장음표시 사용
301쪽
Imperialium Magistratus,in causis protinisexen,pti sunt a foro inferiori, itaud conveniendi sint coram Summo aliquo Imperii vel Imperatoris tribunali, nimirum vel in Camera perri, quae nunc est V alariae, vel in Gasilio Imperiali Rulico Viennae. Itae habent recessus Imperii , praxis, & sensus communis DD.interim tamen Principes , ct immediati Nobiles non tamen Civitates Imperiales per se habent privilegium , ut saltem in causis civilibus possint ex se ipsis eligere inferiores Iudices, quos; vocant Austre-gas, ut adeo horum prima instantia possit esse judicium Austregarum, seu Rus regarium. Ο dinat. can. p. 3. tit.27. Dixi, ἰNobiles immediati, seu Liberi, hae. qui nulli subsunt inferiori Principi aut statui Imperii , sed immediate Imperatori vel Imperio Romano , quales sunt in Suevia, Franconia, & ad Rhenum : qui vero immediate subsunt inferiori Principi aut statui, quia nempe in.eius territorio possident praedium, castrum, pagum &c. vocantur nobiles mediati, quia primum mediate subsunt Imperatori ac
Imperio, vel Lansiris, , quales sunt Nobilexplerique in Austria, Bavariae, Saxonia , in chionatu mandenburgico , Palati natu, Hassia ,&c. & hi in prima instantia conveniendi sunt coram tali suo Principe, vel Statu. a 3 Dico R Scudiosi , qui nempe in aliquo studio genetali vel Academia immatriculati s aut in Lycaeo vel Gymnasio publico, ut communirer extendunt litteris addiscendis daent operam, gaudent speciali privilegio sori. , ipsis concesso a Friderieo I. ae rubra harba dicto Barbarossa, anno II 18. in Authent. Habita quidem c. Restius pro patre, vi cujus Scholares, illorumque
302쪽
famuli , Matriculae inscripti , Prosessores , dchorum domestici , atque Notarii , Pedelli, ac
Nuntii Academici in consequentiam , non cOram alio Iudice conveniri possunt , quam coram Domino, vel Magistro suo, h.e. Rectore Universitatis aut Scholarum, vel Senatu.Aca demico, aut, si malint, coram Episcopo ipsius Civitatis quae tamen optio , vel potestas eligendi Episcopum, teste Besoldo de jure Acad.
consuetudinem sublata est) ex adsecta ratione quia illarum scientia totus illuminatur Mundus, ω ad obediendum DEO, Gγ nobis Imperat ribus) ejus Ministris vita subjectorum informa
tur. Privilegium sic sonat: decernimus, ut nu Ius de cetero tam audax inmeniatur , qui aliis quam Scholaribus injuriam inferre praesumat', nec ob alterius cujuν cumque provincia delictum, me debitum, aliquod damnum eis in erat . . .
Verumtamen si litem eis quispiam super aliquo
negotro movere Doluerit: bussus rei optione data ScholarIbus, eos coram Domino vel Magistro suo, vel ipsius Civisatis Episcopo conveniat. EX Uer his delictum, sive debitam , atque eX verbis sinem super aliquo negotio , quibus denotantur cauis tam criminales quam civiles , commune Doctorum votum, ut ait Ummius ad Process jadic. da . . tb. Ia .n. 66. cum Glossa in d. autb. Bart. Mendo, & Lymnaeo , conspirante com
muni Germaniae praxi, deducit, Academiis de Jure Communi nisi nempe Princeps territorii vel Fundator hoc privilegium limitent ) com- Petere etiam merum Imperium , dc jus gladii in Studiosos subditos. Quidquid alii dicant con tra cum Baldo, Cujacio, dc Sichardo. Ratio, quia privilegium dc beneficium Principis, in
303쪽
Lib. II. Titurus IT. latissime est interpretandum l. 3. f. de constit.
Prisc. ergo etiam de catas criminalibus maj
xibus , ubi agitur de vita & sanguine intelligendum venit. Objir. In concessione generali jurisdictionis non comprehenditur jurisdictio aula, seu merum imperium, & judicium Sanguianis, nisi nempe hujus fiat expressa mentio LX. de Usc. ejus cui mandata. Sed in auth.Η bita solum generaliter fit mentio iurisdic tionis,
non vero meri imperii: ergo. R. n. mai. casu
quo supremus Princeps jurisdictionem ordia riam illimitate concedit, vel expresse ad causas criminales 3c civiles sine exceptione, uti Fridericus concessit in d. guis. allegata lex L. loquitur tantum de jurisdictione mandata stadelegata. Si ,msdictio ordin-ia illimitate co ceditur a Principe , etiam merum imperium censetur esse concessum l. . χ.L8. 6 do os . Hoc fa 4 Quaeres, an etiam studiosus Clericus com veniri possit coram Rectore Universitatis, vatoto Magistratu Academico, saltem Ecclesiastia cis permixto R. De jure communi negatio. quia de jure Canonico Clericorum Iudex est Episcopus can. s. o I. O c. . Dp.citi. mi m. judicare non potuit Imperator per axes .habita, utpote incapax disponendi per legem de tam xicis, a sua jurisdictione exemptis. Interim tamen jure speciali, nempe privilegii Apostolici,
aut concessionis Episcopi , aut conruetia svel praescriptionis canonicae , aut amicabilis compositionis possunt, dc solent conveniri rici studiosi coram Rectore Clerico, aut me bris Academiae Ecclesiasticis, non tamen in causis criminalibus criminaliter intentatis. ,
r I Dico 9. Milites quoquesumirum qui praeta.
304쪽
De Foro competente. 29 Ito iuramento rite relati sunt in numerum mi litum, in I. 6. C. de jurisd. omn. s. obtinue runt privilegium, vi cujus tam in causis civilibus, quam in criminalibus, non alibi, nisi coram Iudice militari, nempe suo duce vel colonello, aut Senatu militari, conveniendi sunt. Licet, si conveniantur civiliter ratione praediorum, mercat Iae , tributorum, &c. dicantur non gaudere foro militari, per L n. C. ubi quis curiali. 26 Dico Io. Laici , non specialiter privilegiati , in causis profanis conveniri debent coram Iudice laico, c. I 3. de Iudic. cap. IΟ. II. h. t. eoque proprio, cui nempe subsunt ratione domicilii, vel delicti , vel contractus , vel rei sitae dcc. non obstante , quod clericus sit actor; cum actor sequi debeat forum rei, c. 8. eod. nisi nempe admista reperiatur causa spiritualis, vel agatur de peccato ; tunc enim ratione causae debet esse Iudex ecclesiasticus , c. I 3. cit. & nisi subsint laici ecclesiastico Magistratui qtiam in temporalibus. I Dico M. Causae ecclesiasticae pertinent privative ad Iudicem ecclesiasticum. Ita omnes catholici, a quibus nec Heterodoxi plerique dissentiunt, ut videre est apud Zanger c. I. p. 2. de Emcept. n. qa I. Patet ex variis juribus, maxime C. 2.
GJudio. ubi generalis datur regula: de negotiis ecclesiastris, maxime illis, quae spiritualia ega noscuntur, laicorum Iudicio dissiponendum non esse, scit. propter defectum jurisdictionis ecclesiasticedi spiritualis, cujus secluso Papae privilegio nequidem capaces sunt. Ecclesiasticae autem causae censentur esse I. spi rituales c.2. cit. seu Versantes circa rem intrinseces ram, uti sunt gratia sanctificans , virtutes & dona 1isper naturalia , Sacramenta, professis religiosa , vinum , urarmentum, di ea, quae pertinent ad fidem, ossicia ,
305쪽
2ys Lib. II. Titulus IT& jurisdictionem ecclesiasticam , t. spiritualr
praelaturae & beneficia ecclesiasticae, jus Patm- . natus, jus eligendi ad praelaturas, jus decima di, res consecratae, vel benedictae, &c. ,3. duo crimina, nempe Haeresis, G13. g. 3. ω n. de haeret. & simonia juxta communem, quia adversetur rei sacrae, nimirum religioni, sicut il-Ia fidei, 4. quando reus conventus est clericus vel religiosus : de his , qui causam solum extrinsece ac improprie faciunt ecclesiasticam , iam egimus. Sicut autem causae ecclesiasticae ad forum ecclesiasticum, ita profanae & tempora- Ira , quae moventur inter meros laicos, privative regulariter pertinent ad forum saeculare , si instituatur actio; siquidem per viam denuntia tionis,.vel canonicae , vel evangelicae , possunt
etiam deferri ad Iudicem ecclesiasticum , ubi
nempe agitur de peccato vitando . Communis ex c. 13. deIDdic. cis. ω c. 1. de raptor.
Is Quaeres, an in casu, quo agitur de posses.sone nuda, vel mero facto, circa causam ecclesiasticam, possit esse competens judex laicus λ R Spectato jure scripto negati M. Sumitur ex Clem. m. de seques. item c. I 2. defent. excomm. in 6. δ hac ratione; quia possessio, re iactum tale, ve satur circa rem secram vel spiritualem, v. g. fi quaeritur, an & quanto tempore Titius possederit decimas, an matrimonium inter has pes as fumrit contractum, an ordo sacer susteptus, vel iste homo fit clericus dcc. ergo causa possessista rei spuritualis recte dicitur spi ritualis , dc factum, quod
contingit rem spiritualem, esse spirituale magis quam temporale c. I 2. O . Adde, quod facile, imo sere semper in quaestione facti, vel super mΩωssione, involvatur quaestio juris, v. g. de Ual σε facti, v. g. an matrimon si sit valide contracti 2
306쪽
De Voro com tente. 293ctum , ordo facer rite susceptus &c. vel de tit
lo possessionis , aen nempe ea sit justa , praesertiuns de possessione: adiplicenda agatur , imo &,
si de recuperanda, vel retinenda. Si autem m veatur, vel involvatur quaestio jurissuper respirituali , juxta communem spectato Jure scripto debet esse judex ecclefiasticus . Interim tamen plurimi ora testantur', spectara consuetudine, quaestionem super nuda potassione, vel mero fi eis, circa rem spiritualem , posse coram Iudice quoque laico tractari, cui proin , ubi furficienter probata fuerit, me nolim opponere.
10 Dubitabis , an in dubio , num causa sit spiritualis vel ecclesiastica, privative sit competens Iudex ecclesiasticus, lavit laicus de tali d bio nequeat cognoscere λ R. Cum receptissimaei omnium , t Iuristarum quam Thelogorum, traditione, quos inter etiam est Couar. praclia car- qq. c. 33. pr. ω nu, I. licet alias subinde lubricus ita materia immuniratis ecclesiasticae, indubitanter affirmative , non tantum propter c. I 2.cit. ubi cognitio super dubio, an aliquis sit clericus, necne, tribaitur privative judici ecclesiastico, sed etiam propter hanc emeacissimam rationem: si enim luper tali dubio cognosceret &Pronuntiaret judex laicus ,. deberet discutere naturam intrinsecam rei , & super natura vel qualitate spiritualitatis cognoscere ac pronuntiare
sed hoc excedit sphaeram & jurisdictionem judicis laici, utpote requirens jurisdictionem spiri
tualem , cujus omnino incapax est laicus : ergo .: Confirmaetur: qui judicat stiper dubio , an causa sit spiritualis vel ecclesiasticae, an vero tem-POralis vel, profana , praeditus esse debet jurisdietione quoad utrumque membrum contraeriet tis vel contradictionis; alias enim pronuntia
da de membro, super quo jurisdictionem tam tabe
307쪽
habet , pronuntiaret invalide , & exponeret se periculo vel invalide pronuntiandi, si determia. naret eam esse spiritualem, vel sacrilege invadendi causam spiritualem, si eam determinaret esse Profanam, quia forte esset spiritualis: atqui I dex laicus quoad utrumque membrum, nempe quoad qualitatem spiritualitatis, evidenter pra ditus non est jurisiictione, imo ejus est incapax non tamen ecclesiasticus quoad qualitatem temporalitatis ergo Iudex laicus de tali dubio e gnoscere & judicare nequit. Quamquam alias ®ulariter quilibet Iudex in dubio cognoscat de sua competentia, seu an sua sit jurisdiistio, si inde in ipsum non redundat emolumentum temporale, I. s. de Iudic. c. 2. de res 2o Dico I 2. In causis mistis, seu misti seri , datur locus praeventioni, itaut ille Iudex cognoscere de iis possit s sive sit ecclesiasticus , sive laicus qui praevenit alterum per aliquem actum judicialem, etiam per solam citationem reo i intimatam, ut adeo Iudex alter, praeventus ne Pe, non possit se amplius immiscere, I. 7. st de Iudio. c. 8. de offrileg. in s. ubi enim coeptum
est Iudicium, ibi & finem accipere debet, L 3 F. de Iudis. Porro causae mistae dicuntur , quae peninent ad plures & diversos Iudices in su dum , seu fi plures Iudices respectu ejusdem cae is habent jurisiiictionem concurrentem & seo
fim, non cum flairvam , & simul seu contu Gm; quod contingit vel in concurrentia sori, uti quando unus Iudex est competens ratione d micilii, alter ratione delicti . cc. vel ex qualitate ipsius cauis, quae tam a laico quam ab ecclesiastico Iudice tractari potest ; quales sint vel civiles, vel criminales: cimiles sunt quae quidem originaliter sunt saeculares, propter certam tamen qualitatem spiritualeati vel ex lege aliqua
308쪽
De Foro competente . 29 pertinent ad forum utrumque, ecclesiasticum &iaculare , ad neutrum privative , uti contractus, quibus adjectum est iuramentum , testamenta laicorum, quibus inserta sunt pia legata, vid. P. Fridericli de Dr. comp. p. s. c. s. I. aut vicissim quae originaliter quidem sunt ecclesiasticae, sed propter aliquam qualitatem temporalem ex consuetudine etiam coram laico Iudice proponi solent, v. g. si moveatur quae
stio facti non juris vel intentetur possess
Tium , non petitorium , super causa spirituali vel ecclesiastica. Criminales misti fori sunt delicta, quae utramque Rempublicam ossendunt, atque ideo tam a jure canonico quam civili certar in illa poenae statuuntur , uti blasphemia , perjurium , magia , assassinatus, crimen incendiariorum, fornicatio, concubinatus , incestus, adulterium , sodomia , polygamia &c. Hodie tamen punitionem horum delictorum, si rei sint laici, sere Iudicibus saecularibus relinquunt Iudices ecclesiastici. Dico I 3. Causae laudates , quia nimirum
inter vasallos qua tales moventur, ordinarie spe ctant privative ad dominium directum seu ad eum, a quo sua lauda acceperunt, etiamsi dominus sit laicus3 Mur vasallus vero clericus. I .F d. 18. - . 2.I . & maxime c. 6. h. Lubi jus canonicum pro hoc speciali casu tribuit Iaicis jurisdictionem in clericos reos. Dixi I. inter vafalsis ; si enim inter vasallum & extraneum, vel inter dominum& extraneum, oriatur
Iis: item si inter dominum & vasallum, iste vero neget se esse vas allum, & Pares curiae , h e. plures vasalli eju dein domini non existant, Iudex competens est, qui alias est ordinarius; ne dominus sit Iudex in propria causia: si vero dominus
habeat pares curiae, di lis est inter ipsum & va-
309쪽
, tib. II. Titulus It sillum super re laudati, judicant pares cuHae seu convasalli ; nisi aliud habeat consuetudo , 2. qua tales, h e. litigantes de re vel jure lauda-Ii , non de re alia, 3. ordinaris, nisi nimirum justa adsit causia recusandi dominum directum.
. p. II. De modis fortiendi forum, ordinar iso extraordinariis.
. 22 Postquam constiterit, an ratione personae , vel cauta , competens forum fit ecclesiasticum vel iaculare , t actori videndum ulterius est , quem Iudicem ex ecclesiasticis ives iacularibus adire possit vel debeat: plures enim possunteia se competentes , nimirum ratione vel domicilii
aut quasi domicilii seu loci , in quo reus co tractum, super quo lis est, celebravit: vel de licti , seu loci, in quo delictum commi sit, super quo convenitur: vel rei sita, seu loci, iuquo sita est res super qua litem vult movere actor ; hi enim sunt quatuor modi communes seu ordinarii, quibus aliquis sertitur serum, sive subjicitur jurisdictioni certi Iudicis in partiaculari. Praeter quos sunt & alii modi extrao dinarii , quibus certo quis Iudici subjicitur,
nempe I. ratione privilegii, quod obtinent certae personae, & certae cauta, de quibus in praecedenti dictum , 2. ratione praeventionis , de qua paulo ante, 3. ex L. dis amari, dc ex Los contendat, de quibus n. a. b. t. egimus breviter, q. ratione reconventionis, de qua ad Tit.IM de mutuis petitionibus, infra s. ratione delegationis, de qua lib. I. rit. XXIX. deost. jud. d leg. jam actum est, 6. ratione prorogationis, &γ. ratione connexionis seu continentiae causa
310쪽
De Foro competente. 29 ν- , de quibus duobus ultimis hoc loco tractandum, uti dc de. . ordinariis modis. 23 Dico I. Ut aliquis sortiatur forum ratione domicilii, nempe privati & accidentalis, consequentre ut fiat subditus, requiruntur duo, factzm se animo tae. habitatio in aliquo loco actualiter cinia vel per momentum, dc simul animus seu propositum stabiliter & perpetuo ibi maenendi. Σ. Ut autem ratione quasi a micitii , requiruntur eadem duo, cum distrimine tamen ex parte animi ; nam ad constia tuendum quasi domicilium sussicit & requiriturymptatum manendi ini loco per notabile te PuS, U. g. Per aliquot saltem menses , aeut per majorem , ut aliqui volunt , anni partem, ac non perpetuo; ut faciunt studiosi, famuli, milites praesidiarii, negotiorum gestores, mercaei res. Proin si aliquis venit ad locum, ibi autem non intendit subsistere perpetuo, nec ad tempus notabile, etiamsi per accidens ibidem sita steret diu, v. g. per integrum annum, vel etiam perplures maneret peregrinus , & extraneus , nec fieret incola, & subditus . Pars I. sustinetur ae Plerisque communiter ex L D in f I. 26. f. de captivis, L. z. C. ubi Senatores I. r. C. de Incolis . Pars v. sumitur ex L I9. . h. e. de judio. & communi DD Dixi I. privati; nam aliud domicilium UO tur commune, nempe omnibus Imperii Romani membris, in quacumque illius provincia existentibus, quod olim erat Roma: hodie autem in foro civili sublatum est conssietudine: in sero autem canonico adhuc hodie Roma forum commune est respectu Clericorum', imo & laicorum in causis spiritualibus. Oliva For. Eccles
p. 3. q. m.28. eoque teste omnes ex c. f f.
b. t. itam ibi in prima instantia conveniri possint; si tamen i ut recte limitatnr , ne Curia