장음표시 사용
163쪽
thm , quae Antoniano monti subjaret oecupabat , immis summN ratem laudati montis attingebat. In hoe situ erant fontes aquarum quin & sulphurei, qui per subterraneos cuniculos ranalibus imis positis in Balneum deducebantur . Balnei vestigia hodieque apparent in medio qus planitiei, in qua , uti fama est , aquaeductus fictiles saepe effossi sunt. Sub clivo ejus montis, qui duobus milliariis a Setia dissitus
est, conspiciuntur rudera illustrium aedium, quarum quatuor fornices nunc etiam assurgunt, ejus tamen circuitus ad quadringentos pedes protendebatur, quemadmodum ex ruderibus circumquaque
subtus terram positis juxta schema, quod sequitur patet. Rus villae meminit Cicero lib. a. de Orat. ubi inducit Caesarem cum Crasso,& Antonio ita disputantem: Sed jam tu, inquit, Antoni, qui in boo Mersorio sermonis mei libenter aquieturum te esse dixisti, tamquam in Pomptinum diverteris , neque amanum, neque salubrem Deum: eenseo uistis diu te putes requiesse, iter reliquum comficere pergat. Hic Tullius, qui de jocis oratorum disputationenia contulerat, iocari voluit, & asserere, quod uti Pomptinum praedium Antonii neque gratum erat, neque salubre, ita totus ejus disputationis locus nec suavis fuerat, nec utilis, quamquam Manutius scholiastes Ciceronis aliter sentiat: quod mihi persuaserit nemo, quum sensus verborum, quae jam retulimus satis planus sit. Hune Tullianum locum disertissime illustratum arbitror ex jam adductis, praesertim quum tota illa regio, in qua sitam Antoniae gentis villam in Setino diximus, Antoniana, & mons Antonianus hodieque nuncupetur. Quin de in vetusta Sancti Ligdani Abbatis Benedictini vita, quam in Latio sacro dabimus, atque in aliis antiquissimis Setinorum seripturis idem mons, Ac planities eodem vocitatur nomine ab Antoniorum villa, quamvis nunc accolae eum montem corrupi nomine Antignanum dicant, & locum ubi aedes villae erant appellent te Groite deI Campo, qui locus occurrit Roma venientibus non procul a via Consulari, qua Romanorum aetate iter non erat,
sed per Appiam. Id ipsiim testatur Ligorius in MSS. Otthobonianis voce Vini, quo loci prodit Antoniam gentem in 1 usculano, atque in Setino
164쪽
rus possedisse. Pono in regione proxima ubi Sulmo erat, niinc Sirminetum , libertos fortasse Antoniae familiae praedia habuisse constat ex seminali saxo apud Ligorium in MSS.Otthobonianis. - D. M
- VIX. ANN. XXXII. M. VIII: M. A N T O N I V S M. F. ANIENPRIMIGENIUS MEDICUS FAC T. RUSSAT FRATRI SANCTISSIMO FECIT
unde constat hos fuisse libertos Antoniorum, quum frater Matrinii esset medicus factionis Rusiatae , idest aurigarum , qui Circenses agitabant ex Tertullian. lib. de Spectac. cap. 9.: Talibus audioribus diuadrigae producte , merito , est aurigis coloribus idololatriam testierunt, est' ab initio duo soli fuerunt, albus, in russeu albus bemi ob nivies candidas , russeus aestati obsolis ruborem voti erant , sed postea tam voluptate , qua verstitioneprovecta,r seum alii Marti , alii album Zepbris consecraterunt, Prasinum
etero terrae matri , Venetum caelo, in mari, Φel Autumno.
Villam hanc Antonia gens plurimum adamavit, quod jactaret auctorem familiae fuisse Anteonem , seu Antonem Herculis filium , aut quemadmodum alii assirmant, Antonam Nympham Tiberinam, quae Evandri aetate cum Hercule concubuerit testimonio Plutarchi in Antonia. Itaque quum huic genti Tutelaris Deus estet Hercules, uti numisinata M. Antonii Triumviri manifestum faciunt, & pro
prie illa cuia a Pomponio Musa AEdili Curuli, qui quum aevo Augusti filiam Antonii medici desponsasset, ut Sponis familiae alluderet
in denariis Herculem ducem musarum, & musas ipsas repraesentasse dicitur reste Ligorio in MSS. Otthobonianis verbo Antonio uehinc ad perpetuandam memoriam ejus rei, facile.est ambitiosar gentem antiquitus adeptam praedium in Setina Colonia , quam La tini , & Setini Herculem condidisse dicebant uti Cap. I. N 6. prQb
167쪽
tum est& ob eam causam puto Setinos semper Antoniae genti devotos, & clientes fuisse etiam Triumviratus tempore ejus factionis contra Octavium , sicuti diximus Cap. a. ad finem. Sunt qui prodant in ruderibus aediculae ejus villae lapidem insessum cum inscriptione:
ut ita Antonii alluderent Faunae, quam Herculem constuprase narrabant , & ex ea Latinum procreasse , a quo Latina gens nomen accepit ex traditis Lib. I. Latii Proiani Cap. q. 6c s. Fides tamen ejus rei sit apud eosdem, quum lapidem in loco designato non viderim, neque aliquid certi asserere possim. Ex Collectione Canonum Cardinalis Devaedit laedita, quae servatur in Vaticana Bibliotheca lib. 3. cap. I s. haec habentur rTheodosiae bonesiae foemina fundum Antinianum eum omnibus fuismia Appia milliario ab obe Roma plus minus XX. ex corpore MasDNevianae patrimonii Appiae praestantem L. auri solidos , quibus
verbis haec villa, quae Appiae contermina erat, de fundus Antini nus, seu Antonianus vocabatur, videtur enunciari, dc nota XX. esse mendosa, & loco ejus XXXX. esse legendum, quo fit eum sundum a Theodosa nobili foemina Ecclesiae Romanae relici um. Et quidem si milliariorum numerus ibi descriptus mendosus esset, res certas rei, quamquam Antinianus,& non Antonianus fundus ibidem asseratur ; nam juvat meminisse Thermas Antonini Caracallae sub monte Aventino ab antiquis Antonianas dictas ex Martino Polono lib. I. cap. 6. de Palatijs Antinianas dein corrupto nomine suisse vocitatas testimonio Andreae Fulvii de Antiquit. Romae lib. 3. cap. 28. pag. 88.
qui sic scribit: Nella Regione delia Piscina, sono ancora in pleri certi grandi edi j , e meti rominati deue Terme Antoniane , equeso Logo boni da Romani per vocabolo corrotto e chlamato An tignano, quod ει tradit Lucius Faunus de Urb. Roma lib. 3. cap. 2.νg.79. , quae satis sint ad villam Antoniae gentis in Setino illustrandam
168쪽
De missis Augusti, Maecenatis Attsci. Vitilia.
Cornelia , aliarum Romanarum gentium in agro Setino.
Setino , alteram in Tusculano, necnon in Antiati, se Terracinensi agris habuisse literis Handavit Lig A rius in MSS. Otthoboniatiis voce Vini, unde vero. id hauserit viris doctis non liquet; nam Cornelius Nepos, qui Attici vitam diligenter descripsit, frugalitatem ejus com memorans ait: Pariquefastigio teterit in utraque fortuna , nullos fabuerit hortos , nullam suburbanam, aut maritimam sum uo-bam villam , neque in Italia praeter Ardeatinum, in Nomentanum rusticum praedium. Hic locus Nepotis vel mutilus est, vel erroneus, quum pateat ex Cicerone lib. I. epist. 2. ad Atticum, eum
in Epyro villam studiis, Eclibris dicatam possediste : en Tullii verba: Ego enim te arbitror caesi ι apud Amaltheam tuam victimis flatim esse ad Sicyonem oppugnandum profectum, ubi Manutius sic subjicit: 'Amalibea in Enro Attici Φilla studiis, es' libris dicata,
quemadmodum Academia Ciceronis Puteolos inter , in Avernumta lacum in litore; quare patet hanc suisse illustrem Attici villantia, quamquam Cornelius Nepos haud ejus meminerit. Porro de in Pomptino Attici villam sitam habemus ex eodem Cicerone lib.7. epist. 3. ad eundem: Sed de Formiano , inquit, Terracinam pridie Calendas Ianuarii, inde Pomptinum tuum, inde Albanum Pompei: ita ad urbem tertio Nonas Natali meo. Codices sunt, in quibus legitur inde Pontinium sumam, qui sane mendosi sunt teste Manutio in leum locum, qui ita legit: Pontinum praedium ad Pomptinaspaludes ita ratio dierum constat: pridie Calendas Terracinam, Calendis in Pontinum , IV. Nonas in Albanum , III. Nonas Romam :eterbum sumam crediderim abundare , in additum ab aliquo , qui de Pontinio Ciceronis Legato acceperit. Ego assirmare ausim loco i
169쪽
Fontimum sumam legendum Pomptinum tuum et voluit quippe Cicero enunciare se Terracinae pridie Calendas mansurum , sequenti vero die in villa Attici , quae in Pontino erat, & quae nonnisi in Setino elle poterat: sic enim ratio dierum constat, quum per Appiam Terracina dissita esset a Setino agro milliariis viginti , le
Haec de Attici villa , cujus situs obscurus est. Erat & in eodem agro villa Augusti, cujus meminit Ligorius ipse loco jam dictor nemo tamen quod sciain eam memorat, quum tamen palam sit Augustum praedium amplum in Setino habuisse ex Plinio seperiori Cap. I 8. relato, is enim testatur eum Principem Setino vino plurimum delectatum, quae si vera sint, nemo prudens rerum aestimator arbitrabitur Octavio Imperatori praedium in Setino defuisse, ex quo vina, quae frequenter bibebat, colligerentur . His si addas siccatis Pomptinis paludibus Augustum in iis praedium sibi fecisse , quemadmodum Cap. I ff. scripsimus, res in propatulo erit. Hanc villam alteri Moecenatis finitimam sitis compertum est ex sequentibus 3 quandoquidem plures sunt, qui Noecenatis villam statuunt in ea parte clivi Setini, quae se acet viae, qua Setiam nunc itur non procul ab Ecclesia, quam vulgus vocat Acquavita, de haec est Setinorum vetusta fima. Veruntamen ii allucinantur, quum Moecenatis villa sita esset in loco, qui nune dicitur il Pantanello sub eodem monte Setino. Hujus rei meminit Ligorius alio loco, ubi tradit in ruderibus Thermarum , quae illic jacent effossum aevo Cardinalis Ferrariensis priscum Cippum mutilum cum isthisinodi inscriptione:
unde Ligorius putat eam villam Aquiliae gentis fuisse: perperantia tamen, quum ipse Cippus palam faciat eam Moecenatis ; nam relatam dedicationem Moecenati patrono Aquilam eius Libertum fecisse suspicor, is namque ad celeritatem scribendi notas quasdam literarum excogitasse dicitur ex Dione lib. 13. Primus Moecenas ad celeritatem Icribendi notas quasdam literarum excogitavit z qManetis
170쪽
rem Aquila Liberti ministerio multos docuit quamquam Isidorus Orig. libi I. cap. a I. soli eius Liberto Aquilae notarum inventionem tribuat his verbis: Vulgares notas hnnius primus mille, es centum intenit , mox addit, Romae primus Tullius Tiro Ciceronis Libertus connmentus es notas , sed tantum praepositionum : post eum Tertius Perfannius Pisiargipus, in Aquila Libertus Moeeenatis alias adriderunt: deinde Seneca contracto omnium, digest que numero opur escit in quinque millia . Haec Isidorus, in cujus verbis multa desiderat Lipsius Centur. r. ad Belgas epist. 27. qui pro Ennio Persannium rescribit, quum de Ennio nusquam id lectum. Movet & me sima vetustissima Setinorum , qui in ea Regione Moecenatis praedium statuerunt, quamquam in alio situ a designato quingentis passibus dissito uti jam diximus , itidem quod Cajus Ciunius Moecenas Pomptinae Tribui adscriptus esset testimonio antiqui marmoris reperti via Gabina apud Meibomium in Moecenatis vita cap. 28. ad finem.
quod & patet ex Cippo apud Fabretium Inscript. cap. IO. pag. T O.