장음표시 사용
561쪽
te; & ideo an omnes actus Gentilium fuerint vi-- tiauron est huius loci. Ceterae obicinones inflatuentura I. I.
1 Vae res i; an finis sit eircunstantia ξRes p. finem respectu intentionis esse obi etiam primario, & per se volitum; & ideo respectu intentionias non esse circunstantiam, quae intenditur sollim per accidens. Finis ergo est primum obiectum respectu intentionis, quia est ratio volendi obiecta media ad illius consecutionem . Finis autem in executione respectu electionis est obiectum remotum, non vero circunstantia ; quia electio immediate versatur circa media , de mediantibus illis circa consecutionem finis.Quod autem non sit circunstantia,
Prob ; nam circunstantia actus habetur simul cuactu, sicut circunstantia obieeti habetur simul caobiecto, ut patet de furto commisse in loco sacro , at executio finis operantis non habetur simul cum actu electionis, nec cum obiecto ipsius mam potest quis eligere hipocrisim ad cos quendum Episcopatum; & tamen mediante hipocrisi illum non consequi. Ex quo sequitur
consecutione non esse circunstantiam actus externi ; quia non habetur simul cum actu eκ-
s Remanet ergo,qubd finis tantum dicatur circunstantia,prout stipponit, sicut supponit circunstantia , primam malitiam actus ; quia finis supponit actum bonum, vel malum mn edijs. Quapropter finis multo miniis est circunstantia respectu actus indifferentis, quia finis dat priamam bonitatem,vel mal itiam actui indifferenti. Io Quaeres 2, an idem actus possit habe
duplicem bonitate,& malitiam; scilicet ex obi cto, de ex fine e Resp.affirmatiu . Quanthinad malitiam est eommunis, sed quantum ad bonitatem est
eom. O .hic disp. 3.e. ,-dissp.73. e. 7, Conin disp. 3.ae Boniti, Mal.dab. 9; Merat.disp. 8se I. οἱ ted.bie eontrou. 3;ct alios substinentes actus nulla habere bonitatem praeter bonitatem finis. Est tamen communissima inter omnes alios D D.
quod opus exterior addit bonitatem interiori; is q. et arri. I; ubi ait: Nam ire ad Ecclesiam, qua es bona actio ex obiectopotes etiam ese debita sidEst bona ex intentione. Idem docent eius Discipuli; quibus adhaeret Gibb. Ita etiam Thomisa;
II Prob. I. Achus speeificatur in genere moris ab obiecto,& a fine,ut βι p. dictu; est ergo trahit ab utroque bonitatem, & malitiam; sed non est eadem honitas, & malitia obiecti, & finis ;quia potest esse conformitas, & difformitas ad
diuersas virtutes; ut cum quis dat eleemosyna , ut Deum honoret; eleemosyna est conformis
charitati proximi,& honor Dei religioni; sic cliquis furatur propter maechiam; furtum est contra iustitiam, maechia vero contra castitatem; ergo idem adtus potest habere duplicem bonita te,dc malitiam; implieat enim, quod duplex bonitas,& malitia specie diuersa sit eadem. a. d. Doct. sic arguit. Eidem actui respondebit in patria duplex gaudium; de sic dicendum de poena
in gehenna; nam subiens martyrium propter amorem Dei habebit gloriam essentialem, qua respondet charitati, Ic aureolam, quae respondet
martyrio, quod est actus fortitudinis, de sic occidens itistum in odium Dei habebit poenam debitam homicidio, fle odio Dei ; secus daretur
actus alicuius virtutis sine praemio; di aetus malus sine poena ei debita,quod non congruit summae iustitiae Dei remunerativae, δι vindicatiuae que ad ultimum quadrantem; ergo idem actus potest habere duplicem bonitatem, de malitiam cui solum debetur praemium,de poena. 3.BOnitas mediorum est diuersa a bonitate finis; ut diximus q. .art. 6. S. Di ubi vid. rationes; de idem dicendum est de malitia; quia oppositoru es eadem ratio; sed idem actus potest este circa medium, dc
finem ut diximus ibid. an. a. g. a; ergo idem adtus potest trabere duplicem bonitatem, dc malitiam. . Si actus haberet solam bonitatem finis , non mediorum, sequeretur, quod amor Dei, ut quatuor v. g; esset eiusdem valoris in homine poenitent ac in subeunte martyrium, de ideo ideir , praemium esset in utroque; quia in utroque esset idem amor, ut quatuor, specificatus ab eodenia fi te; sed consest aperte fili uian ergo dc ant. . Eadem cntitas potest esse substantialiter, de accid taliter bona in esse physico, te sic potest habere
duplicem bonitatem,scilicet substatialem, dc accide talem, ergo dc idem actus in esse morali, qui habet bonitatem essentialem ab obiecto, δι accidentalem a fine,ut Iup.dictum est. 6.Idei eius potest habere duplicem malitiam; ut omnes fate turi ergo dc duplicem bonitatem mam oppositoru, qua habent feri mobiliter circa idem, es eadem ratio ; ut quia mobiliter priuatio albedinis, de
dulcedinis competit substatiae; ideo potest simul habere albedinem,de dulcedinem; quω si duo
accidentia nequeunt simul esse in eodem subiecto, hoc euenit solum propter oppositionemia squam habent inter se; nulla autem est oreositio in ter duas bonitates,ut patet; dc ideo possunt ci-dem actui competere. 7. Sequeretur nullu opus
externum,V.g. martyrium,poenitentia, ieiunium,
esse moraliter bonum; quia omnia ista sunt me. dia relata in Deum, qui est unicus finis, cui repugnat esse medium; sed hoc est absurdum; ergo Se cons. Vi ubista Dices .Phil. 2.EIb. ecl. ait: in opus sit vim tutis,υg.institia, aut te crantia, non susscit, visis iustum ut temperatum, quod agitur,nisi iusu, Z 2 2 tem-
562쪽
semperasque t ; ad hoc autem ait requiri tres conditiones,scilicet visciente flatiri liber8siu;& propter ipsum, sed media non eliguntur propter se ipsa; ergo non habent bonitatem. a. Idem nequit esse in duplici specie;ergo idem actus nequit simul habere duplicem bonitatem . Resp.ad I .nu.loqui de sola bonitate operis,quae habetur a fine; ut manifeste ex illo colligitur; ideo requirit esse propter se et sed si sermo fit de bonitate,quae habetur a med ijs, sufficit,ut scienter & libere fiat; & aliunde medium sit c, forme rectae rationi. Ad a.dicitur, quod probaret etiam de duplici malitia . Dist. ergo ant. In duplici specie, quarum vn. . sit substanti. alis, altera accidentalis , neg; utraque substantialis ,
r 3 Sed petes , an bonitas , quae habetur a
mediis, sit bonitas utilis, vel honesta λRespissiqui esse bonitate honestam , prout fundat utilitatem ad finem. Sed quoniam utilitas est species distincta ab honestate, & una species ncquit aliam fundare ; ideo melius dicitur
esse bonitatem utilein conformem regulis morum, de idco bonam;quanuis materialiter sit etiahonesta,quia potest appeti secundum se . I Dices. Phi I. 3. Eth. . . ait opus non in virtuoliam, nisi fiat propter honestatem virtutis; ergo si media,prout talia , sunt utilia, nequeunt dare bonitatem actui. Resp. verum Este,quod ad hoc , ut opus sit virtuos uiarii equiritur, quod sit propter honestate filiis, quia ab illius inhonestate vitiatur opus; non tamen sc quitur ex hoc, quod media no habeant bonitatem utilem; quia qui dicit unumis , aliud non excludit. Vel dicitur actu bonum esse
propter honestatem, quia medium debet esse degenere bonorum, I ideo honestu materialiter Is maercs 3; an bonitas,& malitia, quae desiimitiir ab obiceto, sit primaria; illa vero , quae desumitur a fine,sit secundaria λResp. actum intentionis desumere a fineis bonitatem,& malitiam primariam; quia intentio immediate sertur circa sinem,tanquam propriis,& immediatum obiectum; actum vero Meetionis sumere bonitatem, &malitiam primariam ab obiecto,a fine vero secundariam: nam electio sumit ab obiecto speciem essentialem, a fine aut e speciem accidentalem,ut dictum estinam electio mala ex genere adhuc haberet malitiam,si ordinaretur in bonum finem; ergo malitia,quae sumitur a fine,accidit malitiae, quam habet ex obiecto. 1. Potest esse idem finis respectu dupli eis
actus electivi,quorum unus est bonus, alter malus; vi v.g. duo homines possunt intendere procreationem filiorum .dc unus eligere propriam, uxorem,ster vero concubinam; electio alitem propriae uxoris est moraliter bona , alienae vero mala; ergo electio habet bonitatem essentialem
ab obiecto; nam electio ab illo habet bonitatem primariam, seu essentialem, per quod habet dia
stingui ab electione nuta;Memenim est pec ca-tiuum semiate edistinctivum primarium, atqui electio bona in casu habet distingui per obiectu,
non per finem; ergo ab obiecto habet bonitate ,& malitiam primariam. Haec doctrina est coni. O. putantem actum humanum habere immediate bonitatem,& malitiam a fine, non ab Obic
opinantes; quod licet electio, si consideretur,ut actus clicitus, habeat bonitatem, & malitiam ab obiecto; attamen si consideretur, ut imperata CX intentione finis, habet bonitatem, & malitiam a primariam a fine. Quam distinctionem facile reflcimus ex dictis; nam quan uis electio, ut imperata ab intentione finis, habeat bonitatem,Se mali tiam ab ipsa intentione, tanquam a principio concurrente essemuξ ad illius productionem ;attamen habet ab obiecto in genere cauis formalis specificationem essentialem , quia omnis actus essentialiter specificatur ab obiecto, tanquam a specificativo primario; ut fatentur Ctiam Aduerso,ergo non obstante, quod electio imperetur ex intentione finis , tanquam ex principio effectivo; attamen non sumit bonitatem, v Imalitiam secundariam ab obiecto; quia obiecta est eius specificativum primarium in genere causae formalis ; aliter intellectio non specificaretur a vero,sed ab intellectu, qui est principiuillius;& sic de oculo,& de quacunque alia pol ει tia; & ideo subuerteretur principium ab Aduersariys communiter admissum , in quo parum sibi
constare videntur. 16 Dices. Amyt S. Eth.c. a. habet: dii lucis-di ea a facit adulterium, non intemperans, sed iniustus esse videtur. Eri quo sic. Ab illo sumitur prima species malitiae, a quo sumitur denominatio; quia denominatio , & specificatio habentur ab eodem; sed a fine sumitur denominatio ; finis cnim adulterantis propter lucrum est iniusta a quisitio lucri; ergo a fine sumitur prima species malitiae. I. Illa est ratio primaria malitiae, quae est radix alterius; sed malitia finis est huiusmodi, quia sicut finis est ratio volendi media, ita malitia finis est ratio malitiae mediorum; ergo a fine
sumitur ratio primaria malitiae. 3. Dictum Peccaminosum habet speciem a fine; ergo, & B
Resp. ad i. aliud esse, quod homo ope rans denominetur potius a fine, quam ab me- dijs; &aliud, quod electio denominetur po tius a fine, quam a mediis. Primum conc; quia primus actus immediatus , quem elicit homo operans , est intentio , quae iminedia te rospicit sinem, & ad quam sequuntur omnes alii actus . At vero primum obiectum, quod re spicit electio , non est finis, sed medium i e go electio sumit denominationem , & specificationem primariam ab obiecto , non a fine . Ad
2. diit. mi. Quando medium ex sua natura est bonum , vel indifferens ad bonitatem ν
563쪽
de malitiam,conc;quando ex suo genere est ma-him,neg.Adprob.insertidicitur, quod licet maius finis transfundat suam malitiam in mediaia , qua vitiat bonitatem mediorsi, si sint ex genere bona; attamen si media sint mala ex se ipsis,m
lit i a mediorum praesupponitur maliti et finis,quia Drius competit mi id, quod illi conuenit secundum se,quam illud,quod ei ab alio adiimit. Addicitur verba secundum se esse indifferentia, M ideo derivare malitiam a fine.
An honitas, ct malitia sim disserentiae egentiales actus humani, seu an actus bonus postfieri malus, ct ὸ contra λr ianuis aliqui Recentes distinguant, ut duo,quae proponuntur in titulo; imo sustineat bonitatem,& malitiam esse differentias essentiales diuidentes actum humanum,& hoc non obstante posse cundem actum immutata sua essentia, aut entitato fieri de bono malum,& E contra ; attamen si re cie considerentur, idem sunt; nam quia rationalitas, & irrationalitas sunt differentiae diuidentes animalist se; ideo implicat animal rationalefieri irrationale,& λ contra. Quanuis enim animal, infici abstracte consideratum psaescindat arationalitate,&irrationalitate;& ideo rationalitas, de irrationalitas sint extra rationem, seu eL sentiam generis nihilominus dicuntur differentiae essentiales animalitatis contractae, quia implicatiquod animalitas, quae est contracta ad rationalitatem,realiter transeat ad irrationalitate etiam cum deperditione rationalitatis; icut m
teria transit de una forma ad aliam deperdita Iriori se a. At quia albedo, & nigredo notia lint differentiae essentiales conuenientes parieti,sed accidentalest ideo idem paries potest tr sire de albedine in nigredinem, & ε contra. Igitur posito,quod bonitas,& malitia sint disserentiae essentiales entitatis actus humani, non potest illa entitas transire de bonitate ad malitiam,
sed necessitio dici debet, quod quoties voluntas transit de bona in malam, destriratur entitas actus boni,& succedat entitas mali.Vnde si aperflue distinctis articulis agitatur haec dissicultas s sola variatione vocum,noa rerum; ut magis patebit. a Non est autem dissicultas de actu externo imperato, patet enim hunc posse de bono in malum migrare; ut eadem ambulatio ad Ecclesiam incepta cum intentione laudandi Deum potest succedente intentionc blasphaemandi viatiari,& malam fieri. Itaque sermo est lum de
tiam esse differentias essentiales actus humani, prout consideratur in genere moris, prout scilicet est moralis serinaliterniam moralitas actus per se cliuiditur in econsorinem , de disrumento
regulis morum; quidquid sit, an ista diuisio sit
adaequata,de quo inseq.an. Dissicultas ergo est de entitate actus in genere physico,an ei conueniant per se,tanquam disserentiae essentiales,bonitas,de malitia moralis; atque adeo non possit eadem entitas physica actus interni ariari diabona in malam , sed ad inducendam malitiam in voluntatem necesse sit inducere nouam catitatem physicam coniunctam cum tali malitia; vel potius malitia, di bonitas sint differentiae accidentales cntitatis physicae,quae propterea physice immutata potest transire de bonitate ad molitiam,& c contra.
4 Tandem quoniam actus moralis diuiditur in naturalem, & supernaturalem secundimisentitatem ; &quia de actibus supernaturalibus
est aliquod dissidium, de hoc agemus inseq. S;
quavis enim sit una simplex obiectio,quae fit e6tra conci 1Uponendam; attamen quia plura dicenda sunt circa illam, ideo peculiarem partem huius art.ci assignabimus. Prima sententia vult bonitatem, & malitiam esse differentias essentiales entitatis physicae actus humani naturalis, & ideo actum hi
manum non posse transire de bonitate in malitiam remanente eadem entitate physica, sed necessario variari entitatem physicam, quotio vo luntas transit de boni tate ad malitiam, & e con
Gibb;Gabr.πωd Goneι; 5 atq; inter quos Lore. .23.Trisuitur etiam Fund.DoLycii quodam ex noseris,scd salio vitisis Secunda sententia asserit bonitatem,& m litiam per se conuenire entitati actus humani , tanquam disserentias essentiales; posse tamen eandem entitatem immutatam variari de boniatate ad malitiam mutata solum lege positiuae . Ita quidam ex muris; qui tamen insep.c. asserit non posse eundem actum omnino fieri de bono malum culpabiliter sine aliqua mutatione naturae; quia actus bonus non potest fieri malus culpabiliter,nisi cognostatur eius malitia;& sie nisi sit volita salte indirecte ,ερ permissiue; ex quo fienon esse eandem volitionem.Q modo autem postea asserat mutata lege positiva fieri malum, videtur posse suo dicto refelli; nam vel mutat. lege cognoscit illum actum non esse amplius malum,sed bonum; vel non Si primum; crgo tunc non vult ipsum ampli iis, ut malum, sed ut bonum; & sie non est cadem volitio, ac prior, qua volebat cognitum, ut malum. Si secundum;
ergo ille actus remanet malus saltem ex conscientia erronea,quia credit firmiter esse malu ,& tamen illum elicit. Dimissa igitur hac sem
6 Nostra doeet bonitatem,& malitiam esse quidem differentias cssentiales actus humani in
genere moris,prout moralis est,non tamen entitatis physicae in esse naturae confideratae; S ideo
564쪽
eandem naturalem physicam posse variari de
bona in malam.Ita Fund. DoLI. in I. art. Γ, q. 2.art. concludis enim q. I .art. 3. in fine: cum ergo quaeritum, utrum una, ct eadem
actio numero post esse bona,ct mala; patet, quod
una, di eadem aclio numero in genere moris non
potes esse bona, O mata in genere moris, sed 'una, eadem actio in genere entis potes esse bona, O
mala in genere moris; cr q. a. art. I. S. Ad quod, docet, quod licet albedo, & nigredo, ac color medius lint differentiae essentiales coloris, νιμ, vel rei, prouisor maliter coloratae; attamen accidentaliter conueniunt rei,& subiecto secundiam se accepto. Ita licet bonitas, & malitia sint diis retulae Eslcntiales moralitatis , visic, vel actus, prout moralis est; attamen accidentaliter comveniunt entitati physicae secundum se acceptae, in clua subiectatur bonitas, & malitia. Idem docet Argent Gibbi apud quem Bernarin,'omnes meri nostrae Schola sectatores. Ita etiam D.Tho,
Alu i Curiel. Zum; Salmi ct plures as Thomsae ;quibus adduntur Sua; Vasi; ι; Sah Monte ictai, fere omnes
moralis sint ditarentiae essentiales moralitatis , missi attamen sunt differentiae accidentales enistitatis physicae substratae moralitati , atque adeo eadem entitas naturalis actus interni potest migrare de bonitate in malitiam,& e contra.
Prob. I. pars cocl. dictis; nam moralitas,
Use,per se,& immediath diuiditur in bonitate,& malitiam, sicut diuiditur animal in rational ,& irrationale; ergo bonitas,& malitia sunt differentiae essentiales moralitatis, ut c. Tum1 qui illae, quae sunt disserentiae accidentales respectu unius, habent prrium genus , respectu cuius sunt differentiae essentiales; ut v. g. albedo,& nigredo, quae sunt differentiae accidentales respe- eiu parietis, si int differentiae essentiales respectu coloris,et ine; sed genus proprium, respectu cuius bonitas , & malitia sunt differentiae essentiales, neqtiit esse, nisi moralitas, vincti ergo bonitas, & malitia sunt differentiae essentiales respectu moralitatis,etin Usp. Prob.ma; nam omne per accidens reducitur ad id, quod est per se. Prob. mi; nam genus per se bonitatis,& malitis nequit esse entitas naturalis actus, ut mox videbimus ;ergo est moralitas, injP, quae contra distinguitura naturalitate. Tum quia sicut naturale per si diuiditur in bonitatem,& malitiam physicania , tanquam in disserentias essentiales ; ita morale in bonitatem,& inalitiam moralem; ita enim si habet morale,υωc,ad bonitatem, & malitiam. moralem; sicut naturale, ut e, ad bonitatem malitiam physicam.
coni. Iul.c.3; ubi est,quod cadem actio particularis physica potest e sic moraliter bona, si rescratur in debitum finent;& mala, si referatur in fine
indebitum; ergo bonitas, & malitia sunt differetiae accidentales entitatis physicae nam nulluati particulare potest esse genus proprium per sodii ii sum in differentias uniuersales ἔ aliter non esset particulare, sed uniuersale; quia particulare est illud ,quod per se de uno tantum praedicatur, di uniuersale, quod per se de pluribus praedicatur; & ideo si particulare praedicetur de pluribus , hoc ei conuenit tantum per accidens; ut quod hic paries particularis praedicetur de albedine,& de nigrediae, hoc ei conuenit tantum
test exponi,& formari; ait enim, quod bonitas,dc malitia moratas hi muntur per ordinem ad resulas morum, non per ordinem ad entitatem ; &ideo sunt essentiales tantum respectu moralitatis,& accidentales respectu entitatis. Arguitur autem sic. Differentiae essentiales unius generis primo dii tersi nequeunt per se, &essentialiter competere alteri generi, sed tantum accidentaliter,atqui bonitas,& malitia moralis sunt differentiae essentiales unius generis primo diuersi a genere entitatis physicae; ergo nequeut esse di Diesentiae essent hales entitatis physics, sed tantum accidentales. Prob. ma. Si differentiae ementiales unius generis primo diuersi possient per se, de eL sentialiter competere alteri generi, sequeretur confusio generum,& specierum; nam gunera di stinguiuatur per ordinem ad suas proprias dissi rentias specificas, quae sunt acti is illorum; actus enim es, qui disinguit ex Phil, & ideo si plura genera possent habere easdem differetias essentiales, confunderentur inter se, & confunderenetur species,quae sunt quid conflatum ex genere, de differentia; ut si rationalitas esset differenti essentialis etiam plantae, nedum animal confunderetur cum planta, quia nullum eorum esset disti mi uum ; genera enim distinguuntur sollinia per distinctas differentias; sed etiam homo coninfunderetur cum planta,quae esset homo,quia esset rationalis; homo enim constituitur per rati nalitatem; sed genera, & species rerum sunt impermixta ; & oppositum subuertit totum ordine naturae; ergo differentiae unius generis primo diauem nequeunt per se, & essentialiter comper re alteri generi.Prob. mi. Bonitas,& malitia moralis pertinent ad genus moris; entitas auter
pbysica per se pertinet ad genus naturale; sed
genus moris, & genus naturale sunt genera primo diuersa , non enim naturale diuiditur in morale, & non morale; sed naturale, & morale diuidunt actionem,ut , aliter morale,& naturale non possent simul reperiri in eadem acti ne; quia differentiae diuidentes sunt oppositae,&nequeunt simul reperiri:ergo bonitas,& malitia moralis sunt differentis estentiales unius se neris pii mo diuers a genere entitatis physicae.
alicuius potentiae nequeunt cssentialiter specta
565쪽
re ad actionem alterius potentiae essentialiter dii tersae; ut speculatiuum, & praeticum , quae diuidunt aetionem intelleictus, nequeunt formaliter spetrare ad actionem voluntatis, sed tant timper accidens, quatenus coniungitur cum actu intellectus;aliter voluntas esset per se speculati-Ha,quod nullus rationabiliter diceret; sed bonitas, & malitia moralis sunt differentiae diuidentes actionem rationis regulatiuae Diuinae, Se hu-naanae,ab illis enim actio elicitur directiue,visu perius dictum est; &entitas est actio potentiae Productivae, quae tendit in ens,ut ens;& potentia productiva essentialiter distinguitur a potentiae directiua, quia potentia productiva vel est volutas,vel alia potentia executiua externa;& pote-tia directiva est intellectus, qui essentialiter distinguitur a voluntate, & ab alijs potentiss executi uis; ergo bonitas,& malitia moralis, quae diuidunt actionem potentiae directivae , nequeunt esse differentiae diuidentes essentialiter entitatem physica, quae est actio potentiae productivae.
II Prob.3.euertendo rationes Adverseriorum, quarum prima est. Per se competit actui humano esse conformem, vel difformem rectae rationi; sed cosormitas, vel difformitas sunt bonitas,& malitia; ergo actui humano per se competit bonitas,de malitia. Retorq. I. Per se com-Pctit actui humano,quatenus humanus est, esses consermem,vel dissormem rectae rationi; sed entitas physica, quatenus entitas physica, non est actus humanus I quia actus humanus quatenus talis, est actus moralis; in hoc setasu enim communiter accipitur actus humanus, ut diximusan. F. S. 2; dc actus moralis non est idem formaliter, ac entitas physica ; aliter motus in deli- herati essent actus morales digni poena, vel prs-mio;laude, vel vituperio; ergo entitati physicae, quatenus physica est, per se non competit esset conformem,vel difformem rectae rationi,sed ta-ttim quatenus est actus humanus. a. Si entitati physici competeret essentialiter esse conforme, vel ditarmem rectae rationi, sequeretur,quhd nunquam posset esse sine consormitate, vel di Lsormitate ad rectam rationem , quia res nequit esse sine illis, quae sibi cssentialiter competunt, aliter posset esse sine sua essentia, quae constituitur ex illis, & quae sibi essentialiter competit; ut quia animalitati competit rationalitas, vel irrationalitas differentialiter essentialiter; ideo nequit esse a parte rei sine una,vel altera; sed en ritas physica actus potest esse sine conformitate , vel ditarmitate, ut patet de actibus indeliberatis, qui non sunt boni, nec mali ; ergo cialitati physicae actus non competit per se con rmitas, vel difformitas ad rectam rationem. Ia Secunda est. Perse,& essentialiter conuenit albedini esse similem alteri albedini; & t men cadcm albedo immutata potest esse dissi- initis alteri albedini, crgo quan uis entitas physica possit transire de bonitate ad naalitiam;atta-
men bonitas, &malitia essentialiter conuenitentitati physicae. Redarguitur autem sic. Impossibile est, qu5d absolutum constituatur per rei tiuum;aliter absolutu esset sermaliter relatiuu;
ergo impossibile est,quod albedo, quae est qualitas absoluta, essentialiter constituatur per sit nilitudinem, quae est relatio: sed ii Iud per quod res non constituitur in sua essentia accidentaliter ei aduenit;ergo relatio similitudinis non competit per se essentialiter albedini;& ita a pari. I 3 Ex his apparet entitatem physica actus humani posse successiuε recipere bonitatem , &malitiam moralelm nam bonitas, & malitia moralis accidentaliter adueniunt illi entitati; ergo illa entitas potest esse sine, & cum bonitate, dc malitia; quia quotiescunque duo opposita accidentaliter adueniunt alicui subiecto , tunc illud subiectum potest successive recipere utrunque; aliter si semper esset cum vno illorum,tunc eidesubiecto non conueniret, nisi unum oppositum, non autem utrunque ι ut si coruo conueniat nigredo inseparabiliter, ci non conuenit albedo opposita,&ideo non conueniunt duo opposita. Tum quia si entitati actus externi conueniunt bonitas,& malitia successive, idem dicendum est de entitate actus interni ; ideo enim entitati actus externi potest conuenire bonitas, & maliatia moralis; quia cadem manente enti tale actus externi potest variari regula moralitatis; ut maisnente eadem ambulatione ad Ecclesiam variari intentio ; sed manente eadem entitate actus inisterni potest variari regula, ut manente eade'
volitione procre adi filios potest quis intendere illos procreare cu sua, & cu aliena; in loco pr phano,& sacro; ergo potest eadem entitas actus interni variari de bonitate in malitiam, & sic dereliquis. r obiic. I. Amas bonus nequit fieri malus, nisi variato obiecto saltem formaliter; quia bonitas sumitur ab obiecto sormali, de ideo inua riata bonitate formali ipsius obiecti tin possibile
est variari bonitatem actus ; sed variato. Obiedio variatur entitas actus in esse naturq; quia entitas actus desunt itur per ordinem ad obiectum sese male; ergo eadem entitas actus nequit succcsiue mutari de bona in malam .
Resp. I.dist. ma.Nisi variato obiecto in es.se physico, negi sufficit enim, quod varietur iii esse moris,quae variatio fit solum per ordiner ad regulas morum, a quibus desumitur moralitas obiecti;in esse moris,conc;& sic dist.prob. infert. Bonitas sumitur ab obiecto formali in esse
mul sed simul nequit esse bonus,& malus,utras; ergo neque successive. a.Bonitas,& malitia ibi nidisserentiae cssentiales oppositae; ergo nequeunt conuenire cidem entitati rcali; ut patet de rati nalitate,& irrationalitate,que nequeunt conue ni re eidem animalitati.
566쪽
Resp. ad x .dist.ma. Actus e tandi uisibilis,&totus simul successiu8 durans per ordinem ad te-pus nostrum, conc; laccessi vj non durans, neg; quod autem durat successive per aliquod tempus , potest suscipere accidentales mutationes, quae fiunt in tempore nostro. Ad a.dis .ant.Sunt differentiae essentiales actus moralis, conci entitatis actus physici, neg; & ideo licet idem actus moralis nequeat esse successu E bonus,& malus; attamen eadem entitas physica potest successive suscipere bonitatem,& malitiam moralem. 16 Obiic.3.Sunt aliqui actus ita intrinsece, de ex sua natura mali, ut non possint reciper bonitatem veluti mendacium, odium Dei,& c teri,qui dicuntur prohibiti, quia mali; ergo saltem isti nequeunt mutari successive in bonos . Resp.idem dicendium esse de entitate physica istorum actuum, ac illorum, qui sunt mali, quia prohibiti; si enim entitas physica istorum actuum esset essentialiter mala in genere moris, non posset produci a Deo, a quo nequit ess malitia moralis. Dicuntur ergo intrinsech mali tantum in esse moris , quia odisse Deum nulla
lege potest dispensari; entitas tamen physica substrata odio Dei, quod est stiga a Deo, potest
substerni amori, qui est tendentia in Deum; eaduenim via , qua recedimus, Immimus tendere ad terminum;& sic illa entitas potest successuis recipere bonitatem,& malitiam ex diuerso modo tendendi voluntatis in Deum, scilicet per modum prosecutionis,& fugae.
Hereris si de actibu vernaturalibus Ei Uperest videndum, an etiam entitas
actus supernaturalis possit successitie
fieri mala moraliter i de sermo est de actu supe naturali simpliciter secundum entitatem I nam, entitas actus supernaturalis secundum moduntii est simpliciter naturalis, Ze ideo idem est dicendum, ac de entitate actus naturalis. Dubium autem est praecipvh de actibus Fidei, Spei, &Charitatis; seu de actibus elicitis a virtutibus Theologicis,quq sunt Charitas,Spes, e Fides. 18 Prima sententia vult esse priuilegium solius charitatis non posse dirigere in malum finem; Ac ideo actu charitatis no posse siccundumentitatem fieri malum; actus vero Fidei, de Spei posse fieri malos moraliter, quatenus dirigi pos-
stant in malum finem. Rcsertur Catet. 2.2.q. A rt.
puli, incongruenter tamen adsuum Magistrum, mi ins Aliqui autem volunt tollim actum Fidei posse fieri malum; ut Bam Nauarri noster Bain; Io.a s.τho; Sa .apud noserum Gibb. i , Ripalda, Arriag, Ouied; Sot Oham; Abul; Vega; cordub Sasi Perea, auariCuriet,ct as apud Gob.
Ist secunda sententia doeet nedum actumesiaritatis,sed di actum Fidei,de spei te quenci que actum supernaturale secudum entitatem no posse fieri malum ex fine,aut ex quacunque alia circunstantia . Colligitur mani este ex Fund.
Do t. m. dist. S. q. Arri. 3.ad i ubi docet, quod Fides est prima virtus; dedis. o. q. a. art. I. Sancontrarium, ait: Dicebatur per Augusinum,quis autem virtus es bona quatiras mensis Sed clarius ibid. dist. 23. q. a. art. a. g. Secunda via, habet: U
rum quia Fides es virtus Theologiea,ct virtutes Theologica idem habent pro obiecto,ct cies resneranda, qua est obiectum Fidei, O is Fidei; nam res nobisneranda es Deus; quia nonseruimus Deo princiy. liter, nisi propre e ipsum, in ipsum enim credimus, ct in 'fum eredendo 'fumasperamus iuxta illud, quod dixit Deus AbrahaGen. q. Ego mercer tua magna nimis. Quibus nil clar u ,. Idem fatetur Gibb. Me disp. 6.Lb. 2.9. D,
as aro Notiqudd non est dubium, an actus supernaturales possint fieri mali venialiter ; patet enim actum charitatis factuni cum topore Esso venialiter peccaminosina; di hoc a sortiori dicedum est de omni alio actu supernaturali . Sermo igitur est de malitia mortali. at Unica concl. Actus Fidei,spei,& Charitatis nequeunt fieri mortaliter mali. Prob. I. ex Scripturis de charitate; nam I. D. 3.habetur: Omnis,qui natus es ex Deo*eceatum nonsacis, quoniam semen ipsius in eo manet ;quod Mars P. . ys. prope finem intelligit de charitate; O I. Cor. In Charitas non agit perperam; er Rom. I 3. Dilemo proximi malum non
Prob.de Fide; nam Io. s. Christus Dominus exprobrans Phari os referentes Fidem ad inanem gloriam ait: Suomodo potestis crederet squi gloriam ad inuicem aecipitis Eι l .rit. I. In quem nunc quoque non videntes creditis, creden
res autem exultabilis laetitia inenarrabili, ergi rificata reportantes finem ei vestra,falutem animarum vesrarum. Ex quo patet finem Fidei Diuinae, quae habetur per Christum, non post esse,nisi Deum, quo habetur salus animarum squae est vita aeterna. et a Prob. tandem de Spe; nam ad Rom. F. h. abetur: Spes non eonfundit; eonfusim autem, d
qua ibid.est sermo,est peccatum. Item saepissime dicitur spes, quae habetur per Christum Dominum,esse s blum propter vitam aeternam; ex quo sequitur habere pro fine Deum . a 3 Ex his sic arguit Fund.Doct. vibis Actus boni moraliter, qui habent pro obiecto , dc pro fine Deum, nequeunt fieri mali ex fine; sed actus
Fidei,Spei, dc Charitatis, nec non omnis aetias supernaturalis secundum entitatem sunt huiusmodi, crin nequeunt osse mali ex fine. Prob. .
567쪽
Illi actus tantum , qui possunt auerti a Deo, &conuerti ad creaturam , possunt fieri moraliter mali ex fine ; quia malitia moralis est aversio a Deo,de conuerso ad creaturam; sed qui habent
pro obiecto,dc pro fine Deu, nequeunt auerti ab ipsb Deo,& conuerti ad creaturam; quia actus, quorum obiectum est idem realiter , ac eorumia finis, nequeunt auerti a suo fine, quin auertantur criam a suo obiecto ; aliter non esset idem obiectum, definis illorum;ergo actus, qui habent pro obiecto,& fine Deum, nequeunt fieri mali ex fine.Prob. mi. Actus charitatis ordinatur ad Deli, quatenus amabile propter se ipsum; actus Fidei ordinatur ad Deum, quatenus est prima veritas reuelans ea , quae conducunt ad ipsum Devnia , tanquam ad ultimum fine reuelationis; & actus spei ordinatur ad Deum, tanquam ad summum bonum cosequibile per merita; ergo actus Charitatis,Fidei,& Spei habent pro obiecto, & pro fine ipsum Deum . 24 Prob. a .Virtutes Theologicae in hoe distinguuntur a virtutibus non Theologicis,quod illae habent pro obiecto Deum propter se ipsu
aliae vero habent pro obiecto aliquod ordinatu ad Deum; in hoc tamen conueniunt omnes virtutes,ouod sunt determinatae ad bonum, & nullo modo possunt ordinari ad malum mam virtus definitur a Reati .P.boa qualitas mentis, qua nemo male utitur O a Phil. d spositio perfecti ad optimum, sed Fides,Spes,Charitas sunt Virtutes Theologicae; ergo ex ratione uniuersali virtutis, di ex earum ratione peculiari habent, quod non
possint ordinati ad malum. as Si dicatur Fidem , & spem separatim acharitate non esse virtutes; & ideo sic posse ordinari. a. Quanuis non possint ordinari ex se ipsis, possunt tamen ordinari a voluntate. Sed ad i.cont.est;& magis roboratur cocl.
Fides,Spes,de Charitas sunt essetialiter ad Deli, aliter non essent Diuinae, sed humanae,& naturales,& sie nulla esset quaestio; dicuntur enim Diuinae,quia sunt ad Deum; ergo essentialiter sunt ad optimum , quia Deus est optimus inter omnia bona;& ideo essentialiter sunt virtutes, quae definiuntur dispostiones ad optimum; & ideo sietollatur ab eis ratio virtutis, destruitur ratio Fidei, Spei,& Charitatis Diuinae, & supernaturalis. a.Etiam dato, quod Fides, & spes separatae acharitate non sint virtutes Qrmatae, quia charitas est forma ipsarum; attamen sunt habitus boni determinate inclinantes solum ad bonum; noenim sunt habitus vitioli,aliter cum sint habitus infusi, Deus infunderet habitus vitiosos malos moraliter; & sic homo Dco volente fieret viti sus;nec sunt habitus indifferentes; quia habitus ex sua natura est determinatus; non enim est in disserens ad bonuni,& malum; aliter non darenis tur habitus vitiosi, sed unus habitus inclinaret ad bonum, & malli,quod est iatra omnes Theologos; ergo neque scparatim a charitate eoru actus
possi int ordinari ad malum; sed si ordinantur,su tactus fidei, & spei humanae. Ad 2.neg. assumpi; nam quod essentialiter est ordinatum ad unum , nequit ab alio ordinari ad oppositum. 26 Prob. 3.Achus supernaturalis secundumentitatem est ordinis supernaturalis ; sed entitas ordinis supernaturalis nequit esse subiecta peccato; quia peccatum est defectus nati irae, & ideo solum est in natura; tum quia ordo supernaturalis est ordo Diuinus; ordo aute Diuinus nequit habere malitiam moralem , quae pugnat cum Diuinitate; ergo actus supernaturalis secundumentitatem nequit fieri nroraliter malus.1 7 Probis . Actus Fidei, spei, & charitatis
supernaturales sunt gratiae Dei a Deo nobis diuinitus donatae; non enim sunt ex nobis, ut de finitum fuit contra Semipelagianos in coc. Araux. II; sed gratia nequit ordinari ad peccatum ; ut docet ReatissP.hb.de Grai, O tibiam G. c. I . docens: Gratia vero misemper es bona; ergo actus
Fidei, Spei, & Charitatis nequeunt ordinari ad
18 Cons. Actus elicitus a gratia Dei per
Christi im habita nequit esse peccatum ex eo, quod peruerse ordinetur a praua voluntate, aliter peccatum esset ex gratia; iram sicut opus bonum factum a gratia ex intentione ordinante in rectum finem vocatur opus ex gratia Christi; ita opus factum a gratia, tanquam a principio cli- cic te ordinato ab in tutione voluntatis in praua finem nequit esse ex gratia Christuquia ad pe candum voluntas sola cocurrit; tum quia gratia essentialiter opponitur peccato, &ideo nequit
esse principium elicitiuu illius; sed Fides, Spes , Charitas sunt gratia Christi; gratis enim nobis
donantur per Christu in; ergo nequeunt elicere actum peccaminosum ex eo, quod a praua volu tate dirigantur in finem indebitum. αρ Prob. s;& simul ostenditur a. pars concl. Actus Fidei, qui pertinet ad intellectum, nequit fieri intrinsece malus; ergo multo mintis aetus charitatis,& spei,qiii est actus voluntatis, cuius proprium est peccatum. Ant .prob. I.ex Apos. Rom. I . βροd non
es ex e peccatum est; ergo quod est ex fido ,
peccatum non est; aliter si peccatum esset etiam
eκ fide, falsa est illa propositior non es ex
fide peccatum est ri quia verificaretur opposit , scilicet: modes ex desereatum est. 2.ex Bea iis P.lib. de Cati echiz.Rudibus c. s. Rarissime a eidit, mo vero nunquam, ut quisque veniat υolns ri Christianus, qui non sit aliquo Dei timore percussus ; si enim aliquod commodum spectando
ab hominibus , quibus se aliter placiturum non sperat aut aliquod ab hominibus incommodum deis uitando, quorum ossensionem ut 1nimicitias refoμ-midat,vellet fieri Chrisianus,no fieri vult potius,
quam gere, Fides enim non res est saluandi eo poris, sed eredensis animi. Sed plane ades misericordia Dei per ministerium cathechizaris, Ut se
568쪽
mone eommotus iamfleri velit, quod deereuerat
fingereri ut legitur de S.Ginso lii stilonia exerce te , qui dum per iocum repraelemabat baptismuad deludendos Clitistianos, vero Dei timore perculsus,nos, te, sed verε baptismum suscepit; propter quod statim martyrio fuit coronatus; ergo si Fides ordinata ad malum finem est ficta , non vera, iam non est Fides Christi, quae nequit est ficta,aliter non esset Christi, qui veritas est. O- de Fide, er operib.e r 6.Porro Fides Christi illa utique, quanet destri uis Apsi quae per dilectionem
operatur,non enim illa Daemonum,cum ct ipse credant,ct contremiscant, ct filium Dei co/steantur Iesum φοιes aeripi infundamentum. re Nisi, quia non est Fides, qua operatur per adestionem, sed qua exprimitur per timorem. Fides itaque
Chrisi Fides gratia Chrisianae, est ea fides, qua
per dilemonem operatur. Quibus aperte docet Fidem operantem per timorem non esse veram
Fide Christi, de qua loqui inur; quia Fides Christi iuxta Aps.operatur, vel per dilectione perfectam,quae est charitas; vel per dilectionem imperfectant,quae est amor Dei imperfectus; ct
Sem. 2 9. de in . Apst Initium bona vitae, eui vita etiam debetar aeterna,recta Fides est, ct in
prae ι.aae Ur 39. Fides auteminc est in anima,m radix bona, qua pluuiam infructum ducit; sed initium operis boni nequit esse principium op ris mali;aliter esset initium boni, & mali, & sic
non diceretur determinat E initium boni; de radix bona non potest malos fiuctus facere; nam stiti. 7.habetur: Nopores arbor bona malos fructus facere;quapropter Apos. I .T-.6. ait,quod Radix omnium malorum es cupiditas ; si autem Fides posset esse principiu eliciti vii operis mali, iam radix, seu arbor bona malum fructum fac vet; & cupiditas non esset radix omnium mal rum,quia etiam Fides,quae est bona, esset radix
a . coni. Pelagium asserentem eandem esse radicem fructiferam boni,& mali habet, quod aliud est radix bonorum, aliud malorum; tantiisque inter se diFrunt, quantum virtus, ct vitium; Fidem aute Christi non posse esse habitu vitiosu, seu vitiu manifestu est; quia vitium a nobis est, non a Christo ; ergo actiis fidei Christi Domini nequit fieri malus : & ideo actus credendi por- uerse ordinatus non descendit a fide Christi,sed
a praua voluntate. g. Actus fidei Diuinae requirit piam affectionem,seu ordinationem voluntatis, ut suo loco dicemus; sed ordinatio voluntatis , seu assectio ordinans ad malum finem non est
pia, & sancta, sed impia, & peruersa; ergo talis actus non est actus fidei Diuinae, sed humanae. . Fidei Diuinae nequit esse subesse falsitas; ergo
neque malitia. 3o Obij c. I. Sol. coni. I .part.concl. Potest quis raptus in amorem Dei omittere succurreis
re misero extrema patienti, ad quod tenetur sub praecepto ; & hanc omissionem intendere; ergo
actus charitatis potest dirigi in prauum finem ,
& fieri malus. a. Potest Deus praecipere, ne qui Stali tempore eliciat actum charitatis; ergo actus charitatis elicitus tali tempore esset misus . 3. Potest quis remittere actum charitatis ad teporem i ergo tunc actus charitatis fit malus. Resp.ad I .neg.ant; quia charitas non qua
ris,quasuasunt,sed quae Iesu Christis sed dilectio proximi est Iesu Christi; quia preceptum ipsius
est: vni ex meisfeceritis,mibifestim, ergovcrus actus charitatis Dei nequit omittere sucincursum pauperis . Ad a. neg. ant; quia nequitDzus pro ullo tempore avertere creaturam a se
ipso; quae ad ipsum est ordinata. Ad 3.dist cons. Fit malus venialiter ita, ut ille defectus non descendat a charitate, sed a sola voluntate , conci Malus mortaliter,aut venialiter ita, ut ille defectus venialis descendat a charitate, ne .
3 I obiit. 2. coni. a. pari. Beatiss. P. ep. 9S. prope fine super illud Io. natus es ex Deo, peccatum non faciti ait Secundum i am charisat dictum es. quaesta non peceat, ergo si sola chalitas non peccat.excluditur fides,& spes,quae possunt peccare. 2. Actus Fidei secundum se nonis
exigit procedere ab appetitu recto ; quia fides secundum se non est virtus; tum quia fides praecedit charitatem; & ideo praecedit appetitum rectuin, quia appetitus non rectificatur, nisi per
charitatem ι tum quia actus fidei potest elici a peccatore; nam habitus fidei est in illo; aliter noesset Christianus,quod est coni. Conc. Trid fess6 n. a 8. Si quis dixerit eum, qui fidem sine ch ritate habet, non esse Chrsitanum, anathema sit; ergo actus peccaminosus potest elici ex fide. Resip. hare omnia nihil aliud obtinere, nisi quod actus fidei potest coniungi simul cum peccato existente in voluntate; non autem quod
peccatum possit esse actus fidei Diuinae, quod est horribile. Ad r. igitur dicitur Beatiss. P. nihil aliud veIle, quam quod sola charitas no admittit peccatum in voluntate; & facit sensus : βψ
natus est ex Deo, peceatum nonsaeis; idin: habet charitatem, non peccat; quia sola charitas facit,ut homo non peccet; chm peccatum sit incompossibile cum charitate. Ad a. dicitur, quod licet actus fidei non exigat procedere a volun tale recta,idcst munda per charitatem, quia po test clici etiam a voluntate peccatoris; attamen ex hoc non sequitur, quod ordinetur in finem malum, nam etiam attritio elicitur a peccatores non enim remittuntur peccata attriti, nisi in Sacramento; & tamen ex hoc non sequitur, quod
attritio supernaturalis,quae est donu Spiritus Saordinetur,aut possit ordinari ad prauum finem ἐsed solium quod attritio possit stare simul cum
peccato; q uod etiam cone de actu fidei.3a Obiic. 3. Potest quis elicere actum fidei ob finem inanis gloriae; potest enim quis vellia
per actuna fidei patrare miracula, ut honorifice tur ab hominibus prout habetur m I .cor. I. Si
569쪽
6MMero omnem em montes re inferam .
nihil prodes.Praeterea potest quis uti dono prophetit ob malum finem;prophetia autem est supernaturalis; ergo a pari de Fide. Tandem Beatis. Pin cathechiz.c. 7. non ait eos, qui ex prauo fine suscipiunt Fidem, non esse vese Christianos,sed spectare ad Ecclesiam; quia sunt in aera simul cum electis; aera autem significat
Resp. dist. ant. Ita, ut actus Fidei fiat ex vi illius prauae intentionis,neg;ita,ut illa praua intentio disparate se habeat,transeat actus autem Fidei ex intentione disparata non vitiatur ἱ sed tantum ponitur simul cum ipso peccatum; ut Iup.dictum est. Sic ad a. Ad Marist.P. dicitur superius satis docuisse Fidε illorum esse fictam, noveram; adeoque non esse Fidem Christi, cui repugnat non esse veram. Dicuntur autem spectare ad Ecclesiam ficte,de apparenter, quia Ecclesia non iudicat de internis; unde clim illa fictiost interna, nequit dignosci; & ideo nequeunt propter illam excludi ab Ecclesia.
An idem actus pos' esse ut bonus, O nisus 33 atritur; an sicut eadem entitas I amis naturalis potest successuefieri de bona moraliter mala, ita simul possit esse bona ex obiecto, de mala ex fine, aut ex alia circunstantia;vel ε contra. In isto autem,sicut O insup.S. loquimur praecipue de actu electionis. 3 Prima istentia vult cudem actum posse esse simul bonum ex obiecto, & malum ex mne .ut qui dat eleemosynam,ut acquirat gloriam hominum.Ita Lore.his di .28; qui refert pro tua sententia Fiad.Do 7;licEt crassissim ut inscitetn
I o;Cordub lib. I.q. 23; Ripalda de Ente supernat. disp. os I. 6.apud eundem Gibb ter apud Maseri frumin.tris. I .mora. Iaio alis. 3s Secunda docet eundem actum posse esse bonum ex fine,& malum ex obiecto;imo bonitatem finis aliquando tollere,aut excusare malitia ex obiecto;v.g.malitiam mendacij ad laluandain
vitam proximi.Refertur et n. eollat.I7.c. IT,et
Ieg; Abbas Ioseph,O muliorum antiquorum Orie. talium, quibus subscribere videtur Auctor libri impers per Mau.7. apud Gob hie disp. a 6. b. 3.I. vlt. Hanc sententiam refellit Beati f. P. lib. conre. Mendacium, quam dicit esse Prfilsiani
3 6 Nostra docet nullo modo posse eude actu esse simul moraliter bonu,& malii; quavis possit esse bonus, & malus in diuerso genere; scilicet
bonus in genere physico,& malus in genere moriS.IDFud. DoLLin et Ais. o.q.r .ar.M,ubi in fine corporis concludit: cu ergo quaeritumi ureu una, ct eadem actio numero possi esse bona,O malα ἔparet,quod una, eadem actio numero in genere moris no potes esse bona, O mala in genere moris,Mag. Frid c. Nic.Gauarin Tom. I.
Io.a S. o,ouisae Arriet; FDareta. Idem docet Seotiar pud Masr. hic do. Dq. .art sta culi. sapud quem Leaean; ac Amici as. 37 unica concl. Quanuis idem actus possit esse simul bonus,& malus in dinerso genere;scilicet bonus physice, de malus moraliter; attamen nequit esse simul bonus,& malus moraliter. Quod possit idem actus esse simul bonus physice,& malus moraliter, patet ex pluries dietis eum BeatisfP. praejuὸ in Suppl. eom. Iuli erlib.de naLBoni, at que operib. eom. Manichaeos; ubi docet, quod omne malum morale in aliquo bono est;quia in aliqua natura es, natura autem,
in quantum natura est idest physice bona es. Ratio est; quia actus malus moraliter physiee acceptus est ens physicum physice a No pr ductum; ergo est physice bonum em enim,=b
num conuertuntum, sumptus autem moraliter est desectus; Ie ideo est malus. 38 Prob.2.pars concI. .exa. 3 .6; ubi diis
cmurriaua participatio iustitia cum iniquitato , aut qua societas luet ad umbras Ex quo sic . Si idem actus posset simul esse bonus,& malus m raliter,participaret simul, & ataciaret iniquit . tem , quia malitia est iniquitas; Ze iustitiam; quia bonitas morat is est iustitia;sed hoc est eom. Apost; ergo & id,unde sequitur.3ν Prob. r.ex Beati 'P.vbigdocenter Ea quippe opera timi sicut causas habuerint bonas,
seu malas, nune sunt bona, nune mala, qua nox
sunt per se isto peccata.Sicut visum praebere pauis peribus, bonum opus es, WV causa misericordia eum recta et Aut concubitur coniugatis,quam risi causa generandi eas a ut gignantur regenerandi. Hariatque huiusmodiseesidum uas
causas ope sunt bona,vel mala,quia eadem RO, Ahabeant malas causas,in peccata vertunturive
Iut si iactantia causa pauper pascitur ut lasciuia
vero iam opera ipse peccata sunt sicutfurta,supra IUDamiae,υes cetera talia,quis es,qui Acat causis bonis esse facienda, vives pereata non saviet quod est absurdius usapereat nt. Et hoc probat ex Apost. Ephes. r. docente: D ab
tur,iam non furetur,magis autem labores operans manibus suis,ut habeat, de tribua cui opus es.subdit autem: suis ista dieat, nisiqui res huma-
Ex quibus sic arguitur.I.Si actus malus ex obi cto esset bonus ex fine, non prohiberetur talis finis ab Aps; sed tanta prohiberetur talis actus ex tali obiecto. quia solum malum prohibetur.& bonum praecipiturised Aps.nedum prohibet
talem actum, quatenus est ex Obiecto; ait enim: Iam non furetur; verumetiam prohibetur finis bonus talis actus: Laboret operans manibursuis, vι habeat, vinde Iribuas, cui opus es; ergo talis Aaaa actus lZ Dy OUSte
570쪽
aci us nedum est malus eκ obiecto, sed etiam ex
o Cons. Causa moraliter mala nequit proinducere essectum moraliter bonum ; sicut causa moraliter bona nequit producere essectum m
raliter malum iuxta illud Cliristi Domini: Nonne tes arbηr boma malo ructusfacere ; non potest arbor mala bonosyrxctussa eremm catisa communicat suum csse effectui; unde si caula moralis sit bona, nequit transfundere esse malum mora te; si vero sit mala, nequit communicarc cste bonum ; quia causa bona moraliter non liabet esse oratum; dc mala non habet esse bonum; aliter noesset bona; vel mala; causa enim dicitur bona, vel
mala ab esse bono,vel malo; sed clectio mala cxobiecto est esse eius intentionis boni finis,& executio mali finis est effectus electionis ex obiecto; ergo electio mala ex obieeto nequit esse bona ex intentione boni finis; & intelio boni finis nequit esse bona ex mala electione ev obiecto; aliter essectu s bonus esset a causi mala; de malus a causa bona.
1 Arguitur a.Si idem actus posset esse bonus ex obiecto, δι malus ex fine; vel e contra; tollerentur leges humanae, & subuerterentur omnia iura; sed c6s.cst absurdum, ergo & ant. Prob. ma. Tunc tollerentur leges, & subuerterentur
iura; quando non possent conferri supplieia, &praemia per leges decreta; sic enim frustra essent leges; sed in casu non possent conferri supplicia, & praemia decreta per leges; nam posset quis
eligere obieeta bona ex genere v.g. matrimoniuob pessimum finem habendi filios sacrificandos
Diabolo,vel rebelles patriae; aut eligere obiecta mala ob fincm optimum; v.g.surari ps publicum, ut construat templa DCO tunc autem non possεe
infligi supplicia, dc praemia decreta per leges ;quia Ieges talibus actibus, prout mala sunt, decernut mortem in gloriam, & infamem; dg prout bona, decernunt vitam gloriosam s vita autem
gloriosa, & mors ingloria nequeunt simul haberi ab eodem; ergo si idem actus posset esse bonus ex obiecto,& malus ex fine; vel e contra; tollerentur omnes leges,& iura. Vid.BeatissP; qui late hoc arg. prosequitur. a ConfSi idem actus esset aequὸ bonus, flemalus; imo si esset magis bonus, quam malus moraliter; non videtur, quomodo posset iuste reddi extremum supplicium potius, quam vita honoranda; sicut enim extremum suppliciunia iuste redditur operi mortaliter malo; ita vita honoranda iuste redditur operi illius meritorio; &ideo vita iniuste denegaretur habenti opus meritori u illius; sed cons. est c6t. leges; ergo de ant. 3 Prob. 3. Implicat, quod idem actus numero sit simul bonus, & malus in genere physico;quia implicat, quod eadem ambulatio fit simul claudicans,& recta; claudicatio enim est priuatio rectitudinis; ergo idem dicendum in genere moris; nam ideo implicat actio-
nem physseam esse simul bonam,se maIam; quia implicat principia actionis physcet esse simul deficientia, & non deficientia; sed eadem est ratio de principiis actionis moralis ergo idem etiam dicendum de actione morali. 6 Prob. . Bonitas ex obiecto ordinata ad malum finem est difformis regulis morum; scut& bonitas finis consequibilis per media moraliter mala ἔ ergo bonitas obieni ordinata ad malum finem,& bonitas finis consequibilis per media mala est moraliter mala;& ideo actus nequitis obiecto, vel a fine habere bonitatem moralem simul cum malitia alterutritas. Prob. ant. Regulae morum nedum dictant esse in tetidenchmo
bonum finem, vcl eligendum bonum medium disiunctive, sed etiam bonum finem esse intendendii per media honesta;& media honesta esse ordinada ad honu fine; nam dictat non solu esse faciedu bonu, sed etia bene; praecipi ut enim omne honestatu, & prohibet omne inhonestatem,& turpitudinem; inhonestum autem,& turpe est bonum medium ordinari ad malum finem, & econtra; ergo bonitas me dij ordinata ad malum finem,& bonitas finis consequibilis per media inhonesta est dictimis regulis morum . Prob. consiliam bonitas mediorum, de bonitas finis citrelativa;quia dicit relationem consormitatis ad
regulas morum,ut diximus art. I.S. χἱ ergo sicuti
ex conformitate ad regulas morum sumitur hOnitas mediorum,& finis; ita ex deformitate su mitur malitia. s Prob. s. ex communi axiomate D Dion.
tam autem ex quocunque defectu; ex quo sic. Ad hoc, ut vitietur bonitas actus lassicit malitia unius spectanta ad illum actum; sicut ad bonitatem requiritur, quod omnia sint bona ; ergo actus honus ex obiecto,& malus ex fine est simpliciter malus.
6 Prob. 6. ex Fuis. Doct. hie dis. o. q. a. am 3. S.Possumus. Propositio probabilis addita propositioni necessariae reddit totum discursum probabilem, di non insertur, nisi conclusio probabilis; ergo malitia finis addita actui bono eκ obiecto reddit totum malum ipse in actum. 7 Tandem. Implicat formam,&priuationem eiusdem esse simul in eodem; ergo implicat eundem actum esse simul bonum ex obiecto, dc malum ex fine; aliter actus, quo quis intenderet continentiam,vt postea magis incontinens esset, haberet formam bonitatis continentiae simul, dc priuatione illius, ut rect E arguit nosterGibb.Gf. 48 obiic. r. Non est aequalis insitiae actus velle furari propter eleemosynam, ac propi adulterium; ergo idem actus potest esse malus eae medio,& bonus ex fine. Resp. Aratis P. huic arg. ibi neg.cons nam furari propter elecinosynam dicit solum minore
grauitatem malitiae, nullam tamen dicit bonitatem, quila maior, vel minor nialitia non attendi