장음표시 사용
321쪽
ut loquitur textus; sed ideo quia ex voluntate Praetoris stringunt solummodo certas personas; fere sicut servitus , licet sit jus reale , dicitur Personalis, quando adhaeret certae personae, qua-va servitus est ususfructus. 3v Dico 7. Prorogatio, per quam quis serum per accidens sortiri potest, alias non siubjectas,
nihil aliud est, quam extensio jurisdictionis I
dicis ceteroquin non competentis facta consensu partium litigantium , nempe vel de persona in personam, de re ad rem seu de causa ad ca sam , de tempore ad tempus, de loco ad locum,
ad quas & pro quibus jurisdictio alias non daretur in Iudice. Text. &- in I. r. 2. J. de Iudic. sec. 4o. de σθω. deleg. Unde apparet I quod is, cui prorogatur jurisdictio, iam aliunde instructus esse debeat aliqua jurisdictione simili& sussiciente ad judicandam causam vel pers nam , quia partes litigantes , utpote homines Privati , tribuere de novo j isdictionem n queunt, vel jurisdictionis pro aliqua causa aut persona incapacem habilitare. Unde Iudici laico propogari nequit iurisdictio in Clericos &Religiosia, nec in causa spirituali , nec alter cuicumque in causa laudati sine consensu domini directi, nec in cause specialiter reservata Principi, aut quam iste ad la avocavit, saltem fine Principis consensu. Apparet ja. quod litiga
res scire debeant, tali Iudici hic & nunc in se,
vel. in hanc causam , vel in hoc loco, aut tempore jurisdictionem non competere, & independenter a suo consensu ; quia errantium nullus est consensus, L cit. sufficit autem consensus etiam tacitus , quem indicant ipso facto, v. gr. comparendo, & exceptionem fori declinatoriam non opponendo. Ceterum licet Imperii Statibus,
Praesertim Electoribus, concessum hodie sit privi-
322쪽
De Foro competente. 3ο9 Iegium de non evocando suos subditos ad Iudicem alium & extraneum, imo & eorum caulas alibi jam introductas pro qualitate rei avocandi ad sua tribunalia; tamen adhuc hodie etiam in foro civili prorogatio voluntaria de legali setinecessaria, quae fit per reconventionem, de qua ad tit. de mutuis petit. infra, per se clarum est locum habere potest , & solet , ut observat Strich. in us mod. pandec . tit. dejuri . g. 22. dc Man Zius in Decis Palat. q. 9 7. n. Iq. Iy. aliique contra multos; quia Status Imperii possunt recte non uti suo privilegio , vel intra territ rium ejusdem Principis prorogatio fieri.
33 Dico 8. Clerici & Religiosi, a jurisdictione Episcopi alias exempti , non possunt Epistopo per viam prorogationis se subjicere in iis, Quae pertinent ad jurisdictionem contentiosam, sine consensu Papae, 2. bene tamen in iis, quae concernunt jurisdictionem voluntariam, uti est ab lutio a peccatis & censuris, dispensatio in jejuniis, votis, irregularitatibus &c. Religiosis tamen propter votum obedientiae ad hoc opus est Superioris sui licentia , nisi irrationabiliter hanc negaret Praelatus, 3. nec laicis permissum est in causis spiritualibus Episcopo alieno sine consensu proprii ordinarii prorogare in 1e jurisdictionem etiam voluntariam , v. g. Petere dispensationem in votis , impedimentis matri monii , suseipere Sacramenta Ordinis , Confirmationis &c. q. licet iidem valeant in causis profanis Iudici ecclesiastico se subjicere per prorogationem . Pars I. fundatur in c. a. de in integ. restit. ubi habetur, Pontifici per exemptionem acquiri jus in exemptos , quod proin per subjectionem ad inferiorem sine ipsius consensu laedi existimant DD. setis communiter. ParS 2. quam tenent Silv. Sancti. Laym. P. Uviestnero 4 c--
323쪽
3Io Lib. II. Trulus ncontra Panorm. & Suar. de Votis e. II. η-- stadetur inde , quod Papa haud immerito credatur tacite consentire , ne privilegium exemptionis redundet in dispendium exemptorum , ac ipsi deterioris fiant conditionis , quam non, exempti, contra c. 6I. de R. I. in 6. Pars 3.
desumitur ex can. I . caus. 16. qu. I. c. 3. M
Ibi, cum privatorum Cisistianorum causas APω- suus etiam ad Ecclesiam deferri, atque ibi a serminari praecipiat, tum ex communi DD. tum ex ratione, quia Iudex ecclesiasticus non est incapax jurisdictionis in causa profana , & livper nas saeculares scut tamen vice versa I dex laicus est incapax jurisdictionis in cauta spirituali, & in personas ecclesiasticas. 34 Dico s. Connexio vel continentia causa-Tum , per quam forum per accidens sortiri quis potest, alias non subjectus, est colligatio rerum scontro Derorum, urseparationem non pagiantur, sed uno eodemque Iudicio terminari exigant . Unde causae connexae seu continentes dicuntur, quae communem habent liquitationis & discussionis rationem: quod variis modis fieri potest,
I. ratione Personarum, contra quas agitur , ms plures sint cohaeredes, tutores, socii, dessit res &c. diversi alias seri: vel si idem reus res, quas peto , habeat; sitas in diversis territoriis ,Σ. ratione rei controveris, de qua plures quaesti nes vel principaliter vel incidenter deducuntur in Iudicium, v. g. si ex causa adulterii agas aldivortium, &ad lucrandam dotem: si conte
das de rei possessione & proprietate simul vasuccessive; si ex eadem cauis agas criminaliterct civiliser, 3. ratioae actionis, si ex se sit HI
324쪽
De Foro competente. 31 Igeneratis, quae se extendit ad res diversias, utem petititio haereditatis, actio tutelae, negotiorum in diversis locis vel super diversis rebus gesto rum : vel si sit praeparatoria respectu alterius, ut actio ad exhibendum ad rei vindicationem: vel sit praejudicialis , ut est actio vel quaestio de statu, v. g. an sis filius legitimus, in ordi ne ad petitionem haereditatis , quae actio a Priori dependet , 4. ratione integritatis , ut si una pars debiti petatur ab uno Judice, ab e dem & alteram peti convenit,
33 Dico IO. Causae connexae regulariter coram Iudice , coram quo una jam est caepta, tractari debent, si Iudex respectu omnium, tam causarum quam Personarum, est competens. Ita communiter DD. ex L 1. 2. st . de quib. reb. 'ad eumd. Jud. eatur, L Io. C. de Iudic. I. I. C de Ord. cognit. .fn. de res. c. I. de caul. pos . se propr. ex quibus hanc regulam statuunt : contInentia causarum non est dividenda: seu, cause connexae non sunt dividendae. Ratio est, ut lites contrahantur, parcatur sumptibus, causae facilius terminentur, & sententiae contrariae evitentur. Dixi tamen I. regulariter; nam necessario dividi
debent, quando Judex , apud quem causa jamesi introducta , quoad alteram connexam est in
capax jurisdicturus , uti Iudex laicus respecta
causae spiritualis vel ecclesiasticae incidentis: si
vero ante introductionem causae detur connexio causiae spiritualis cum profana , vel clericus conveniendus cum laico correus, vel coliaeres &c. conjungatur; ne fieri oporteat divisionem, adeundus est Iudex ecclesiasticus, ut no- Iant DD. arg. I. I. 2. C. de ord. judicior. λI. F. C. Arbitrium tutelae , & ideo dixi 1. Si
I udex respectu omnium sec. Id quod plurimi etiam dicunt de casu , quo clericus & ta O a cab
325쪽
cus sunt corret ejusdem delusti quamvis alii sat multi, qui pro se allegant pratim, velint, causam dividendam, & clericum coram ecci fastico, Iaicum coram saeculari Iudice conveniendum esse Dixi 3. continuari derunt , h. e. licite non dividuntur , & apud diversos Iudices ventilantur: si tamen dividerentur, valeret Processus, nisi contra divisiones pars exceperit L
a Quid , O quot up sex sit libellas.
α Qualis causa exprimi debeat in libetis 3 actio quoad nomen Decificum. An plures in eo actiones cumulari possint , Quid, si librigus sit ineptus, vel vitiinus .
6 An eum mutare liceat, vel emendare.
ν Quis fit essectus libelli. 8 Quid, is quotuplex fit citatio s An haec sit necessaria. ao Quinam sint citandi ri Quis A sectas citationis a T vellus in genere dici potest omnis Scria
Aia plura: specifice autem & huic loco in prie acceptae definitur esse scriptura brevis o divata se clara , continens intentionem ABoris, eamque demonstrans I adici oue Reo. Alio nomine dicitur Memoriale Postquam enim actor cognovit, quis Judex sit competens, in scripto
si instituatur Iudicium ordinarium Iudici
offerre debet libellum riteordinatum, ut exindet areareat, quis, quid, coram suo , quo Iure
326쪽
De oblatione libelti . qt tuat, se a quo. Unde in libello, quia dirigit
totum Processum, illique, nempe petitioni, Conformis debet este sententia , exprimenda sunt praeter Judicem k qui exterius, actorem, qui in calce scribitur, & reumὶ haec tria, I. narratio seu species facti cum suis circumstantiis, a. res quam actor petit: & haec pars libelli vocatur petitio, vel conclusio, estque praecipua, atque exinde colligendum est genus actionis, uti &ex medio seu causa petendi, 3. medium seu jus vel causa, ex qua petat: quae duplex est, proxima & remota: proxima in actione personali est obligatio , remota autem contractus vel quasi, ex quo obligatio orta est: in actione reali proxima est dominium, remota titulus vel modus, quo acquisitum est dominium vel jus reale, uti sunt contractus &testamenta. His addi solet claasula, ut vocant,
salutaris per haec vel similia verba : per bis omnibus peto mihi jus se justitiam administrari omni meliore modo seforma, qua de Iure, Statuto , vel consuetudine feri potest, ardesuper imploro officium I udicis. Haec clausula sanat minoxa libelli vitia , dc obligat Judicem, ut actori, si vicerit, adjudicare debeat fructus cum re, & Ω- Per eXpensis pronuntiare; ad quod neutrum fuisset obligatus, si de fructibus & expensis specialis mentio facta, & dicita clausula posita non fuisset in libello, vel 1altem in litis decursu. Iudex accepto
libello debet ejus copiam mittere reo per RPPZritorem vel cursorem , una cum citatione . &Concesso sipatio 2 o. dierum quod tamen a Iudice restringi potest ut reus deliberare possit, an litigare in Iudicio, vel Actolis petitioni cedere malit . Unde hic etiam de Citatione agendum- Quae hucusque dicta sunt, fere procedanzde Libello Conventionali , vel Civili ; nam insuerimoniali seu Criminali, cujus objectum est
327쪽
3r L.. II. Titutis III causa criminalis criminaliter tractanda, finis atriatem non interesse accusatoris, sed vindicta pu-hlica reo infligenda, omittitur conclusio ; quia Lex ipsa concludit, & vel certam delicti penam determinat, vel Judici determinandam relinquit et Dico I. Si instituatur actio realis, lassicit exprimere causam proximam , v. g. peto hangdomum , quia mea est jure dominii : si vero actio personalis , necesse est etiam exprimere Causam remotam, v. g. peto centum mihi d hitos ex mutuo, deposito M. c. Mn. b. t. Ratio disparitatis est, quia res nonnisi ex una causae potest esse nostra , L3. I. . ff. de acquir. posses . essi pluribus autem causis esse debita , quae Omnino sunt diversiae rationis. Et hinc , quia idem iundus potest esse alicui devinctus ex pluribus titulis ratione brpothecae, quia varia est , una gaudens jure praelationis, alia non, si instituatur actio hypothecaria, licet realis sit , oporret etiam causam remotam exprimere.
3 Dico et . Non est necesse, ut nomen actionis mimatur conceptis verbis in libello modo, ita sit sermatus, ut ex contextu erui possit genus actionis . Text. &DD. in c. 6. deIudic. I. G fadusi. se mandat. I. 3 c. ad SC- Μaceae. Suffragatur praxis in utroque foro, optime e plicans ius civile, quod quibusdam videtur dubium. objic. in c. I. de mutuis petit. mandat Pontifex, ut actione pro posita negotium termin rur: ergo debet exprimi actio. Resp. ita , ut ex contextu deprehendi possit actio, c. conse debet exprimi quoad nomen, n. co L- Dico 3. In eodem libello cumulari positat Plures actiones, modo aliunde non sint inco Patibiles, Lii. st de juri . ne nimirum necesse sit plura inflatui Iudicia . Incompatibiles. . autem sunt, quae vel e L Billio capite connexi
328쪽
nem habent: vel ex eodem sente descendunt,& ad eumdem finem tendunt , ut condictioe furtiva & rei vindicatio ex iuris competens rvel contrariae sitnt , ut petitio haereditatis ex testamento, & ab intestato. . is Dico 4. Libellus indiptus , in quo nempe nec substantialia rite expressa sunt, ita ut jus agendi inde concludi nequeat, etiam per beati: gnam interpretationem, rejici a Iudice de v, ilicet Reus nihil opponat , adeoque iste absolvendus est ab instantia, actou vero condemnandus in expensas c. is . de I adio. quia libella d
bet esse conformis sententia per c. 3IT N e --
per de Sim. Libellus autem vitiosus, qui nempe peccat in accidentalibus, ut fi est obscurus, incertus, alternativus, vel nimis generalis, s stineri absolute potest, si Reus non contra e cipiat, vel si habeat clausulam salutarem, vel si Iudex benigna illum interpretatione restituat Per L . ff. de insun ID. C. de Annali ex μ. Imo alternativus sustineri debet , quando ta tum disjunctive aliquid debetur, vel cum ali, qua incertitudine, uti di generalis, quando agitur judicim seu actione generati, V- g. actione tutelae, item in petitione fructuum, expensarum , interesse; quia haec accessoria ordinarie non sunt deteminata, antequam super illis cognoscatuT. 6 Dico 1. Mutare libellum, h. e. mutare in substantia, post litem contestatam non amplius licet Actori, Ia 3. ff. de Iudici arg. l. 2I. I. r. H. qui testam. Dc. bene emendare h. e. aliquid addere, vel demere, quod ad substantiam non
pertinet, v. gr. obscura declarare, fructus una Cum De , --li expensiau petere; quod licet usque ad conclusionem in causa c. I s. l.2 I. Gip. 223.
329쪽
sis Lib. II. I itulus III municati sunt. I. Obligat porrigentem ad pro sequendam causam. Auth. qui semel C. quomodo se quando. 2. Contra eumdem probat quin ad ea, quae in libello asserta sunt arg. I. 13. C. de non num. m n. 3. Obligat Iudicem, ut si rat sententiam libello consorinem arg. l. i8. f. commun. divid. Consormis autem erit, si concordet quoad rem petitam, quoad causam, di quoad actionem institutam. De Citatione.
8 Dico . Citatio est in jus seu judicium
vocatio, mandato dc au ritate Iudicis legitia me Rehia. Text.& DD. in I. I. st de in Ius υ cando I. 68. f de Iudici nempe ad instantiam partis & per ministrum publicum ad id destia natum, cui, si juratus si, credere debet cit tus etiam absque litteris commissionem Iudicis continentibus, ac ipse Iudex eidem de finaciatatione. Dividitur a. In Simplicem se peremptoriam : Illa est, qua Reus tantum simpliciterct absque praecisa necessitate comparendi voc xur, ac de jure complestitur Io.dies, & si ad
Primam non compareat Reus, secundae terti que vice repetitur: ista autem , qua Mus P vocem peremptoris, vel aliam similem , quae imponit necessitatem comparendi intra praefixum tempus quod secandum jura sunt 3αdies, adeoque tantum tempus, quantum habent tres sim-ntiees citationes) vocatur sub comminatione des cedendo contrae non comparentem, tanquam
Contra; cantumacem L68 sqq. l. 3- β. 3 - 1f. de Iudic. licet nulla citatio praecesseri L , & nulla sequatur Paciae citatione nuntius. referre id debet judici, quae relatio est necessaria, & actis inserendac Dividitur Iu verbalem oer realem:
330쪽
De Oblatione tabelli. 3ryilla fit verbis aut litteris per nuntium, sive dein fiat in faciem Rei, sive ad ejus domum s litae habitationis, sive, si Reus se occultet, aut nec ipse, nec in ejus absentia domestici velint
citationem iecipere, in ipsa domo deponatur, vel portae domus affigatur. Ista, vero , nempereatis, fit pemcapturam vel manuum injectionem& corporalem apprehensionem Rei, habetque locum in criminalibus, at praemissa brevi & summaria cognitioneuauis, an crimen sit adeo atrOX, ct indicia ad capturam suisicientia, ac prudens fugae timor &c. In civilibus vero solum tunc,
quando verbaliter citatus contumaciter non com-
Paret, vel bona, ex quibus creditori fatisfieri possit, in loco non habet, & merito de fuga suspectus est; vel si post susceptum judicium improbe deserat litem. Uerbalis 3. subdividitur in privatam publicam: illa fit privatim, vel in
faciem Rei aut Procuratoris ejus , vel in ejus absentia ad domum coram domesticis, vel assi-gitur ad januam domus, uti dictum: ista autemst publice, nimirum vel per vocem praeconis, vel Per edictum in publicis locis affixum , saltemd Obus. U.g. a valvas Ecclesiae, & Curiar Habet haec locum, quando Reus latitat, vel contradictores, aut, qui aliquid praetendunt, sunt incerti, v.g. quinam sint creditores des et i in processu subhastationis. 9 Dico 8. Citatio est simpliciter necessariae ad valorem judicii saltem, per c Io. de constia Clem. 2 de sent. se re jad. quia si absens sit Reus, & non citetur , ut possit audiri & se defendere , negatur ipsi defenso jure naturali
omnibus permissa Excipiuntur causis notoriae,& ea , quae judex. potest facere ex officio suo, v. g. specialem inquisitionem instituendo in delinquentem.