장음표시 사용
531쪽
uersas rationes; attamen consensus differt ab intentioiae , quia intentio est tantum circa finem,c Osensus vero,sicut & electio circa media; & differt ab electione, quia potest esse consensus absque co,quod voIuntas eligat, & praeoptet unum
Verbis Domini in Euant. Mati; ubi super illud
Apost. Ephes. s. Nolite communicare operibus imfructuosis tenebrarum, magis autem ct redarguia uia illa uides talite communiea, Nolite consentire,nolite approbare, lite laudare.Ea paulo post. Neque ergo consentiemessitis malis,m Vprobetino lib. 1.desem. Domini in Monte e. a 3. docet:
Nam tria sunt, quibus impletur peceatum inura stione,delectatisne, e, eonfensione. Musios e per memoria ι, ueper eo oris sensus e c.auo rui delectauerit, delectatio illicita refraenantaeso e. Si autem eonfe o factafuerit, plenum peccatum erit. ει quibus sit c. Approbatio est actus voluntatis; sed consensus dicit approbationem; ergo est actus voluntatis. Ma.patet; quia approbatio dicit acceptationem illius, quod sibi propositum est ab intellectu; haec autem acceptatio est actus voluntatis,ut constat.Mi. etiam liquet; nam consentire, ut his sumitur , est sibi compti: cere de eo,quod nobis proposituni est. . Illud ,
quo committitur, de completur peccatum, cst actus voluntatis , quia peccatum non est,nisi voluntarium; & voluntarium consistit in action voluntatis;ut diximus q. I. de Voι.artiri sed con
sensus dicit id, quo committitur, & completur peccatum; nam licet peccatum inchoetur per
suggestionem,& per delectationem; si tamen illa
vincatur, & haec refraenetur, non est peccatumia consummatum;ergo consensus importat actum voluntatriis Prodia .pars concl. ex BeatissP. lib. 'state Elu.Deie. a F;ubi ait, quod iudicium, quo irroga-
bilis ratios de omnibus omnino rebus tam a sensentia, quam certa praescientia; sed indicium, ratio,&praescientia sunt actus intellectus; ergo sententia importat actum intellectus. Praetere
sententia dicit firmam prolationem alicuius Propositionis factae circa aliquam rem; sed prolatio est actus intellectus; ergo & sententia. Praeterea sentire proprie dicit actum intellectus; dicit enim assensum alicui propositioni, assensus autem est actus intellectus;sed sententia dicitur a sentire; ergo dicit actum intellectus.
6 Quod autem sententia connotet actum voluntatis; iam dictum est; nam iudicium factum consuario Regis noli dicitur sententia,nisi accedente consen su ipsius Regis;sed intellectiis est
consiliarius volutitatis: ergo cius iudicium non dicitur struentia,nisi accedente consensia volvu-tatis;& ideo sententia connotat actu voluntatiS. 7 Prob. . pars concl. Λ Fund. Doct. Potest vult intas codem actu tendere in finem, de medita. IV. Frideme. Nie. Marsi Tom.3.
ut ostensum est ara. r;sed quatenus tendit in fine, est intentio, quatenus autem tendit in media,est electio; nequit autem esse electio sine consensu; ergo intentio,electio, & consensus possunt es unus, & idem actus realiter . Tum quia intentio potest esse de fine intermedio,de quo potest esse electio,& consensus; ut cum quis intendit, tanquam suum finem ultimum, diuitias, quas eligit sibi,tanquain finem, & quibus per approbatione consentit; ergo in tali casu intentio, electio, &eonsensus sunt idem actus realiter. 8 Prob. . pars. Consensus, ut hie de eo loquimur,est approbatio iudicii, ut dictum est: sed
iudicium est tantum de mediis ; ergo consensus est tantum de medijs; atqui potest dari intentio, quae non sit de mediis,ut est intentio ultimi finis simplicitetiergo consensus differt ab intentione, quod intentio est de fine, consensus vero de me-clijs. Quanuis enim voluntas dicatur otiam coll-
sentire ipsi fini; attamen improprie dicitur, quia
voluntas naturaliter,& necessario tendit in fine; consensus vero est liber. & per illum libere tendit;cum autem non tendat libere, nisi in media; ideo consensus est tantum de mediis . 9 Prob. vlt.pars.Potest voluntas consentire
alicui medio sibi ab intellectu proposito, &etiam illud non eligere, quia potest praecipere
intellectui , ut videat, an reperiatur aliud mediuaptius;ergo in tali casu contensus non esset ide, quod electio. Rursus potest voluntas consentire
pluribus medijs mi propositis , quia consensus est simplex beneplacitum voluntatis;potest autε voluntas sibi complacere M pluribus pet ordine
ad unum finem;electio autem est de uno tant medio, quia es flectio uniusna alio . ergo consciasus potest esse actus distinctus ab elekone.
An imperiumsit actus voluntatis λr Luries diximus consilium,iudicium , I sententiam, aliosque actus laedua ipsius intellectus, sed etiam aluimn potentiaruimperari a voluntate; idco nunc quaerendum, an imperium sit actus esicitus a voluntate. Quanuis autem multa de lioc dicta sint Io.1. q. I. de Prou. ariclor. S; Oma 8; O 29. O . I. de Praed. aracl. n.8; attamen hic ad formam reducenda sunt.
a Prima sententia vult imperium esse actii intellectus; sed diuisa est;nam aliqui volunt prae
Gob. bis disp. ao. dis. H qui huic sententiae su
scribit. Alij vero antecedcre omnem actum vo-Iuntatis imo addunt imperium esse actum intellectus determinantem ipsam volutatem ad actu .
Ita Capri Med , Vat. Alis tandem opinatar tu
perium proprie conuenire nedum alicui actui voluntatis,quo voluntas vult, ut aliquid fiat; sed etiam alicui actui intcIlectus,c tio modo i inpera-Tit 2 liuo
532쪽
tiuo dicit voluntati: thoe. Da quidam ex usfris. a Secunda sententia docet imperium proprie loquendo esse actum solius volutatis; intellectui autetia non conuenire , nisi proponere , &consulere voluntatem , ac eius imperia promulgare; sicut Consiliario Regis solum couenit proponere ipsi Regi facienda ,& consiliari, quid faciendum sit, ncc non promulgare, de manifestare imperia ipsus Regis ι ipsi autem Regi duntaxat conuenit imperare, quia apud illum solum resi
pcry , vel formare verba dominij est rationis, proferre etiam huiusmodi verba intrinsecus est rarionis,quia nulla potentia anima format, vel pr fert verba intrisseca,nisi intellectus,vel ratio.T men hoc non obstante imperare,ct duminaνi esuο-luntatis; habebit enim se in hoc essu intellectus ad motu ratem scut consiliarius ad Regem. Consilia rius quidem sciens voluntatem Regis feσundi voluntarem illam potesssormare,qproferre me ha imperii, , dominHῆ illud tamen imperium, erdominium, secundum quod verba proseruntur, O formamur, non es consiliarν,sed Regis,o Rex diaeis es Praece Or,Imperatorio Dominus,non co Eariu et a di. 6.ρ. is .in , tua in is .a F.q. I. art. q.S.Propser argumexta ; ubi fuse hoc probat ex D.Dam; ait enim: Difinguendum est de operiabus, prouisunt a libero arbitrio ; quia aliquasentetistitue, siqua imperatiue,dκ paulo post: Vam luberum arbitrium imperat inusiectui, τι inquirat,
ct consilie ur,ct iuAcetoquomodo possit em consequi, facit impetum in membris corporalibus, ct imperat eis maum . Ex quibus patet imperiunia voluntatis extendi nedum ad intellectum , sed etiam ad mmitra corporis: Et infuitur liberum arbitriom omnia, quaspectant adse ipsum, facit elicitiuΘ, ct omnia, quaespectant ad voluntatem, facis imperatiuδὲ μ ritiam omnia, quaenectant ad partem sensitivam, prout fum subdita rationi, facit etiam imperatiuὸ, ex quo deducitur etiar operationcs sensitivas subdi imperio voluntatis. Hane sententiam tenent veri illius Discipuli; vltra quos Scotan 2.d,2.6. q. r. S. Respondeo; OS. Adarg.cta H. I7.S.Desecundo, Henr.dovi.
perium importare tres actus, scilicet ordinationem alicuius ad aliquid faciendum; intimationeci factam, de motionem. Dicunt autem ordinationem , & intimationem esse actus intellectus, quia solus iiii Iedius habet ordinarc; & habet
intimare voluntati. Fae hocet, motionem autem es.se actum voluntatis. otio autem voluntatis se habet tantum cxtrinscce, quia est a voluntateia , tanquam a mouente cxtrinseco; at vero entitavinaterialis ipsius intimationis, seu ordinationis se habet intrinsece respectu imperis , ut quantiis
mors tolerata propter Christum sit 2 charitate,
tanquam a mouente extrinseco; attamen eliciti-ue est tam tim a sortitudine; ordinatio autem, de intimatio,qus dicit locutionem spiritualem, qui elicitur ab intellectu , est elicitiuό ab ipso intellectu; & ideo imperitim esse actum elicitum ab intellectu supponentem tamen motionem volu tatis. Addunt,ut noser Giu imperium, & legem non obligare,nisi per intimationem, non enit obligatur subdinis ad obediendum, nisi ei intimetur, & ideo ipsam intimationem formaliter importari ab imperio. Haec sua adminicula li
s Sed parum solida, quia ex eo,qu5d nuniaster Regis ordinet Iegem impleri, non dicitur proprie lacere lege; sicut ex eo, q uod Apostoli,
ad implenda mandata Dei, dicti non sunt secisse lea mandata;rta cκ co,quod Tubicines,& Cursores intimant leges, & mandata, non dicuntur facere legem,aut mandare,& ideo ordinatores,intimatores , &φromulgatores praeceptorum, &mandatorum alicui in Regis in aliquo Regno non dicuntur proprie imperare in illo Regno, nec dicuntur imperatores, sed tant imministri, aut executores imperiorum,di mandatorum Regis; Re utem dicitur proprie imperare,& man- idare; licet Regis imperia, & mandata non promulgentur, & notificentur, nis per ministros ip- sius Regis. Et quanuis lex, aut imperium noria obliget, nisi inlinietur,& promulgetur; attamen non sequitur promulgationem, & intimationem sormaliter ese ipsam legem,aut imperium, quia aliquando lex,de imperium iam facium est,& ni , dum promulgatum,&intimatum sed tantum dicitur intimationem, & promulgationem esse c6oditionem necessario exigi tam ad hoc,ut lex oblisset,ut dicemus in Dact. de Degibuti, de est doctrina communiter recepta ι ergo licet intellectus habeat ordinare executionem imperis, intimare, Sc promulgare; attamen ex hoc non deducitiit proprie imperare; sed tantum esse ministrum laesus impetij.His non
6 Unica conci. Imperium proprie,&sorii7M stiter est actus elicitus a voluntate; de ministeri liter promesgatus ab intellectu . . ' Prob. I. ex Beati si P. Iib.8. Confesse. ; vlia
doceti. Imperat nolui, tvelit,qui non imperaret, nisi uener no i, quod imperat sed non ex teis
vult, non ergo ex toto imperat, nam in tanIum metis
perat n qu*ntum vult; ct in tantum non sit, quod imperat,in quamlum non vult. auoniam voluntaximperat visit volunt nee adia, sed i a ; non intque plena imperat ; ideo non est, quod imperat. Arguitur autem sic ex Fuis. Doct. υbifAms intellectus, de aliarum potentiarum imperantura voluntate; sed imperium est actus illius potentis. aqua imperantur actus intellectus, di aliarum potentiarum; ergo imperium est actus voluntatis . Ma. patet in doctrina communi etiam is Cho i illi: e yy GONI
533쪽
T diuidunt actius voluntatis in eliciatos,&imperatos; sed non dicuntur imperati,nisi quia imperantur a voluntate; sicut non dicuntur cliciti,nisi quia ab ipsa elic Iunturi ergo a tus i
tolici stus , & aliarum potentiarum imperantur a voluntate. Prob. mi. Actus alicuius potentiae noqucunt imperari ab alia potentia, nisi q uia alia
po tentia elicit actum imperij; aliter non esset ratio, cur potitis ista, quam alia habeat rationem imperantis, aut imperatae; sed actus intellectus, aliarum potentiarum imperantur ab aliqua po-tcntia; communiter enim dicuntur imperati ; e go imperium est actus illius potentiae, a qua imperantur actus intellectus,& aliarum.Tum qui consilium est actus illius potentiae, quae habet co- filiari alias potentias;ergo imperium est aetus illius potentiae, quae habet imperare aliis poten-lijs; sed voluntas est huiusmodi; in tantum enimaei is aliarum potentiarum dicuntur imperati avoliuntatriin quamlim voluntas imperat aliis potent ijs,ut agant; imperium enim cadit stiper aliquam actionem faciendam; ergo imperium est actus solius voluntatis.
7 Prob. r. Imperium est actus istius poten-εiae,quae habet formaliter dominium, & potest tem in iubditos,quibus imperat; ridiculum enim esset,quod Princeps imperaret aliquibus sibi nosubditis, in quos non habet dominium, & potestatem; nam imperium est actus dominij, cui correspondet subiectio ; sed sola volutas habet dominium,& potestatem in actus aliarum potentia-xum, quia sola voluntas est sor maliter libera, &ὲibertas seimsi ter constituitur per dominium,& per habere in sua potestate actus, quos elicit,& quos imperatot docet MarisCP. in libris de
itum est actus solius voluntatis. 8 Cons. Obedientia formaliter est actus solius voluntatis; quapropter ille dicitur obediens,
qui conformat suam voluntatem voluntati alterius;sed imperium est actus illius potentis,cuius est actus obedientia; nam imperium, & obedientia sunt correlativa,& ideo debent sibi ad inuice
corresponderein quia paturnitas est relatio originis,ideo filiatio, quae illi respondet, est relatio originis; sic quia una similitudo sundatur in qua-ὲita tendeo etiam altera illi correspondens , ergo imperium est actus solius voluntatis . 9 Prob. 3. perium est actus illius potentis solium,quae habit formaliter mouere, & applicare ad agendum eo modo, quo dictum est insup. hoc enim importat essentialitcr imperili; ted sola voluntas est huiusmodi, ut diximus DG IU.pergo imperium cst actus sol us voluntatis. Io Praetcrea importum est actus illius poteriae sollim, quae denominatur formaliter imper trix; sed Ala voluntas est hujii binodi; ergo imperium est actus solius voluntatis. Ma.patet. Prob. mi. Intellectu est formaliter consiliarius; scd c silianus male denominaretur Imperator ergo sb-
la voluntas est imperatrix. 1 r Tandem prob. enertendo rationem oppositam. In tantum imperium est actus elieitus ab intellectu, in quantum importat ordinatione, intimationem,& promulgationem;viff.dictum est,sed hoc est falsum; nam licet ordinatim prout dicit ordinem, de directionem rerum , sit actus intellectus ; attamen prout dicit destinationem, di propositum applicans medium ad finem, est actus voluntatis; imperium autem dicit proposiatum applicans, de destinationem; ideo etiam eκhoe capite importat actum voluntatis.Sic quanuis imperium importet intimationε, de promulgationem , quia tamen illam non importae, nisi tanquam conditionem necessario exigitam ad hoc,ut obliget subditos; ideo non consistit fominaliter in intimatione, di promulgatione; hinc Apostoli,de Praedicatores intimantes,dc promulgantes praecepta Dei non dicuntur praecipere , imperare,de praecepta condere,de facere, scd tantum promulgaro, & intimare praecepta Dei; aliter quaecunq; praecepta intimata ab Apostolis noessent de iure Diuino, quod est falsum; sic Tubicines, Cursores, de Baltui intimantes, de promulgantes aliquam legem, aut praeceptum Regis dicerentur condere leges,de praecepta;ergo ex hoc potius concluditur imperium consistere in actu voluntatis,cum intellectus se habeat, ut intimulor,de promulgator. Tum quia quanuis intimatio,& promulgatio sit necessaria imperio, de prrcepto,quod fit alteri; attamen non est necessaria
imperio, quod sibimet fit; ergo imperium non consistit sermaliter in intimatione, dc promulga
I a Cons. Quanuis ad hoc, ut intimetur stia qua scriptura parti aduerset in iudicio, requiratur, quod ei legatur; attamen ex hoc non sequitur, quod legens illam scripturam illam condiderit; ergo quanuis ad hoc, ut intimetur imperium, requiratur, quod promulgetur ab intellectu ; non tamen ex hoc sequitur,quod promulgans elicu
rit imperium. a 3 obiic. I .IIa ut P. Autlib. Io. de cime. Dei c. ait dominationem imperantis esse in limgua,quae explicat conceptum mentis;ergo imp rium consistit etiam ia actu intellectus. Resp. hunc textum non inueniri sic. ein, de quanuis alio in loco reperiaturiat tamen non c6cludie intentum; nam dominatio imperantis r peritur in lingua , tanquam in ministro promulugationis; sicut edictum Regis riperitur in lingua Tubicinis, tanquam in organo, quo se promulsatio .
t obiic. r. Quando Principes imperant
subditis, explicant impcrium per iram verba e ebori sed etiam intellectus loquitur voluntati his verbis: Fae hoc; ergo intellectus imperat voluntati.Tum quia intellectus moliet volutatem, ut dictum est ι v.q; ergo ei imperat.
Resp.discrimen esse inter Fac hoc Principis
534쪽
ad iubditos : S Fae hoc liues lectus ad voluntate nam illud est cum dominio,& potestate, istud autem est sollim per modum suasionis, & coniiiij;vnde idem est,ae hoc es faciendum; sicut Consiliari iis Regi dices ac huc non praecipit, scd suadet,& consulit; nullus enim diceret, quod intellectus liabeat in sua potestate, & dominio actus voluntatis, ' e contra; unde nequit dicere Fae hoc voluntati per modum dominii,& potestatis ;sicut Consiliarius,quia non liabet in sua potest te,& dominio voluntatem Regis,nequit illi principere, sed c contra. Ad a. dist. ant. Intellectus mouet voluntatem proponendo ei obiectuma , conc; imperando, n g. is Obijc. 3. Ad imperium requiritur ordinatio, intimatio,& motio, sed ordinatio, & intimatio sunt actus intellectus; cino imperium est actus intellectus. Res p. hoc fuisse solutum. Dist.igitur ma.R quiritur ordinatio, de intimatio forinaliter, neg; materialiter, ut scilicet manifestetur,conc;& dist. mi. ordinatio, prout est idd, ac directio, est actus intellectus, conc; prout est idem,ac propositum , seu destinatio,neg. I 6 Alias obiectiones,eorumque solutiones
Resp. negative; colligitur enim ex Beatis P. ibid. voluntatem imperare membris, 3c haec ob dire; imperare autem sensibus, hosque non obedire,quia sunt rcbclles per peccatum ἱ unde imperium aliud est efficax, aliud inestica x;& hoc videmus etiam in politicis; nam Principes, & Superiores plura imperant, quibus subditi no ob diunt; ergo de ratione imperij non est, quod eff-caciter ponatur res imperata; subditi enim non obediendo non ericiunt, ut illa res non sit vero imperata. 18 Collig. r. ex dictis imperium esse solum circa media,non circa finem; quia debet esse doactionibus liberis; nam debet esse deacitionibus, quae sunt in potestate voluntatis; huiusni odi autesunt actiones liberae; sed actiones liberae sunt tantum circa media; nam voluntas necessario tendit in fine mergo imperium cst tantum circa media; fustra enim imperatur id, quod non potest non esse. 19 Collig. r. Imperium esu tantiam circa actus,qui fiunt ex deliberatione; nam motus primo primi non cadunt sub imperio libertatis, sed illud praeueniunt. '
O de quibus sit electio Θi Rdine assignato sicqititur agendum electione; de qua multa quaeruntur; ted quoniam aliqua nullam habent diff- cultat m, communiter cirim tenentur; ideo sola egent explicatione; quam dabimus in seq. S.
si sed μι eleelia, ct cuius potentia, ct obiectissi acrio Θα Lectio definitur secutam Dam. apud
atrope e elecIio Unius prae alio; seu ut communiter dicitur ex duobus praepositis praeoptatio unius prae altero . Vnde ad clectionem essentialiter requiritur,qii Adfiit ex pluribus . Hinc BG-ιiss Pserm. 39 ad Fratiau Gem. docet clectione fieri tribus modis. 1. Quando ex bonis,& malis eliguntur boni . a. Quando ex bonis eliguntur meliores. 9.Quando ex melioribus cliguntur optimi. Prima vocatur elaetis; secundo ubesectio; de tertia praeelectio, inquit enim Sunt tres modi elige indi, electis,sub electio, ct praeelectio.Electio est,qua-do de multitudine bonorum, O malorum eligiturbonsi sicut de toreulari oleum separatur Subelectios, quiado de bonis electis eliguttir meliores. Postea qu. do de melioribus optimi eligurum raelemo es. In hue ordis electus es Aaron, et Ai' eius,ut Sa-eerdoti ungerentur eoram Domino. Primὰ enim Dominus ex omni natione, qua sub Cato erat, II
et elegit in populum peculiare bi. De his aut Esebelegit flios Levi, qui tanquam misistri spiritales in tabernaculo Domini ritu perpetuo deseruiest. De quibus etiam praeelegit Uios Aaron, qui preciabus,G oblationibus suis indignationem Domini in populum placarent. Ex quibus patet electione essentialiter esse ex pluribus; & deducitur ex vinominis;electio enim dicitur ex alio lectio. 3 Electio sermaliter sumpta est actus volutatis. Traditur a BeatiF. P. libate vim, O anima. e. 8; ubi ait: IIabens infe libertatem arbitry;vt in suae sub antia eligat eogitatione, quod vult, libemtati siquidem arbiis ut eo, sitis es homo postquavero deceptione serpentis pe= Euam cecidit, natura bonumperdidispariter , vigorem, non tamen electionem,ne non esset suum, quod emendaret, peccasum. Idem tradit Hii. 3.EG.e.3; ubi ait: Electio es desiderium praeon ait; desiderium autem est actus voluntatis .Super hoc Fuis. Doct.Gf. q. a. art. iasib.6.liLait: Ditedum,quod actus liberi a biso est electio. Ratio est.Libertas est formaliter voluntas; sed electio est formaliter actus libertatis;ergo est sermaliter actus voluntatis. Ma .c stat ex alibi dictis . Mi.etiam patet; quia libertas est tant lim circa media, circa quae est electio, ut mox dicemus Item electio est actus potentiet determinantis formaliter unum prae alio; sed huius modi potentia est voluntas, cuius est proprium determinare ergo est actus voluntatis . ψ Dices. Electio est actus rationis; sed ratio est intellectus; ergo electio est aetus intellectus. a. Phil. 6. Eth. e. 6. ait: hapropter electio vel intellectus, vel appetitus intellectitius, ct D Gregor.
ctio non est actus solius voluntatis. Res p. ad 1. etiam voluntatem appellari ra
535쪽
tionem, quia est inclinatio sequens rationem . Dist ergo ma Electio est actus rationis, id8st appetitus sequentis rationem , conc; idest intellectus,n g. Ad a.dicitur Phil ibid.loqui de electione Pr luppositive,non Brinaliter sumptauoques aut C de illa formaliter e. 3.ait esse appetitum deliaberativum. Ad D. Nisidicitur loqui de electione integraliter sumpta,idest secundum omnia , quae concurrunt ad illam siue materialiter,& praesup post luc, siue formaliter .s Ex hoe collig. electionem non conuenire brutis, pueris,amentibus, ceterisque vis rationis carentibus, quia eis non conuenit liberum arbi
. o Electio est tantlim mediorum, non autem finis. Probat hoc Funae Docta Ap. 2 .q. I .art. 3. S Possumus aurem ex Phil. 3. Eth. c. a; Di ubiai te Voluntas es is lectio autem eorum,qua sata nem. Ratio est. Electio est de illis, de quibus est consilium, postquam enim intollectus conlu-Iuit , quid sequendum sit, voluntas illud eligit alijs relictis; sed consilium est tantu de med ijs, ut
dictum est ara. 3. n. I 8; ergo &clectio. Praeterea electio est tantum de illis , in quae voluntas tcndit libere; quia de illis , in quae voluntas tendit necessarioueu vi natura, non est clectio sed intu-tio; nam ili illa, in quae tendit, ut natura, tendit, ut determinata ad unum; electio autem essentialiter tendit in plura,quorum unum relinquit, de aliud sequitur,sed media solum sunt illa, in quae tendit liberti ergo clectio est tantum de med ijs , Ufv. F.3-art. Italas rationes,& obicctiones . 7 Dices.Propter quod ununquodque tale, iIud Anagitii sed propter finem eliguntur media ἔergo multo magis eligitur finis. a. Finis est obiectum formale specificans omnes actus voluntatis; nam media solum secundano, & materialiter se habent; quia respiciuntur solum ratione alteritis; ergo electio,quae est actus voluntatis, priu-cipalius respicit finem, quam media . Respiad I .eumFund. Doct. locati. o. 2. de Tart. 7.π. Mi illud principium valerc tant tun in analogis participantibus candem forma ecte inaequaliter finis autem , & media habent bonitatem specifice diuersalia; quia bonitas finis est honesta,bonitas medij cst vii Iis. Dist. igiturma.Si habeant eandem formam specie,conc; scd neg. mi. Si diuersam,neg. Ad 2.neg. mai nam obiectum adaequatum specificativum voluntatis est bonum, v se; bonum autem, ut conuertitur cum fine absolute,& relative sumpto, id est secu-dtim se,&per 1 cspeetum ad media, quae referuntur ad finem. 8 Quaeres, an supposito, quod esset tantiu unicum medium,voluntas ncccsstaretur ad cligendum Resp;qudd si voluntas essicaciter intenderet finem limplicitet ita,ut non posset non consc- qui illum finem, qui nccellario consisqiiendus citet per illud medium adco, ut nulla alia esset
via ad finem consequendum ; tunc voluntas ne iseessitaretur ad illud eligendum; aliter si illud n5 eligeret, non consequeretur finem tricaciter; necessarium enim simpliciter est illud, sine quo finis intentus haberi non potest , & se voluntas intenderet eficaciter,& non ossicaciter. Si auteautem voluntas non intenderet efficaciter ita, ut posset finem non consequi, voluntas non necessitaretur simpliciter ; quia posset omittere finem , & per consequens omittere electionentis med ij;& ideo non necessitaretur; ut v g. si mediuini cum ad sanandum vulnus brachii esset scissio brachij, tunc voluntas non necessitaretur ad eligendam scissionem, quia posset potius velle in ri,& nolle sanitatem,quam scissionem; at vero si Milet efficaciter sanitatem ita, ut finitas actualiter ponenda sit, necessitatur ad eligendam sci
9 Dices. I. Si voluntas efficaciter intenderct placere Deo,&ei non occurreret, nisi unicum edium,idest obseruantia ieiunij; tunc voluntas mereretur obseruando ieiunium I ergo non necessitaretur ad talem obseruantiam; quia meritu importat libertatem. 2. Voluntas nequit nccesse sitari,nisi ab obiecto, quod est omne bonum ; ted tale medium non esset omne bonum; ergo ab illo non necessitaretur.
Resp. ad I; quod si voluntas intenderet liabere efficaciter placere Deo, hoc sufficeret ad ineritum, quod principaliter respieit sinem; si avetem intendered necessario,non mereretur. Ad a. dicitur, quod voluntas necessitatur nedum ab omni bono, scd etiam ab eo, quod non est indifferens ad bonum, de malum; libere enim tendit in illud, quod habet rationem boni,& mali; necessirio autem tendit in illud, quod habet rationem boni tantum uta autem se haberet illud medium in ea su; quia simpliciter conduceret ad illufinem,nec averteret ullo modo; in tantum enim medium auertit a fine, in quantum cognosciti iraliud esse aptius ad illum finem , quod non esset
io Inst Si quis ituenderet esseaeiter sanitatem, posset nolle scissionem brachii, quae unice ad illam conducit; ergo nulla est ratio. Resp; quod nollendo scissionem redderet inefficacem intentionem sanitatis, quia impediret actualem consecutionem illius. II An autem voluntas possit eligere media impossibi Iia,cognita,ut impossibilia; vel tantum
media possibilia, aut impossibilia cognita, ut possibilia; idem dicendum, quod discimus de simpliaci volitionesuperius art. In . Ioi eq.
An volumas ex duobus meses aequaliter bonis posse Unum eligere alio reiecto , ex duobus inaequaliter bonis eligere minus relicto maiori Ia Ertum est voluntatem ex duobus a iucdijs aequaliter, vel inaequaliter
536쪽
honis secundum se ipsis posse unum illorum , etiansi sit minus bonum,eligere; dummodo id, quod eligitur, repraesentetur,ut magis bonum; tunc enim habet rationem maioris boni apparetis.Difficultas igitur est de duobus bonis repra sentatis ut talia sunt; scilicet vel ut aequE, ves ut inaequaliter bona. i 3 Insi per dubium non est, quod voluntas possit sic Eligere mediate, & r Ote; quatenus potest imperare intellectui,ut magis pedat rati nes pro altero tantum illorum; illudque iterum proponat eum excessu super aliud . Dubium ergo est,an voluntas possit Eligere immedi te a sque alio iudicio,& examine. I Tandem certum est, quod lices intest ctus speeulative cognoscat aliquod maius bonum; attamen practice iudicat bonum minus es.se sequendum hie, O nunc ob magnas difficultates,quas secu affert tanti maius, quibus cum c reat bonu minus, appal et,ut magis bona practi-cema difficultas habet ratione mali poenae quia magna poena est subcuda in executione illius;ve eum inleslectus proponit voluntati ieiunium,
quM seeum habet difficultatem poenalem cor poris,ad reprimendam libidinem; & fornicati nem, quae defert secum desectationem sensibile; quanuis enim intellectus speculatiuE repraese
tet ieiunium,ut magis bonu; attamen practice illud repraesentat, ut poenale sornicatione ver ut
delectabilem , & ideo voluntas potest blige
fornicationem relicto ieiunio. Quaeritur ergo de duobus honis practice propositis, ut talia sunt. is Prima sententia vult posse voluntatem Uigere bonu aequale,vel inaequaIe relicto aequa li,ves etiam maiori bono. Ita Medi Ual; Mont i Amis; Saliouied; Arrivi Ma.m Met. disp. I9.fEI. .apud noserum Gibb. bic disp. I9. dub. D, qui illos sirquitur;er a*, qui tamen alui in illo casia illu actii voluntatis non esse proprie electionem. 16 Secunda sententia docet voluntat ei non posse Eligere bonum aequale , vel minus relicto aequali,vel maiori. Deducitur manifeste ex
17 Not,quod lices contingat, ut plurimum voluntatem cligere id, quod ab intollectu iudicatum est melius & quando proponuntur duo aequalia,regulariter imperare intestectui, ut dilugentius consuIat de maiori utrius bonitatenti men quaerimus, an voluntas pro sua libertato possit tendere in minus , vel in aequale absque nouo consilio, & iudicio ξi8 Unica concl. Nequit voluntas ex duobus aequaliter bonis cligere unum relicto alio; nec ex duobus inaequaliter bonis eligere minus
Prob. r.ex Beatissρ Aeaeis.infv.ς; ubi docet tres tantum esse modos clectionis; scilicet quibus ex bonis,& malis eligitur bonum; ex bonis eligitur melius; & ex melioribus esigitur optimum,sed si ex duobus aequaliter bonis posset voluntas esigere unum relicto altero; & ex dum bus inaequaliter bonis posset eligere minus relicto maiori, non essent tantum tres modi elige di;quia electio non fieret tantum de meliori,sed posset etiam fieri de minus bono, vel etiam de malo;vt ins patebit; ergo voluntas nequit ex duobus aequaliter bonis unum eligere; aut ex duobus inaequalibus eligere minus relicto maiori .ist Prob.a .Qi Flibet potentia,quae mouetur,& trahitur a suo obiecto, si moueatur, & trahatur a pluribus,in illud tendit, a quo sortius m uetur,& trahitur; sed voluntas mouetur,& trahitur a bono;ergo si moueatur,& trahatur a pluriabus bonis,in illud tendit, a quo sertilis mouetur,& trahituriatqui a bono aequali non mouetur,&trahitur fortitis, quam ab alio bono aequali; sortiori a minim bono ; quia bonum aequale habet squalem vim motivam,& tractivam,ac aliud bonum aequale;& minus bonum habet minorem vim tractivam; ergo voIuntas nequit tendere in bonum aequale, vel in miniis bonu relicto aequaliter,uel miniis bono. Ma.prob; quia nauis, quae
mouetur ad motum aquae,& venti,si sortitis moueatur a vento, mouetur contra secundam vim fluminis si autem fortitis moueatur ab aqua, m uetur aduersus vim venti; & experientia constat
in omnibus motibus, quae sunt ad partes in oppositum,in illam partem fieri, in quam est maior vis impiilsiva. Mi.constat; quia voluntas mou tur ab obiecto, ut dictum est insep. q; & trahitura rebus; ut eum PbiI docent omnes communiter .ao Cons. I. Sicut se habet simpliciter ad simpliciter; ita se habet secundum quid ad secundum quid ; sicut enim ad tendendum deo sum simpliciter requiritur grauitas simpliciter alta ad magis velociter tendendum requiritur maior grauitas; sed voluntas nequit tendere simpliciter in aliquod obiectum,nisi si bonum;ergo nequit magis tendere in unum, quam in aliud, nisi sit magis bonum; dc ideo nequit tendere in bonum aequale, vel minus relicto aequali, vel
maiori bono. 2I Prob.3.euertendo rationem oppositam
Si voluntas posset tendere in bonum aequale,vel minus relicto aequali,vel maiori, maximE, quia
est potentia libera libeth tendens in suum obiectum; sed ex hoc nihil sequitur; ergo nulla est
haec ratio.Ma.est potior ratio Aduersariorum . Prob.mi.Quanuis voluntas sit potentia liberais attamen nequit tendere in aliquod,quod ei non praesentatur,ut bonum; licet enim absolute pos sit non tendere in aliquod bonum; attamen sep posito, quod velit tendere, non potest non tendere in bonum , propter quod voluntas necessi
537쪽
tatur quoad specificationem, sicut ii ecessitatur ias potest bligere aliquod bonum,& fugere, seu quaelibet alia potentia; aliter posset tcndere ex- se auertere ab alio, in quantum intellectus illud trasuum specificatiuum ; & sic ab illo non spe- repraesentat,ut honum; hoc vero,ut malum;ergocificaretur, quia potentia ab illo non specifica- ex duobus bonis aequaliter propositis sub ratio-tur, in quod non tendit; ergo quanuis volum ne boni nequit voluntas viruin eligere, & aliud tas, ut potentia libera,possit abs blut ε tendere,de sugere, aliter ratio boni esset ratio formalis pro . non tendere in quodlibet bonum particulam , secutionis,le fugae simul , & sic fuga non est et a attamen supposito, quod velit tendere in unum malo. Ide a Britori dicedum est de militis bono, relicto alio, necessitatur ad tendendum in illud, quod,ut minus, dicit ineligibilitatem, & ratione quod est magis bonum,quia necessitatur ad ten- mali,quia dicit defectum bonitatis, quae compe-dendum in maius specificativum. tit maiori bono ; & ideo si eligeretur, quatenusa a ConLI.Si voluntas necessitaretur ad tu- est minus Hrmaliter,eligeretur,quatenus est dedendum sollim in bonu abseluis,non in id, quod se his bonitatis,& quatenus malum . est melius,sequeretur, quod nec etiam necessit, 26 Prob. . Vel ille actus, quo unum Eligeretur ad tendendum in bonum,quod est summii, retur,esset electio, vel intentioe Non primuitia;& optimumsita enim se habet bonum optimum quia electio est ectentialiter de eo, quod iudi- ad bonum melius;sicut bonum melius ad bonum catum est melius. Non secundum; quia circa vl- abistute, quia sicut bonum optimum dicit incre- timum finem voluntas tendit necesLirio, non i i- mentum bonitatis ex parte obiecti cum caren- berE,v v. dictum est , ergo nullo modo potesttia omnis malitiae; ita bonum melius dicit incre- voluntas liberε unum eligere alio relicto. mentum bonitatis ex parte obiecti cum caren- 27 Tandem concluditur cum P. Id. tia alicuius malitiae sed cons.non admittitur,ali- se habet amor in spiritibus, si- ter beati libere amarent bonum optimum, quod cui pondus in corporibus ; sed res posita inter est Deus;ergo neque aiat.est admittendum. duo pondera aequalia aequali vi trahentia in op-α 3 Consa. Quanuis voluntas si potentia , positam partem in neutram partem mouetur, ut libera ad tendendum, vel non tendendu in hoc, demonstrant Matbematis, quapropter obseru vel illud bonum cognitum ab intest ectu, non, tum est ferrum postlimin aequali distantia ad tamen est libera ad tendendum in bonum notia duos magnetes aequalis virutis tractivae immo- cognitum, quia egentialiter est appetitus deter- hile remanere,nec ad unum attrahi;posita autem minat E sequens forma apprehensam tergo quan- inter duo pondera inaequalia semper tendit ad uis fit libera ad eligendum hoc, vel illud mediu maius pondus,quam ad minus;ergo volitiinquet iudicatum,ut bonum, ab intellectu; attamen non est pondus naturae spiritualis posita inter duo est libera ad eligendum unum medium piae alio, pondera aequalia aequaliter trahentia volunt quod non est iudicatum bonum prae aho ab in- tem, nequit determinath tendere ad unum praetellectu;sic enim Armaliter tenderet i n bonum alio; aut eligere minus bonum relicto maiori. non cognitum; nam quanuis illud bonum esset et 8 Probam alu inter quos Gonet. Ne di p. simpliciter cognitum , attamen non esset cogni- art.3.S.a .concl. a. cc.A potentia indisserenti, ut tum, ut eligibile prae alio; reptassentaretur enim, indisierens est,nequit mire actio determinata ;ut cognitum aeque eligibile,& ideo voluntas te- sed quoties proponuntur duo bona aequalia, vo-dens in unum prae alio eligibile, tenderet se a- luntas est indifferens ad illa, quia non determiliter in incognitum. natur ab illis, nec ab intellectu,neque a se ipsa , rq Vrgetur magis.Quanuis voluntas exer- quia ipsa sequitur ductum rationis; de ideo si ii
ceat suam libertatem circa unum medium tam tellectus non repraesentet unum ex illis deter-
tum sibi propositum ab intellectu, ut magis eli- minase eligibile,nequit se ipsam determinare. gibile,eo, quia potest illud eligere, vel non eli- as Sed haec ratio est parui momenti; nam gere; in hoc enim sormaliter consistit libertas quando intellectus proponit voluntati aliquod
voluntatis; attamen nequit exercere suam liber- medium,ut determinate eligibile piet alio; huetatem eligendo medium non cognitum ι ergo voluntas est indifferens ad illud eligendum aD anuis voluntas exerceat suam libertatem cise fit maliue,vel ad non eligendum negative; aliterea duo media aequaliter bona, quia potest viri- non esset libera; nec determinatur ab intellectuque simul consentire, vel utrunque respuere; at- ad electionem,uel non electionem,sed libere de- tamen nequit exercere suam libertatem eligen- terminat se ipsam; quanuis enim intellectus co do unum prae alio, nisi sibi repraesentetur unum sulat electionem, non tamen per hoc redditur cognitum, ut eligibile prae alio. voluntas determinata, sed tantum quando vol a s Prob. . In hoc distinguitur actus pros tas libere consentitialiter nullo modo posset taleutioisis voluntatis ab actu iugs quω actus pro- uari libertas voluntatis, ergo haec ratio non est secutionis est set maliter circa bonum iudicatu, essicis. ut bonum; & actus fugae est Omaliter circa ma- 3o obhc. r. Magnus P.Augib. II in civit.
tum iudicatum t malum; quia natura inclinatur ' Dei c.6.docet Si eadem tentauione duo tementur; in bonum,& sugit a malinergo in tantum volun- O Unus ei cedatinique consentiatiatur idem, qui Mag.Friderio.Nicaelavaria T Om. 3. i Vuu tu
538쪽
fuerat,perseueret, quid aliud apparet, nisi unum voluisse,alterum noluisse a easitate semcere e Unde nisspropria voluntate Si eademiserat ιn utroque corporis, edi animae assectio, amborum oculis
pariter vis es eadem pulcritudo,ambobus pariter institit occulta tentatio ergo stante squalitate obiecti potest voluntas assentiri, & desistere. Resp. hoc nihil probare; probat enim, quod propositis duobus bonis aequalibus potest volutas ab illis simul suptis desistere,& illa respuere, quod concedimus; non autem quod possit unueligere alio relicto. Praeterea hoc procedit doduabus volutatibus respectu eiusdem boni propositi ; non autem de eadem voluntate respectu duorum bonorum aequalium sibi propositorum . de quo procedit praetens dissicultas. Praeterea
unus assentiret,quia ei proponeretur, ut bonum,& alter dissentiret, quia ei proponeretur, Ut malum; di se non esset bonum utrique. 3i obi jc. a. Obiectum voluntatis est bonum absolutE,non bonum melius; aliter voluntas necessitaretur ad tendendum in bonum melius; ergo voluntas est libera ad tendendum in quodlibet bonum; siue sit aequaIe, siue sit minus altero. a. Deus ex duobus bonis inaequalibus potest velle minus relicto maiori; quia de facto voluit
hunc mundum, quem tamen velle poterat m liorem; ergo & volutitas creata.
Resp.ad I .neg.ant; aliter si obiectum adaequatum voluntatis esset solum bonum absolute, voluntas non posset tendere in bonum comparative, quia nulla potentia potest serti cxtra suu obiectum adaequatum.Obiectum ergo voluntatis est bonum, ut sic, prout commune bono a soluto, & comparatiuό; & sicut necessitatur necessitate specificationis ad tendedum in bonum insolutum; ita necessitatur eodem modo ad tendendum in bonum comparatiuE; bonum autem
coparative est id,quod est melius;quia id, quod est minus, dicit desectum maioris bonitatis , &ideo non est bonum. Ad 2.neg.cons;& disparitas est; quia voluntas Dei mouetur a sua propria , bonitate,quae est infinita, ad communicandam creaturae portiunculam illius, quae est obiectum secundarium voluntatis Dei,prout ei placet; at voluntas creata mouetur a bono creato sibi proposito,de ideo necessario eligit bonu , quod λει tius agit in illam; unde aliud est loqui de obiecto
secundario, aliud de primario;nam primarium est motiuum,non secundarium. 3 i Inst. Si voluntas necessitaretur ad lenis dendum in meIius,tolleretur libertas, quia toti
retur indifferentia ad tendendum in hoc, & tria oppositum huius. Resp. neg. supp; nam libertas non consistit
in posse tendere, & non tendere in bonum c gnitum,ut bonum; haec enim est necessitas specificationis,quae competit,& stat simul cum libertate; sed consistit in posse assentiri, & non assentiri bonis propositis; unde quanuis voluntas non
posset ex duobus mediis unum cligere relicto altero; attamen quia posset assentiri,& non assε- tiri utrique; potest enim prscipere intellectui, ut cogitet, quodnam ex illis sit aptius; vel ut cogitet de alio medio; ideo est Brmaliter libera
33 Replic. obiecta proposita sunt bona
particularia, quae nequeunt necessitare voluntatem, voluntas enim non necessitati ir , nisi a bono
simpliciter; ergo voluntas potest libere eligero
Resp; quod licet sint bona particularia, &ob hoc voluntas possit illa respuere ab lolute; attamen si unum sit magis bonum, rtius trahit voluntatem,& ideo voluntas nequit tendere in minus. Si autem proponatur, ut aequaliter bonum, voluntas nequit fugere tantum ab uno; quia
fuga est de malo, non de bono; & voluntas notia est libera ad fugiendum a bono cognito, ut bonum est; nec ad prosequendum malum , ut maluest; sed est determinata ad fugiendum a malo, &ad prosequendum bonum; in hoc enim non consistit eius libertas, vij . dictum est. 3 Obijc. 3.Voluntas potest eligere Omn bonum utile; sed bonum aequale comparatum alis teri est bonum utile ; ergo voluntas potest illud eligere. Idem dicendum de miniis bono. 2.Volutas potest intendere finem deteriorem relicto meliori; ergo idem dicendum est de medijs . Resp. ad I. ex praemissis non deduci, nisi quod voluntas possit eligere utruque medium , quod iudicatum est aeque utile. Ad a. dist. ant. Potest intendere finem deteriorem apprehensu
Drmaliter, ut est deterior, neg; deteriorem in terialiter,de realiter, apprehensum tamen,ut m
Sis bonum,conc;& sic dicitur de medijs. 3 s Obijc. . S i proponantur homini semelico duo cibi aequales,& ab ipso cogniti, ut tales ,ridiculum est dicere, quod nullum eligat, & f me intereat; ergo ex duobus aequalibus potest
Resp; quod in illo casu fames non sinit intellectu iudicare de bonitate utriusque, sed naturaliter impellit ad unum ex illis, quia natura , intendit naturaliter conseruationem sui.
Haec omnia aliter solui possunt ex dictis in
An media haleant bonitatem distinctam ἀ b
36 Vb alio titulo solet proponi haeco aificultas; stilicet an obiectum adς- quatum voluntatis sit finis; seu an bonum, demnis conuertantur; etenim si bonitas dicatur ad conuertentiam cum fine,aperis sequitur nullam aliam bonitatem reperiti praeter bonitatem Gnis ; aliter finis non conuerteretur cum bono, quia bonum latius pateret,quam finis, nam c ueniret alijs a fine; & sic finis non esset obiectum adaequatum, sed inadaequatum voluntatis. quia
obiectum voluntatis est bonum; de ideo si finis
539쪽
non adaequat bonum, visse, sequitur, quod neque adaequet voluntatem; atque adco quod non tit obieesm adaequatum illius. 37 Prima sententia vult media non haberes bonitatem intrinsecam distinctam a bonitate Lia is , sed tantum dici extrinsece bona per bonitatem ipsius finis. Da aliqui Thomsae, quos suppresso nomine citant Vasq; ct Gonet Ioris ins eis. Refertur Atuareet, disp.r .n. I 3aroci 4.apud Carass38 Secunda sententia docet media habere honitatem intrinsecam distinctam a bonitate Gnis . Sed diuisa est; asit enim volunt bonitatem mediorum esse tantum obiectum materiale; ut aliqui, quos impugnat Vs . AH pettinere ad Obiectum rmale, non quidem per se,& primarium, sed secundarium, & per accidens , scilicet ratione finis;ut Vasitast sine ρ. 1.art. I.disp. I. c. a. Aly pertinere ad obiectum Bimale, & per se,non in se; idest prout excludit obiectum per
accidens,no prout excludit relationem ad aliud, nempe ad finem, per ordinem ad quem eliguntur media.Collig.ex Funaem I; qui,ut vidimus insuperioribus,saepissimε ait volutare,ut est natura, ut est potentia, esse eorum,quaesuxtadfinem;illa autem,quae voluntas respicit,4 t potentia libera,pertinent ad obiectum ibrmale primarium, ut patet. Item lapissime docet voluntatem ita respicere finem, sicut intcllectus respicievrincipia;& respicere media sicut intellectus respicit concitisiones; constat autem,quod intellectus respicit per se, & Dimalirer conclusiones;
alit eo scientiae,quae versantur circa conclusiones,
emit quid per accidens, quia haberet pro obiecto aliquod per accidens; ita dicendum de volu
tato . Idem docent, vel supponunt omnes nosri. Haec sententia communissima est. Goaeter hic aio.
q. an.2. vult eam esse S. Tho; citi adhaerent TM
intrinsecam distinctam a bonitate finis relatam
tamen ad finem. Prob.I.ex MassφPIJ.83.qq.q. 3or, ubi docet: in inser honesum, O utile interest; ita Diter
fruendum,o utendum; quanquam enim omne b
nesum utile;'omne utile bonorum esse defendi quean, tamen quia magis proprise, atque Utatius honesum dicitur,quodpropuGe ipsum expetenda es,mile autem,quod ad aliud aliquid referendum essecundum hane disserentiam nunc loquimur Ex quibus sic. num , Ut sic, diuiditur in boniania utile,honestum, de delectabile; sed medium est bonum utile; & finis est bonum lionestum, vel
delectabile ; ergo medium habet bonitatem intrinsecam distinctim a bonitate finis . Ma. traditur communiter ab omnibus cum Phil. Mi etiam constat; nam nomine medii intelligimus id, quo utimur ad consecutionem finis ; & nomine finis intelligimus id,quod terminat talem Vsum,quod si sit secundum rectam rationem, est honestumo;
Deus veth cst delectabile. Prob.cons. .nnis disserentia diuidens aliquod geniis imbibit intrinsece rationem generis,& constitit it cum illo speciem distinctam ab alia specie, qtiam eonstituit alia differentia; sed utile,& honestum sunt digerentiae diuidentes bonum, visis; ergo imbibunt intrinsece bonitatem, cum qua constituunt species diuersas.Atqui utile dicit inedium;& honestum,vel delectabile importat finem;ergo inedia habet bonitatem intrinsecam distinctam a bonitate finis. o Cons. omnes creaturae sunt media ad Drum, quibus nobis uti licet; non autem frui;
quia non licet frui, nisi fine; sed creaturae habent in se ipsis bonitatem intrinseca distinctam a bonitate Dei relatam tamen ad Deum; luapropter dieitur Gen. I. Uidit cuncta, qua fecerat,sterant
valde bomi; quod nequit intelligi extrinsecedo bonitate Dei; ergo media habent in se ipsis bonitatem intrinsecam relatam tamen ad Deum.
et Prob. 2. Ita se habent conclusiones ad principia; sicut media ad finem,uthp.dictum est; sed conclusiones habent veritatem distinctam a veritate principioru effectus enim,& causa habent entitatcin,& ideo veritatem distinctam,quq sequitur ad illam; ergo media habent bonitatem dii findiam a bonitate finis. 2 Prob.3.Si media non haberent iii trins ce bonitatem,l ed solum cxtrinsece,illam scilicet, quam habet finis,sequeretur unum medium non esse melius alio; quia ossent bona per eandem bonitatem finis; & illa,quae sunt bona per candebonitatem, nequeunt melius bona nain mc-
Iius est comparativum, quod essentialiter est inter diuersat sed cons est i ii sum manifeste; aliter nulla esset opus inquisitione, de consiuitationOmcdiorum, luod est contra communem experi Stiam,te doctrina;& se possemus assumere quodlibet medium &c; ergo falsiim est ant. Ma. amplius prob. Qilia aer, & cibus dicuntur sana per
sanitatem existentem extrinsece , scilicet in animali;ideo aer non dicitur salubrioriquam cibus, aut e contra; cst enim eadem sanitas, per quam uterque dicitur sanus; ergo a pari. Φ3 strob. .cuertendo rationem oppositam. In tantum media non habent bonitatem intrinsecam distinctam a b itate finis; in quantlim i iam habet solum per ordinem ad finem; sed hoc
non obstat; nam licet unum relatiuum no habeat esse,nisi per ordinem ad aliud relatiuu; attamen non arguitur,quod habeat esse solum extrinsece, non intrinsece; & ideo quanuis media, quae sunt relativa ad finem, non habeant bonitatem, nisi
per Ordinem ad finem; . attamen non arguitur,
quod non habeant bonitatem intrinsece; sicuti
non argui tur, quod non liabeant esse actitate iii-trinsece,a quo lumitur bonitas actualiuergo media habent bonitatem iturinsecam distinetam a bonitate finis. Prob. s. Potest quis intendere finem ma-
540쪽
Ium moraliter , & eligere medium secundum so
0nam facere ob captandam vanam gloriam ἱ ut faciunt h pocritae , ergo media non habent bonitatem a fine; aliter haberent bonitatem ab eo,qui
illam non habet;& sic falsificaretur illud axioma:
1 Prob. 6.Bonitas finis est bonitas honesta, vel delectabilis; sed media non habent bonitate honestam, vel delectabilem ; aliter liceret frui mediis; ergo media habent intrinsece bonitatem distinctam a bonitate finis.
6 Prob. 7.ex Phil lib. I. Magnorum morat. e. I ; ubi alti. Bonorum quaedamsunt is, alia vero
non, sed bonum, quod non est finis, est medium ifinis enim, & medium adaequa te diuidunt bonu ;ergo media habent bonitatem distinctam a bonitate finis; aliter bonitas mediorum non posset diuidi a bonitate finis; esset enim eadem;& idem
nequit diuidi a se ipso. Tandem si media non haberent bonitatem distinctam a bonitate finis, sequeretur,quod non possent appeti secundum se,& habere rationem fini sullud enim, quod non est bonum seclidum se,nequit appeti secundum se , cum bonum sit illud, quod omnia appetunt,sed confest falsum; quia licet quis possit eligere doctoratum,tanquam edium ad Episcopatum; attamen potest illum appetere etiam secundum se sine ordine ad Episcopatum ; & ideo est bonus secundum se; ergo media habent bonitatem distinctam a bonitate sinis. Tum quia de med ijs est delectatio; aeger enim delectatur de medicina dulci, vel acidae, ,
quae conducit ad sanandum morbum cotractum ex amaroribus, Vel humoribus; & studentes deIectantur studio, quod est medium ad acquirendam scientiam; sed delectatio non est,nisi de eo, quod habet bonitatem in se; ergo media habent bonitatem in se ipsis distinctam a bonitate finis . Tum quia bonitas mediorum est causa bonitatis finis iii executione; ergo ab illa distinguitu crealiter , idcm enim nequie esse causa effciens sui
ipsius. 8 obiic. I .Phil. a.EU.e. 6. ait: Illud est cuiusque rei bonum, ius gratia operatur, sed illud, cuius gratia res operatur, est finis; ergo bonum cuiusque rei est finis; dc ideo finis, & bonum conuertuntur, quod cepe asserit Fund. Docta atque adeo media non habent aliam bonitatem, quam finis.
Re*. s. loqui de bono principaliter ii
tento, non autem de quoIibet bono etiam miniis principali,ut est medium; aliter no diuideret
num in id,quod est finis, Je in id,quod est mediu; nec diuideret bonum in honestum, & utile; ut Dp.visum est. Igitur finis in recto, & in obliquo
simul acceptus, prout importat etiam ea,qus Sut ad finem,conuertiti r cum bono; & in hoc sensit loquit in Fund.DoLI. 49 Obiic. a.Variata hoditate finis, ct nullaa
facta mutatione in medijs variatur bonitas mediorum; ergo media tion habent,nisi bonitate finis; aliter si haberent bonitatem in se ipsis, e sent bona etiam ablata bonitate finis. Prob. anta Medicina,quae est bona in aegroto , quia inducit sanitatem,non est bona in sano,quia in illum n quit inducere sanitatem; ergo variata bonita finis, & nulla facta mutatione in inedijs variatur
Resp. hoc solum probare, quod media habent bonitatem relativam ad finem, non autem
quod non habeat bonitatem in se ipsis; haec enim
est natura relativorum, quod variato uno varietur & aliud. Dist. ergo ant. Variato fine variatur bonitas mediorum secundum se, neg; relati vh ad talem finem, conc. Ad prob. dicitur, qDod licet medicina non conducat ad conferendam sanitatem sano,qui illam habet; attamen non sequitur,
quod secundlim se ipsam non sit utilis ad inducendam sanitatem in subiectum, quod illa caret;& ideo non sequitur, quod non habeat bonitatε in se ipsa distinctam a bonitate finis, quam inducit bonitas enim inducens distinguitur a bonit
te inducta, sicut cauIa ab effectu.so. Inst.Relativa nullam dicunt perfectione; quia nullam dicunt entitatem; sed media sunt re- Iathia ad finem;ergo nullam dicunt perfectione, aut bonitatem. Resp. I. neg.ma; nam relatio dicit ordinem, qui est magna perfectio; ut diximus D. a.de Trin. q. . art. 6; unde etsi nullam dicant entitatem superadditam fundamento, & ideo nullam permistionem absolutam;attamen quia dicunt ordine, ideo dicunt perfectionem relativam. 2.Dist.
Relativa nullam dicunt persectionem distinctam a perfectione fundamenti,conc;simpliciter, neg; imbibunt enim perfectionem fundamenti; ut rein latio similitudinis albi importat esse albedinis , quod est perfectio accidetatis. Ita relatio medio. rum ad finem importat persectionem entitatis
mediorum, quae est persectio distincta a bonitate
I Obije. 3. Ideo imago non habet in se ipsa rationem formalem adorationis, quia no adoratur ratione sui, sed ratione exemplaris; atqui media non appetuntur ratione sui, sed ration
bonitatis finis; ergo media non habent in se ipsis
rationem Armalem bonitatis. a. Ideo proximus non habet in se ipso rationem sermalem amabilitatis, quia amatur propter Deum; ergo a pari. 3. Ideo corpus mobile est obiectam adaequatum Philosophiae, quia omnia ordinantur ad illud; dc ideo omnia ordinata considerantur solum materialiter; sed media ordinantur ad finem; ergo s,lum appetuntur materialiter,non sennalitor; &ideo non habent in se ipsis bonitatem sormalem, Resp.ad I .eum ne DoL 1.dimma. Imago non habet in se ipsa rationem sormalem adora
tionis, idest excellentiam, in esse repraesentati up, ncs: in esse entitatiuo,conc. Vel quia non adorδ