장음표시 사용
31쪽
tandem mechanicum, tanquam in concreto aut potius toto complexu,
intelligendum sit, quod & certa figura, ct certa magnitudine, & certo habitu ad motum, imo denique actuali certo motu, quin insito mouendi principio instruictum sit. XXX. Interimsub aut cum his ipfs conditionibus nusquam teque supponitur siue motuum illorum, siue nisuum in diuersis subie-itis vllus reciprocus respectus tendentiae stricte inter se mutuo destina.rte: quasi nempe ullum unum tale subiectum ad quodcunque aliud simpliciter, finaliter, tanquam propter certum sinem impetrandum, tendat seu nitatur. Quales nempe peculiares propensiones antiqui passimasagnauerunt rebus naturalibus, sub nominibus adpetitis naturalis, smpathiae, antipathiae, naturam unam altera, simile suo simili gaudere, tendere ad suum simile S eniti asserentes. XXXI. At hodierna sententia quodlibet corpus in seme- Q , id hodie et anteum est, ct non solum per se sed etiam simpliciter pro se moueour, per mecha-
nullo alio, siue cur moueatur, siue cur ita moueatur, quomodo, aut inte, quare in ordine ad alterum, scopo. Dum vero concurrunt, quos sub
tali, aut ipso tali concursu effectus edunt, illos quidem ita fieri, ut a posteriori necesse sit factos esse; nusquam autem a priori, ut fiant. Adeoque nullum etiam usquam subesse talem respectum, qui tales concursus quoquo modo prouocet, aut dirigat, ut ille finis per ipsos obtuneatur , sed re vera semper euentus tales potius quam essectus, tanquam a priori considerando, per accidens fiantis. XXXII. Ita quidem vulgo obseruo explicari mo Mecha- Respectus m-nicum S Mechanismum. Interim cum utique ingens numerus alino. strumentalis, num&essectuum occurrat, ubi concursus certus plurium aliorum non aeque solum immediatorum quam etiam mediatorum agentium satis
manifesto cooperari, & tanquam subordinato actu adesseectum procedere observetur, nullam dissicultatem fecerunt, qui cunque ordinis &aestimationis causarum periti sunt, etiam agnoscere, quod passim peculiaris respectus instrumentalis, ordinis atque modi oeriirrati c. Interim sicut ex omni antiqua aceeptione philo- Instriumetitum 1ophica notum est, instrumentum, solenniore sensu intelligen. quid sit. dum, si tale agendi medium, quod non solum ab ordine priore, sed dignitate essiciendi revera superiore causa assumatur ad effectum, tanquam sinem S seopum propositum producendum ; ita facile est intelligere, quod haec talis intercedendi atque concurrendi ratio, qua euentus quicunque sequitur, analogiam quandam generaliorem instrumentalis
32쪽
indolis equidem seruet, interim veram formalem rationem instrumen.
talitatis minime exhauriat.eHeere dic s. XXXIV. Sicut enim citra omnem λεπτολονιαν, nedum fert a ra risex o arao χολονιαν, sed per Veras rerum essentias ct totas specierum classes
certum est atque firmum, quod etiam et: iacere aτό sacere simpliciter omnino disserat, adeoque To incerem talibus agentum, quae non diret o actu ad illud, quod fit, veluti tendunt S sexuntur, sed veluti per accidens, nempe sere fortuitos ocem sus euentuum potius sub reliquo sui actu, quam directum essectum sui actus producunt, univoce &re vera praedicari non potest : ita exaduerso illud demum esseere vere S eminenter dici meretur, quod toto suo actu ad certum esse. . um ita tendit, atque simplici progressu vergit, ut propter hunc maxime finem agere, imo cum illo 'e ita reciproee conspirare videatur, ut ille finis non subsit, neque hoc agens aut actus eius compareat, recontra, ubicunque hoc agens comparet, ibi inseparabilis sit ille finia, Emeientis & ct reciproce, ubi ille finis, ibi illud agens. Tanto mesor autem est finis reciproca evidentia huiusmodi etiam reciprocae indolis e cientis S finis, quando eiens illud non solum ita directe ad illum tendit, sed etiam de reliquo, neque per se exsistere aut subsistere apparet, nisi quatenus ad illum finem agit atque tendit, neque e ctus directus S primarius ulli alteri rei aeque quadrare, imo vel solum diret te subseruire apparet, quam solum ut illud effetens energiam suam non magis exerceat quam e hibeat, adeoque vere & simpliciter effectus de sua causa testetur. instestimentum V. XXXV, In hoc tali ordine atque systemate eausandi eluee-
ad hunc sinem scit tanto magis atque euidentius Vera indoles verae instrumentalitatis; obtinendum, nempe a tali causa, hoc modo atque methodo ad talem finem tendente, atque adeo re vera superiore non solum assumitur sed etiam
eligitur, S praeterea specialissimo modo ae uatur, ut loquuntur, id est non solum in genere mouetux, admouetur, sed etiam in specie regitur atque dirigitur tale certum medium, quod ad illum finem attingendum imo ita praestandum specialissima ratione quadret, neque proprie imo potius absolute illa sua formali habitudine, qua instrumentum est ad illum finem , vili alteri visi siue existentia sua siue hac etiam essentia quadret, aut quoquo modo inseruiat, imo vel inseruire possit. oganigmos. F. XXXVI. Talem instrumentalis rationis tanquam supremo loco exquisitam indolem vere nυeiovi Organi rim appellandum esse nemo dubitauerit, qui cogitandi atque subsumendi compos fuerit. Ast vero neque quenquam rerum humanarum tam parum prudentem
33쪽
Is putauerim, qui dubitet, utrum talia vel agentia, v instrumenta, via essecta sine producta dentur. Si enim nihil aliud, at certe artificialium operum exempla indolis huius vera specimina omnino exhibitura essent. Possemus huius rei statim documenta dare S in medium producere, sed placet rem potius synthetica methodo exsequi, atque eommonstrare, qiualem subordinationem mechanismis ad organismum habeat , de quo modo mechani re quidem etiam per se sub peraptist, Pt
non aequesimpliciter dc directe organismi indolem assequatur. XXXVII. Ad meesanismi itaque formalem rationem Mechanismi lassicit in genere aliqua, quantumcunque mutabilis, magnitudinis, si- formalis rati gurae, situs, motus, aut cuiuscunque mobilitatis praesentia, ut nempe res
his modis affecta mechanice disposita dici mereatur. Absit autem ab ista omnis pecularis immediati vicis respectus, quandoquidem illius intuitu statim ad instrumentalem indolem deflectere possit. XXXVIII. Huiusmodi mechanica constitutio est tam in Exemplis d minimis quam maximis speciminibus passim obuia. Ita enim, verbi, gratia, in quolibet acido liquore insunt utique corpus Ia salina, siue,
uti vulgo volunt, rigidae amminatae siue cuiuscunque tandem certe indubie alicuius figurae. Habent mobilitatem illam, ut quido aqueo in- nidulari, ct eum eo sub fluida consistentia comparere possint. Imo habent etiam essectum, ut gustum peculiariter assiciant distincto illo
sapore, quem acidum Vocamus; quando cum rerreis, eum alcasibus quacunque occasione concurrunt, ut intimius cum his coalescant, re
sub illo eoeundi actu strepitis agopae bullas seu spumam ingentem forment, cerra etiam cum certis rebus actualem calidum seruorem concipiant , cte. Ita, maiore exempIo, mechanicae rationi debetur, quod aqua suida magna cogia profluens rivum, imo fluuium formet, qui pro fortuito sim alueorum is resiquae altitudinis terrae, quam alluir, alibi arctius, aIibi laxius, alibi segnius, alibi rapido lapsu succedar. Eodem intuitu mechanicum est, quando in dissitis quibuslibet imo hominum industriae hucusque sorsan inaccessis orbis terraquei locis alicubi longus terrarum tractus, asibi issulae quaedam subsistant, nullis in hune diem hominibus cultae aut occupatae: Interim & reliquo Dibuerso situ, ct spontaneo terrarum, aquarum , tandi superioris & prosundioris situ atque conditionibus, sysuis' campis, animalium varii generis aditu, transitu, incolatu pulchre exornatae, ita mechanice, quales pingi imo vel singi ornatiores non possunt &e. Habere hoc a mechanismo, nemo, puto, contradicit. At sub omnibus hisce ivrcumstantiis
34쪽
Organismus in quo consistat generatim. Speciatim. Exempla allegata adplican
ilis nihil in ipsis praesto esse actu organicum, eadem euidentia facile puto
elucescere. Accedit huic mechanicae indoli, quod etiam in talibus sui conditionibus subinde diu satis subsistere possint, imo vero potius ita continue & perenniter persistere, ut sit tandem quaecunque durationis mutatio succedat, illa etiam ex alia, quam ulla cum diretio organismo relatione aut conspiratione, indifferenter proficisci postat. S. XXXIX. Organismi vero (loquimur autem hic de illo, qui inter res & aftiones physicas contingit proprium omnino est seu essentiale requisitum, ut mechanteam habeat dis monem ; quidem hanc non solum in genere, quatenus in omni subiecto corporeo mechanica dispositio absoluta necessitate praesto est: sed prorsus etiam in specie ita, quemadmodum illi rei, cui proprie destinatur, omnino etiam mechantea proportione conspirat atque quadrat. Habet autem haec in organo circumstantia non aliam rationem, nisi solum genericae
ct materialis constitutionis: specifica autem & formalis absolute alterius est capitis, S praecipua sui parte a mechanismo penitus alienissima Consistit enim non solum in destinatione, sed etiam actuali adhibitione ad essectum Jecialis imum , adeoque revera uni eum, ut illa vere specialissima sui constitutione, qua certum plane sinem respicit, nec ullam aliam exsistendi, nec etiam ita essendi ullam rationem habeat. s. XL. Ita, ut maioris euidentiae causa etiam in exemplis allegatis maneamus, dicti illi ac di liquores organa fiunt, non solum variarum dissolutionum & compositionum, arbitraria artificis dires ione, quando issi placet, quanta mensura, in quae proprie subiecta, ad quos tandem reliquo, usus &e. ille respicit atque animum intendit: Sed etiam U. gr. variarum mutationum, colorum, saporum, separationum,
omnia secundum arbitrarias non solum circumstantias, sed arbitrarios etiam fines. Ita aquae sub ante dictis pure mechanicis circumstantiis organicam rationem induunt, quando ab humana industria propter arbitrarias ciuiles intentiones seu fines fossis ducuntur, aggeribus cumulantur, rotis atque volutabris inducuntur, instrumenta fiunt, seu organismum subeunt ad molendum S similes fortiores volutationes administrandum. Ita integri tales tractus locorum organa fiunt ad variosus is humanos, domus suppeditandas ct ferendas, cellas praebendas,hominibus & domesticis animalibus victum producendum, & certa sibi seorsim concreta plantarum, frugum atque fructuum genera alenda, imo ad maturit tem usque Perducenda S
35쪽
s. XLI. Si ut autem haec omnia sua, quod aiunt, luee Alia radiare confidimus, ita placet etiam, S e causis quidem plane peculiaribus , adhuc adiicere exempla operosiorum machinarum aYtis ia-gium, & considerandum commendare, quid hi illis diuersitatis subsit, secundum respectum alibi pure atque nude mechaniciam, alibi organicum. Horologium artificiose & aflubre construetum habet omni modo multas exquisite mechanicas circumstantias. Et lices directa artificia intentione ad usum specialissimum, nempe horas exquisite indicandaudestinatumst, ct tam hoc intuitu, quam etiam vera illa aptitudine, quam ad huiusmodi essectus habet, potentia, ut aiunt, sit & maneat organon: est tamen etiam S manet tantisper machina simpliciter, quamdiu non perite, tempestiue, & quoquo modo conuenienter tenditur atque dirigitur, ut cum veris horis iuxta loci meridianum conspiret. Re vera enim, quotiescunque vel per intentionis vel per sussicientis peritiae defectum temere intenditur tale horologium, Vel nullas certas horas distinguet ves omnino nullas veras. Interim quod simpliciter pergat elastice moueri , in respei tu ad specialissimam suam estieaciam, qua horis exquisite dys inguendis aptum, directioni etiam ad veras horas diei naturalis dius inguendas sub iusta directione destinatum est, quoties, & quam diu,& quocunque tandem desee u hunc essectum non assequitur, organum stricto sensu absolute non est. Imo hoc eodem sensu vero atque in refundato machinuti eiusmodi, etiam quocunque interno defectu, esse ui huic horas recte atque vere demonstrandi impar, re vera nuda absolute & simpliciter machina dicenda est, minime vero instrumentum
F. XLII. Iam quemadmodum omnibus hominibus a sana ra-Maehinae ad rimae alienum apparere pro certo habemus, si quis propugnaret, eius- certum finem modi machinas non ea intentione ita specialissime, uti sunt, fictas esse, ut cuiquam intentioni proprie &directe inserviant; sed simpliciter ut sint, aut ad summum, ut illum crasso modo ita dictum antoniatictim motum exhibeant: Ita potius rationi sebi constanti quam maxime consentaneum est, comprehendere, quod specialissima constitutio operosa
uni cuidam special ssimo esset ui non solum exquisie, sed etiam unice huic & nulli alteri rei ex amussim quadrans, re vera etiam a priori ea imtentione S in eum finem instituta sit, ut tali eflectui a quacunque tandem causa dirigente applicetur S adhibeatur. . XLIII. Quae res cum altiorem considerationem omni speetalloH-
modo mereatur, imo vero in hac nostra tractatione, ubi proprie de de in
36쪽
Fines reriam uniuersales Non anxie in
organismi indole tractare tota fert intentio, praecipuam contemplationem postulet; ptainde tanto pressius utique illi insistere, & illam de
bite euoluere nostrarum est partium. Vt alia multa ab illis, qui non tam rationem quam nudum sensum sequuntur, communiter ita simpliciter ut in illum incidunt arripiuntur: ita hoc etiam sit circa assertum aliquod , sano sensu non temere reprobandum, sicuti certe neque temere formatum esse apparet. Est autem: non anxie in fines rerum inquirere necesse esse. Prolata est haec animaduersio inprimis in res ab humana cognitione adeo remotas, ut nulla spes sit in abdita illarum pene
trandi. Verbi gratia, quonam, & quidem in suo ordine, atque adeo physico sine facta & ita disposita sint tot tam immania corpora coelestia & contra, quem in finem non solum tot innumera indiuidua, sed omnino singulae species insectorum factae sint, & indies propagentur P Imo vaset haec consideratio vel de omnibus rerum creatarum speciebus, quarum aeque atque totius illarum subordinationis, si voluntatem gloriosam Diuinitatis, & quidem etiam absolute talem negligamus, nullam ne quidem suspicionem ne dum rationem inuenerimus. s. XLIV. Quantumuis autem haec ita satis reae sese habeant, quilibet tamen sacile percipit, quorsum tota haec locutio tendat. Nempe quod primo nec in se Iegis vim habeat, tanquam piaculum so-ret, animum ad hanc cogitationem adiicere; sed magis consilium quoddam & prudens quasi monitum. ne eimmodi rebis temere fatigetur intellectvi, ad guas assequendas nulla Pes aditum promittat , sed potim denegare illam appareat. Deinde autem, es quod fere palmarium est, satis utique ex omnibus circumstantiis apparet, quod haec adserentibus sermo inprimis sit de ditimo absolute non vero sinalibus & inprimis simplicioribus atque euidentioribus instrumentalibus respectibus. Tantum enim abest, ut hos tales considerare non deceat, ut re vera potius omni iure S quolibet intuitu dedecere debere videatur, s ad quamcunque scientificam considerationem adspirantes non fines rerum, sed exsistentiam ct manifestam passim indolem, seu exsistentiam instrumentorum, vel temere negligant, vel ullo modo, S st nihil amplius certe historiam, quod haec ita fiant, assequi desperent.
. XLV. Tantum itaque certe abest, ut absolute de snibus rerum cogitare ius aut sis non sit, ut certe hic nusquam quidquam ad scientiae methodum vocare esset integrum, imo subinde etiam nudae
historiae deficeret notitia, s nullus ad fines dirigiposset aut deberet conceptus.
37쪽
ceptus. Ita v. gr. usus partium organicarum dissimulandus esset, quod sensoria sensibus, musculi motibus, lingua sermonibus, G. destinata sint. Omittenda ita omnis pervestigatio dispositionis mechanicae ad hos usus,
oculi ad recipiendum lumen, aurium ad sonum &c. Sin autem haec eo saltem sensu, quem unum verum habent, intelligi debent, ut uenitiem Jes, quos aliqui non male iusto sensu Cosmicos vocent, quos haec generalia uniuersi concreta, ut in ordine ad hoc uniuersum habere possint, fines intelligantur, S non anxie vestigandi nedum fingendi reputentur; specitatum autem rerum, & inter e euidenter, connexarum, speciales au tanto mag s, seeundum illud quo connectuntur, consideram utique digni habeantur sines ; tunc debita viique contemplandi haec expendere, nihil autem obiter praefigurare conueniet. Vt autem haec intentio etiam decenter ad obtinendum effectum instrui possit, remouendum omni modo est ex animo priniudicium illud, quo omni potius
modo quibuslibet rebus denegare fines, quam de illis dispicere vulgati magis moris est. Insiastendum potius unice historiae, & quae illa offert, iusta mentis applicatione in ordinem redigenda sunt. Ita passim dilucescet, quod magnus rerum numerus resectibus illis ad fines omnimodo ita actigatus sit , ut si fines tollerentur, non solum res ipsa talis, scubi
de reliquo usquam occurreret, absolute nullum usum etiam uniuersalem
haberet aut habere posset, quod tamen ab uniuersa indole omnium &singularum huius uniuersi rerum re vera alienum est; sed etiam ipsa illa talis res re vera a priori nusquam fieret, adeoque minime exsisteret, nisi directe propter illum finem efformaretur. XLVI. Denique ad feliciorem harum rerum aestimatio- Fines speciales nem non obliuisci utique decet eiusmodi indolis, tum finium in genere, ' pqVig tum aestimationis siue dignitatis illorum, tam respei tu simplicius uniuersali, quam in comparatione cum aliis in hac rerum uniue sitate. 'Priore modo considerandum utique venit , quomodo multi huiusmodi peculiares fines & respectus ad eosdem non stilum Pecies Deras in ostemate huius uniuersi constituant, sed totas flectertim talium classes; adeo, ut si fines illi tollerentur, totae specierum rerum naturalium classes eo ipso abolerentur. Deinde non solum certae species, sed omnino nobilissimae, nempe operosissimae, artificiosssimae, & numerosarum simpliciorum huius uniuersi aliarum rerum compendia quaedam complectentes, ita auserendae essent. Hoc ipsum autem cum ita temere
fieri minime possit, neque deceat, dispiciendum propterea erit, quanam ratione & omnis confusio impediri, & veritati testimonium firmum C a atque
38쪽
atque solidum perhiberi possit, ne interim quidquam temere in. partes nostras trahere videamur: quanquam hic nullus sit metus ab illis, qui veram rerum indolem, &tam siendi quam exsistendi seriem composita mente intelligunt Ahimalibus s. XLVIL Non iam dicemus de uniuerto animalium genere,1ndicium dem eiusque tam numerosissimis speciebus. Cum enim hodiernis moribus, N*gβxβη- quibus ordo &respectus cogitandi ipsis, sed sane inordinatis, speculationibus passim confunditur atque temeratur, aduersus omnem seriam, veram &cum re conuenientem discernendi, distinguendi, S usitatis rerum nominibus utendi methodum , animalibus non solum iudieii seu discretionis, &itaneeessario etiam phantasiae, utpote circa xes discretas Memoria ipsis occupatae, possessio in dubium vocatur: memoria vero rerum, ut diu ronceditUrs inflorum , non solum adseritur ; sed & insuper, inaudito in hoc vesquee cor P vers. & ab omni ordine contemplationis rationalis alieno exemplo , memoriae tribuitur actus, oriana corporis fortissime impellendi, totum corpus exagitandi, & laboriosissime , imo vel usque ad ruinam eius impellendit nobis vero iam directe hos errores enodare non placeat, insistemus propterea magis unice atque directe illi speciei, de qua in consesse est rei seu facti ipsius vexitas, nimirum Humanae. Anima huma- XLVIIL Animam humanam quando secundum illas seina eAsistix in proprietates consideramus , quas veras atque certas esse non solum cer cum Vox unice intelligimus, agnoscimus primo ratione verae eius exsistentiae, quod exsistat in re cum illo corpore, quod, ut illi soli usitatum,
propterea humanum Vocamus. Secundo ratione efficacite & cuiuscunque tandem energiae scimus de illa hoc unum, & nihil aliud, quod quibuscunque tandem suis actionibus occupata sit circa assectiones corporum et ini corporibus inquam ita, ut loquuntur, essentialiter inhaerentes, ut ne quidem cogitatione ab illis separari possint, quin eo ipso, simul atque vel cogitando talis res abstrahitur, non solum eorporis conceptus pereat, sed omnino illius eiusdem rei, utpote quae sine corpore neque
concipi quidem possit. Tertio , ct si quid de hisce rebus magis positive nominare velit, velut in abstracto erit illud me FINITUM. Nem. pe quod nihil aliud in ullam eius potestatem cadat , quam sinitum: eo usque ut etiam omni sua potentia nihil possit assequi, nisi ut quam maxime finitum, nempe absolute unum. Multitudine s. XLIX. Ne quid, non tam generaliore quam re vera po rerum obrui tius nuIlo, nisi confuso S perplaxo loquendi modo ct usu, dicam de illa in vulgus, nempe vi obiter huc conuersos animos, notissima eius
39쪽
potentia, quod multitudie rerum obruatur. Iubeo potius seeum habitare, & dum sui meminit, illius recordari, quod vere Spositive nihil possit, nisi absolute unum solum comprehendere ; nempe uno
temporis momento non nisi de una re cogitare aut iudieare: quicquid autem composito numero nititur, omnino non nisi compositis etiam,
nempe successivis actibus illa attingere, seu in illis versari. s. L. Quod plus est , ut iam dudum veteribus notatum est, Abhorrem abia trepidatione vera, ct omnis suae potentiae velut in infinito.irritum quodam lapsu, tanquam sui impos, hinc euadit; tantum abest, ut fines migrare, adeoque summam rerum corporearum & praecis Puam proprietatem transcendere possit. f. LI. Quod autem Ionge plus aut certe pluris est, ille eius Circa assem actus, quem vulgus hominum, imo vero, si diueret fas est, philoso coxporum
phorum, pro supremo ipsius (animae inquam humanae) S absolute os RPaxa est. proprio, specifico & formali scholis dii o , interpretantur, cogitandi, simulacra quaedam pingendi, iuxta se ponendi, & in illo, quod ex his prominet, aut subsidet, aut des victit, tandem immorandi seu acquiescendi; hic inquam astus, supremum est & prorius eminens exemplar
unicae illius energite, corporeis assectionibus insistendi. s. LII. Certe enim hic alaus, ut omnium reIi Dorum eraS- Has assectio, sissimus, ita etiam tardissimus est omnium illorum, quos vera sua po- nes nonnistrentia anima humana exercet. Primo enim ratione subiecti non teque sub siguria uetrea assectiones corporum sed molium versatur. Quandoquidem nullaeogitatio de ulla re in animum venit vera ac realis, nempe quantum datur absoluta seu distincta , quin numerum seu fines, Iocum seu mensin ram finium, figuram seu modum S respectum mensurae inuoluar. Immeum figura, Ioco atque numero in rebus corporeis veluti sormam sy cificam praebeat, adeoque illa duo, ubi unque ipsa est, absolute sub se
comprehendat, adeoque veram plenam sormalem rationem corporeitatis absoluat: tanto magis dilucescit, quantum anima htimana hisce
corporalibus adfectibus alligata sit, neque facilius neque certius seu luculentius, atque adeo stabilius quidquam cogitatione complecti pose est, quam ipsas figuras res ut fgurabiles, res sub schemate, seu scho
. LIII. Imo aecedit, quod ne quidem compos, aut eerte ne his fgutis minime omnium sicile compos si, de ulla re, etiam sub schemate seu sibi prius con figura distincte cogitandi, ne dum de pluribus rebus cogitandi seu coni V'ptrum so Pgrandi, quam excissimo modo atque vocis significatu crassissimo, sub S
40쪽
specie taurata corporea , nempe vulgari loquendi sermula, Seras.core acceptione magna. Vnde etiam est, quod de nulla recogitare
integrum est, nisi sub cone tu , ut in seia sus ineurrere seu sensibin comprehendi potesti Vnde nullius figurae coneeptus seu cogitatio defigura in humana potestate est , nisi sub fictione seu praefiguratione ,
tanquam si extra corpus nostrum praestituta oculorum usu sentiretur. Et eertissimum est, hominem nullum absolute Vnum realem conceptum distinctum habere seu exercere posse de corpore aliquo figurato minimo , quin illud sibi adhuc pingat illa magnitudine, quanta ipsum adhue legitima distantia oeulis suis obseruans tale conspiniat seu intueatur; de nullo sono subtilissimo conceptum ullum habeat, nisii in quantum illum adhuc audiri posse supponat&e, iudieium ta- l. LIV. Et licet aliae adhuc dentur discretiones , iudicia , inumen de his quam, S intellectus xerum adhuc multo subtiliorum, odorum, sapo- speciebus ferre , colorum , imo singularum tactilium specierum, quatenus spe, non potest nisi tamen de his ipsis maxime in rem nostram notari, quo solum de his, qua talibus, anima nullam habeat potestatem cogitandi, aut per stricte dietas xitiocinationes per modum conclusonis secundum manifestas re sigillatim agnoscendas comparationes aut rationes intelligeradi; sed nec habeat insuper absolute vllam eminentem adeoque familiarem potentiam, hasce res etiam illo suo, si non hodi: ι-κcrum tamen het in intelligendi actu assequendi, nisi sub constitutione illarum etiam crasso modo corporea, nemp*Jub AGGREGATIONE, . t hoc est , vere &realiter ingenti multitudine. Vnde & odorum, nisi nimis quam consertini quasi constipatis exhalationibus congregatorum, nullus olfictus, nulla inquam agnitio, quod xe vera iam sint, ne dum
dignotio seu speciali Ox intellectus qui, vel quales sint,
Anxietas ex LU, Licet enim exemplum sit, certe non temere negli-
pry sen et, data opera dissimulandum, agnitionis cuiusdam pe-d bis 'culiaris casus ille, quando homo aliquis a materna imaginatione terri- potest opponi. sica axque anXia dispositionem illam contrahit, ut verbi gratia selem in conclaui aliquo (non tamen, quod Vtieertum, ita notandum, nimium spatiosissimo) praesentem ita agnoscat, ut solitos effectus, non tam in corpore quam in corpus, anxii terroris inde suscipiat: tamen consideranda simul omni modo est certissima illa imo euidentissima huius energiae intelligendi, summa omnino perplexitis , (sit venia verbo) ut in illa nihil quidquam, ne quidem a posteriori, vere atque solide certum, nedum distinctum ipsi menti, nempe cuicunque animae actioni, Ob