare tenetur, ita ut si in aliqua relevante loci indic vi n ibi parte verificabit, licet in multis verificara appa-i' . reat, non totaliter illi creditur ad effectum ut possit cim mcc poena delicti infligi; quod videtur quidem prima facie
34쪽
facie aequaIitatem inducere inter Reum &Fiscum .imo, ut ita dicam, mitiorem ostendere nostram Pr xim Decreto illius Capituli, dum in eo praecipitur, quod Reus, post Gnsessionem cumJuramento de veritate dicenda, non admittatur amplius ad excusationes prol. Ponendas , sed illico condemnetur: Utinam nihilomunus potius servaretur rigor dicti Canonis, quam qualitas, quae in nostra Praxi servari videtur, &in rei veritate quam plura inconvenientia involvit, quorum
aliqua liceat mihi considerare ad nostri propositi deqterminationem.
XIX. Primo enim considerare non in congruum sane est inutilitatem Iuramenti, dum neque pro, neq; contra nihil valet: Respectu Rei, cui non vetat certa. modum sese defendendi probando falsam suam Co sessionem, nec respectu Fisci. cui non tollitur ansa pro-handi suam intentionem alibi, quam ex Rei consessi ne iurata, dum tenetur, ut dixi, sigillatim in omni-hus partibus illam, quamquam sub hoc iuramento
XX. Secundo notandum venit fibh improprium inde oriri scandalum ex eo, quod in Criminalibus S, cramento Veritatis minime, credatur; dum tam pro parte Fisci, quam pro parte Rei probationes semper admittuntur, & quavis medio Iuramento quis se lateqtur Sontem, tale tamen crimen non perinde creditur; sed verificanda est per Fiscum tota eius consessio
XXI. Tertio denique quod crimen Periurii parvipendatur , si Convineius , vel Consessus de pedijurio non punitur, ut Ieges exigunt, & quod magis mirandum per solitam assignationem termini ad
dicendum contra propriam confessionem Ilio, videtur si non
stimulari, saltem permitti , ut ipse Reus impulne curare possit se se ostendere periurum, & ita Probaad' gravius delictum, minoris delicti poenam D i effuge-
35쪽
effugere, ipsumqGe Periurium pro Remedio, non pro Delicto si hi computatur Quapropter posset, ut diXi, contra nostram Praxim juridice sic argui. XXII. Aut Sacramentum veritatis , scilicet Juramentum de Veritate fa tenda obligat, aut non obligat: Si obligat, utrumque Fiscum, & Reum obligare de-hehit; primum nempe ad credendum, secundum ad fatenciam veritatem. Quare igitur non dimittitur qui medio Iuramento se Innocentem probat juxta dispositionem totius tituli de Purgat. Canonica , vel quare non condemnatur qui medio juramento sese nocentem fatetur, absque eo quod ulla alia verificatione opus sit Fisco, & absque eo quod ulla Excusatio admittatur pro Reo, ut in dict. Cap. cum dilecti praescribitur 3 XXIII. Aut Juramentum non obligat, & quare exigitur Θ Quare nomen Domini in vanum invocari
non tantum permittitur, sed cogitur, etiam cum evidenti periculo, Quod violetur falso testimonio 3 Quare nomehΙ mimi milian non punitur, sed juxta
sententiam Pragmaticorum Criminalium Deo ultori- crimen periurii vindicandum relinquitur Θ Nonne alia crimina non habent quoque Deum ultorem Θ Interest Reipublice detegere Crimina etiam leviora, ut puniantur, & maiora jam detecta nempe Perjuria non puniuntur' Sed si magis interest Reipublicae Usus jura menti, quam eius totalis Abrogatio, servetur igitur forma prescripta a singulis Canonibus per Authorenacitatis, & praecipue postJuramentum de veritate diacenda amplius Probationes, neque pro Fisco, nequC pro Reo admittantur, sed definiatur statim Causa iavel puniendo, vel absolvendo, prout praetensius Reus medio tali Iuramento in Consessione, seu in Negativam obiecti Criminis persistat. Videat denique Au
thor quaenam maior utilitas esset pro Fisco, & eligata Utroque etenim modo saltem Praxis nostra vindicata
36쪽
evaderet ab obiurgationibus ipsorum etiam Criminalistarum eam improbantium inter quos liceat
mare cum Marsilio quod nunquam inibi placuit , iam Cidetur '' contimere iniquitatem.
XXIV. Sed ad alios Canones per Authorem cita .
tos redeundum, quos tamen particulariter non reseram, cum omneS eX Titul de Puirgat. Canome. deprompti appareant, cui toti Titulo cum jam implicite si tisfactum ex suprapositis per nos fuerit, unum tantupro peculiari responsione hic adnectendum superest per prures Canones, ' usus Iuramenti nulli bi Per- .e rei. mittitur immo expresse ,& absolute prohibetur, quo - ηε. cap cisties periculum Periurii adesse pollit; ideo eudem Mam silium semper laudandum censeo, q ui ad evitanda per- Di dat. μημα juria eum examinare Reos ei contigit, & prompti ad perjurandum sibi esse videbantur, Cautelam invenit Oil. i. tium. 3ἰ σ3roponendi, & non eXigendi Iuramentum; Qua optima quidem Cautela Ego quoque usus fui, dum Commissarius Generalis pro Sanitate in Provinciis Sabinae.&Montanee praepositus examinibus Reorum intexesia se aliquando non effugiebam.
- XXV. Absolutis Canonibus brevius a Civilibus Legibus me expediam cum, ab Authore nullam ex illis citatam inveniam, ideoque absque contradictione asserere prosequor, in nullo Textu Civili inveniri posse fundaram talem Consuetudinem ad terminos nostrae Praxis deserendi Reis juramentum : Eoq; sortius es sint multae Leges 'specialiter prohibentesJuramenia 3 δε tum deferre quoties adest perjurii periculum: Et hinccsi nullo Iure nec Divino, nec Humano praefatus Usus demωδ. - aliis rpermissus reperiatur, jure quidem merito Abusum,&Corruptelam eum diximus ;Ideo ut evidentissime ap- ia, . Michviri de . pareat, ad idem consarmandum , quantu angustia tem- 'poris inscribendo mihi permittat, originem huius Cor a quod inseparuptele ipsius UsusJuramenti inJudiciis ostendere coM. ς μ
37쪽
Historia Usus Iuramenti in Iudiciis Vertur. ae eius Cornuptela, quando, o quomodo introducta ostenditur.
N Sacro Textu sicuti demonstravinius, dabatur Juramentum ad dirimendas Lotes, dabatur praecedentibus Inditiis, d batur quoties non intrabat adeo magna periculum Perjurii, dabatur in subsidia Innocentiae, dabatur ad totaliter definiendas Causas,& pro exuberanti Purgatione deniq;Juramentum exigebatur: ita ut unico illo casu, nempe Zelotypiae, in quo ulterior purgatio per potum Aquae Amarς exigi consuevit, cum ipsiuisJuramenti Usus in Abusum declinasset sublatus fuerit.. II Idem evenisse apud Graecos culligitur cum usus Juramenti in luditiis primo extiterit,ut hahetur ex Cicoram At deinde hin suis Legilius totaliter qu 'ue ablatus suit eo quia facile periurat uros credi
Apud Romanos ut supra retullimus)teste Pia tareo Iuramentum a Liberis, & Civibus exigebatur , ut Evigσφο Sacerdotibus solum verbum sat erat, Servis vero tale privilegium iurisiurandi non permittebatur, sed to Veritas ab eis exquirebatur, ita definiendo πβη PQ vel per simplex iustum, vel per Iusiuran ' vel per rimensa iuxta qualitatem personarum: Mquidem Causas omnes non solum Civiles, sed etiam
Criminales, teste tantaque reverentia reIi- Lm Prator de gio Iuramenti observabatur, ut Paulus dictum reli '' querit. Iuramentum maiorem habet auctoritatem , Pam iidiar-1 ι ipse res judicata, & summa etiam veneratione, cum contra Iuramentum probationes numquam admiti
reatur; nam licet ex 'habeamus, quod ex Consti
38쪽
3Itutionibus Principum ex integro Causam agere perumittebatur, hoc tamen adeo maximis conditionibus indultum apparet, ut potiusJuramenti religio, quam 's u fisabusus dici mereretur; Non concedebatur enim actionem Juramento absolutam retricare, nisi tribus cono currentibus requisitis: Nempe quod a Iudice esset Q.
nitiis absolutus, κροι Iuramentum praesti erat . quod in negotio resoluto per rurament- nulla transactio praecessisset . quod novum instrumentum in rum fuerit, quo Dis Asera
uti mirear, ita ut potius nova, quam eadem Causa dici posse videreturis IV Equissimis autem hisce Moribus in Italia, to loque Romano Orbe vigentibus , Longobardorum harbaries Imperio declinante hominum mores inva-st. Sexto pratertim Saeculo, vix compilatis aniano Legibus, quo tempore quamvis ex faJ Codice Longobardorum reperiatur permissum fuisse vivere ad libitum vel Romanorum, Vel Longobardorum Iure Romanas tamen Leges siluisse dici potest us': ad duo ct 'decimum circiter Seculum, quq eX mandato Lotarii. . . ..
Secundi Saxonis, instante Comitissa ΓbJ Mathilde super Pandectis Amalphi in lautia m tunc prius se I si
repertis Legales Accademiae Bononiae incohatae fuere. V. Quam vero labem eX hac Longobardorum har--Iur. cis. Rom. harie antiqua Methodus Iudicialis contraxerit, ab e rundem Lmum Codice facillime recrentici valet . indisci' Verum enim vero primis eorum Legibus summa qneratione Iuramentum quoad eius Finem , non autem
quoad eius Usum religiosissime obserVatum fuit, adeo da 1 inrisa ut qui causam iudicatam in s d J Mallo, idest in Iud, cium coram Comitibus repetere tantumodo pi umpsisset quindecim solidos solvere, vel a Scabinis qui Φ- Causam ipsam prius iudicaverat, quindecim ictus
accipere tenebatur. Liariis Nisa
VI. Duobusenim modis definiebatur per eos Cauc 'sae; aut
39쪽
n totisκ-q ἰς aut nempe per Iurammta , aut per cor in Exterisf. ta. a J Iuramentis definiebantui Cauis levioris sum. sme, leviorumque indiciorum, iuxta qualitatem e Ir' i G2 'a rundem, ac personarum: aliquando nempe per sim- να. in addit ad Bari plex iuramentum inculpati, dum minor duodecim so. et in sidorum ΓbJ poena intrabat linissimaeque aderant pro-bJTiι sup.L. 1σι. bationes: Aliquando vero per Sacrinientales, hoc estsεν ni ethdo; -AdVocatOS Coniuratores, seu Testes ad iurandumhramauri constitue. adductoS, 'quando scilicet Delicta erant semiplene probata, . regulando istorum Sacramentalium numerum a quantitate poenae, hoc pacto: J Si duodecim suidorum poena intrabat, Sex Satiramentalis adbisebbntur . si
qualitre supra eitat. Hhra duodecim psna erax, duodecim Sacramentales requiri foliis dὶ Dr.svraci qms baut, quorum medietas una ab Accurato re, altera amaerensis Wa.. Eeo Iemperie gebatur. & ideo licet, ut diXI, immuta-ι2. ' T quod Causae per ipsum definiebantur, nihilominus coepit violari eius
νηM. de Dev.fM.12. Usus, cum Sacramentales contra Sacramentales, αδε contra Juramenta clarentur, ea tamen Cau-omati de siello ira tela adhibita, O J ut omnibus, qui iuraturi erant, τὰ is, Noctes ad reflectendum permitterentur , Vulgari Fνic Lixden quae etiam, ubi OPuSerat, usque ad triginta proro-
or V cνaei, uritiam VII. In gravioribus autem delictis, urgentibus uis vitis L. e ma cimis indiciis, eXPerimenta corporis adhibeban- οι oba δελ- tibi tur Momomatara se J s cilicet, seu execrandum Duese proxi erub. Par-lum, quod inter Accusatorem, & Reum fiebat, seu λ ζ..ὰρ oz Aqua frigida . Vel calida , Cruce , Ferra, aut Homere frig.DMat.μι. 8, ti . candente. & similibus Reus experiebatur; observata dis serentia inter & Servos. quod istis De J cum L decet Imperialε nec giurare, nec duel lare permitteretur tantum Pu gatio per alia corporis experimenta praecipue Ferri , aut vomeris candentis indulgeretur. VIII. Haec autem corporis experimenta eX eo ἰApDLia inurgon. s. quod ad commodum GPediendi statim Causas. etiam
40쪽
33gravissimas, & sere probatas sementum sumendo a Sacrificio, & Purgatione Zelotypiae in Sacro Textu
praescriptis tendere viderentur, faJ adeo recepta fu re , & tractu temporis ita CGvaluere, ut etiam Purga
tio per Sanctiss. Eucharistiam Γ b J quandoque admissa
fuerit: Ac non sine labore, maximaque constantia Sanctiss. Pontifices vix ab iis Ecclesiasticos defendere tum oppugnando, tum derogando potuerint. s c JIX. Tali pacto intactus finis Juramenti permansit
etiam inter Barbaros, licet ejus usus aliquam mutationem, uti supra. Contrahere coeperit, donec tandem sub tempore Luitprandi Regis majus incrementum eiusmodi mutatio reportavit ex eo, quod cum ad
evitanda perjuria speciali lege praefatus Luitprandus f dJ sanciverit, quod Convinctus de perjurio poenam quandam pecuniariam nomine VVidrigil solvere cogeretur. alteram nempe medietatem applicando Regis Fisco, alteram Parti, seu Accusatori; & si quisVVidrigit sol vere nequibat, quod pro Servo dareturis e J Haec lex, quae inimica perjurii videbatur exa v ritia tum Accusantium, seu Partium, tum Castaldo mam, seu Sculdais, sive Scabinorum, qui Regis Officiales, &Judices su bordinati O mitibus erant, per juriorum somentum passim devenit. X. Tunc enim aucta fuit corruptela admittendi probationes pro, & contra Juramentum, itaut licet prima Lis perJuramenta definiretur, per eadem Iura. menta ulterior materia litibus multiplicabatur , &non magis pro eruenda veritate, quam pro indagam dis perjuriis Iusjurandum adhiberi, probationes contra probationes, Iuramenta contra Iuramenta tum a praedictis Iudicibus, tum a Partibus, seu Accusat
ribus pro VVidrigil exigendo pro VVidrigil evitando excitari, atque admitti passim incoepit. XI. Quamobrem unusquisa; multis Testibus etiam E median-