장음표시 사용
41쪽
uus ruet Saeerdotem , An boe aadisti in confessione inquantum Deus g hae ita ro pono exprobrandum est verbum et Sarilege , baec es sacramenti religio , ut nec fipaenitens mihi dixisset , a mare possem , nee, fi non dixiseet , negare deberem .
Nec a matio , nec negatio mea potest tibi facere fidem. Quare neutram a me re
sponsionem expectes. Quae quidem verba nultam profecto de se suspicionem φenerant.
verum ne fit quod interrogatur. VIII Haec quam exposuimus, ratio custodiendi sigillum sacramentaIe, non modo securior est, & sacramenti sanctitati, & ministerii dignitati magis consentanea; sed necessaria quoque est, ita ut saepius occultari alia via sigillum nequeat . Quod ut evincam, casum subiicio quem prius perdoctus P. Os in sua caussa veritatis cap. In exposuit. Mater, conscia flagitii a filia commissi, eam ad Consessarium ducit, ut, sin pudicitiam corporis, quae reparari nequit, saltem animae salutem recuperet. Eidem suadet ut omnia, vel secretiora, crimina reseret Consessario, euius pedibus provoluta suam peragit consessionem. Post filiam immediate se sistit mater tribunali, & omnium primum Consessario exponit confusionem, acerbumque animi dolorem quo ob filiae suae lapsum angitur, illumque rogat ut in qualecumque solamen sibi dicat, an filia saltem peccatum suum illi consessa sit . Quid re- , sponsi tune dabit Consessarius 3 Quo se vertet Si adfirmet. filiam consessam esso peccatum suum, sigillium violat. Si neget, pariter sigillum instingit, reamque duplicis sacrilegii , & consessionis peractae , & communionis sacrae proxime suscupiendae. filiam declarat Nisi alia via, praeter negationem, sciret custodiendi sgillum; tunc sane aliquod Dei praeceptum esset impossibile obsereatu Nam mater instat ut Consessarius respondeat Silentium, ut inquiunt adversarii, pro adfirma tione accipitur . Negatio est aperta sigilli violatio, quemadmodum & adfirmatio. Nulla ergo alia suppetit via sigilli hoc in casu custodiendi , nisi repulsio interr gationis , atque interroganti ostendere quam sit & christianae religioni, & ipsi sacramento iniuriosa interrogatio IX. Accedit, hanc negationem, quam ceu unicum medium eustodiendi sigilIum requirunt plures, Ructores, deridendam exponere religionem nostram. ceu mendaciorum plenam, apud infideles. Nam tyrannux multis viis scire valet erimen pe petratum a poenitente, sive cKristiano, sive infideli recenter converso Ut tameo vel constantiam di sortitudinem experiatur Consessarii, vel suae indulgeat perve is curi stati, Sacerdotem urget ad manifestandum crimen in consession ct auditum Consessarius negat se quidquam audivisse, Nequ2 ut hominem , neque ut Deum ἀPoenitens ipsi tyranno testat ut se illud consessium fuisse Q-m in hoc casu conripiet tyrannus de religione nostra existimationem Z Vel Confessarium mendacii reum reputabit; & sic via occluditur fidem adhibendi ministris Evangelii , atque religionem nostram infidelibus suadendi : quod malum proscisci a mendacita dolet
42쪽
Augustinus Lib. de mend. cap. v m. Quomodo credendum est ei qui putat aliquando esse mentiendum, ne forte ἐν tune mentiatur, quum praecipit ut eredamus p Unde enim sciri potest, utrum ἐν tune habe aliouam ea rem , sicut ipse putat, offiei menis darii, existimans fassa narratione hominem territum posse a libidine cohiberi , atque hoe modo etiam ad spiritualia se consulere mentiendo arbitretur e Quo genere admisse , atque adprobato , omnis omnino fidei disciplina subvertitur . Vel existimabit apud Christianos licita esse mendacia, aut mendacia non esse mendacia. Quis tyranno suadere poterit, negationem Consessarii Vel nihil significare , aut non esse mendacium: quia, qnando negatur notitia Veritatis non manifestabilis, lieet talem notitiam negans habeat , non committitur mendacium 3 Nonne unico verbo ob struitur tyranni os, & religionis christianae sinceritas , ae dignitas promovetur, si dicatur , praeceptum gravissimum esse catholicae religionis , quo cavetur ne quidquam adfirmetur, Vel Πegetur de iis quae audiuntur, aut etiam non audiuntur in consessione e quoniam profanaretur sacramentum, etiamsi negaretur id quod reipsa a confitente dictum non fuit. Haec profecto unica via, dc securior. & necessariatum ad custodiendum sigillum, tum ad sinceritatem religionis nostrae illaesam se vandam, re intaminatam. X. Non omnes tanta sunt sortitudine muniti , ut audeant aperta fronte crvd Iem tyrannum repellere, illiusque interrogationem in frontem regerere. Fateor, non omnes tanta esse sortitudine instructos; quemadmodum nec omnes Christiani semper prompti reperiuntur ad fidei catholicae publieam consessionem faciendam in conspectu tyranni mortem crudelissimam minantis . Quid inde Propterea ne praeceptum aufertur publicae consessionis fidei Numquid humanae naturae imbecillitas regula erit honesti, vel inhonesti Si ea solum ut necessaria, ct honesta a mittenda sunt quae humanae infirmitati congruunt, quaeque animorum debilium viribus aptantur I actum conclamatumque est de universo sere Evangelio. Non ergo quod natura humana, suis relicta viribus, sed quod victrice Dei gratia adiu ta & roborata valet, perpendendum est. Si Vero infirmitas praevaleat, Cogaturque alterutrum violare; mentiatur potius quam sigillum violet. De duobus siquidem malis necessariis minus est eligendum. Et, ne onecessitatis vocabulum aures minus peritas offendat, sciendum , necessitatem hanc non absolutam eme & antecedentem, sed consequentem humanam infirmitatem ; seu necessitas est quae ex libera arbitrii electione proficiscitur, non ex natura ipsorum praeceptorum . Potest enim Christianus , divina gratia adiutus hanc suam infirmitatem superare, atque sanis guinem effundere potius quam saeramentum profanare. Quod si non praestat , ex eius oritur culpa. De hac loquebatur necessitate David Psalm. xxxv. De neetistatia
XI. Obiicies. Quamquam Sinus, Dymanus, Ursius, aliique propugnent, menis tiri Disiti sed by GOrale
43쪽
tiri Consessarium qui rogatus ut ceu Consessarius & Deus crimen revelet, negat se illud audivisse, tametsi audierit; nihilominus contraria sententia communissima est penes fere omnes Theologos tum antiquos. tum recentes, qui delandunt Co sessarium tunc non mentiri , etiamsi dicat : Neque via confessionis saeramentalis audavi delictum , de quo me interrogas : quia subintelligitur in hae responsione revelabiliter . Licet ergo Soti opinio probabilitate fruatur; non ob id reiicienda est contraria, quae communior est. immo communissima. Quid quod vel ipse P. Solus
contrariam non reprobat Opinionem Inquit enim de secnteg. memb. III. quaest. I M. Pag. I M. At non contendo renurre, quin, dato casu quo non possit Miser celari figi tam, bceat respondere, N. in audivi in confessone: quia universo populo receptum est,tit verba ilia excinent a mendacio. Sed credo numquam esse necesarrumῶ atque adeo
di iis posse excusari a mendacio. XII. Resp. inrae sit mens Sori, constat ex integro textu . Ipse non credit conis tingere casum poste in quo necesse sit pro sigilli custodia ut Consessarius neget se udivisse in consessione quod revera audivit. Attamen praemittit se funem contentionis ducere nolle longiorem, num videlicet dari possit casus in quo sigillum custodiri nequeat nisi praefata negatione : quo casu admisso . receptum est apud Christianos, verba illa a mendacio excusare. Et sane , admisso quod iuxta communem Christianorum intelligentiam verba prolata a Consessario excusent a me dacio, serumque habeant verum sensum , quatenus Conis r numquam respondet de iis quae audivit ut Deus : Minissa, inquam, hac hypothesi, quod reipsa omnes Christiani sic intelligant ea verba, nulla est difficiatas; quoniam numquam comis mittitur mendacium, cum ad mentem interrogantium verba ut Pantur. Sed nemo
Christianorum, qui in hoc sensu verba illa accipiunt, Conlasiarium qua Consessa-oum interrogabit de delictis in consessione cognitis. XIII. Sed . quidquid sit de hac Christianorum persuasione, & de opinione communiore Theologorum, nemo audebit inficiari, sententiam nostram ct securius iaomi eventu custodire sigillum, ex ministerii sanctitatem dignius propugnare. Quaero ego ab adversariis ζ cur Muc sententiam , quae dubio procul custodit sigillum. cuius occultationem adeo exaggerant, suscipere recusant Ru quia nimis dura, de quia Consessarios exponit periculo perferendi gravissima tormenta, & mortem ipsam subeundii Sed haec inania sunt. Nam constans negatio facta tyranno, non minusquam deliberata Voluntas nihil respondendi, potest Consessarium in vitae diserimen adducere. Nam contingere potest quod tyrannus sciat delinquentem consessum esse tuum crimen consessario et di tunc vi tormentorum urgebit Consessarium ad revelandum crimen auditum ἱ dc si perstiterit in negatione , ad mortem usque illum torquebit. Praeterquamquod veritates christianae de theologicae, ut alias diximus. non pendeat ab imbecillitate humanae naturae; neque earumdem veritatum regu Iae
44쪽
lae sunt mala, & pericula quae occurrere hominibus possitnt. Si ergo sententia nostra & securior, & verior, & sigillo servando magis apta est; hane, & non aliam, amplecti debemus.
XIV. Porro si scire cupis cur recentes facilius in oppositam concedant sententiam, quamquam ea minus ad veritatem accedat, ratio praesto adest. Quoniam ex ea inserunt, posse quoque ceteros homines eisdem uti verbis, easdem adhibere Ioiaquendi sermulas quas Consessarius adhibet , ut magni momenti veritates occulta
re queant. Ceterum, licet antiqui Theologi admiserint, posse Consessarium iurare se nescire quod scit vi consessionis; nemo tamen illorum qui recte sapiunt, privilegium quo fruitur Consessarius pro sigilli custodia , ad alios homines extendit. Idcirco namque Theologi docuerunt, Posie Consessarium iurare se nescire quod scievi consessionis , quia duplicem perlanam gerit , divinam, & humanam r dc apud omnes Christianos receptum est, Confestarium numquam loqui ut hominem, cum de ii, sermonem habet quae sub fgillo consessionis audivit. Merito ergo verba illa
in Consessario a mendacio excusantur . .
XU. Verum, ut ut sit de praefata sententia, & eius admissa probabilitate, illud tamquam falsum Omnino improbamus quod ex illa inserunt recentes Calaistae, videlieet posse quoque ceteros homines, exemplo Consessarii , negare se scire quod sub secreto naturali sciunt; vel quod nequeunt manifestare absque laesione caritatis, aut iustitiae. Falsum, inquam , est hoc in primis iuxta praefatam opinionem. Quia solus Consessarius gerit vices duplicis personae, & soli Consessario populus christianus hoc tribuit privilegium. Idque experientia patet. Nemo enim, nisi improbus , vel furore abreptus, Consessarium interrogat de iis quae in consessione audivit : & cum Confessarius interrogatus respondet , se nihil scire , populus christianus intelligit, illum nihil scire extra consessionem. Voces enim cinquit Soto deteg. sec. memb. LII. quaest. III. eo modo significant quo recipiuntur a populo et populas autem ebristianus, dam audit Sacerdotem iurantem, se nibu scire, albiI intelligit de bis quae novit in eonfessione : quare verba ilia solum significant, nihil se scire
extra confessionem. Quis autem veterum Theologorum docet, quod populus chriastianus, dum audit hominem iurantem se nescire crimen occultum, intelligat do e crimine quod scit occulte, vel sub naturali sigillo Utique auctores restricti nis mentalis defendunt, hominem posse iurare se nihil scire quos scit occulte; sed nemo dicere potest, quod populus christianus eodem modo intelligat verba & h minis negantis notitiam eriminis occulti , & Consessarii negantis se scire ea quae audivit in consessione. Ergo , admissa sententia defendente Consessarium ut Co sessaritim interrogatum, posse negare se scire quod vi consessionis scit; nemo hinc
inferre potest, id quoque ceteris hominibus indiscriminatim Iicitum esse : quia nee eeteri homines Dei, di hominis personam gerunt; nec populus christianus eodem
45쪽
modo intelligit verba aliorum hominum , quemadmodum intelligit verba Conseia sarii r alioquin numquam interrogaret ceteros homines de veritatibus occultis ;quemadmodum non interrogat Consessarium de rebus in consessione perceptis. XVI. Ex his colliges, quam salso recentes Casui, ex paritate Consessarii etiaciant excusationem aliorum hominum a mendacio, dum negant ea quae absolute non debent manifestari. Colliges etiam permagni referre , rationem inquirere ob quam Consessarii a mendacio excusentur; quamvis adversarii dicant esse de nomia ne quaestionem , quia Vellent ipsi assignare rationem quae omnibus esset commuinnis. Sed iam ex dictis satis superque eonstat, casum Consessarii esse singularissimum ob duplicem personam, divinam, Zc humanam , quam gerit, Δc Ob communem, atque universalem existimationem populi christiani. Colliges tandem, quam inane sit commentum a recentibus quibusdam excogitatum , nempe ideo Consessarium non mentiri, quia verba in hoc , aliisque similibus casibus spoliantur quacumque significatione e quae imaginatio si solida esset , iam illi votorum fierent compotes , possentque excusare omnia hominum mendacia prolata ob custodiam ocis cultae veritatis magni momenti . Verum haec omnia iam supra penitus convulsa sunt. XVII. Ut omnia quae Consessarium spectant, in pauca redigamus, consideranda Propono duo. Primo quod , admissa contraria sententia, concedente posse Consessarium pressum a tyranno, ut consessionem revelet, custodire sigillum, negando, dc iurando se nihil audivisse, nihil ex ea inseratur in favorem ceterorum hominum. Secundo quod vera, de in praxi amplectenda sit sententia quam nos tradidimus, de quae sponte suit ex doctrina Augustini, Thomae, omniumque Patrum: qui tametsi hunc casum sub tali circumstantia , dc pressa interrogatione inon examina verint ; ea tamen statuerunt principia ex quibus evidenter eruitur sententia
XvIII. Tandem addo, Consessarium debere semper iniustam interrogationem reprehensione apostolica repellere, sive audierit, sive non audierit delictum, de quo rogatur. Quid quod vel ipse P. La Croix GAVI. poniti num. I98a. d et Veram esse doctrinam haneὲ Quod vero hie Auctor subdit, nempe non omnes Consessa rios in praxi sie procedere, nullius est momenti. Quoniam si sententia nostra πω rior, dc tutior est pro sigilli custodia ; numquid salsa evadit, eo quod Consessarii minus periti contraria via incedunt Porro non modo sententia nostra verior, dc securior est , sed in aliquo casu unice necessaria , ut fatetur ipse P. La Croix num. 193 3. qui docet, Consessarium interrogatum , an poenitens e sessus sit peccatum , quod est natorium, non debere negare, ne sacrilegil suspectum reddat pc nitentem; neque adfirmare, ne sigillum violet. XIX. Quid, si idem Consessarius de pereato occultissimo eiusdem poenitentis in-
46쪽
terrogetur Negare debet iuxta P. La Croix, aliosque Calaistas se audivisse. Idem ergo Consessarius uno modo custodiet sigillum peccati occulti , dc alio modo eustodiet sigillum peccati notorii. Et postea audent dicere, nostram alioquia verissi mam sententiam non posse ad praxim reduci : quia non omnes Consessarii utuntur hae libera responsione Timent varietatem responsionum m diversis Consessa His; dc eodem tempore docent varietatem responsionum in eodem Consessario, aerespectu eiusdem poenitentis XX. Ultimo haee tene. In nullo eam est necessaria negatio pro eustodia sigilli. In aliquibus easibus sola repulsio interrogationis, seu reprehensio, fatentibus omni bus, eustodire valet sigillum. Unilarmitas responsionis magnopere consert ad maiaiorem , securioremque sgilli custodiam. Ergo reprehensio sola semper est adhibenda . Uniformes ergo sint Theologi in scribendo de hac quaestione ; Ze uniformes erant Consessarii in lais responsionibus. Tibi ne omnes fasces submittenti Non mihi, sed veritati. XXI. Iusta quoque, ae prudenti repulsione uti debent secretarii Principum, triis hunalium Quaestorum fidei, dc similes ministri sigillo devincti. Solemnis pensε
mnes gentes , ac sacrosancta semper habita fuit steretorum Reipublicae custodia. Papyrius, reserente Aulo Gellio ex Mareo Catone Lib. I. noct. Att. summum sibi comparavit honorem , eo quod ex Senatu eum patre rediens matrem avidissime percontantem, quid in Senatu actum fuisset , excogitato mendacio delusit e quam ob caussam dictus suit Praetextatus , idest absconditus , ceterique pueri Romani Praetextati deinceps nuncupati fuere. XXII. Quandonam vero etiam eum vitae dispendio debeant eiusmodi secreta servari, alibi explicabitur. Nune obiter dicimus, secretum in religionis negotio , dc in re gravi servandum esse, etiamsi mori oporteret. Quare ea quae tractantur in Conciliis, in sero sacro adversus haereticos, summa vigilantia sunt occultanda. Ministri Principum , dc Rerum publicarum etiam eum vitae dispendio servare secreta gravis momenti debent. Privati quoque subditi ea secreta quae vergunt inhorium publicum, eustodire tenentur , etiam in mortis conspectu ; secus ea quae spectant .privata negotia , ad quae servanda cum vitae periculo non obstringuntur. Aliter de ministris stipendio ductis sentiendum est. Si plura cupis, consule doctissimum Soto de tegend. ferri C A-
47쪽
LIB. U. IN DE CALOGUM. CAPUT III.
An reus praeter iuris ordinem interrogatus negare cum
iuramento possit delictum occultum. ibi. .. . .ό ό, fibri 1.Litimo interrogato satis celebri ς' iqς' 'e'
sistiIlatim in hoe capite discutiendum suscepi. Omnes fatentur, reum iuriis dice, seu servatis iuris formulis interrogatum debere sub mortali confiteri veritatem iudici interroganti; consequenter non posse tunc uti quacumque etiam extemna amphibolia . Tota ergo dissicultas est de reo non legitime interrogato . Et quamvis haee quaestio Iocum suum habeat in tractatu de iustitia , & iure; nihilominus congruum duxi hic eam delibare , eo quod adversarii illam urgeant , ut
restrictiones mentales defendant. II. Plurimi recentiores Calaistae docent, reum non iuridice interrogatum negare se commisisse delictum occultum, & iuramento negationem firmare posse. P. Pa tritius Sporer tract. m. in a. praecep. Decac east. I. see. 3. reg. gen. num. Ia docet, reum non legitime interrogatum posse eum iuramento negare se crimen aliquoa commisisse quod revera commisit, utendo amphibologica locutione, quam vocat primae, & secundae speciei, idest quae sit externa, & non interna. Hanc opinionem communem vocat, & pro eadem praecipuos Auctores citat, Lessium, de Saneheet. En evidentissimum argumentum quod non pauci recentes Casu istae voces tantum propositionum damnatarum varient; sed eamdem doctrinam defendant. Lemus, & Sanchez sunt potiores Auctores restrictionum pure mentalium : ideo dicebant, reum posse negare , restringendo menta liter ad dicendum , quia putabant restrictionem pure mentalem esse licitam . Felix Potestas Tom. I. cap. o. in 1. pracep. Decianum. I73 . sententiam eamdem defendit. Busembau Lib. IV. dub. I art. I. Illius Commentator La Croix Lib. III. pari. I. cap. II. num. 288. subobscure quidem , sed magis caute loquitur. Salmanticenses tract. xv II. cap. I. punct. a. s. 3. num. II 8. re serunt D. Thomam docere a. a. quaest. lx I x. art. I. posse testem respondere iudici
non legitime interroganti se nescire delictum quod revera scit . Hanc salsam Salmanticensium narrationem transcripsit Constantinus' Ronca glia in Nota ad differt. xl Iv. Valac ab Aleae. Si enim Auctores isti D. Thomam legissent, oppositum. aperte illum docere invenissent. III. Et, ut resolutioni viam aperiamus , D. Thomae verba isthuc transcribe da sunt. Et primum S. Thomas in quaest x Ix. non de teste , ut volunt Salmanaticenses, sed de reo agit. En illius verba quae habet citi art. I. in corp. Si vero iudex hoe exquirat quod nori potes secundum ordinem iuri1, non tenetur ei accusatus
48쪽
respondere; sed potest vel po appellationem, ves aliter lieite subterfugere r mendaeium
IV. Ut hae D. Thomae doctrina quodcumque effugium praecludam quaero ab adversariis, an liceat reo in sui defensionem proferre mendacium. Absit, uno ore respondent. Quaero , an reus non iuridice rogatus possit , si velit, dieere mendacium, seu respondere cum mentali restrictione. Quis de hoc dubitati Liber est ad bonum , & ad malum . Quaero , an valeat alio modo, Vel alia via mendacium proferre , & eum restrictione mentali respondere, nisi respondendo, Non commisi defictum, restringendo mentaliter ad tibi dicendum. Illa locutio, Non eommisi deli ctum absolute prolata a reo non legitime interrogato, cum deliberata voluntate celandi delictum, est mendacium, nec net Si negas, doce, quomodo reus mentiri valeat. Fortata debet reus intentionem habere fallendi iudicem; non cireultandi,t& defendendi se ipsum ' Sed hoe ineptum commentum aest, quod a Theologis ini
ἐου eisdist D talem in opinione alterius constituere fauendo ipsum , non pertinet ad speciem mendacii , sed ad quamdam perfectio em ipsius : alioquin ad fornieandum intentio fornicandi 2 ad surandum intentio furandi , ad blasphemandum intentio
blasphemandi requireretur. Edissere ergo , quomodo reus mentiri valeat, nisi diiscendo, Non feci, non commisi. An requiritur quod proserat verba, De , abnque restrictione ad tibi dicendum e Sed haec restrictio verba non variat . Si anterestrictionem illa verba constituunt mendacium, etiam sub praefata restrictione, aqua nullo modo variantur, mendacem mciunt locutionem. At illa restrictio, inquis, non est pure mentalis, sed externa : quia in talibus circumstantiis illegitimae interrogationis intelligitur reum nescire ad dicendum . Egregie. Doee ergo, quo modo in talibus eircumstantiis reus possit & mentiri, & restrictionem pine menta- Iem efformare . Iam ad incitas es redactus. Vel ergo fateri debes, reus .eor . ituris ordinem interrogatum posse mentiri , & puram restrictionem mentaIeri sor mare; aut concedere debes hanc locutionem, etiam in ta Iibus circumstantiis pro latam, Non feci, non eommisi, subintelligendo ad dicendum, ad manifestandum pia δ', esse puram putamque restrictionem mentalem , & consequenter mendacium. Alias sane restrictiones pure mentales excogitare nescierunt Lemus , dc Sanchez. Ad λIum Tamburinum recurrere potes . Solus ille alias excogitavit. Nimirum restringere potest reus r Non commisi homicidium nudus, sed vestitur . Ob hoc ta. men nec Tamburinus ipse negat hane restrictionem , Non eommisi ad dicendum, esse pure mentalem . Placet quae diximus , confirmare auctoritate doctissimi viri Dominici Soto Lib. V. de ius. & iuri quaest. v e. art. a. Quod autem liceat ei dicere fonon feeisse, nullatenus es sustentabile .... quoniam nulla amphibologia valet eiusmodi
responsa mendacis excusare. Et est mihi vertissima demonstratio Paee : quos, fi illad
49쪽
istorum opinionem, qua statuunt, reum illegitime interrogatum negare 'posse se commisisse quod reipsa perpetravit. IX. Cum ergo certum firmumque sit non posse reum negare crimen occultum, quando praeter iuris ordinem interrogatur; & cum e contrario certum quoque sit eum non teneri ad manifestandum praefatum delictum, & veritatem revelandam: quid, quaeso, et agendum, quomodo se gerere debet 'Iam ex D. Augustino , deo Thoma , quomodo se gerere debeat eius odi reus, patet. Primum potest eludere.iudicium tacendo. Si hoc non valeat, appellare debet ad alium iudicem. Si hoc fieri nequeat, potest uti locutione amphibologica, quae duplicem sensum ve- tum vi verborum contineat; si tamen talis locutio occurrat, & interrogatio excipiat responsionem amphibologicam 1 non enim omnes, ut iam diximus , 'inter rogationes responsa admittunt amphibologica . Si nulla ex assignatis viis fatis sit ad evadendum iniustum iudicium , poterunt rei eiusmodi se antiquorum tegere clypeo, quem describit Sotus de iust. Lib. V. quaest. VI. art. I. concl. 7. Possuut, ac debent sie contra ius requisiti, quacumque uti a bibologia , quam usitatas sermo entra mendacium ferre possit. Nam , fi tana verba verum sensum nuuatenus admittorent , mendacium parerent, quod nullatenus licer. Equidem antiquas Doctorum evears illa erat, ut interrogatus diceret : Nego proposita ut proposita. Et revera inter fine
νοι iudices itu esset legitima responsio . Plura alia de reo , dc de teste in tract. delusi iv mr. fusius dicturi sumus. Haec proinde nunc sufficiant contra restrictiones
Plura quaesita de variis ruramentorum generibuFresolvuntur.
I. Uoniam fuis calamo impugnavimus doctrinam restrictionum mentaIium ,& aequivocationum quae a restrictione pure mentali non disserunt ; si perest ut, post explicatos duos casus, Consessarii, & rei in iudicio, qui non levem praeferunt diffieultatem ob recentiorum quorumdam subtilitates , ceteros e sus omnes quos ipsi resolvere selent conformiter ad tuam doctrinam, nos revocemus ad ea quae tradidimus Principia . Hac enim rλtione inutilis non erit , nec nimis prolixa disputatio nostra. II. Quaest. I. Aa adultera possit tam iuramenta negare se ea misisse adulterium quoare fa commisit, eum a marito interrogatur Resp. Recentiores adfirmative commu niter respondent. Sane E Lib. III. cap. VI. num. r. ubi haec habet: μν tenendo u stram sententiam, numero decimo quinto relatam, verius es id Iicere . Porro Sanc a
50쪽
num. t D doeet sententiam de restrictione Purermentali damnatam ab Ecclesia; ut evidentissime probatum est. Ergo Omnes recentiores , docentes cum P. Sanchra praefatam opinionem, docent opinionem damnatam. Porro hanc sententiam do cent Leander tract. I. diis. xlv. quo. XxU. Antonius a Spiritu sancto tract. v. diis.
r. sec. s. num. 36. Castropalaus tram IR df. I, punct. I. Num. s. me. Decimo tertio mulier, Mnacina dio. Iv. quos. I. punct. 12. num s. ver. Sexto adulteram , ΑΣorius Lib. XI. cap. IV. quas. v. regula s. P. Cardenas in Cris dissae In cap. vi. num. o. dicit, mulierem negare posse a lurium, intelligendo idololatriam. P. Sporer tract. m. in a. praeci Decac cap. I. sec. 3. num. IzO. P. Feliκ Potestas Tom. I. par. a. num. I 648.
in eamdem propendit opinionem, & Plures alii recentiores. III. Relatam opinionem in propositione damnata contineri, mihi evidens est Quoniam mulier aduItera sic a marito interrogata mentiri non potest licite, ut omnes latentur. Sed mentiri alio modo non potest, nisi dicendo, et a commis mdulterium, quod perpetravit : nec alio modo pure mentali restrictione potest erimen occultare. Vide quae dicta sunt cv. praeced. Quomodo ergo se gerere debet adultera, gladio districto a marito petita, ut adulterium confiteatur 3 Potest, in
quit Soto de te scri memb. III. quas. II. concl. 7. iurare se non fregisse matrimonium. Potest etiam dicere : Quomodo fidem dabis dictis eius quam non credis servasse fidem tori Sed plures sunt, addit Soto paullo post, hominum nequitiae , quam ut omnibus possit obviam iri . Ob idque in tali easu muri opus est , qaema
modum si Drannus nubi commiσaretur Morrem, nisi peierarem, aut sevissime mentirer, mortem prius deberem oppetere quam mentiti. Hanc nostram sententiam docet D. Augustinus apertissime Lib. coni. mend. cap. XXI. Salmanticenses tram xv D. cap. Ita
punct. 8. num. I & Omnes Theologi qui vere inlprobant restrictiones pure menis tales, ut aiunt vel ipsi met Salmanticens ,. Quare haec nostra sententia certa est, contraria falsa. Sed benignissimos Calaistas terret sanguinis effusio, vitae iactura . Duo illi assequi vellent. Primum vitam in tuto collocare; deinde a mendacii malitia purgare mendacium. IV. Quaest. IL An interrogatus, num veniat e tali civitate , quae falso eristimata pse infecta, possit iurare se non venire ex eadem , subintelZigendo, ex eadem ut infecta peste ' Resp. Communiter respondent adfirmative recentiores. Leander tract. I. di xla U. qu.est. x m. ubi citat Sylvestrum, Navarrum, Toletum, Azorium, Sayrum, Lessium, Sanchea, Bonacinam, Filllucium, Palaum , Candidum , Trulle chum, Villato s. Eam quoque docent Salmanticenses loci cit. num. I4 I. Sporer loci est. num. Iaa. Iiramo addit Sporet cum Toleto, & aliis, talem iurare posse se non transiisse, quamvis locus reipsa peste esset insectus ; si tamen ita celeriter
transiisset, ut nihil luis se contraxisse crederet. Quid laxius dici possit , non video. Nos ergo respondemus defative et quia talis responsio est purum putumque