Religio rationalis seu De rationis judicio, in controversiis etiam theologicis, ac religiosis, adhibendo, tractatus

81쪽

si illis negetur nulla id ratione fr-ina confirmare postiliat, quia rationis Xamen in sacris reiiciunt; tamen velint nolint, ratiocinatione aliqua et an circa res facra dijudicandas uti debent: Quod ni fecerint, tum alios contradicentes, Vel contrarias revelationes sibi facta pari jure proferentes, nequa quam refutabunt, tum ipsi ut i rationales phanatici ac phantastici,

delirare, ac pro Veritate errores atque ligas quaslibet mysteriorum titulo relatas amplecti poterunc. Ex iis unus Robertus Barci us in suis Thesbus Theologicis, thesii

secunda, fatetur quidem, revelationes internas a Dei spiritu profectas ad fundandam veram fidem neces artas, sanae rationi, ut d eX- terno Scripturarum testimonio non

contradicere, nec unquam contradicere posse non tamen sequi Censet, has revelationes ad externum Scripturarum testimonium , aut etiam ad rationem naturalem seu humanam, tanquam ad certiorem mus

82쪽

amussim exanii nationi subjicienda est Nam in lint di Oina revelatio ii uminatio interna est quiddam per se et idens sectarum, int/llectum bene dispositum propria evide=itia claritate se in drcogcns ad ysentiendum , dic. At,

Unde, quaesis, patebit, intellectum alicujus esse bene dispositum, aut secus ξ Unde uocitie cognoscetur, hanc vel illam revelationem esse a divino spiritu non autem ab alio aliquo protectam unde etiam scietur eam sanae rationi neqUaquam contradicere nisi prius quid ratio sana quid contradictio , quaeve ejus te ac regula sit, e ipsius rationis sanae luimine agnoscatur ξ

Sicut aurum, argentum num Ve

rum ac bonum sit ad Lydium lapidem exploratur cita sententia num verae sint an falsae, ad rationis rectae dictamen ea plorantur. Et nia hilominus etiam hac sententia pos a se uitur intellectum humanum de ossa revelationes divilias aliquo modo intelligere, ut eis

Post

83쪽

R s. re post intellectionem assentiatur. Et nobis nunc susticit, revelationes a De sipii tu prosectas, sat orationinu quam contradicere posse; quod alte .Quakerus confitetur.

Objectionum quarundam

solutio. Ad rsus ea quae de rationis rebus Cheologicis usi proseruntur, solent a quibusdam quaec in opponi. Quaene cuipiant sint impedimento removenda sunt nopia, pra sertim notabiliora Sed ita ne opusculum istud in majorem quam par est molem excresseat L igitur qui ratiocinatione probare conantur non esse ratioci tran

dum , quo ipso seipsos restitant:

alunt inter caetera Rationem humanam facit falli, errare quod experientia in multis hominibus de multis rebus , doceat. Ereto non posse rationem istam vel eius a cium pro recto controve

84쪽

sartina criterio ac velut am isti haberi. Res . Si haec object io generatim valeret, sequeretur, nec in rebus Physicis seu naturalibus, nec in Mathenaaticis, nec in nroralibus, nec in mechanicis c artificialibus, aliquid si pro vero aut falso habendum' sed semper de omnibus dubitandum : more Scepticorum seu Pyrrhoniorum. At Uamvis multi homi i cs errent in multis: tamen nono ne in omnibus omni tempore errant. Sunt quaedam ita evidentas veritatis ut de iis inter omnes homines qui non sunt amentes ac furiosi, vel pertinacia dementati, facile possit convenire: Cujusmodi liquet esse ea quae communes notiones vocantur. Talia sunt pleraque superius subis. II.

recensita.

Circa ea quoque quae a sensibus externis prout ipsis apparent ita referuntur, interdum opinio decipitur. Non tamen ideo sensuum, si sint bene dispositi ac non impediti, tecti-

85쪽

R telis monium est rejiciendum. Nam dc Dominus Jesus probaturus postolis se ipsit in vere e mortuiSresiurrexisse, ad sensus ipsorum provocavit, LUC. XXI V. 39, O. Si ouis dicat quidpiam interdum ut unium menti apparere, quasi in aequilibrio positum' videndum es animo collatis utrinque legitime argumentis, an non tandem in bi- lance sententia lanci alteri imposita ob argumenta graviora apposita, aliquatenus praeponderet. Haec agitur tunc illi alteri erit praeferenda. De dubiis autem quamdiu dubia manent, non est quidpiam quasi crium decernendum. Praeterea notandum eth, etsi aliquando dissicile it quid plane verum sit statuere tamen non aeque dissicile esse, quid omnino falsum, absu dum atque impostibile sit, ratione sana adhibita agnoscere. Dicunt multi, rationem hominis cujusque in rebus divinis pc spiciendis caecutire, ideo quod per pcccatum illo vocant originale a

D 3 primo

86쪽

ps post lapsum, d omnium ejus

posterorum ratio sat corrupta,

e ccaecata Sed praetermisso nunc

prolixo de peccato si original,

examine, dico non posse legitime probari, per istud unum prirnuni peccatum ita vitiatam esse non m do ipsius primi hominis sed etias, aliorum omnium ex ipsb ortorum

naturam, atque animam ration

lem Couam tamen non ab ipse originem habere plerique opinantur ut quod Adamus ante lapsiam suum cognoscere potuit, id nunc homo quispiam sumiliter cognoscere ne queat. Nam tamen etiam post Adamum homines sunt homines, id est rationales, seu ratiocinandi facultate praediti, incommunibus notionibus consensum tenentes. Et post Adami lapsum Deus hominibus dogmata salutaria proposuit, eoque ab eis intelligi voluit. l Quod certe inconvenienter fa-dium uicthi, si vel ipse eorum in- te lectum excaecasset, vel excaecarisivis.

87쪽

RATIONALI s. 79sivisset, ac scivisset. Iunc inter Pontiscios nonnulli, quanquam peccatum originale agnoscente , tamen facultates hominis superiores , ut mentem atque intelledium a peccat originalis infectione immunes esse existimant.

Scripsi quidem Paulus Aposto

lus, Ammiaem hominem non percipere ea quae sunt Spiritus υ ,

1. r. c. 2. V. I . Sed primum,

non quicunque ea homo is est ho

mo animalia. Per animalem signi' ficatur aqui tantum res sensitates hujus vitae terrenae similis animal bruto animae inferiorisse appetitus bruti ductum sequens. Videatur similis vox, Jac. Iil. I S. Gudaeus 10. Atis pertulitur inter homines etiam nondum luce Euangelii illuminatos qui non sunt animi tam ab ecti atque bestialis. Alioqui frustra h0minibus antequam si spirituales

evaderent, EUangelium annunciaretur, si ejus nequaquam capaces

os sciat Deinde non cripsit Apo- ι stolus

88쪽

8 RELIGIOstolus hominem animalem non posse ullo modo capere id est animo percipere seu intelligere res divinas spirituales , sed negat eum illas suscipere seu agnoscere esseveras ac bonas, cum approbatione. In textu est verbum M.qαι, quale exstat etiam, Mat. X. O, i, et, I I . LUC VIII. 13. Act XI. I.

Ga iv. 4,&c quibus locis certe non significat percipere intelligendo, sed liscipere. Acquamvis mox ibidem scriptum sit, non potesea cognoscere , tamen hoc potest accipi non de impotentia naturali sed de morali, ut sietzye accipitur. Et tametsi non posse ista cognoscere id est agnoscere cum approbatione pro bonis, quamdiu manet

animalis tamen non est statuendum eum non poste istum animum animalem deponere, etiam antequam accipiat donum spiritus sancti quod ordinarietis demum dari solitum qui Euan relium Christi praedicatum ac intellectum pro vero per fidem susceperunt. E0dcm

89쪽

R A ra s. Eodem spectat quod idem Apostolus scripsit Rom. VIII. 7. Sa-IAnt a potius assectus vel studiuino car=ν is inimicitiae in adversus Dium Ub non sanae rationis usus reprehenditur, sed id quod carnales cupiditates resipit, easque replere iudet. Simile di

ctum si, quum sapientia hujus

atque sapientia carnatu II. Or. I. 19 improbathar.

Ajunt plerique, Mysteria sidei esse ita sublimia, ut quum sint alth

supra rationem humanam posita non sint humanae terrena rationis decempeda metienda. Mesp. An id ignorarunt viri divini, ut Chri

stus , dc ejus Apostoli' quod si

non ignorarunt, Cur tamen res Theologiciis ratione humana cognosci de dijudicari praeceperunt pile quo vide dicta superius n. I 2.

Concessi, eo, quod res iupernaturales sint supra r. tionem, quatentis ra io noltra humana earum essentias ac naOdoa penitu penetrare ne-

90쪽

quit qualia etiam in rebus natura-hbus non pauca reperiuntur non tamen concedendum est eas esse

contra rationem. Certe non ita ut admittant idem simul esse&tamen non esse. Sic Deum esse aeternum, tur ratione incomprehensibile attamen ratio evincit id non esse impossibile, imo etiam in causa prima

causarum, necessarium esse. Eundem Deum creasse coelum, tellurem, sidera, &c quum antea non essent, superat rationem humanam sed non est contra rationem , praesertim si non ex mere nihilo, quod in Sacris Literis nusquam exstat scriptum, sed ex materia inserini condidit, ut scriptum est Sap. I. I 8. Homines mortuos resuscitatum iri , mirum est, sed non repugnat rationici nec implicat contradictionem. Objiciuntur hic miracula quae videnturri naturatri rationi repugnare nihilominus tamen credenda sunt. At